Xác ướp 5.300 năm tuổi trong băng tiết lộ chế độ ăn khoa học của người cổ đại

Xác ướp 5.300 năm tuổi trong băng tiết lộ chế độ ăn khoa học của người cổ đại
Theo: zknight Theo Trí Thức Trẻ
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Bữa ăn cuối cùng của Ötzi là một sự kết hợp cân bằng giữa carbohydrate, protein và chất béo.

Vào năm 1991, khi một nhóm người leo núi đường dài băng qua khu vực dãy Alps miền đông nước Ý, họ phát hiện ra một xác chết được bảo quản trong băng. Ban đầu, xác chết được nghi ngờ là một người xấu số trong vùng. Nhưng khi phân tích niên đại, kết quả giật mình cho thấy nó đã hơn 5.300 năm tuổi.

Thi thể được gọi là Người Băng Ötzi, đặt theo tên thung lũng nó được phát hiện. Đó là một người đàn ông tầm 40-53 tuổi, đã sống ở thời kỳ đồ đồng vào khoảng 3.300 năm trước Công Nguyên.

Một giả thuyết cho rằng Ötzi đã bị giết chết bởi những người đi săn cùng, khi một mũi tên được tìm thấy sau lưng anh ta nhưng cán của nó đã bị rút ra ngoài. Trên tay người thợ săn cũng có một vết thương bằng dao. Phân tích DNA các vết máu dính lại hiện trường cho thấy nhóm thợ săn này có tổng cộng 4 người nữa.

Xác ướp 5.300 năm tuổi trong băng tiết lộ chế độ ăn khoa học của người cổ đại - Ảnh 1.

Xác ướp 5.300 năm tuổi trong băng tiết lộ chế độ ăn khoa học của người cổ đại

 Thế nhưng, kịch bản một vụ ám sát không phải là điều duy nhất các nhà khoa học tìm ra. Quan trọng hơn, với việc được bảo quản hoàn hảo trong lớp băng dày qua hàng ngàn năm, Ötzi là một cơ hội tuyệt vời cho các nhà khoa học tái hiện lại cuộc sống của những người cổ đại, với những bằng chứng xác thực nhất.

Nó cho thấy sự tồn tại của những hình xăm từ thời kỳ đồ đồng. Ötzi bị mắc bệnh khớp mạn tính, bệnh Lyme, bệnh răng miệng với những vết lở loét. Một nghiên cứu mới đây còn cho các nhà khoa học biết được bữa ăn cuối cùng của Ötzi.

Theo đó, những người cổ đại có thể đã biết sấy thịt để mang đi theo những chuyến săn dài ngày trên núi. Ötzi có một bữa ăn giàu chất béo từ thịt ibex (một loài dê núi hoang dã) và hươu đỏ. Anh ta cũng ăn einkorn, một giống tương tự lúa mì mọc hoang được coi là lành mạnh.

Thậm chí, các nhà khoa học còn phát hiện một loại dương xỉ có chất độc trong bữa ăn cuối cùng của Ötzi. Nó có thể đã được người cổ đại dùng như một loại thuốc giúp ngăn chặn ký sinh trùng phát triển bên trong đường ruột của họ.

Xác ướp 5.300 năm tuổi trong băng tiết lộ chế độ ăn khoa học của người cổ đại - Ảnh 2.

Các nhà khoa học khám nghiệm thi thể Người Băng Ötzi

 Chất béo và thịt sấy khô cho những chuyến đi săn trên núi

Nghiên cứu được thực hiện bởi tiến sĩ Frank Maixner, một nhà khoa học về xác ướp tại Viện Eurac, Ý. Ông và các cộng sự đã phân tích thành phần hóa học có trong hỗn hợp thực phẩm đang được tiêu hóa dở ở dạ dày của Ötzi.

Kết quả chỉ ra sự có mặt của axit phytanic, một dấu hiệu của chất béo hoặc các sản phẩm từ sữa động vật nhai lại như bò, hươu và dê.

Ngoài ra, tiến sĩ Maixner còn tìm thấy các khoáng chất như canxi, sắt, magiê, natri và kẽm, tất cả đều là thành phần của thịt đỏ và các sản phẩm từ sữa. Trong số 167 protein động vật và thực vật khác nhau, có 6 loại protein chuỗi dài đặc trưng trong cơ xương ibex – một loài dê núi hoang dã. Một protein khác trong số đó chỉ được tìm thấy trong cơ hươu.

Kết quả phân tích vật liệu di truyền metagenomics xác nhận người băng Ötzi đã ăn hươu đỏ và ibex trước khi chết. Thậm chí, một phân tích mẫu phẩm ruột già trước đó đã tìm thấy dấu vết của than, gợi ý rằng người băng Ötzi đã chế biến thức ăn với lửa.

Lửa có thể đã được dùng để sấy khô thịt, nó là một loại thực phẩm phù hợp cho những chuyến đi dài xuyên núi. Và khi so sánh những mẩu thịt vụn tìm thấy trong dạ dày Ötzi với thịt sấy khô hiện đại, tiến sĩ Maixner thấy chúng rất giống nhau.

Xác ướp 5.300 năm tuổi trong băng tiết lộ chế độ ăn khoa học của người cổ đại - Ảnh 3.

Những con ibex từng là thức ăn cho người cổ đại trên dãy Alps

 Về cơ bản, có thể thấy Ötzi đã ăn một bữa ăn hết sức thịnh soạn, có lẽ anh ấy cố tình làm như vậy. Hàm lượng chất béo từ mỡ động vật được phát hiện trong dạ dày Ötzi lên đến 46%. Trong khi đó, khuyến cáo bữa ăn lành mạnh ngày nay khuyên chúng ta không nên ăn quá 10%.

"Ötzi dường như biết được sự thật rằng chất béo là một nguồn năng lượng tuyệt vời", tiến sĩ Maixner nói. "Khu vực dãy Alps có cao độ khoảng 3.200 m, đó là nơi mà Người Băng Ötzi đã sống và được tìm thấy khoảng 5.300 năm sau cái chết của anh. Nó đặt ra một thách thức nhất định với sinh lý học của con người".

Sống ở cao độ này đòi hỏi năng lượng phải được nạp một cách khoa học, giúp những thợ săn no lâu và đủ sức chiến đấu. "Bữa ăn cuối cùng của Ötzi là một sự kết hợp cân bằng giữa carbohydrate, protein và chất béo – hoàn toàn phù hợp với nhu cầu cuộc sống ở vùng cao của dãy Alps", tiến sĩ Maixner cho biết

Mặc dù vậy, những bữa ăn quá nhiều chất béo có thể đã gây ảnh hưởng đến sức khỏe của Ötzi. Kết quả chụp CT cắt lớp cho thấy anh ta bị xơ vữa động mạch, khi chất béo lắng đọng và chặn trong dòng máu. Phân tích DNA cũng cho biết Ötzi có gen di truyền mắc bệnh tim mạch, điều đó củng cố căn bệnh anh gặp phải ở tuổi trung niên.

Xác ướp 5.300 năm tuổi trong băng tiết lộ chế độ ăn khoa học của người cổ đại - Ảnh 4.

Tái dựng lại hình dáng Người Băng Ötzi

Ngũ cốc nguyên cám và dược liệu

Bên cạnh axit phytanic từ mỡ động vật, tiến sĩ Maixner và cộng sự cũng tìm thấy một hợp chất khác là axit azelaic, thường xuất hiện trong ngũ cốc nguyên cám. Trong số các protein xuất hiện trong mẫu phẩm, có 13 protein chỉ được tìm thấy trong chi einkorn, một giống lúa mì cổ đại.

Đặc biệt, hợp chất này chủ yếu có ngoài vỏ hạt, gợi ý rằng Ötzi đã ăn einkorn nguyên cám, mặc dù không biết anh ăn sống hay có chế biến nó bằng cách nào hay không. Phân tích DNA cũng tìm thấy các phân đoạn DNA có trong giống einkorn cổ đại, cùng với một số phân đoạn của nấm.

Việc có thêm ngũ cốc nguyên cám đã góp phần làm cân bằng các chất dinh dưỡng quan trọng có trong bữa ăn cuối cùng của Ötzi. Nhưng điều khiến các nhà khoa học ngạc nhiên hơn là sự xuất hiện của dương xỉ và các bào tử nấm trong dạ dày của anh.

Đó là 2 phương thuốc dân gian được sử dụng để điều trị bệnh đường ruột. Thể nhưng, trong khi bào tử nấm có tác dụng, dương xỉ được khoa học ngày nay coi là một lựa chọn sai lầm. Khi ăn sống, loài cây này có thể gây đau bụng, táo bón và nhiều triệu chứng khó chịu khác.

Giả thuyết rằng Ötzi biết điều đó và có thể đã nấu chín dương xỉ, biến nó thành một món ngon được gọi là fiddleheads ở nhiều quốc gia ngày nay. Nhưng nó vẫn không phải là một điều tuyệt vời, vì các nghiên cứu gần đây đã tìm thấy một hóa chất trong dương xỉ gọi là ptaquiloside có liên quan đến bệnh ung thư vòm họng, dạ dày và ung thư đường tiết niệu ở cả người và động vật ăn cỏ.

Xác ướp 5.300 năm tuổi trong băng tiết lộ chế độ ăn khoa học của người cổ đại - Ảnh 5.

Ötzi có thể đã sử dụng dương xỉ như một loại dược liệu

Bỏ qua sai lầm này của Ötzi, tiến sĩ Maixner vẫn phát hiện thêm bằng chứng cho thấy người ở thời đại đồ đồng có một nền y học cơ bản. Ông tìm thấy trong bữa ăn cuối cùng của Ötzi một hợp chất được gọi là gamma-terpinene, thường được tìm thấy trong các loại dầu thảo dược như dầu rau mùi, dầu chanh…

Nó khẳng định Ötzi đã tìm cách chữa bệnh bằng thảo dược. Nhưng cũng không loại trừ anh chỉ sử dụng chúng như một loại gia vị, nhưng dẫu sao, thảo dược có tác dụng tốt.

Phần đáng chú ý còn lại trong bữa ăn của Ötzi là phấn hoa của các cây bụi ven đường đã nhiễm vào đồ ăn của anh. Bởi trên dãy Alps, các cây bụi này mọc ở cao độ khác nhau, các nhà khoa học có thể sử dụng dữ liệu này để tìm ngược lại con đường mà Ötzi đã đi qua trong ngày cuối cùng của cuộc đời mình.

Tham khảo Arstechnica, Gizmodo, Wikipedia

Kỳ lạ với chuyến bay dài... hơn 1 phút

tinybook tinybook 1 ngày 16 giờ
Kỳ lạ với chuyến bay dài... hơn 1 phút
Loganair, hãng hàng không khu vực của Scotland, mới khai trương lịch trình bay ngắn nhất thế giới, kéo dài hơn 1 phút rưỡi từ đảo Westray tới đảo Papa Westray, thuộc quần đảo Orkney phía bắc nước Anh.

Lần đầu tiên chứng minh được máy tính lượng tử thực sự mạnh hơn máy tính cổ điển

tinybook tinybook 1 ngày 18 giờ
Lần đầu tiên chứng minh được máy tính lượng tử thực sự mạnh hơn máy tính cổ điển
Ưu thế Lượng tử - Quantum Sumpremacy là dấu mốc mà tại đó máy tính lượng tử có khả năng thực hiện được một số tác vụ hiệu quả hơn máy tính thông thường.

Những loài vật tàn ác nhất: hạ sát anh chị em ngay khi mới chào đời

tinybook tinybook 2 ngày 17 giờ
Những loài vật tàn ác nhất: hạ sát anh chị em ngay khi mới chào đời
Và đôi khi, chính các "bậc phụ mẫu" lại là kẻ tiếp tay cho cuộc chiến tàn nhẫn, khốc liệt này.

Nội thất xe hơi đã thay đổi như thế nào trong 100 năm qua

tinybook tinybook 2 ngày 17 giờ
Nội thất xe hơi đã thay đổi như thế nào trong 100 năm qua
Cũng giống như ngoại thất, nội thất của xe hơi cũng đã trải qua rất nhiều cuộc cách mạng để đạt tới chất lượng như ngày hôm nay.

Lần đầu tiên, ta có bằng chứng khẳng định lõi trong của Trái Đất tồn tại ở thể rắn

tinybook tinybook 2 ngày 19 giờ
Lần đầu tiên, ta có bằng chứng khẳng định lõi trong của Trái Đất tồn tại ở thể rắn
Lõi Trái Đất mang những thông điệp rất riêng, việc của chúng ta là hiểu được chúng.

Mọi điều bạn biết Vitamin D từ trước đến giờ đều sai

tinybook tinybook 2 ngày 21 giờ
Mọi điều bạn biết Vitamin D từ trước đến giờ đều sai
Vitamin D không có khả năng điều trị bệnh xơ cứng, viêm khớp dạng thấp, hay giảm tỷ lệ mắc ung thư.

Đây có lẽ cô gái không may mắn nhất vì bị dị ứng với hầu hết mọi thứ, từ mùi thức ăn, xà phòng tới bột giặt

tinybook tinybook 3 ngày 8 giờ
Đây có lẽ cô gái không may mắn nhất vì bị dị ứng với hầu hết mọi thứ, từ mùi thức ăn, xà phòng tới bột giặt
Cô sinh viên 21 tuổi sống tại South Carolina, Mỹ mắc phải một chứng bệnh khá oái oăm khiến cô bị dị ứng tồi tệ khi ngửi bất kỳ mùi thức ăn, xà phòng hay bột giặt nào.

Bill Gates: "Paul Allen đã thay đổi cuộc đời tôi như thế đó"

tinybook tinybook 3 ngày 9 giờ
Bill Gates: "Paul Allen đã thay đổi cuộc đời tôi như thế đó"
Bài viết cảm động là lời chia tay của Bill Gates dành cho đồng sáng lập Microsoft, vĩ nhân Paul Allen.

Với tính năng selfie, hãng smartphone chưa ai từng nghe tên này đánh bại cả Apple, Samsung, Huawei... ở châu Phi như thế nào?

tinybook tinybook 3 ngày 9 giờ
Với tính năng selfie, hãng smartphone chưa ai từng nghe tên này đánh bại cả Apple, Samsung, Huawei... ở châu Phi như thế nào?
Tập trung vào ba yếu tố, giá cả, thời lượng pin và quan trọng nhất là selfie hoàn hảo, các thương hiệu smartphone của Transsion đang đánh bại các nhà sản xuất hàng đầu thế giới trên mảnh đất châu Phi.

Nhờ quan hệ tình dục với người Neanderthal, người hiện đại mới có thể tồn tại tới bây giờ

tinybook tinybook 3 ngày 14 giờ
Nhờ quan hệ tình dục với người Neanderthal, người hiện đại mới có thể tồn tại tới bây giờ
Người Neanderthal và người Homo sapiens (người hiện đại) đã giao phối ít nhất 2 lần trong 100,000 năm và trao đổi cả nguồn virus, cả kháng thể chống virus với nhau.

Ứng dụng video Trung Quốc làm mờ hình ảnh để ngăn bạn cắm đầu vào điện thoại

tinybook tinybook 1 ngày 13 giờ
Ứng dụng video Trung Quốc làm mờ hình ảnh để ngăn bạn cắm đầu vào điện thoại
Liệu tính năng này có thực sự hiệu quả? Vẫn cần thời gian để chứng minh.

Số người cao tuổi chơi Internet ở Trung Quốc nhiều hơn cả dân số Đức

tinybook tinybook 1 ngày 20 giờ
Số người cao tuổi chơi Internet ở Trung Quốc nhiều hơn cả dân số Đức
Tính đến ngày 21/10/1028, dân số Đức là 82.33 triệu người. Còn số người cao tuổi biết chơi Internet ở Trung Quốc là... trên 84 triệu.

Một doanh nghiệp Việt vừa chi 14 tỷ VNĐ mua khối thiên thạch 'mảnh ghép mặt trăng' nặng 5,5kg trong phiên đấu giá ở Mỹ?

tinybook tinybook 1 ngày 20 giờ
Một doanh nghiệp Việt vừa chi 14 tỷ VNĐ mua khối thiên thạch mảnh ghép mặt trăng nặng 5,5kg trong phiên đấu giá ở Mỹ?
Khối thiên thạch nặng 5,5kg được bán với giá chính xác là 612.500 USD (khoảng gần 14 tỷ VNĐ), tức là cao hơn 100.000 USD so với mức giá dự tính ban đầu.

Công ty tuyên bố chỉ tuyển nam giới, cô gái này kiên quyết xin vào làm, và giờ thì cô là Phó Chủ tịch Ericsson Việt Nam!

tinybook tinybook 2 ngày 20 giờ
Công ty tuyên bố chỉ tuyển nam giới, cô gái này kiên quyết xin vào làm, và giờ thì cô là Phó Chủ tịch Ericsson Việt Nam!
"Khi ứng tuyển vào công ty kỹ thuật, tôi từng trải qua trường hợp công ty chỉ tuyển nam giới. Tôi thắc mắc là bản thân mình có thể làm được. Tôi xin gặp nhân sự và nói rằng muốn ứng tuyển vào vị trí đó. Tôi nghĩ rằng đã rất dũng cảm và thay đổi thật nhiều trong thời gian đó”, Phó Chủ tịch Ericsson Việt Nam tâm sự.

Trung Quốc: Đừng bất chấp chạy theo trào lưu ngã sấp mặt Falling Stars Challenge để rồi dính án phạt như cô gái này

tinybook tinybook 3 ngày 7 giờ
Trung Quốc: Đừng bất chấp chạy theo trào lưu ngã sấp mặt Falling Stars Challenge để rồi dính án phạt như cô gái này
Trào lưu ngã sấp mặt Falling Stars Challenge đang lan tới nhiều quốc gia với tốc độ chóng mặt. Mặc dù ai cũng có quyền thử thách bản thân với trào lưu mới nhưng nếu để tới mức bị phạt như cô gái này thì cũng chẳng đáng chút nào.

Dán "meme" vào bài kiểm tra để khen/chê học sinh, cô giáo sáng tạo bỗng gây bão internet

tinybook tinybook 1 ngày 15 giờ
Dán "meme" vào bài kiểm tra để khen/chê học sinh, cô giáo sáng tạo bỗng gây bão internet
Một cách đánh giá bài kiểm tra vừa sáng tạo, vừa thú vị, tại sao không?

Công nghệ 3D giờ hiện đại đến nỗi, các kỹ sư đã có thể "in" ra một cây cầu làm hoàn toàn từ thép

tinybook tinybook 1 ngày 16 giờ
Công nghệ 3D giờ hiện đại đến nỗi, các kỹ sư đã có thể "in" ra một cây cầu làm hoàn toàn từ thép
Có thể coi đây là cây cầu đầu tiên trên thế giới được tạo ra bằng công nghệ in 3D, được làm hoàn toàn bằng thép và trang bị cảm biến thông minh.

Cấm tiệt PowerPoint trong họp hành và thay bằng bản tường thuật, cách quản lý của kỳ quặc của Jeff Bezos hiệu quả ra sao?

tinybook tinybook 1 ngày 16 giờ
Cấm tiệt PowerPoint trong họp hành và thay bằng bản tường thuật, cách quản lý của kỳ quặc của Jeff Bezos hiệu quả ra sao?
Những bản tường thuật 6 mặt giấy đã thay thế PowerPoint tại các cuộc họp của Amazon. Phương pháp của ông chủ "thét ra lửa" Jeff Bezos hiệu quả ra sao?

Cậu bé mới 11 tuần tuổi đã dọa được bố mẹ vì mọc răng nanh đúng dịp Halloween

tinybook tinybook 1 ngày 17 giờ
Cậu bé mới 11 tuần tuổi đã dọa được bố mẹ vì mọc răng nanh đúng dịp Halloween
Câu chuyện nhận được hơn 4.500 lượt chia sẻ chỉ sau 1 tiếng đồng hồ.

Thì ra đây là ý nghĩa sâu sắc của trò chơi Quidditch trong Harry Potter mà bấy lâu nay các Fan vẫn thường hâm mộ.

tinybook tinybook 1 ngày 20 giờ
Thì ra đây là ý nghĩa sâu sắc của trò chơi Quidditch trong Harry Potter mà bấy lâu nay các Fan vẫn thường hâm mộ.
Được biết đến như một trong những “đặc sản” của riêng Harry Potter, nhưng Quidditch còn có nhiều điều thú vị hơn cả một trò chơi để giải trí.

Đáng thương nhất chính là Thanos: Hết bị đổ tội làm sập Youtube, lại chịu cảnh photoshop quả đầu bí ngô

tinybook tinybook 1 ngày 20 giờ
Đáng thương nhất chính là Thanos: Hết bị đổ tội làm sập Youtube, lại chịu cảnh photoshop quả đầu bí ngô
Có hẳn một cuộc thi trên mạng xem ai photoshop được bức ảnh "bí ngô điên" có khuôn mặt Thanos ấn tượng nhất.

Tài tử thủ vai Han Solo 44 năm trước bước vào phim "Solo: A Star Wars Story" nhờ deep learning

tinybook tinybook 2 ngày 8 giờ
Tài tử thủ vai Han Solo 44 năm trước bước vào phim "Solo: A Star Wars Story" nhờ deep learning
Deep learning quả là một chương trình đầy tiềm năng!

Thiết bị dính trên trán này sẽ giúp bạn theo dõi chất lượng giấc ngủ mỗi đêm

tinybook tinybook 2 ngày 9 giờ
Thiết bị dính trên trán này sẽ giúp bạn theo dõi chất lượng giấc ngủ mỗi đêm
Nó có thể phát hiện một rối loạn giấc ngủ âm thầm nhưng không kém phần nguy hiểm.

Cơ thể mỗi chúng ta đang chứa 380 nghìn tỷ con virus, chúng đang làm gì trong đó?

tinybook tinybook 2 ngày 9 giờ
Cơ thể mỗi chúng ta đang chứa 380 nghìn tỷ con virus, chúng đang làm gì trong đó?
Virus có trong máu, trên da, trong phổi, nước tiểu…

Dự đoán cuối cùng của Stephen Hawking về kết cục nhân loại

tinybook tinybook 2 ngày 9 giờ
Dự đoán cuối cùng của Stephen Hawking về kết cục nhân loại
Con người sẽ chết, hoặc trở thành một sinh vật bậc thấp, nhường ngôi cho giống loài "siêu nhân"?

Chùm ảnh cho thấy dù hiện đại hơn nhưng đi máy bay thời nay chưa chắc thoải mái bằng thời xưa

tinybook tinybook 2 ngày 9 giờ
Chùm ảnh cho thấy dù hiện đại hơn nhưng đi máy bay thời nay chưa chắc thoải mái bằng thời xưa
Chẳng cần chen chúc nhau trên khoang hành khách, cũng không cần phải vội vã chạy đi check-in, đây chính là cách "các cụ" khi xưa đi máy bay.

Cùng chiêm ngưỡng chiếc kem độc đáo chiến thắng cuộc thi thiết kế đồ ăn tại Anh.

tinybook tinybook 2 ngày 15 giờ
Cùng chiêm ngưỡng chiếc kem độc đáo chiến thắng cuộc thi thiết kế đồ ăn tại Anh.
Một cây kem màu hồng, vị trà Chai được sáng tạo bởi Sally Reynolds đã chiến thắng cuộc thi về kem của Bompas & Parr, diễn ra trong Liên hoan thiết kế London năm nay.

Từ điển Oxford bổ sung hơn 100 từ cực cool về điện ảnh và hàng loạt đạo diễn sừng sỏ

tinybook tinybook 2 ngày 16 giờ
Từ điển Oxford bổ sung hơn 100 từ cực cool về điện ảnh và hàng loạt đạo diễn sừng sỏ
Vậy là phong cách làm phim của những đạo diễn gạo cội như Quentin Tarantino hay David Lynch đã có tên trong từ điển Oxford, cùng với rất nhiều khái niệm điện ảnh cuối cùng cũng chính thức được định nghĩa.

Chỉ cần một cảnh báo khi phỏng vấn, vị CEO này đã có thể tuyển được nhân viên giỏi thích nghi: Thách thức lạ lùng nhưng hữu hiệu!

tinybook tinybook 2 ngày 16 giờ
Chỉ cần một cảnh báo khi phỏng vấn, vị CEO này đã có thể tuyển được nhân viên giỏi thích nghi: Thách thức lạ lùng nhưng hữu hiệu!
Tinh thần cố gắng, đáp ứng đúng yêu cầu công việc và đặc biệt, có khả năng thích nhi nhanh là những yếu tố cần có của một nhân viên. Câu hỏi đặt ra là, làm thế nào để bạn phát hiện ra những điểm cộng này ở ứng viên khi tuyển dụng?

Những bức ảnh động vật hoang dã đẹp nhất năm 2018: "Vô cùng tàn nhẫn, vô cùng yêu thương"

tinybook tinybook 2 ngày 17 giờ
Những bức ảnh động vật hoang dã đẹp nhất năm 2018: "Vô cùng tàn nhẫn, vô cùng yêu thương"
Qua những tấm ảnh dưới đây, bạn sẽ bắt gặp cô báo hoa nằm ngái ngủ bình yên giữa buổi sáng. Và cũng có bà mẹ gorilla lặng lẽ khóc thương con. Có quá nhiều cung bậc cảm xúc trong những tấm ảnh động vật đẹp nhất của năm!
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat