Việt Nam học được gì từ nghịch lý giáo dục Phần Lan: Không bài tập về nhà, tăng chơi, giảm học mà vẫn đứng đầu thế giới?

Việt Nam học được gì từ nghịch lý giáo dục Phần Lan: Không bài tập về nhà, tăng chơi, giảm học mà vẫn đứng đầu thế giới?
Theo: Thảo Nguyên
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Không bài tập về nhà, hạn chế thi cử, tăng giờ chơi, giảm giờ học nhưng chất lượng sinh viên vẫn xếp hạng nhất thế giới. Đó là nghịch lý kỳ diệu của giáo dục Phần Lan.

Một nền giáo dục hạnh phúc

Phần Lan từ lâu được xem là nước đứng đầu thế giới về giáo dục. Bí mật của thành công này được Nguyên bộ trưởng giáo dục Krista Kiuru bật mí: "Bọn trẻ không có bài tập về nhà, bọn trẻ nên có thời gian nhiều hơn để làm trẻ con, để làm người trẻ, để tận hưởng cuộc sống".

Học sinh Phần Lan đi học 20 tiếng mỗi tuần, ngoài thời gian đó chúng dành thời gian cho hoạt động ngoài trời, thể chất và học các môn nghệ thuật như ca hát hay làm bánh. Ngoài ra nhà trường Phần Lan còn không áp đặt điểm số, thi đua hay xếp loại phần thưởng lên giáo viên hay học sinh.

Mục tiêu của giáo dục Phần Lan là làm cho học sinh vui, hạnh phúc và tự tin khi các em thành công hay thất bại. Ở quốc gia này không có trường chuyên lớp chọn, mọi trường học đều có chất lượng như nhau dù thành phố hay nông thôn.

Ngoài ra giáo viên được tự thể hiện giáo trình, họ quyết định phương pháp giảng dạy, sử dụng sách giáo khoa. Quy định thanh tra trường học đã được bãi bỏ sau năm 1990 và cũng không có đánh giá nội bộ giáo viên. Hệ thống giáo dục Phần Lan ít có sự đánh giá và hoàn toàn không có sự cạnh tranh.

"Ở Phần Lan người ta xác định mỗi học sinh là một thiên tài, khơi dậy được năng lực, khả năng của từng học sinh một. Vì thế học sinh là học cho bản thân họ, tự thân họ. Vì vậy không có luyện thi, trường chuyên lớn chọn nhưng điểm PISA vẫn cao nhất trên thế giới", ông Nguyễn Xuân Vang, Cục trưởng Cục hợp tác quốc tế, Bộ giáo dục và đào tạo chia sẻ với báo chí.

Đặc biệt điều khiến ông Vang ấn tượng là sự quan tâm của nhà nước đối với giáo viên. Lựa chọn giáo viên là một trong những điều quan trọng nhất để quyết định sự thành công của Phần Lan. Giáo viên khơi dậy được động cơ học tập tự thân cho học sinh. Học sinh được chơi nhiều hơn để phát triển khả năng của mình.

Một ví dụ đơn giản khác là trong một ngôi trường tiểu học được thiết kế theo không gian mở, một phòng học có thể gồm 2 lớp khác nhau được ngăn cách bởi rèm. Bàn ghế và các vật dụng khác cũng có bánh xe và rất cơ động để giáo viên và học sinh có thể sắp xếp lại lớp học khi cần. Nếu học cá nhân bàn được xoay ra, nếu học nhóm chúng sẽ xếp lại với nhau.

Trong giờ học học sinh rất thoải mái, các em có ghế xoay để ngồi vì giáo viên hiểu lứa tuổi này rất hiếu động. Chương trình học do giáo viên tự quyết định. Học sinh sẽ cùng với cô tham gia sắp xếp thời khóa biểu vào buổi sáng hôm đó.

Ngay bên ngoài lớp học có một không gian chung, các học sinh có thể học với nhau ở đây ngoài giờ học chính nếu thích. Một số em khác có thể chơi, nằm hay ngủ. Các không gian được tận dụng tối đa để các em cảm thấy thoải mái nhất. Mỗi ngày theo quy định học sinh phải ra ngoài chơi ngoài trời ít nhất 2 giờ đồng hồ vì vậy cứ hết tiết học là cô giáo lại yêu cầu học sinh xuống sân chơi.

Mô hình hay nhưng khó áp dụng

Đúng như ấn tượng của ông Vang, giáo viên tại Phần Lan có vai trò và tính tự quyết cao trong công việc. Giáo viên Phần Lan phải trình độ thạc sỹ trở lên và có quyền tự chủ lớn tham gia vào các chính sách giáo dục.

"Toàn bộ giáo viên ở Phần Lan kể cả mầm non đều phải có bằng Thạc sỹ mới được đi dạy học. Vì vậy họ có trình độ và chất lượng rất cao. Giáo dục ở nước chúng tôi yêu cầu giáo viên phải am hiểu kiến thức, lý thuyết, phương pháp giáo dục, và kỹ năng thực hành phải tốt. Chính vì vậy khi các trường đại học xét tuyển các ngành sư phạm có chính sách xét tuyển rất chặt chẽ. Các trường chọn sinh viên sư phạm không chỉ dựa trên bảng điểm, nền tảng kiến thức tốt mà còn phải có tính cách, khả năng phù hợp với việc làm giáo viên.

Đối với các cơ quan quản lý chính sách, chúng tôi tin ở giáo viên. Chúng tôi luôn hỏi ý kiến của họ trước khi có những điều chỉnh về chính sách. Vì vậy giáo viên cảm thấy ý kiến của họ là có giá trị, điều đấy rất quan trọng. Sự đóng góp của họ là rất quan trọng.", bà Imeli Halinen, nguyên trưởng ban Phát triển chương trình, Ủy ban giáo dục quốc gia Phần Lan cho biết.

Ví dụ tại Phần Lan có chương trình khung của quốc gia nhưng theo từng tuần học, giáo viên sẽ chủ động đề tài và không có bất kỳ ai kiểm tra. Hiệu quả học sẽ do học sinh và phụ huynh đánh giá. Quyền tự chủ của hiệu trưởng trường cũng rất lớn khi được quyền chọn giáo viên, thuê giáo viên theo hợp đồng hàng năm. Và nếu giáo viên cảm thấy có điều gì chưa hài lòng, cần hỗ trợ thêm sẽ đến gặp hiệu trưởng trực tiếp để đề đạt ý kiến.

"Chúng ta có thể học rất nhiều tuy nhiên tùy thuộc vào điều kiện chúng ta nữa. Với Phần Lan, họ đặt mục tiêu phải tạo ra trường học là thiên đường của trẻ em đến đó học tập, chơi, phát huy hết khả năng của mình. Với Việt Nam có thể học tập một vài điểm của mô hình Phần Lan như hiện tại là lấy học sinh là trung tâm, để tập trung vào năng lực từng học sinh một. Tuy nhiên để cả hệ thống làm thì đang là khó nhưng với các trường tư thục có điều kiện đầu tư thì có thể làm tốt. Chúng ta không có chủ trương đi copy hay sao chép toàn bộ mô hình đào tạo của các nước Bắc Âu vào Việt Nam vì chúng ta không thể làm được và phải làm hệ thống riêng.

Một số nước châu Á như Thái Lan, Indonesia cũng đã bê cả mô hình về áp dụng nhưng không thành công vì nó phụ thuộc vào nhiều thứ trong đó có chính sách của nhà nước, quan niệm, triết lý giáo dục của giáo viên, học sinh và gia đình. Chúng ta vẫn có thể lọc những cái gì tốt nhất để áp dụng vào Việt Nam theo điều kiện của chúng ta", ông Vang chia sẻ quan điểm về việc áp dụng mô hình vào Việt Nam.

Điều khiến ông trăn trở hiện này là cần phải nghiên cứu để có chính sách tốt nhất cho giáo viên Việt Nam hiện nay. "Hiện lương của giáo viên là chưa xứng đáng, vẫn phải bươn chải, mưu sinh để kiếm sống", ông cho biết.

Các nhà thiết kế đưa ra 3 kiểu gập khả thi của chiếc Galaxy X bí ẩn

tinybook tinybook 2 ngày 16 giờ
Các nhà thiết kế đưa ra 3 kiểu gập khả thi của chiếc Galaxy X bí ẩn
Nhiều tin đồn cho rằng Samsung sẽ cho ra mắt một chiếc smartphone với màn hình có thể gập lại được, với tên gọi là Galaxy X.

Nếu tin đồn này là thật, iPhone ra mắt năm 2019 của Apple có thể là chiếc điện thoại đầu tiên có 5G

tinybook tinybook 1 tuần 4 ngày
Nếu tin đồn này là thật, iPhone ra mắt năm 2019 của Apple có thể là chiếc điện thoại đầu tiên có 5G
Mạng 5G sẽ không chỉ còn là những kế hoạch hay dự kiến nữa mà có thể sẽ được ra mắt sớm hơn chúng ta tưởng.

Chiếc Mi 6X của Xiaomi sẽ có phiên bản đặc biệt dành riêng cho fan cuồng của cô ca sĩ ảo đến từ Nhật Bản, Hatsune Miku

tinybook tinybook 1 tuần 6 ngày
Chiếc Mi 6X của Xiaomi sẽ có phiên bản đặc biệt dành riêng cho fan cuồng của cô ca sĩ ảo đến từ Nhật Bản, Hatsune Miku
Từ khâu đóng gói cho đến chính chiếc điện thoại Mi 6X đều trông rất là ảo diệu nhé! Đây hẳn là một món đồ không thể bỏ qua nếu bạn là fan cuồng của cô ca sĩ Miku

"Hiệu ứng đêm đầu tiên" - lời lý giải cho việc tại sao bạn luôn thấy khó ngủ mỗi khi đặt lưng xuống nơi xa lạ

tinybook tinybook 1 ngày 15 giờ
"Hiệu ứng đêm đầu tiên" - lời lý giải cho việc tại sao bạn luôn thấy khó ngủ mỗi khi đặt lưng xuống nơi xa lạ
Đây chính là cách bộ não canh gác và bảo vệ cho sự an toàn của chính bạn.

Telemetron - Nhạc cụ được thiết kể để tạo ra âm thanh du dương lạ thường trong môi trường không trọng lực

tinybook tinybook 1 ngày 20 giờ
Telemetron - Nhạc cụ được thiết kể để tạo ra âm thanh du dương lạ thường trong môi trường không trọng lực
Đây là thứ để loài người "khám phá cách thức tiến hóa của thiết kế và sáng tạo, khi ta không chỉ đơn giản là sống sót trong không gian".

6 lý do phổ biến gây hiện tượng choáng váng mỗi khi đứng dậy đột ngột

tinybook tinybook 1 ngày 20 giờ
6 lý do phổ biến gây hiện tượng choáng váng mỗi khi đứng dậy đột ngột
Cơn choáng khi ngồi dậy đột ngột có thể không nguy hiểm nhưng nó có thể là dấu hiệu của một vấn đề sức khoẻ nghiêm trọng hơn.

Cùng xem nghệ nhân làm nên những chiếc bánh hình thú chân thực đến khó tin

tinybook tinybook 1 ngày 21 giờ
Cùng xem nghệ nhân làm nên những chiếc bánh hình thú chân thực đến khó tin
Nghệ nhân có biệt danh Cake Illusionist nổi tiếng với việc làm nên những chiếc bánh hình thú siêu chân thực, bánh cưới, và nhiều loại bánh khác nữa. Những tác phẩm của cô mất đến nhiều ngày mới hoàn thành.

Balo phản lực dưới nước CUDA được in 3D hoàn toàn sẽ cho bạn lướt đi với tốc độ 12 km/h

tinybook tinybook 2 ngày 13 giờ
Balo phản lực dưới nước CUDA được in 3D hoàn toàn sẽ cho bạn lướt đi với tốc độ 12 km/h
CUDA là đứa con tinh thần của Archie O'Brien trong công cuộc đi tìm một hệ thống phản lực dưới nước giá rẻ.

Ở Tây Ban Nha, có một khu vực nhà kính trồng cây san sát rộng 200 km vuông, nhìn thấy được từ quỹ đạo, cung cấp rau quả cho toàn bộ Châu Âu

tinybook tinybook 2 ngày 15 giờ
Ở Tây Ban Nha, có một khu vực nhà kính trồng cây san sát rộng 200 km vuông, nhìn thấy được từ quỹ đạo, cung cấp rau quả cho toàn bộ Châu Âu
Để bảo vệ cho hơn 200 km vuông nhà kính được an toàn, người ta thường xuyên sử dụng hóa chất để đánh tan mưa bão.

Đâu là lý do cho việc ăn ba bữa một ngày?

tinybook tinybook 2 ngày 17 giờ
Đâu là lý do cho việc ăn ba bữa một ngày?
Vì thời điểm của ba bữa ăn trong ngày tối ưu với nhịp sinh học của con người, hay vì đó là truyền thống đang dần bị phá bỏ?

Ở Mỹ có một cây sồi "thừa kế" đất từ chính "cha" của nó, được luật pháp bảo vệ nên không ai dám động tới

tinybook tinybook 2 ngày 18 giờ
Ở Mỹ có một cây sồi "thừa kế" đất từ chính "cha" của nó, được luật pháp bảo vệ nên không ai dám động tới
Cái cây này đã thừa hưởng mảnh đất từ chính cha của nó, một cây sồi trắng có tên Cái Cây Tự sở hữu mình.

Con robot "đầu chỉ để trồng cây" biết tìm tới ánh sáng để quang hợp, nhún nhảy báo hiệu mỗi khi cây khát nước

tinybook tinybook 2 ngày 18 giờ
Con robot "đầu chỉ để trồng cây" biết tìm tới ánh sáng để quang hợp, nhún nhảy báo hiệu mỗi khi cây khát nước
Sản phẩm xuất phát từ tình yêu cây cối của chuyên gia robot Sun Tianqi.

Điểm danh 12 vụ phóng tên lửa tai hại nhất lịch sử, có vụ tên lửa vừa phóng đã lao đầu xuống đất

tinybook tinybook 2 ngày 23 giờ
Điểm danh 12 vụ phóng tên lửa tai hại nhất lịch sử, có vụ tên lửa vừa phóng đã lao đầu xuống đất
Tưởng chừng là một trong những công việc có độ thành công cao nhất nhưng hóa ra, phóng tên lửa mới chính là việc dễ thất bại nhất.

Khoa học đã chứng minh: Trí thông minh của bạn sẽ suy giảm đáng kể nếu không có điều hòa

tinybook tinybook 3 ngày 17 giờ
Khoa học đã chứng minh: Trí thông minh của bạn sẽ suy giảm đáng kể nếu không có điều hòa
Các nghiên cứu đã chứng minh rằng não không thể thực hiện chức năng như bình thường ở môi trường có nhiệt độ cao.

Thế giới đang trong cuộc chạy đua mới về số lượng các tòa nhà chọc trời

tinybook tinybook 3 ngày 18 giờ
Thế giới đang trong cuộc chạy đua mới về số lượng các tòa nhà chọc trời
Cao ốc hay tòa nhà chọc trời đang dần trở thành thước đo cho sự phồn vinh của mỗi quốc gia, mỗi dân tộc. Do đó không có gì lạ khi thế giới đang trong một cuộc chạy đua mới về số lượng các tòa nhà chọc trời.

[Video slow-motion] Ngắm cận cảnh lúc máy cắt cỏ hoạt động dưới tốc độ quay cực chậm lên tới 50.000fps

tinybook tinybook 3 ngày 23 giờ
[Video slow-motion] Ngắm cận cảnh lúc máy cắt cỏ hoạt động dưới tốc độ quay cực chậm lên tới 50.000fps
Ở tốc độ cực chậm, lên tới 50.000fps, bạn có thể quan sát được cách lưỡi dao xén cỏ hoạt động như thế nào và cách một chiếc máy cắt cỏ dọn sạch khu vườn ra sao.

Tàu vũ trụ Nga xuất sắc phá ký lục “cập bến” trạm ISS chỉ sau 4 giờ phóng lên quỹ đạo

tinybook tinybook 3 ngày 23 giờ
Tàu vũ trụ Nga xuất sắc phá ký lục “cập bến” trạm ISS chỉ sau 4 giờ phóng lên quỹ đạo
Tàu vũ trụ chở hàng Progress 70 của Nga được phóng lên từ bãi phóng Baikonur và chỉ mất chưa đầy 4 giờ để tiếp cận thành công trạm vũ trụ ISS, phá kỷ lục 6 giờ bay đã từng được ghi nhận.

Trải nghiệm cảm giác sống tiện nghi như đất liền trên ngôi nhà thuyền chạy bằng điện Mặt Trời

tinybook tinybook 4 ngày 17 phút
Trải nghiệm cảm giác sống tiện nghi như đất liền trên ngôi nhà thuyền chạy bằng điện Mặt Trời
Với kích thước chỉ vọn vẻn dài 7,3 mét và rộng 2,4 mét nhưng con tàu kiêm nhà thuyền di động Le Koroc vẫn có thể đem đến một trải nghiệm cuộc sống không khác gì trên đất liền.

Nhà chiêm tinh Hàn Quốc nhìn thấy một ngôi sao rực sáng trên trời, 600 năm sau các nhà khoa học mới biết đó là thứ gì

tinybook tinybook 4 ngày 15 giờ
Nhà chiêm tinh Hàn Quốc nhìn thấy một ngôi sao rực sáng trên trời, 600 năm sau các nhà khoa học mới biết đó là thứ gì
Nỗ lực nghiên cứu này cho thấy trí tò mò của con người là vô địch và chính nhờ sự tò mò ấy, ta mới phát triển được tới như ngày hôm nay.

Chính nhờ huấn luyện viên Ekapol Chanthawong dạy cho đội bóng Thái Lan cách thiền, các em nhỏ mới tĩnh tâm vượt qua được nỗi sợ hãi bị kẹt trong hang không rõ ngày trở về

tinybook tinybook 5 ngày 10 giờ
Chính nhờ huấn luyện viên Ekapol Chanthawong dạy cho đội bóng Thái Lan cách thiền, các em nhỏ mới tĩnh tâm vượt qua được nỗi sợ hãi bị kẹt trong hang không rõ ngày trở về
May mắn thay, 10 năm tu hành nơi cửa Phật của Ekapol Chanthawong đã dạy cho anh cách thiền hiệu quả nhất.

Nghiên cứu mới: Nhện có thể dùng điện để bay trong không khí

tinybook tinybook 5 ngày 16 giờ
Nghiên cứu mới: Nhện có thể dùng điện để bay trong không khí
Những sinh vật nhỏ bé này vẫn không ngừng khiến chúng ta ngạc nhiên.

Các nhà khoa học đang thuần hóa cá ngừ vây xanh đang trong diện nguy cấp để có đủ nguyên liệu mà làm sushi

tinybook tinybook 5 ngày 17 giờ
Các nhà khoa học đang thuần hóa cá ngừ vây xanh đang trong diện nguy cấp để có đủ nguyên liệu mà làm sushi
Phương pháp nuôi trồng hải sản này sẽ cho ta một nguồn cá ngừ vô tận để mà thưởng thức.

Sự ấm lên toàn cầu đang làm rã đông...những xác chết từ thời Thế chiến thứ nhất

tinybook tinybook 6 ngày 23 giờ
Sự ấm lên toàn cầu đang làm rã đông...những xác chết từ thời Thế chiến thứ nhất
Đầu tiên là những khẩu súng được rã đông, sau đó đến những cuốn nhật ký, những lá thư, và rồi...những cơ thể người!

Xì hơi trong thế giới động vật: có loài xì hơi, có loài không, có loài lại phải cố xì hơi để mà sống

tinybook tinybook 1 tuần 9 giờ
Xì hơi trong thế giới động vật: có loài xì hơi, có loài không, có loài lại phải cố xì hơi để mà sống
Xì hơi, phụ phẩm của việc tiêu hóa lại có muôn hình vạn trạng trong thế giới động vật.

Cùng dạo quanh cửa hàng mới của Alibaba tại Hồng Công: kết hợp trải nghiệm mua sắm online và offline

tinybook tinybook 1 tuần 9 giờ
Cùng dạo quanh cửa hàng mới của Alibaba tại Hồng Công: kết hợp trải nghiệm mua sắm online và offline
Có rất nhiều lý do để lựa chọn mua sắm online hơn là mua hàng trực tiếp tại của hàng: tránh nơi đông người, có thể xem tất cả các kích thước và màu sắc có sẵn, và không bị quyến rũ bởi vô số những món hàng hấp dẫn hiện ra ngay trước mắt.

Vẽ khuôn mặt đã tìm ra cách đánh bại được công nghệ nhận diện khuôn mặt, nhưng Face ID của Apple vẫn đứng vững

tinybook tinybook 1 tuần 11 giờ
Vẽ khuôn mặt đã tìm ra cách đánh bại được công nghệ nhận diện khuôn mặt, nhưng Face ID của Apple vẫn đứng vững
Có những điểm đặc biệt để cách trang điểm Juggalo này vượt mặt được các thuật toán machine learning của công nghệ nhận diện khuôn mặt.

Báo cáo khoa học cho thấy viện nghiên cứu Mỹ phát triển được công nghệ tàng hình, có khả năng vô hình khi nhìn từ mọi hướng

tinybook tinybook 1 tuần 12 giờ
Báo cáo khoa học cho thấy viện nghiên cứu Mỹ phát triển được công nghệ tàng hình, có khả năng vô hình khi nhìn từ mọi hướng
Tuy nhiên cần một số điều kiện nhất định, vật thể mới có thể tàng hình thực sự.

Một con sói xám đơn độc vừa rời "vùng cấm" tại Chernobyl

tinybook tinybook 1 tuần 12 giờ
Một con sói xám đơn độc vừa rời "vùng cấm" tại Chernobyl
Thiết bị GPS trên người con sói đã không còn gửi tín hiệu về nữa, các nhà khoa học không rõ chuyện gì đã xảy ra.

Các nhà khoa học nghĩ rằng đây là 8 trường hợp có khả năng xóa sổ sự sống cao nhất

tinybook tinybook 1 tuần 12 giờ
Các nhà khoa học nghĩ rằng đây là 8 trường hợp có khả năng xóa sổ sự sống cao nhất
Những mối nguy gần như toàn đến từ Vũ trụ, ta không thể ra tay ngăn chặn bất cứ trường hợp nào trong số này.

[ĐỒ HỌA] Hành trình ra khỏi hang "căng thẳng hơn phim kinh dị" của các cầu thủ Thái Lan

tinybook tinybook 1 tuần 19 giờ
[ĐỒ HỌA] Hành trình ra khỏi hang "căng thẳng hơn phim kinh dị" của các cầu thủ Thái Lan
Để ra được khỏi hang, các cầu thủ nhí phải vượt qua một đoạn "thắt cổ chai" vô cùng nguy hiểm.
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat