Vì sao gấu ngủ đông? Con người có bắt chước được không?

Vì sao gấu ngủ đông? Con người có bắt chước được không?
Theo: Dink Theo Trí Thức Trẻ
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Đó không chỉ là giấc ngủ thông thường, nó là một kì quan của sinh học/tự nhiên và là kì tích của con gấu.
Vì sao gấu ngủ đông? Con người có bắt chước được không? - Ảnh 1.

Cứ đến mùa lạnh, gấu lại tự tìm cho mình một cái giường để ngủ xuyên cả đông. Có con chọn gốc cây rỗng, có con tìm một bụi rậm cao cao nào đó để yên giấc mấy tháng trời, có con tự đào vào vách đồi một cái giường êm ái (so với chúng). Có những con may mắn hơn, tìm được một cái hang mà chui vào ngủ cho ấm.

Nằm đâu cũng vậy cả, giấc ngủ đông của gấu phục vụ chỉ một mục đích: tránh mùa đông rét mướt, trốn từng đợt gió lạnh len qua cành cây trụi lá.

Đa số cơ chế ngủ đông là làm chậm nhịp thở, giảm tốc độ đập của tim, hạn chế hoạt động của cơ chế trao đổi chất. Những thay đổi như vậy có thể khiến cơ thể bị tổn thương, nhưng bù lại, có thể sống qua được mùa đông mà chắc chắn nếu không ngủ, chúng sẽ chết. Mùa thu lạnh đến, các loài động vật ngủ đông sẽ bắt đầu bước vào trạng thái mê man có kiểm soát.

Thường là chúng cứ ngủ trong vô thức thôi.

Vì sao gấu ngủ đông? Con người có bắt chước được không? - Ảnh 2.

Hình chỉ mang tính minh họa, vì đây là lúc ngủ thường, không phải ngủ đông.

"Tôi luôn gọi đây là khoảng thời gian kì diệu trong năm", Hannah Carey, chuyên gia nghiên cứu chức năng sinh lý trong cơ chế ngủ đông của động vật tại Trường Thuốc Thú y thuộc Đại học Wisconsin-Madison trả lời phỏng vấn.

Thu đến, các loài động vật sẽ tự động giảm trao đổi chất, chúng sẽ bước vào trạng uể oải, có tên là "torpor". Ngay cả khi con vật sống trong môi trường ấp áp, đủ ăn đủ mặc, có một thứ bí ẩn kích hoạt cơ chế ngủ đông của chúng.

"Đó là một trong những yếu tố kì diệu của việc ngủ đông", cô Carey nói. "Chúng là những loài vật có chức năng sinh lý, tạm cho là đồng hồ sinh học đi, đưa chúng vào trạng thái ngủ đông".

Với loài gấu, dấu hiệu mách bảo chúng ngủ đông dễ thấy hơi chút. Thế giới quanh chúng sẽ thay đổi, khi mà cá mú ít xuất hiện hơn, các bụi quả thưa dần, cánh rừng ngả màu mùa thu, báo hiệu gió lạnh sắp về.

Vì sao gấu ngủ đông? Con người có bắt chước được không? - Ảnh 3.

Một cái hang gấu.

Dù cộng động khoa học đã từ lâu tranh cãi xem gấu có phải là loài ngủ đông thực thụ không – bởi chúng không thể đưa nhiệt độ cơ thể xuống mức hoặc dưới mức đông lạnh được, nhưng trạng thái ngủ đông của gấu vẫn luôn là cơ chế cực kì đáng kinh ngạc. Cứ xét tới kích cỡ khổng lồ của một con gấu mà xem, việc ngủ đông không dễ dàng gì.

Để có thể ngủ một cashc hiệu quả, chúng phải tích trữ một lượng mỡ khổng lồ. Ngày nay, nhiều nhà khoa học vẫn con gấu là loài ngủ đông thực thụ.

"Nếu dựa theo yếu tố thời gian, tôi sẽ không liệt gấu vào danh sách các loài ngủ đông", Frank van Breukelen, chuyên gia tại Đại học Nevada – Las Vegas về nghiên cứu ngủ đông và ứng dụng của hóa sinh vào đời sống nói. "Nhưng giờ, ta đã quá biết về tần suất việc ngủ đông diễn ra trong thế giới động vật, biết rằng có rất nhiều cách ngủ đông khác nhau. Nên tôi sẽ kết luận rằng gấu có ngủ đông".

"Vẫn nhiều tranh cãi lắm", Marcella Kelly, nhà sinh vật học từ Viện Công nghệ Virginia, chuyên viên tại Trung tâm Nghiên cứu Gấu Đen nói. "Thế nhưng tôi cũng chẳng quan tâm xem tranh cãi những gì. Vì bản chất việc con gấu ngủ đông đã là quá kì diệu: chúng không ăn uống gì trong suốt vài tháng trời, và con cái có thể sinh con, cho con bú ngay trong khi ngủ đông".

Vì sao gấu ngủ đông? Con người có bắt chước được không? - Ảnh 4.

Sâu trong hang tối hay bất kì cái "giường" ngủ đông nào, con gấu trải qua một sức ép sinh lý học có thể giết chết bất kì cá thể người nào. Ví dụ như con gấu đen: Tháng Mười Một, nhịp tim của chúng có thể xuống còn 50 nhịp/phút; đến tháng Giêng, nhịp tim sẽ còn xuống thấp hơn thế, có tài liệu ghi lại rằng chỉ 10 nhịp/phút.

Đó mới là nhịp tim. Khoảng tháng Mười Một, nhịp thở của gấu rơi vào khoảng 50 nhịp/phút. Vào lúc lạnh nhất của mùa đông, nhịp thở giảm xuống cực sâu, chỉ còn 4-5 lần/phút. Toàn bộ hoạt động cơ thể của gấu dừng lại, thế mà khi xuân đến, chúng tỉnh dậy và cơ thể vẫn vẹn nguyên.

Nếu con người mà nằm ngủ như thế, ta sẽ mất cả xương và cơ rất nhanh.

Trước cả khi gấu ngủ đông, chúng cũng đã hoàn thành được một kì tích sinh học khác: gấu béo lên đến mức nguy hiểm, con người mà mà béo tới mức đó, cơ thể sẽ bị thương tổn không phục hồi được. "Con người không thể béo lên như vậy được, béo như thế tương đương với ăn liên tục để bị tiểu đường type 2 luôn", cô Kelly nói. "Tôi nghĩ đó là một thành tựu tuyệt vời".

Các nhà khoa học đang nghiên cứu ở mức tế bào xem làm thế nào mà con gấu có thể béo lên được mức đó mà không bị tổn thương.

Vì sao gấu ngủ đông? Con người có bắt chước được không? - Ảnh 5.

Với rất nhiều các loài động vật, ngủ đông là một chiến thuật cho phép chúng sinh tồn. Nhưng với nhiều loài, đó không phải chỉ là một giấc ngủ đơn thuần cho qua mùa đông. Dù cho con vật có mạnh khỏe thế nào, vẫn có những tổn thương nhất định.

"Việc ngủ đông với động vật không hề dễ dàng", nhà nghiên cứu van Breukelen nói. "Tôi không nghĩ kì tích này ‘đáng yêu’ giống nhiều người hay nói đâu". Ôi con gấu kia nằm mút tay, ngủ xuyên suốt mùa đông kìa! Mình cũng muốn vậy! Bạn thực sự không muốn vậy đâu, mà có muốn cũng chẳng làm được.

Theo dõi một số loài sóc cho thấy khoảng 20-50% số sóc bỏ mạng trong khoảng thời gian mùa đông. Tỉ lệ tử vong có lẽ còn cao hơn trong các loài vật nhỏ hơn.

Vì sao gấu ngủ đông? Con người có bắt chước được không? - Ảnh 6.

Đại Vương Gấu Đen - Tây Du Kí.

Bên cạnh một số loài ngủ đông khác, gấu và sóc đã tiến hóa để có thể ngủ đông hiệu quả. Thế nhưng việc tỉnh dậy từ giấc ngủ đông cũng cần đến sức mạnh khủng khiếp, thậm chí cả với những loài đã thích nghi được với giấc ngủ kéo dài suốt mùa đông. Trong giấc ngủ, cơ thể chịu rất nhiều tổn thương, như chức năng tế bào bị ảnh hưởng hai những dấu hiệu lạ trong mức protein của cơ thể. Con vật sẽ cần một lượng năng lượng lớn nữa để cân bằng lại được cơ thể sau giấc ngủ dài.

Con người còn lâu mới làm được thế. Thế nhưng ta vẫn cố, tìm cách phát triển công nghệ đóng băng để có thể ngủ được một giấc dài cả trăm năm. Trước là để bảo quản cơ thể vì những hoàn cảnh đặc biệt (bị bệnh nặng, đóng băng cơ thể chờ thuốc chữa chẳng hạn); sau là để du hành không gian, bay những chặng đường mất cả năm ánh sáng mới tới đích.

Bạn có cảm thấy thời gian khi trở về luôn nhanh hơn lúc đi? Khoa học xác nhận đây là hiệu ứng có thật

tinybook tinybook 1 ngày 21 giờ
Bạn có cảm thấy thời gian khi trở về luôn nhanh hơn lúc đi? Khoa học xác nhận đây là hiệu ứng có thật
Dù là đi đường bộ, hay cả đường hàng không thì cảm giác này vẫn tồn tại đấy.

Video ghi lại khoảnh khắc kinh hoàng khi tàu du lịch chở hơn 1300 khách du lịch gặp bão ở Na Uy

tinybook tinybook 1 ngày 22 giờ
Video ghi lại khoảnh khắc kinh hoàng khi tàu du lịch chở hơn 1300 khách du lịch gặp bão ở Na Uy
Ở thời điểm nghiêm trọng nhất tàu đã bị nghiêng tới 30 độ, nước tràn lên khoang và có nguy cơ bị sóng to đánh lật.

Ngư lôi Mk.14 - Nỗi hổ thẹn của Hải quân Mỹ trong thế chiến thứ Hai

tinybook tinybook 2 ngày 14 giờ
Ngư lôi Mk.14 - Nỗi hổ thẹn của Hải quân Mỹ trong thế chiến thứ Hai
Không đâm trúng mục tiêu, đâm vào mục tiêu nhưng không phát nổ và đôi khi bắn chìm chính tàu ngầm Mỹ là một vài trong số nhiều vấn đề mà loại ngư lôi Mk.14 này gặp phải trong thế chiến thứ Hai.

Sau mỗi trận mưa, cây ở làng này lại biến thành đài phun nước. Tại sao lại thế?

tinybook tinybook 3 ngày 4 giờ
Sau mỗi trận mưa, cây ở làng này lại biến thành đài phun nước. Tại sao lại thế?
Cứ sau mỗi trận mưa lớn tại ngôi làng nhỏ Dinoša ở Cộng hòa Montenegro, cư dân tại đây lại nhìn thấy hiện tượng thú vị khi nước phun ra xối xả từ một thân cây dâu cổ thụ. Nhìn từ xa thân cây trông như thể một đài phun nước vậy.

Phát hiện loại rắn độc mới không cần mở miệng vẫn có thể tấn công con mồi

tinybook tinybook 3 ngày 14 giờ
Phát hiện loại rắn độc mới không cần mở miệng vẫn có thể tấn công con mồi
Các nhà khoa học mới đây đã phát hiện một chủng loại rắn Stiletto mới ở khu vực Tây Phi có khả năng tấn công từ hai bên khoang miệng và thậm chí còn có thể nhảy một quãng xa tương đương chiều dài cơ thể mình.

10 viện bảo tàng kỳ dị trên thế giới, tất cả chúng đều sẽ làm bạn ngỡ ngàng

tinybook tinybook 3 ngày 14 giờ
10 viện bảo tàng kỳ dị trên thế giới, tất cả chúng đều sẽ làm bạn ngỡ ngàng
Trưng bày những kho báu kỳ dị, từ sán dây đến ghế ngồi trong nhà vệ sinh, máy nâng ngực cho đến dấu chân của quái vật Bigfoot.

Hiệu ứng Bernoulli – Lý do khiến những chiếc rèm luôn bám vào người bạn khi bước ra khỏi nhà tắm và cách khắc phục

tinybook tinybook 3 ngày 15 giờ
Hiệu ứng Bernoulli – Lý do khiến những chiếc rèm luôn bám vào người bạn khi bước ra khỏi nhà tắm và cách khắc phục
Còn gì tuyệt vời hơn việc bước ra khỏi nhà tắm sau một ngày nóng bức – nếu không bị tấm rèm tắm phiền phức luôn bám vào người bạn mỗi khi ra khỏi vòi hoa sen. Tại sao điều này lại luôn xảy ra.

[Vietsub] Tìm hiểu về chiếc xe tăng Sa Hoàng độc nhất vô nhị trong thế chiến I: cao 9 m, nặng 40 tấn nhưng chỉ là món đồ chơi phóng to

tinybook tinybook 3 ngày 16 giờ
[Vietsub] Tìm hiểu về chiếc xe tăng Sa Hoàng độc nhất vô nhị trong thế chiến I: cao 9 m, nặng 40 tấn nhưng chỉ là món đồ chơi phóng to
Xe tăng Sa Hoàng (Tsar-Tank) được lịch sử ghi nhận là phương tiện chiến đấu có kích thước lớn nhất từng được chế tạo hoàn chỉnh và đem ra thử nghiệm nhưng bị "chết tức tưởi" ngay từ lần chạy đầu tiên.

50 năm lịch sử của gốm trên đồng hồ cao cấp: từ Rado, Omega tới Rolex, Jaeger-LeCoultre

tinybook tinybook 3 ngày 16 giờ
50 năm lịch sử của gốm trên đồng hồ cao cấp: từ Rado, Omega tới Rolex, Jaeger-LeCoultre
Dù tồn tại trong đời sống văn hóa loài người từ hàng nghìn năm nay, gốm chỉ mới xuất hiện trên các đồng hồ từ 50 năm nay và nó nhanh chóng mở ra một chân trời mới cho các nhà chế tác đồng hồ hàng đầu trên thế giới.

Đột biến đã "tặng" cho con cóc này đôi mắt trong miệng

tinybook tinybook 4 ngày 1 giờ
Đột biến đã "tặng" cho con cóc này đôi mắt trong miệng
Loại cóc kì dị này lần đầu tiên được tìm thấy tại Canada. Các nhà sinh học cho rằng có thể nó đã chịu ảnh hưởng của một hiện tượng đột biến gen được gọi là đột biến vĩ mô.

Ứng dụng nhắn tin phổ biến nhất đối với teen Mỹ lại là… Google Docs

tinybook tinybook 4 ngày 4 giờ
Ứng dụng nhắn tin phổ biến nhất đối với teen Mỹ lại là… Google Docs
Công cụ soạn thảo Google Docs bất ngờ trở thành phương tiện mới để… nói chuyện riêng trong giờ học

Giả thuyết mới: Ta có thể tận dụng năng lượng từ hố đen để du hành Vũ trụ

tinybook tinybook 4 ngày 14 giờ
Giả thuyết mới: Ta có thể tận dụng năng lượng từ hố đen để du hành Vũ trụ
Từ rất lâu trước khi những tên lửa và phi hành gia đầu tiên được đưa vào vũ trụ, con người đã luôn khao khát giấc mơ được đặt chân đến những hành tinh khác.

Các nhà thiên văn học tiến hành "tập trận", đề phòng Trái Đất va chạm với thiên thạch

tinybook tinybook 4 ngày 15 giờ
Các nhà thiên văn học tiến hành "tập trận", đề phòng Trái Đất va chạm với thiên thạch
Trong nhiều tuần, hàng chục nhà thiên văn học từ các phòng thí nghiệm trên khắp thế giới đã được huy động, đo lường và tìm hiểu mọi thứ họ có thể về tiểu hành tinh này để chuẩn bị cho một vụ va chạm trong tương lai.

Người con mang ‘gien xấu’ của thiên tài Albert Einstein

tinybook tinybook 5 ngày 3 giờ
Người con mang ‘gien xấu’ của thiên tài Albert Einstein
Nhà bác học Albert Einstein từng có mối quan hệ căng thẳng với người con trai cả mà ông cho là không thừa hưởng trí tuệ cũng như con đường mà ông đã đi.

Các nhà khoa học Caltech khẳng định có thể nâng vật thể bằng ánh sáng

tinybook tinybook 5 ngày 16 giờ
Các nhà khoa học Caltech khẳng định có thể nâng vật thể bằng ánh sáng
Một trong những ứng dụng sẽ là buồm ánh sáng, công cụ viễn tưởng để du hành không gian.

Loài cá heo cực hiếm này thực sự sắp tuyệt chủng, cả thế giới chỉ còn chưa đầy 10 con

tinybook tinybook 5 ngày 21 giờ
Loài cá heo cực hiếm này thực sự sắp tuyệt chủng, cả thế giới chỉ còn chưa đầy 10 con
Bi kịch của loài cá heo này - cũng giống bao loài khác - đến từ chính con người.

Indonesia: Con đười ươi sống sót với hơn 74 viên đạn súng hơi trong cơ thể, dấy lên hồi chuông cảnh báo

tinybook tinybook 6 ngày 1 giờ
Indonesia: Con đười ươi sống sót với hơn 74 viên đạn súng hơi trong cơ thể, dấy lên hồi chuông cảnh báo
Người ta tìm thấy trong cơ thể con đười ươi ít nhất 74 viên đạn súng hơi, bao gồm bốn viên ở mắt trái và hai ở bên phải.

Tiêm thuốc này vào người, muỗi hút máu bạn sẽ bị tiêu diệt ngay lập tức

tinybook tinybook 6 ngày 2 giờ
Tiêm thuốc này vào người, muỗi hút máu bạn sẽ bị tiêu diệt ngay lập tức
Ivermectin sẽ là phương cách chống sốt rét hiệu quả. Thử nghiệm cho thấy thuốc không tác dụng phụ, hoạt động tốt trên những nhóm thử thuốc.

Với trailer Toy Story 4, Disney-Pixar khẳng định họ vẫn tạo ra được những sản phẩm đi vào lòng người

tinybook tinybook 1 tuần 12 giờ
Với trailer Toy Story 4, Disney-Pixar khẳng định họ vẫn tạo ra được những sản phẩm đi vào lòng người
Đến tận phần thứ 4, cảm giác cuốn hút của Toy Story vẫn không hề giảm sút.

Những tương đồng giữa tai nạn Boeing 737 MAX và máy bay ba động cơ DC-10 của thập niên 70

tinybook tinybook 1 tuần 16 giờ
Những tương đồng giữa tai nạn Boeing 737 MAX và máy bay ba động cơ DC-10 của thập niên 70
Có sự tương đồng mạnh mẽ giữa McDonnell Douglas DC-10 vào cuối những năm 1970 và các máy bay Boeing 737 Max ngày nay.

Thật khó tin, chiếc vòng hở này có thể loại bỏ được 94% âm thanh phát ra

tinybook tinybook 1 tuần 20 giờ
Thật khó tin, chiếc vòng hở này có thể loại bỏ được 94% âm thanh phát ra
Được thiết kế đặc biệt để cách âm, chiếc vòng sẽ làm bạn kinh ngạc.

Xay nát iPhone ra thành bột, các nhà khoa học phân tích từng thành phần có trong nó

tinybook tinybook 1 tuần 21 giờ
Xay nát iPhone ra thành bột, các nhà khoa học phân tích từng thành phần có trong nó
Vừa qua, một đội ngũ nhà khoa học thuộc Đại học Plymouth đã dùng máy xay sinh tố nghiền nhỏ iPhone 4S nhằm tìm ra danh sách các nguyên liệu bên trong một chiếc iPhone. Họ đã khám phá ra nhiều điều thật bất ngờ!

Virus sinh dục bùng phát trên vũ trụ - chuyện gì đang xảy ra thế này?

tinybook tinybook 1 tuần 1 ngày
Virus sinh dục bùng phát trên vũ trụ - chuyện gì đang xảy ra thế này?
Dù chỉ là virus Herpes - dạng virus cực kỳ phổ biến và thường không gây nhiều rắc rối, nhưng điều này cũng khiến giới chuyên gia phải lo ngại về mối đe dọa đến các chuyến du hành dài hơn sau này.

Giáo sư kinh tế học cho rằng Boeing 737 MAX nhiều công nghệ đến vậy chỉ là để... kiếm thêm nhiều tiền

tinybook tinybook 1 tuần 1 ngày
Giáo sư kinh tế học cho rằng Boeing 737 MAX nhiều công nghệ đến vậy chỉ là để... kiếm thêm nhiều tiền
Thêm công nghệ vào để tăng tính an toàn, tuy nhiên công nghệ cũng đã bị biến chuyển đôi phần, để thành một công cụ kiếm tiền khác.

Độ cao thực tế của đỉnh núi cao nhất thế giới Everest: khi người ta không dám công bố sự thật vì sợ không ai tin

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
Độ cao thực tế của đỉnh núi cao nhất thế giới Everest: khi người ta không dám công bố sự thật vì sợ không ai tin
Khó có thể tưởng tượng những khó khăn trong quá trình đo đạc ngọn Everest cao nhất thế giới, nhất là khi con người thời đó chưa có công nghệ hiện đại.

Thiết bị bay không người lái đang cải tổ ngành nông nghiệp Trung Quốc như thế nào?

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
Thiết bị bay không người lái đang cải tổ ngành nông nghiệp Trung Quốc như thế nào?
Từ khi Trung Quốc tiến hành cải tổ và mở cửa nền kinh tế, tỷ lệ lực lượng lao động của Trung Quốc làm việc trên đồng ruộng đã giảm chóng mặt, từ 55% vào năm 1991 xuống 16% vào năm 2018.

Khoảng 50 năm trước, rất có thể NASA đã "lỡ tay" đốt cháy mất bằng chứng về sự sống trên Sao Hỏa

tinybook tinybook 1 tuần 3 ngày
Khoảng 50 năm trước, rất có thể NASA đã "lỡ tay" đốt cháy mất bằng chứng về sự sống trên Sao Hỏa
Những phát hiện mới đây của NASA cho thấy phi thuyền được phóng lên sao Hỏa từ khoảng 50 năm trước đã tìm thấy vật chất hữu cơ trên hành tinh này. Tuy nhiên, chỉ vì một sự cố tai hại, những thông tin này phải đợi đến thế kỷ sau mới có thể được công bố.

Viện Công nghệ Massachusetts nhận định phát thanh viên ảo sử dụng AI của Trung Quốc chỉ là hàng giả

tinybook tinybook 1 tuần 3 ngày
Viện Công nghệ Massachusetts nhận định phát thanh viên ảo sử dụng AI của Trung Quốc chỉ là hàng giả
Sản phẩm không hề "thông minh" chút nào. Đây chỉ là "một con rối đọc lời thoại" mà thôi.

Hộp khóa nòng thông minh đầu tiên trên thế giới với màn hình hiển thị số đạn trong súng

tinybook tinybook 1 tuần 3 ngày
Hộp khóa nòng thông minh đầu tiên trên thế giới với màn hình hiển thị số đạn trong súng
Nhờ kết nối Bluetooth với hộp tiếp đạn, trên màn hình của súng có thể hiển thị được các thông tin như: súng đã được lắp hộp tiếp đạn chưa, có đạn bên trong buồng đạn hay không, và trong hộp tiếp đạn còn lại bao nhiêu viên.

10 bộ phim Hollywood mô tả chính xác nhất về hiện thực của trí tuệ nhân tạo (P2)

tinybook tinybook 1 tuần 3 ngày
10 bộ phim Hollywood mô tả chính xác nhất về hiện thực của trí tuệ nhân tạo (P2)
Danh sách 10 bộ phim có nội dung về trí tuệ nhân tạo này sẽ giúp bạn có thể tìm hiểu cách con người tưởng tượng ra sao về AI trong tương lai và tính hiện thực của AI trong thời đại ngày nay.
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat