Thuyết 'Khu rừng đen tối' và tại sao chúng ta vẫn chưa tìm thấy người ngoài hành tinh

Thuyết
Theo: K Theo Trí Thức Trẻ
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Có thật là giữa vũ trụ bao la này, Trái Đất là nơi duy nhất tồn tại sự sống hay không? Hay những người ngoài hành tinh hoàn toàn có khả năng tồn tại?

"Đêm khuya, trời tối đen như mực. Bạn, vì một lý do nào đó, đang trở về nhà trên một con đường tối tăm, tĩnh lặng đến đáng sợ. Trong thâm tâm bạn hiểu rằng, màn đêm xung quanh mình chính là không gian lý tưởng cho những vụ cướp giật, bắt cóc, thậm chí là cả những vụ án mạng. Bởi vậy, mỗi khi bạn nhìn thấy bóng người trên con đường ấy, tim bạn liền thắt lại. Bạn không rõ người kia chỉ là một người bình thường có việc phải ra ngoài lúc nửa đêm, hay là một tên sát nhân điên rồ đang tìm kiếm nạn nhân giữa đêm vắng. Lựa chọn an toàn nhất cho bạn khi ấy, là ẩn mình trong màn đêm, tránh thu hút sự chú ý về phía mình, cố gắng trở về một cách lặng lẽ nhất có thể. Hoặc ít nhất là ẩn mình, cho đến khi ánh sáng mặt trời lên..."

Thuyết Khu rừng đen tối và tại sao chúng ta vẫn chưa tìm thấy người ngoài hành tinh - Ảnh 1.

Nói theo cách nào đó, thì vũ trụ bao la ngoài kia cũng hệt như khu rừng này vậy

 Bối cảnh giả tưởng như trên lần đầu xuất hiện trong cuốn tiểu thuyết khoa học viễn tưởng 'The Killing Star' của hai tác giả Charles R. Pellegrino và George Zebrowski năm 1995. Cuốn sách này trình bày cho người đọc hai luận điểm chính. Thứ nhất, sự tồn vong của một loài sẽ được những cá thể trong loài ấy đặt lên cao hơn sự tồn vong của những giống loài khác. Do đó, sự sống của loài người sẽ luôn được con người ưu tiên cao hơn bất cứ sinh vật nào khác ngoài vũ trụ bao la kia. Thứ hai là khi một nền văn minh phát triển đến mức có thể du hành vũ trụ, thì nền văn minh đấy cũng sẽ trở nên cảnh giác hơn với bất kỳ mối nguy hại tiềm ẩn nào ngoài vũ trụ bao la kia.

Và nếu chúng ta tin rằng hai luận điểm trên là đúng với loài người, cũng như với bất kỳ nền văn minh nào khác ngoài vũ trụ kia - thì nhiều khả năng người ngoài hành tinh cũng nghĩ như vậy về chúng ta. Nói cách khác, giống như bối cảnh giả tưởng mà chúng ta đặt ra ở đầu bài, lựa chọn khôn ngoan hơn có lẽ là ẩn mình khỏi sự phát hiện của những kẻ khác - bởi khả năng xảy ra xung đột hoàn toàn có thể tồn tại. Đó cũng có thể là lý do mà người ngoài hành tinh vẫn chưa hề đáp lại những tín hiệu mà con người gửi ra ngoài không gian.

Thuyết Khu rừng đen tối và tại sao chúng ta vẫn chưa tìm thấy người ngoài hành tinh - Ảnh 2.

Giả thuyết này một lần nữa được nhắc đến trong cuốn tiểu thuyết khoa học viễn tưởng 'Khu rừng đen tối' của Lưu Từ Hân (Phần thứ hai trong bộ sách 'Chuyện xưa của Trái Đất' bao gồm Tam Thể, Khu rừng đen tối, và Tử Thần Vĩnh Sinh). Trong cuốn sách này, thuyết 'Khu rừng đen tối' được tác giả đề cập đến như một nỗ lực để trả lời cho nghịch lý Fermi, rằng tại sao chúng ta vẫn chưa tìm thấy người ngoài hành tinh trong khi về mặt số liệu, ngoài vũ trụ bao la có thể có ít nhất 10.000 nền văn minh khác nhau với khoảng 20 nền văn minh ở gần với loài người chúng ta. Những con số nói trên đến từ phương trình của nhà thiên văn học Frank Drake vào năm 1961, ước đoán về số lượng nền văn minh có thể tồn tại ngoài vũ trụ, thông qua các biến số có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của một nền văn minh.

Thuyết Khu rừng đen tối và tại sao chúng ta vẫn chưa tìm thấy người ngoài hành tinh - Ảnh 3.

Phương trình của Frank Drake

Trong phương trình Drake ở trên, N là số lượng nền văn minh trong ngân hà mà ta có thể liên lạc, R* là tỷ lệ bình quân các ngôi sao được hình thành mỗi năm trong thiên hà của chúng ta, fp là xác suất sao có hành tinh, ne là xác suất hành tinh trong hệ hành tinh có hỗ trợ sự sống, fl là xác suất sự sống phát triển trên một hành tinh có hỗ trợ sự sống, fi là xác suất để sự sống phát triển thành sinh vật thông minh, fc là  xác suất một nền văn minh có công nghệ phát triển tới mức các dấu hiệu của họ có thể nhận thấy trong không gian, và L là khoảng thời gian một nền văn minh như vậy có thể phát các tín hiệu vào không gian.

Thuyết Khu rừng đen tối và tại sao chúng ta vẫn chưa tìm thấy người ngoài hành tinh - Ảnh 4.

Giả thuyết này là lý do nhiều người tin rằng chúng ta không nên chủ động tìm kiếm sự sống ngoài hành tinh

Quay lại với cuốn 'Khu rừng đen tối', tác giả Lưu Từ Hân cho rằng: tất cả những sinh vật sống đều sở hữu bản năng sinh tồn rất lớn, trong khi chúng ta không có cách nào có thể biết được ý đồ của bất kỳ nền văn minh nào khác ngoài kia. Và vì không có cách nào đảm bảo chắc chắn rằng việc giao tiếp với nền văn minh nào khác ngoài vũ trụ sẽ diễn ra trong hòa bình, phương án an toàn nhất sẽ là ra tay tiêu diệt người ngoài hành tinh trước khi họ tấn công chúng ta. Bên cạnh đó, những nền văn minh ngoài kia nếu kém phát triển hơn Trái Đất, họ cũng sẽ tìm cách giấu mình tránh bị con người phát hiện, bởi họ lo sợ con người có thể sẽ tấn công và tiêu diệt bọn họ.

"Bản thân vũ trụ chính là một khu rừng đen tối. Mọi nền văn minh đều là những gã thợ săn, cố gắng lặng lẽ tiến về phía trước tựa như những bòng ma. Thậm chí, họ còn phải cẩn thận chú ý tưng hơi thở của mình. Những gã thợ săn này luôn cẩn thận, vì trong khu rừng này đầy rẫy những kẻ khác giống như gã. Nếu gã phát hiện ra bất cứ ai - lựa chọn duy nhất của gã là nổ súng và tiêu diệt họ. [...] Bất cứ kẻ nào lộ diện trước đều sẽ bị tiêu diệt trong nháy mắt. Đó chính là bức tranh toàn cảnh của nền văn minh vũ trụ. Cũng chính là lời giải thích cho nghịch lý Fermi." - Trích "Khu rừng đen tối", Lưu Từ Hân (lược dịch).

Thuyết Khu rừng đen tối và tại sao chúng ta vẫn chưa tìm thấy người ngoài hành tinh - Ảnh 5.

Rất nhiều nhà khoa học phản đối việc tùy ý phát những tín hiệu về con người ra ngoài không gian

Luận điểm này nhận dược sự ủng hộ của nhà cố vấn NASA David Brin khi giải thích về sự tĩnh lặng ngoài vũ trụ bao la. Bất cứ một nền văn minh nào khi phát hiện và sử dụng sóng radio đều đã tự đặt mình vào thế nguy hiểm và có thể bị tiêu diệt bởi một nền văn minh phát triển hơn. Nói đến đây, ắt hẳn chúng ta sẽ nghĩ rằng: thế thì con người chúng ta cũng đang gặp nguy hiểm, khi đã phát ra rất nhiều tín hiệu radio ra ngoài không gian trong nỗ lực tìm kiếm sự sống ngoài Trái đất? Cũng có thể đấy chứ?

David Brin không phải là người duy nhất cho rằng viễn cảnh có phần 'tăm tối' nói trên là chuyện hoàn toàn có thể xảy ra. Lúc sinh thời, Stephen Hawking cùng hàng loạt nhà khoa học khác cũng lên tiếng cảnh báo về việc tùy ý phát tín hiệu tìm kiếm người ngoài hành tinh trong không gian. Bấy giờ, trên các diễn đàn nổ ra rất nhiều cuộc tranh cãi về việc "nên hay không nên tùy tiện gửi đi những tín hiệu ra ngoài không gian", từ đó cho phép các nền văn minh ngoài vũ trụ có thể định vị được vị trí của loài người. Nếu điều đó ảnh hưởng đến tồn vong của toàn nhân loại, liệu ai có quyền thay mặt Trái đất đưa ra quyết định đó?

Thuyết Khu rừng đen tối và tại sao chúng ta vẫn chưa tìm thấy người ngoài hành tinh - Ảnh 6.

Nhưng cuối cùng thì, giả thuyết này có lẽ cũng chỉ là một trong nhiều 'thuyết âm mưu' trên mạng mà thôi

Đương nhiên, giả thuyết này vẫn còn tồn tại nhiều điểm gây tranh cãi. Thứ nhất là liệu có một nền văn minh nào có thể ẩn mình trong một thời gian dài mà không bị phát hiện? Hay nếu những người ngoài hành tinh thực sự hiếu chiến và tìm kiếm mục tiêu chinh phạt giữa vũ trụ bao la, hẳn là họ đã tấn công Trái đất sau khi chúng ta gửi quá nhiều tín hiệu ra ngoài không gian rồi - thế nhưng chẳng phải chúng ta vẫn đang bình yên vô sự đó sao? Hay như chuyện các nền văn minh ngoài vũ trụ hoàn toàn có thể liên minh với nhau để chống lại một kẻ thù chung, một mối hiểm họa khác, chứ đâu có nhất thiết phải tiêu diệt nhau?

Còn về phía Lưu Từ Hân, trong cuốn tiểu thuyết của mình, ông tin rằng khi sự tồn vong của cả một hành tinh được đặt lên bàn cân, cũng dễ hiểu nếu như những nền văn minh ngoài kia coi sự liên lạc liên hành tinh mang đến nguy cơ lớn hơn hẳn so với lợi ích, và đó là lý do mà họ chọn im lặng.

Cuối cùng thì thuyết "Khu rừng đen tối" cũng chỉ là một hướng suy nghĩ áp đặt những tư duy của xã hội con người vào những nền văn minh ngoài kia, và đó cũng chỉ là một giả thuyết mà chúng ta sẽ phải mất rất lâu nữa mới có thể kiểm chứng được đúng sai. Và rất có thể, chúng ta sẽ tìm thấy một nền văn minh nào đó ngoài vũ trụ tốt hơn, thân thiện hơn với chúng ta. Hoặc cũng có thể, chúng ta sẽ tự hủy diệt chính mình trong quá trình tìm kiếm ấy. Nhưng đó lại là một câu chuyện của tương lai xa xôi hơn rồi.

Tham khảo Medium

Chính thức: WHO đặt tên cho virus corona mới là Covid-19

tinybook tinybook 1 tuần 8 giờ
Chính thức: WHO đặt tên cho virus corona mới là Covid-19
“Việc đặt tên mang ý nghĩa ngăn chặn những cái tên khác không chính xác hay được dùng vào những mục đích không hay”.

Nhiệt độ Châu Nam Cực ở mức cao kỷ lục, băng tan ở khắp nơi

tinybook tinybook 1 tuần 18 giờ
Nhiệt độ Châu Nam Cực ở mức cao kỷ lục, băng tan ở khắp nơi
Nhìn chung, băng tan tại các vùng cực với tốc độ ngày một nhanh là điều hết sức đáng báo động.

Biến đổi khí hậu đã đang khiến dòng biển chảy nhanh hơn, các nhà khoa học vẫn bối rối không biết tác hại sẽ ra sao

tinybook tinybook 1 tuần 1 ngày
Biến đổi khí hậu đã đang khiến dòng biển chảy nhanh hơn, các nhà khoa học vẫn bối rối không biết tác hại sẽ ra sao
Một tác động to lớn khác của biến đổi khí hậu vừa được công bố: Tốc độ chảy của biển đang tăng nhanh và nó ảnh hưởng đến Trái Đất rất nhiều.

Bill Gates là người đầu tiên trên Thế giới sắm tàu thủy chạy bằng Hydrogen

tinybook tinybook 1 tuần 1 ngày
Bill Gates là người đầu tiên trên Thế giới sắm tàu thủy chạy bằng Hydrogen
Di chuyển trong 'nhung lụa' nhưng cũng phải nghĩ tới môi trường!

Các nhà khoa học phát triển được khẩu trang phủ muối có thể tiêu diệt mầm bệnh virus

tinybook tinybook 1 tuần 1 ngày
Các nhà khoa học phát triển được khẩu trang phủ muối có thể tiêu diệt mầm bệnh virus
Những tinh thể muối sắc nhọn sẽ "xiên" chết virus.

Bằng kỹ nghệ ngàn năm tuổi, người Nhật tạo ra tờ giấy mỏng nhất thế giới

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
Bằng kỹ nghệ ngàn năm tuổi, người Nhật tạo ra tờ giấy mỏng nhất thế giới
Những bước xử lý giấy đã được lưu truyền qua nhiều thế hệ nghệ nhân.

Những chiếc hố khoan sâu nhất thế giới, cùng cuộc đua vào sâu trong lòng đất giữa các quốc gia

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
Những chiếc hố khoan sâu nhất thế giới, cùng cuộc đua vào sâu trong lòng đất giữa các quốc gia
Mỹ là quốc gia chiến thắng trong cuộc đua đến với mặt trăng, còn Nga lại là kẻ dẫn đầu trong cuộc đua tiến vào lòng đất.

Virus corona mới có thể lây truyền qua khí dung: Chuyên gia hóa học phân tích chi tiết các vấn đề mọi người cần nắm rõ

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
Virus corona mới có thể lây truyền qua khí dung: Chuyên gia hóa học phân tích chi tiết các vấn đề mọi người cần nắm rõ
Mới đây, trang thông tin chính thống của Trung Quốc Tân Hoa Xã nhận định, khí dung (aerosol) có thể giúp virus corona mới phát tán rộng nếu người hít phải hạt bụi khí chứa loại virus này khiến nhiều người hoang mang.

Trước khi có kiến cánh để cưỡi, Ant-Man đã phải dùng tới ... dây chun để bay trong không khí

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
Trước khi có kiến cánh để cưỡi, Ant-Man đã phải dùng tới ... dây chun để bay trong không khí
Một trong những phương tiện mà anh đã sử dụng để di chuyển chính là các chú kiến cánh với khả năng bay.

Italia nghiên cứu dùng công nghệ in 3D để tạo ra 'thịt chay', hướng đến giải quyết vấn đề khủng hoảng lương thực trong tương lai

tinybook tinybook 1 tuần 3 ngày
Italia nghiên cứu dùng công nghệ in 3D để tạo ra thịt chay, hướng đến giải quyết vấn đề khủng hoảng lương thực trong tương lai
Theo nhóm nghiên cứu, chi phí cho việc in 100g thịt bằng công nghệ này chỉ khoảng 3 USD, không quá cao so với việc mua thịt trực tiếp trong siêu thị.

Tại Trung Đông, gà rán KFC cũng trở thành mặt hàng để người ta đánh đổi cả tính mạng để buôn lậu

tinybook tinybook 1 tuần 3 ngày
Tại Trung Đông, gà rán KFC cũng trở thành mặt hàng để người ta đánh đổi cả tính mạng để buôn lậu
Gà rán KFC hay các món đồ ăn nhanh đã quá quen thuộc đối với chúng ta, nhưng có lẽ tại Trung Đông đây lại là những món đồ ăn nhanh "chậm" nhất trên thế giới.

Trong Vũ trụ DC, đây là ba nhân vật có thể chạy nhanh hơn cả Flash

tinybook tinybook 1 tuần 3 ngày
Trong Vũ trụ DC, đây là ba nhân vật có thể chạy nhanh hơn cả Flash
Vẫn có một vài người đã vượt qua và cho Barry thấy rằng mình vẫn luôn luôn phải nỗ lực trong cuộc chiến công lý.

Nếu hút hết nước khỏi biển, Trái Đất sẽ trông như thế nào?

tinybook tinybook 1 tuần 3 ngày
Nếu hút hết nước khỏi biển, Trái Đất sẽ trông như thế nào?
Dãy núi dài nhất thế giới có đến 90% bộ phận nằm dưới biển, những cầu nối liên kết các lục địa,... đều được bật mí trong đoạn video của NASA này.

Dòng biển ấm chảy bên dưới băng Bắc Cực đang "đun chảy" lớp băng dày, có thể khiến nước biển dâng cả mét

tinybook tinybook 1 tuần 3 ngày
Dòng biển ấm chảy bên dưới băng Bắc Cực đang "đun chảy" lớp băng dày, có thể khiến nước biển dâng cả mét
Nước biển dâng là do băng tan, nhưng băng tan lại cũng chính là vì nước biển nằm sâu phía dưới

The New York Times: Khẩu trang y tế trên toàn cầu đang được bổ sung số lượng như thế nào?

tinybook tinybook 1 tuần 3 ngày
The New York Times: Khẩu trang y tế trên toàn cầu đang được bổ sung số lượng như thế nào?
Các nhà máy sản xuất khẩu trang trên khắp thế giới hoạt động 24 giờ một ngày, 7 ngày một tuần để đảm bảo nguồn cung mặt hàng này.

Bác sĩ 'đi trước thời đại' Wu Lien-teh - người ngăn chặn đại dịch viêm phổi giết chết hàng ngàn sinh mạng cách đây hơn 1 thế kỷ

tinybook tinybook 1 tuần 4 ngày
Bác sĩ đi trước thời đại Wu Lien-teh - người ngăn chặn đại dịch viêm phổi giết chết hàng ngàn sinh mạng cách đây hơn 1 thế kỷ
Trong giai đoạn còn chưa có thuốc kháng sinh, vị lương y họ Wu vẫn có những biện pháp tiến bộ, đi trước thời đại để ngăn chặn một dịch bệnh đã khiến 60.000 người tử vong.

Người Trung Quốc dùng ứng dụng nào đối phó virus Corona?

tinybook tinybook 1 tuần 4 ngày
Người Trung Quốc dùng ứng dụng nào đối phó virus Corona?
Khi dịch viêm phổi cấp do virus Corona mới gây ra tiếp tục lan rộng, các hãng công nghệ Trung Quốc đã ra mắt nhiều nền tảng, dịch vụ cung cấp thông tin xác thực về căn bệnh này.

Yang's Tiger: Sư tử bản địa của Trung Quốc, nhưng lại được gọi là hổ

tinybook tinybook 1 tuần 4 ngày
Yangs Tiger: Sư tử bản địa của Trung Quốc, nhưng lại được gọi là hổ
Yang's Tiger hay còn có một tên gọi khác là Panthera Youngi, chúng là một loài sư tử cổ đại đã tuyệt chủng và sống cách đây khoảng 35.000 năm tại Đông Bắc của Trung Quốc.

Tin vui: Việt Nam nuôi cấy và phân lập thành công virus Corona mới

tinybook tinybook 1 tuần 4 ngày
Tin vui: Việt Nam nuôi cấy và phân lập thành công virus Corona mới
Một tin vui cho Việt Nam khi ngày hôm nay (7/2), Viện vệ sinh dịch tễ Trung ương đã nuôi cấy và phân lập thành công virus corona mới.

Bác sĩ 'đi trước thời đại' Wu Lien-teh - người ngăn chặn đại dịch viêm phổi giết chết hàng ngàn sinh mạng cách đây hơn 1 thế kỷ

tinybook tinybook 1 tuần 5 ngày
Bác sĩ đi trước thời đại Wu Lien-teh - người ngăn chặn đại dịch viêm phổi giết chết hàng ngàn sinh mạng cách đây hơn 1 thế kỷ
Trong giai đoạn còn chưa có thuốc kháng sinh, vị lương y họ Wu vẫn có những biện pháp tiến bộ, đi trước thời đại để ngăn chặn một dịch bệnh đã khiến 60.000 người tử vong.

Chế tạo đai ốc bánh xe bằng in 3D, Ford biến việc trộm bánh xe trở thành điều không tưởng

tinybook tinybook 1 tuần 5 ngày
Chế tạo đai ốc bánh xe bằng in 3D, Ford biến việc trộm bánh xe trở thành điều không tưởng
Ford tin rằng, với các đai ốc bánh xe chống trộm làm từ vật liệu in 3D này, nạn trộm cắp bánh xe sẽ tự biến mất.

Bạn đừng quá lo lắng, Châu Á chúng ta đã đẩy lùi được tới BA đại dịch cúm trong quá khứ

tinybook tinybook 1 tuần 5 ngày
Bạn đừng quá lo lắng, Châu Á chúng ta đã đẩy lùi được tới BA đại dịch cúm trong quá khứ
Những bài học trong quá khứ sẽ dạy được chúng ta rất nhiều điều trong cuộc chiến chống nCoV hiện tại.

Loài kỳ giông "lười" nhất quả đất: 7 năm mới thèm di chuyển một lần, ăn một bữa no một thập kỷ

tinybook tinybook 1 tuần 5 ngày
Loài kỳ giông "lười" nhất quả đất: 7 năm mới thèm di chuyển một lần, ăn một bữa no một thập kỷ
Chúng chỉ di chuyển khi thèm ăn và khi thèm ... giao phối.

Sau hơn 500 năm, bí mật ẩn dưới kiệt tác nổi tiếng của Leonardo da Vinci cuối cùng đã được giải mã

tinybook tinybook 1 tuần 6 ngày
Sau hơn 500 năm, bí mật ẩn dưới kiệt tác nổi tiếng của Leonardo da Vinci cuối cùng đã được giải mã
Các nhà nghiên cứu tại Đại học Imperial College London (Anh) và Phòng trưng bày Quốc gia Anh tuyên bố đã vén màn thành công bí ẩn hàng trăm năm qua do danh họa người Ý Leonardo da Vinci tạo ra trong bức tranh "Virgin of the rocks"

Đã có cách chế tạo pin năng lượng có thể tạo ra điện vào ban đêm mà không cần tới ánh sáng Mặt Trời

tinybook tinybook 1 tuần 6 ngày
Đã có cách chế tạo pin năng lượng có thể tạo ra điện vào ban đêm mà không cần tới ánh sáng Mặt Trời
Nhờ ứng dụng nguyên lý hoàn toàn ngược lại với các tấm pin năng lượng Mặt Trời, các nhà khoa học đã tạo ra được những tấm pin có khả năng tạo ra năng lượng vào ban đêm.

Israel chế tạo thành công khẩu trang có thể diệt virus corona, tái sử dụng 100 lần

tinybook tinybook 1 tuần 6 ngày
Israel chế tạo thành công khẩu trang có thể diệt virus corona, tái sử dụng 100 lần
Một công ty tại Israel tuyên bố đã phát triển được một loại khẩu trang diệt virus, vi khuẩn, nấm độc ngay khi chúng tiếp xúc với lớp vải của khẩu trang.

Các nhà khoa học phát triển mặt nạ tích hợp màn hình, giúp lính cứu hỏa có thể “nhìn xuyên” màn khói dày đặc

tinybook tinybook 1 tuần 6 ngày
Các nhà khoa học phát triển mặt nạ tích hợp màn hình, giúp lính cứu hỏa có thể “nhìn xuyên” màn khói dày đặc
Loại mặt nạ phòng độc kết hợp với màn hình của các nhà khoa học Mỹ có thể hiển thị chính xác các vật thể ở đằng sau màn khói lửa vô cùng nguy hiểm.

Tốc độ lây lan của chủng mới của virus corona nhanh như thế nào?

tinybook tinybook 1 tuần 6 ngày
Tốc độ lây lan của chủng mới của virus corona nhanh như thế nào?
Số lượng người nhiễm 2019-nCoV đã lên tới hơn 24.000 người.

Bọ ngựa 30 triệu năm tuổi được bảo quản hoàn hảo trong mảnh hổ phách

tinybook tinybook 2 tuần 13 giờ
Bọ ngựa 30 triệu năm tuổi được bảo quản hoàn hảo trong mảnh hổ phách
Hổ phách thường có nhiều màu khác nhau, nhưng màu phổ biến nhất là màu vàng nâu, chúng được xem là "bảo tàng lưu trữ" các loại côn trùng thời cổ đại với khả năng bảo quản gần như hoàn hảo.

Đây là 3 thói quen của những thiên tài bạn cũng có thể áp dụng để làm mình thông minh hơn

tinybook tinybook 2 tuần 14 giờ
Đây là 3 thói quen của những thiên tài bạn cũng có thể áp dụng để làm mình thông minh hơn
Tất cả chỉ tốn 1 tiếng mỗi ngày mà thôi.
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat