Trung Quốc định xây "đập Tam Hiệp của vật lý hạt", sẽ tốn hàng tỷ USD nhưng nhiều người cho rằng không thiết thực

Trung Quốc định xây "đập Tam Hiệp của vật lý hạt", sẽ tốn hàng tỷ USD nhưng nhiều người cho rằng không thiết thực
Theo: Dink Theo Trí Thức Trẻ
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Dự án máy gia tốc hạt nào cũng tiêu tốn tới cả tỷ USD, nhiều người - trong số đó là nhiều nhà khoa học - cho rằng đây là dự án tốn kém và chẳng đi tới đâu.
Trung Quốc định xây đập Tam Điệp của vật lý hạt, sẽ tốn hàng tỷ USD nhưng nhiều người cho rằng không thiết thực - Ảnh 1.

Bảy năm trước, khoa học ngỡ ngàng trước một trong những khám phá quan trọng nhất ngành vật lý học: ta biết tới sự tồn tại của hạt Higgs boson, hay còn gọi là hạt của Chúa. Nhờ những thành tựu của Tổ chức Nghiên cứu Hạt nhân Châu Âu CERN, ta khẳng định được giả thuyết tại sao hạt lại có khối lượng.

Hai tháng sau thông báo động trời ấy, Trung Quốc lên tiếng chứng minh rằng mình không kém cạnh: họ đang chế tạo một máy gia tốc hạt của riêng mình với tên gọi Máy gia tốc Vòng Electron Positron (CEPC), nhằm tìm hiểu sâu hơn về nguồn gốc Vũ trụ. Theo kế hoạch, Trung Quốc sẽ khởi công CEPC sớm nhất là năm 2020, mất khoảng 30 năm thì xây xong với tổng số tiền bỏ ra khoảng 21 tỷ USD.

Với số tiền khổng lồ đổ vào tham vọng lớn, người ta đang gọi đây là Đập Tam Hiệp của ngành vật lý Trung Hoa.

Trung Quốc định xây đập Tam Điệp của vật lý hạt, sẽ tốn hàng tỷ USD nhưng nhiều người cho rằng không thiết thực - Ảnh 2.

Khu vực xây dựng CEPC.

Đập thủy điện lớn lấy khỏi ngân khố Trung Quốc hàng triệu USD, nhưng bao quanh nó vẫn là nhiều lời tranh cãi: rằng hiệu quả của đập Tam Hiệp không được như hứa hẹn, và việc xây dựng nó đã khiến vô vàn người phải rời nơi chôn rau cắt rốn. Cũng giống như việc các công trình lớn, các thiết bị của ngành vật lý hạt cũng tốn kém lắm; với bản chất là nghiên cứu khoa học về hạt, ảnh hưởng của các kết quả nghiên cứu cũng không lập tức hiện hữu. 

Đến cái đập thủy điện đem lại giá trị lập tức cũng còn bị chỉ trích, nữa là một thiết bị gia tốc hạt mất 3 thập kỷ mới xây xong, lại còn dùng để nghiên cứu những khái niệm mà một người bình thường khó nắm bắt.

Đây là dự án có lợi, nếu như những tranh cãi xung quanh nó mang tính khoa học và người dân được giáo dục đầy đủ, tránh việc tự tạo quan niệm sai lầm hay làm sai lệch lời chúng tôi nói”, ông Wang Yifang, giám đốc Viện Vật lý Năng lượng Cao thuộc Học viện Khoa học Trung Quốc, lên tiếng. 

Ông Wang là người đầu tiên đề xuất việc xây dựng máy gia tốc hạt CEPC, vận hành song song với máy Gia tốc Siêu Proton-Proton (SppC) vốn dùng để khám phá ra những hạt mới; cả hai máy gia tốc đều thuộc một dự án nghiên cứu. Ông nói thêm rằng những ý kiến lệch lạc sẽ càng khiến danh tiếng khoa học bị tổn hại.

“Ý kiến lệch lạc” mà ông Wang nói ở đây tức là những tranh cãi xung quanh việc máy gia tốc hạt có đáng xây không, bản thân ý kiến này cũng chẳng mới. Từ hồi 2016, bình luận của nhà vật lý học từng nhận giải Nobel Yang Chenning đã khiến dư luận nảy sinh hai ý kiến trái chiều.

Trung Quốc định xây đập Tam Điệp của vật lý hạt, sẽ tốn hàng tỷ USD nhưng nhiều người cho rằng không thiết thực - Ảnh 3.

Ông Yang cho rằng dự án này sẽ là một “hố đen” hút quỹ đầu tư, và cho rằng Trung Quốc vẫn đang là nước đang phát triển với hàng trăm triệu nông dân và dân nhập cư đang đói kém, chưa kể đất nước đang đối mặt với những vấn đề môi trường cấp bách hay những khúc mắc trong giáo dục và y tế. Việc dồn tiền xây dựng một máy gia tốc hạt sẽ khiến các ngành khoa học khác trì trệ.

Nhìn ở quy mô rộng hơn, ta sẽ thấy những tuyên bố bác bỏ tầm quan trọng của ngành vật lý hạt xuất hiện ở khắp nơi. Năm 1993, Mỹ bỏ dự án Siêu Máy gia tốc hạt Siêu dẫn (SSC) do thiếu chi phí và gặp khó khăn trong khâu quản lý. Họ quyết định hủy bỏ SSC kể cả khi đã tiêu tốn 2 tỷ USD và quá trình xây dựng máy đã bắt đầu. Đây là một cú hẫng trong cộng đồng vật lý.

Ngay trong lòng cộng đồng vật lý này, nhiều người đang đặt dấu hỏi lớn: liệu máy gia tốc hạt có thật sự hữu ích? Nhà vật lý học Jonathan Katz công tác tại Đại học Washington gọi vật lý học là nhánh nghiên cứu đang chết dần, nhiều người đồng ý và cũng nhiều cá nhân phản đối.

Nhiều người nói rằng Trung Hoa đã tiến bộ rất nhiều trong nhiều ngành khoa học công nghệ khác nhau, bao gồm trí tuệ nhân tạo lẫn vật lý lượng tử. Một máy gia tốc hạt sẽ không chỉ là công cụ mới để nghiên cứu, mà còn là yếu tố thu hút chuyên gia cũng như thắt chặt mối quan hệ với các cơ sở nghiên cứu khoa học trên thế giới. Đó là còn chưa kể những khám phá tiềm năng mà máy gia tốc hạt mang lại.

Với ông giám đốc Wang, lợi ích rõ ràng của máy gia tốc khiến ông không màng tới chi phí. Giáo sư Shingtung Yau tới từ Đại học Harvard cho rằng nếu không hoàn thành được công trình này, “Trung Quốc sẽ đánh mất cơ hội ngàn năm có một”.

Dù ai nói ngả nói nghiêng, nhiều nước trên thế giới cũng đang dự tính xây cho mình một máy gia tốc hạt. Mỹ mong muốn hoàn thiện Máy gia tốc Ion Electron (EIC) để nghiên cứu cấu trúc bên trong của hạt nhân và proton; Nhật Bản có ý định bỏ 7 tỷ USD để xây dựng Máy gia tốc Tuyến tính Quốc tế (ILC) để nghiên cứu hạt Higgs boson, nhưng hiện họ đã hoãn dự án vô thời hạn.

CERN, cơ sở khám phá ra hạt Higgs boson không muốn dừng lại ở Máy gia tốc hạt Lớn, một trong những dự án họ đang theo đuổi là Máy gia tốc Vòng Tương lai (FCC), tiêu tốn tới 23,4 tỷ USD.

Ngoài dự án “đập Tam Hiệp của vật lý”, Trung Quốc cũng có dự án khác nữa: người ta đề xuất xây dựng Máy gia tốc Electron-Ion (EICC) tại thành phố Huệ Châu, và gọi đây là “thiên đường cho các nhà vật lý học”.

Trung Quốc định xây đập Tam Điệp của vật lý hạt, sẽ tốn hàng tỷ USD nhưng nhiều người cho rằng không thiết thực - Ảnh 4.

"Thiên đường" đang được nói tới.

Yangyang Cheng, trợ lý nghiên cứu đang công tác tại Đại học Cornell và tại Máy gia tốc Hạt Lớn, tin rằng người ta phản đối các dự án máy gia tốc hạn không phải do họ nghi ngờ khoa học. Lý do đơn giản thôi: họ tin rằng máy gia tốc tỷ đô sẽ khiến các ngành khoa học khác trì trệ.

Tại cả Trung Quốc và Mỹ, số tiền đổ vào khoa học là quá nhỏ khi so với quân sự. Việc xây dựng máy gia tốc ở đâu không quan trọng, giá trị khoa học của nó vẫn còn và thậm chí, nó còn khiến bạn bè quốc tế nhìn vào đất nước có máy gia tốc hạt với một con mắt khác. Nhiều người cho rằng máy gia tốc hạt còn có thể hàn gắn mối quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ, khi các nhà khoa học từ hai quốc gia sát lại gần nhau vì một mục tiêu chung, mang thêm kiến thức về cho nhân loại.

Tham khảo ABACUS NEWS

Các nhà khoa học ngày một hứng thú với động cơ warp, thứ công nghệ "bóp méo" không gian cho phép ta du hành với tốc độ ánh sáng

tinybook tinybook 3 tuần 2 ngày
Các nhà khoa học ngày một hứng thú với động cơ warp, thứ công nghệ "bóp méo" không gian cho phép ta du hành với tốc độ ánh sáng
Điều kì lạ là động cơ này có thể khả thi và dường như không vi phạm các quy tắc vật lý.

Sức mạnh công nghệ đã giúp Hàn Quốc kiểm soát được Covid-19 rất tốt như thế nào

tinybook tinybook 3 tuần 2 ngày
Sức mạnh công nghệ đã giúp Hàn Quốc kiểm soát được Covid-19 rất tốt như thế nào
Từ việc "tụt hạng" khỏi vị trí ổ dịch lớn thứ hai thế giới cùng tỷ lệ tử vong thấp đáng kinh ngạc, ta thấy rõ sức mạnh của nền y tế Hàn Quốc. Họ làm được điều đó là nhờ công nghệ.

Khoa học chứng minh: Dân văn phòng nên quỳ hoặc ngồi xổm khi làm việc vì lý do sau

tinybook tinybook 3 tuần 2 ngày
Khoa học chứng minh: Dân văn phòng nên quỳ hoặc ngồi xổm khi làm việc vì lý do sau
Một nghiên cứu gần đây cho thấy quỳ hoặc ngồi xổm trên sàn nhà có thể mang lại kết quả tích cực hơn, giúp cải thiện sức khỏe cho nhiều người, đặc biệt là dân văn phòng.

Các nhà khoa học Châu Âu dự đoán một nửa bãi biển hiện tại sẽ biến mất vào cuối thế kỷ này

tinybook tinybook 3 tuần 2 ngày
Các nhà khoa học Châu Âu dự đoán một nửa bãi biển hiện tại sẽ biến mất vào cuối thế kỷ này
Biến đổi khí hậu đã và đang là một mối hiểm họa cho nhân loại. Và vì nó, các bãi biển sẽ mất đi một nửa chỉ trong vòng 80 năm.

Biến đổi khí hậu nghiêm trọng đến nỗi gấu đang ngủ đông chợt tỉnh dậy sớm cả 2 tháng

tinybook tinybook 3 tuần 2 ngày
Biến đổi khí hậu nghiêm trọng đến nỗi gấu đang ngủ đông chợt tỉnh dậy sớm cả 2 tháng
Những con gấu trên toàn thế giới đang thức tỉnh khỏi chế độ ngủ đông sớm hơn một tháng so với thường lệ do biến đổi thời tiết.

Loạt tượng đá bí ẩn khiến các nhà khoa học đặt ra giả thuyết: Phải chăng con người đã sống cùng thời với khủng long?

tinybook tinybook 3 tuần 2 ngày
Loạt tượng đá bí ẩn khiến các nhà khoa học đặt ra giả thuyết: Phải chăng con người đã sống cùng thời với khủng long?
Cách đây 76 năm, 33 nghìn bức tượng đất nung được tìm thấy tại Mexico, vốn được coi là bằng chứng tiêu biểu cho giả thuyết khủng long từng chung sống cùng loài người thời tiền sử.

Tổ tiên của loài người đã từng gây ra sự tuyệt chủng của động vật từ 4 triệu năm về trước

tinybook tinybook 3 tuần 3 ngày
Tổ tiên của loài người đã từng gây ra sự tuyệt chủng của động vật từ 4 triệu năm về trước
Không chỉ hoạt động của nhân loại ngày nay mới gây ra những sự tuyệt chủng của đông vật, mới đây các nhà khoa học đã chỉ ra rằng tổ tiên của chúng ta thời tiền sử cũng từng gây ra những sự tuyệt chủng của các loài động vật khác.

Vibranium vs. Adamantium: Trong vũ trụ Marvel, kim loại nào đáng giá hơn?

tinybook tinybook 3 tuần 3 ngày
Vibranium vs. Adamantium: Trong vũ trụ Marvel, kim loại nào đáng giá hơn?
Trong bài viết này sẽ chỉ ra năm ưu điểm cho mỗi loại chất nhằm cho thấy rằng đâu mới thực sự là loại kim loại đáng giá nhất.

Các nhà cổ sinh vật học phát hiện ra chất béo trên cơ thể của thằn lằn cá từ 180 triệu năm trước

tinybook tinybook 3 tuần 5 ngày
Các nhà cổ sinh vật học phát hiện ra chất béo trên cơ thể của thằn lằn cá từ 180 triệu năm trước
Chất béo là thứ luôn tồn tại trên cơ thể của động vật, nhưng trên thực tế chúng rất dễ phân hủy và không thể tồn tại dưới dạng hóa thạch như xương, nhưng gần đây các nhà cổ sinh vật học gần đây đã tìm thấy dấu vết của chất béo trên hóa thạch của loài thằn lằn cá tại Đức. Phát hiện này sẽ nâng cao nhận thức của chúng ta về loài thằn lằn cá.

Leedsichthys: "Máy hút bụi" của biển cả Kỷ Jura từng bị hiểu nhầm là khủng long

tinybook tinybook 3 tuần 6 ngày
Leedsichthys: "Máy hút bụi" của biển cả Kỷ Jura từng bị hiểu nhầm là khủng long
Leedsichthys là một loài cá khổng lồ của họ Pachycormidae, một nhóm cá xương Đại Trung Sinh đã sinh sống ở các đại dương giữa kỷ Jura.

Nghiên cứu mới: hoa có thể nghe và tiếng vỗ cánh của ong khiến mật ngọt hơn

tinybook tinybook 3 tuần 6 ngày
Nghiên cứu mới: hoa có thể nghe và tiếng vỗ cánh của ong khiến mật ngọt hơn
Dựa theo các nhà khoa học, những bông hoa có thể lắng nghe loài ong đến và khiến mật của chúng ngọt hơn để dụ dỗ các chú ong đến thụ phấn.

Nghiên cứu mới: Virus SARS-CoV-2 từ tự nhiên, không phải từ phòng thí nghiệm

tinybook tinybook 3 tuần 6 ngày
Nghiên cứu mới: Virus SARS-CoV-2 từ tự nhiên, không phải từ phòng thí nghiệm
Một nhóm các nhà khoa học Trung Quốc chỉ ra rằng virus corona chủng mới sinh ra từ các sự kiện tái kết hợp trong tự nhiên, không phải từ phòng thí nghiệm

Dự án bí mật 'Roadrunner' của Tesla lộ diện: Sản xuất hàng loạt những viên pin dung lượng lớn với giá 100$ cho mỗi kWh

tinybook tinybook 3 tuần 6 ngày
Dự án bí mật Roadrunner của Tesla lộ diện: Sản xuất hàng loạt những viên pin dung lượng lớn với giá 100$ cho mỗi kWh
Dự án này được Tesla kỳ vọng sẽ giúp làm giảm giá thành của những viên pin được trang bị cho những chiếc xe ô tô điện, từ đó giúp chúng cạnh tranh tốt hơn về giá với những chiếc ô tô đổ xăng truyền thống.

Dựng được cấu trúc điện tử của benzen, hợp chất với electron tồn tại ở 126 chiều khác nhau

tinybook tinybook 3 tuần 6 ngày
Dựng được cấu trúc điện tử của benzen, hợp chất với electron tồn tại ở 126 chiều khác nhau
Bài toán khó đã làm khoa học đau đầu bao năm nay đã có lời giải, tạo nên bước đột phá trong ngành quang điện tử học.

Luôn treo mình lộn ngược trên cây như loài dơi, đây nhất định là loài thằn lằn bay cổ đại kỳ lạ nhất từng tồn tại ở Trung Quốc

tinybook tinybook 4 tuần 29 phút
Luôn treo mình lộn ngược trên cây như loài dơi, đây nhất định là loài thằn lằn bay cổ đại kỳ lạ nhất từng tồn tại ở Trung Quốc
Với cái miệng phẳng, đôi mắt to và treo mình lộn ngược trên cây, Vesperopterylus đích thị là loài thằn lằn bay cổ đại kỳ lạ nhất từng tồn tại trên Trái Đất.

Úc sản xuất loại pin “thích” nhiệt và không bao giờ phát nổ

tinybook tinybook 4 tuần 3 giờ
Úc sản xuất loại pin “thích” nhiệt và không bao giờ phát nổ
Một đại học của Úc vừa chế tạo nguyên mẫu pin kim loại lithium khá thú vị, ngược hẳn với pin lithium ngày nay.

Sử dụng sóng và ánh sáng, các nhà khoa học thực hiện truyền dữ liệu với tốc độ lên tới 100Gb/s

tinybook tinybook 4 tuần 5 giờ
Sử dụng sóng và ánh sáng, các nhà khoa học thực hiện truyền dữ liệu với tốc độ lên tới 100Gb/s
Tia terahertz có thể dịch chuyển dữ liệu gấp 1000 lần mạng 100 megabit thông thường.

10 nhân vật có khả năng tự hồi máu mạnh nhất Marvel, hai "bố con" Wolverine còn chưa chạm tới top 5

tinybook tinybook 4 tuần 6 giờ
10 nhân vật có khả năng tự hồi máu mạnh nhất Marvel, hai "bố con" Wolverine còn chưa chạm tới top 5
Chúng ta sẽ điểm qua một vài nhân vật với những khả năng đặc biệt trong đó bao gồm cả Healing Factor để xem nhân vật nào của Marvel là người có khả năng hồi phục vết thương tốt nhất.

Chuyện ít biết về người vợ liều lĩnh của Benz: Không có bà thì không có Mercedes-Benz và càng không có ô tô hiện đại như ngày nay

tinybook tinybook 4 tuần 10 giờ
Chuyện ít biết về người vợ liều lĩnh của Benz: Không có bà thì không có Mercedes-Benz và càng không có ô tô hiện đại như ngày nay
Chuyện ít biết về người vợ liều lĩnh của Benz: Không có bà thì không có Mercedes-Benz và càng không có ô tô hiện đại như ngày nay

Sự tuyệt chủng của những loài động vật có vú lớn tại Bắc Mỹ đã mang tới hậu quả gì?

tinybook tinybook 4 tuần 10 giờ
Sự tuyệt chủng của những loài động vật có vú lớn tại Bắc Mỹ đã mang tới hậu quả gì?
Sự tuyệt chủng của voi ma mút và hổ răng kiếm trong quá khứ dường như không gây ra sự sụp đổ của hệ sinh thái Bắc Mỹ nhưng hậu quả sau đó là gì thì không phải ai cũng biết.

Nghiên cứu mới cho rằng Mặt trời có thể là nguyên nhân khiến cá voi xám chết vì mắc cạn

tinybook tinybook 4 tuần 10 giờ
Nghiên cứu mới cho rằng Mặt trời có thể là nguyên nhân khiến cá voi xám chết vì mắc cạn
Cụ thể, theo nghiên cứu mới này, rất có thể những cơn bão mặt trời đã khiến cho khả năng định vị phương hướng của cá voi gặp vấn đề, khiến cho chúng bị mắc cạn.

Các nhà khoa học phát triển thành công loại pin lithium không bao giờ phát nổ dù có quá nhiệt

tinybook tinybook 4 tuần 12 giờ
Các nhà khoa học phát triển thành công loại pin lithium không bao giờ phát nổ dù có quá nhiệt
Loại pin lithium này có thể hoạt động ngay cả ở nhiệt độ cao mà không bị phát nổ. Đây chắc chắn là một thành tựu ấn tượng và rất quan trọng để ứng dụng trên smartphone hay xe điện.

Chip AI mới cho phép mắt nhân tạo phân tích xong hình ảnh chỉ trong vài nano giây

tinybook tinybook 4 tuần 23 giờ
Chip AI mới cho phép mắt nhân tạo phân tích xong hình ảnh chỉ trong vài nano giây
Công nghệ mới sẽ là trợ thủ đắc lực cho machine vision.

Bí ẩn về những cỗ quan tài di chuyển ở đảo Barbados

tinybook tinybook 4 tuần 1 ngày
Bí ẩn về những cỗ quan tài di chuyển ở đảo Barbados
Khi mọi người mở nắp ngôi mộ ở Barbados, họ đã cảm thấy sững sờ bởi những chiếc quan tài trong đó đều được đặt lại một cách bất thường, như thể chúng bị một lực lượng nào đó di chuyển.

Nhóm nghiên cứu MIT tuyên bố tìm ra cách thức "đánh chặn" thiên thạch hiệu quả nhất

tinybook tinybook 4 tuần 1 ngày
Nhóm nghiên cứu MIT tuyên bố tìm ra cách thức "đánh chặn" thiên thạch hiệu quả nhất
Chúng ta thật may mắn vì thông minh hơn khủng long.

Túp lều tranh không tường rách nát ở San Francisco được rao bán với giá 2 triệu USD

tinybook tinybook 4 tuần 1 ngày
Túp lều tranh không tường rách nát ở San Francisco được rao bán với giá 2 triệu USD
Được biết, miếng đất có túp lều này chỉ rộng chưa đến 60m vuông, và bản thân túp lều thì trong tình trạng “không thể ở được”.

Tại sao côn trùng từ bỏ cơ thể to lớn thời tiền sử của chúng mà ngày càng thu nhỏ dần?

tinybook tinybook 4 tuần 1 ngày
Tại sao côn trùng từ bỏ cơ thể to lớn thời tiền sử của chúng mà ngày càng thu nhỏ dần?
Côn trùng khổng lồ luôn là nguồn nhiên liệu phong phú cho các bộ phim khoa học viễn tưởng, và thực tế đã có những thời kỳ đạt được kích thước siêu to khổng lồ.

Hiểm họa tương lai: AI không chỉ lấy mất việc làm của con người, nó còn trực tiếp ngăn người lao động tìm việc

tinybook tinybook 4 tuần 2 ngày
Hiểm họa tương lai: AI không chỉ lấy mất việc làm của con người, nó còn trực tiếp ngăn người lao động tìm việc
Thời thế thay đổi: trước khi được ngồi đối diện với cặp “mắt xanh” của nhà tuyển dụng, các em phải lọt được “mắt thần” của trí tuệ nhân tạo.

Tạm gác Avengers sang một bên, đây là 10 con vật mạnh nhất vũ trụ Marvel

tinybook tinybook 4 tuần 2 ngày
Tạm gác Avengers sang một bên, đây là 10 con vật mạnh nhất vũ trụ Marvel
Không chỉ có các nhân vật mang hình hài con người, thậm chí là các con vật cũng được các họa sĩ biến hóa thành những sinh vật với những khả năng không tưởng trong vũ trụ của Marvel

Các nhà khoa học cuối cùng cũng khám phá được bí ẩn của vật chất tối trong vũ trụ

tinybook tinybook 1 tháng 11 phút
Các nhà khoa học cuối cùng cũng khám phá được bí ẩn của vật chất tối trong vũ trụ
Các nhà khoa học vừa tìm ra được một loại hạt, mà có thể là nguồn gốc của vật chất tối trong vũ trụ.
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat