Thêm bằng chứng cho thấy Galileo chưa từng nói "Dù sao Trái Đất vẫn quay"

Thêm bằng chứng cho thấy Galileo chưa từng nói "Dù sao Trái Đất vẫn quay"
Theo: Dink Theo Trí Thức Trẻ
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Câu nói nổi tiếng của một trong những nhà khoa học lỗi lạc bậc nhất lịch sử con người không tồn tại?

Tham khảo bài viết và bài phỏng vấn của cô Jennifer Ouelette đăng trên tạp chí Ars Technica.

Dựa trên những quan sát thiên văn qua kính viễn vọng của mình, Galileo Galilei kiên cường khẳng định mô hình Hệ sao của Nicolaus Copernicus, với Mặt Trời ở trung tâm, là đúng; trước đó, Giáo hội đã ban hành luật cấm lưu hành văn bản liên quan tới giả thuyết của Copernicus, vốn cho rằng Trái Đất không phải trung tâm hệ mà chính là Mặt Trời và đi ngược lại những gì Giáo hội Công giáo vẫn giảng dạy suốt nhiều thế kỷ. 

Dù không bị kết tội dị giáo, Giáo hội vẫn bắt Galileo từ bỏ khẳng định "sai trái" của mình. Truyền thuyết kể lại rằng dù phải nghe theo thế lực chi phối cuộc sống lớn nhất thời bấy giờ, ông vẫn lẩm bẩm rằng "E pur si muove", "And yet it moves", tức "Dù sao nó vẫn quay", ngụ ý Trái Đất vẫn cứ di chuyển quanh Mặt Trời dù đức tin của người đương thời có ra sao đi nữa.

Thêm bằng chứng cho thấy Galileo chưa từng nói Dù sao Trái Đất vẫn quay - Ảnh 1.

Chân dung Galileo Galilei, vẽ bởi Justus Sustermans khoảng năm1640.

Nghe thì ngầu, nhưng nhiều học giả nhận định câu nói này của Galileo quá ngầu để trở thành sự thật. "Chắc Galileo phải mất trí mới dám nói vậy trước mặt Quan tòa", nhà vật lý thiên văn Mario Livio nói với Ars Technica. Ông Livo là tác giả của cuốn tiểu sử viết về nhà khoa học lỗi lạc năm xưa, cuốn sách mang tên Galileo và những Người bài Khoa học, và trong khi nghiên cứu về cuộc đời Galileo để viết sách, ông hứng thú vô cùng về những tranh luận xoay quanh "E pur si muove": liệu Galileo có thực sự nói vậy? Mario Livio viết hẳn một báo cáo khoa học về những gì ông phát hiện được khi nghiên cứu những cuộc tranh luận này.

Cuốn tiểu sử đầu tiên về Galileo được viết bởi người hậu duệ tin cẩn của ông, Vincenzo Viviana trong khoảng thời gian 1655-1656; trong cuốn sách, không dòng nào nhắc tới câu nói trứ danh của Galileo. Theo lời ông Livio, lần đầu tiên "E pur si muove" xuất hiện là trong cuốn sách viết năm 1757 mang tựa đề "Thư viện người Ý - The Italian Library" do Giuseppe Baretti thảo nên, 100 năm sau ngày mất của Galileo. Đáng lý, câu nói của Galileo sẽ chỉ được liệt kê vào danh mục chuyện tưởng tượng thôi.

Thế nhưng khi sử gia Antonio Favaro, với kinh nghiệm nghiên cứu cuộc đời và sự nghiệp Galileo dài bốn thập kỷ, viết nên cuốn sách đồ sộ có tên "Những Công trình của Galileo Galilei - The Works of Galileo Galilei", rồi tung ra một loạt bài viết mô tả chi tiết nỗ lực tìm kiếm nguồn gốc câu nói nổi tiếng, người ta bắt đầu thừa nhận lời lẩm bẩm của Galileo xưa kia.

Năm 1911, nhà nghiên cứu Favaro nhận được thư của một người đàn ông Bỉ có tên Jules Van Belle, khẳng định mình đang sở hữu một bức họ được vẽ năm 1643 - một năm sau khi Galileo từ trần, mô tả cảnh Galileo đang chịu khổ trong cảnh giam cầm, tay phải cầm một chiếc đinh, vẽ nên đường tròn mô tả vận động của Trái Đất quanh Mặt Trời. Trên bức tranh là câu nói nổi tiếng, "E pur si muove".

Thêm bằng chứng cho thấy Galileo chưa từng nói Dù sao Trái Đất vẫn quay - Ảnh 2.

Người ta vẫn cho rằng đây là tác phẩm của họa sĩ người Tây Ban Nha Bartolomé Esteban Murillo, và Van Belle nghĩ rằng nó từng thuộc về chỉ huy quân đội có tên Ottavio Piccolomini, anh trai của Tổng giám mục thành phố Siena. Trong 6 tháng đầu của bản án giam lỏng tại nhà Galileo phải nhận, ông đã sống tại nhà của vị Tổng giám mục nói trên.

Dữ kiện này cho thấy khả năng Galileo đã từng thốt ra câu nói kia, chỉ có điều không nói trước mặt Quan tòa. Thế nhưng chưa nhà sử gia nghệ thuật nào phân tích kỹ càng bức tranh kia. Khi nhà vật lý thiên văn Livio tiếp nối công trình nghiên cứu của Favaro sau hơn một thế kỷ, ông mới phát hiện ra rằng không ai hay bức tranh đã thất lạc nơi đâu. Ông tham vấn bốn chuyên gia có hiểu biết sâu rộng về các tác phẩm của danh họa Murillo, và cả bốn người khẳng định những nét vẽ kia không phải do nghệ sĩ người Tây Ban Nha tạo nên.

Sau một năm trời lần theo số chứng cữ ít ỏi, ông Livio đã phát hiện ra bức họa Van Belle sở hữu năm xưa. Nó được bán cho một nhà sưu tập hồi năm 2007 bởi hậu duệ của Van Belle; trong buổi đấu giá, người ta nói bức họa này được vẽ hồi thế kỷ 19, trái ngược với khẳng định của Jules Van Belle về thời điểm bức tranh được vẽ. Điều đó cho thấy nhiều khả năng câu nói của Galileo chỉ là truyền thuyết bắt đầu nổi lên hồi giữa thế kỷ 18, tuy nhiên không thể đưa ra khẳng định chính xác, trừ khi người giữ tranh cho chuyên gia giám định lại bức họa.

Thêm bằng chứng cho thấy Galileo chưa từng nói Dù sao Trái Đất vẫn quay - Ảnh 3.

Dòng "E pur si muove" được viết ngay dưới hình Trái Đất quay quanh Mặt Trời do Galileo vẽ nên bằng một chiếc đinh.

"Dù cho Galileo không thốt ra những lời đó, chúng vẫn liên quan trong thời đại đầy lo lắng hiện tại, khi những sự thật hiển nhiên vẫn bị công kích bởi những kẻ bài khoa học", ông Livio viết trong báo cáo nghiên cứu đăng trên Scientific American.

Rồi Livio kết luận: "Huyền thoại về việc công khai kháng cự đức tin của Galileo, với thông điệp ‘dù anh có tin gì đi chăng nữa, những điều tôi nói là sự thật’, trở nên quan trọng hơn bao giờ hết".

Trang tin ArsTechnica trò chuyện với giáo sư Livio để hiểu hơn về sự kiện lịch sử này.

Ars: Có lẽ Galileo chưa từng nói "Dù sao nó vẫn quay". Nhưng ta vẫn biết một câu nói nổi tiếng của ông như sau: "Cuốn sách Tự nhiên được viết bởi ngôn ngữ toán học".

Livio: Câu đó cho thấy trực giác cực kỳ nhạy bén của ông. Ngày nay, điều này là lẽ hiển nhiên với chúng ta. Ta vẫn chưa hiểu hết nó, nhưng cũng là lẽ tự nhiên rằng các định luật vật lý được viết dưới dạng công thức toán học hoặc các phương trình. Nhưng thời của Galileo, những định luật đó không được viết thành câu. Vậy làm thế nào mà trực giác của ông mách bảo rằng tất cả được viết nên bởi toán học? Với tôi, quả thực đáng kinh ngạc khi ông có thể nghĩ được vậy. Mà thực tế, chính ông viết nên những định luật vật lý đầu tiên, có lẽ chỉ ngoại trừ Archimedes.

Ars: Galileo là một trong những nhà khoa học nổi tiếng nhất lịch sử, đã có rất nhiều sách vở về viết cuộc đời và sự nghiệp của ông. Điều gì khiến giáo sự tự viết một cuốn sách mới theo cách của mình?

Thêm bằng chứng cho thấy Galileo chưa từng nói Dù sao Trái Đất vẫn quay - Ảnh 5.

Livio: Một trong những lý do là mọi cuốn tiểu sử về Galileo, ít nhất là những cuốn đáng tin, được viết bởi các nhà sử gia ngành khoa học hoặc các cây bút khoa học. Chưa cuốn nào được viết bởi chuyên gia nghiên cứu ngành thiên văn hay vật lý thiên văn cả. Vì thế tôi nghĩ mình có thể viết về những khám phá của ông dựa trên hoàn cảnh những gì con người đã biết ngày nay.

Lý do thứ hai, tôi biết rằng những cuốn tiểu sử xuất sắc nhất lại không phù hợp với độc giả đại chúng. Chúng đều nặng tính học thuật. Vậy nên mục tiêu của tôi là viết ra một cuốn tiểu sử ngắn gọn hơn, dễ đọc hơn, tập trung vào cuộc đời ông, và tôi cố hết sức để chính xác hết mức có thể.

Cuối cùng, và tôi vẫn luôn đau đáu điều này, mà tôi cũng mới ngộ ra thôi, đó là suy cho cùng, Galileo đứng lên chống lại tư tưởng bài khoa học, chính là thứ ta thấy nhan nhản ngày nay. Vì thế tôi nghĩ cuốn sách về khía cạnh này sẽ quan trọng lắm. Ấy là cuộc chiến mà Galileo đã tham gia từ tận 400 năm trước, và rồi thực sự giành được chiến thắng, nhưng rồi có vẻ ta lại phải tham chiến một lần nữa.

Ars: Galileo vẫn là biểu tượng của sự tự do của trí tuệ. Vì cớ gì mà Galileo lại vương trong tư tưởng của ta lâu đến vậy?

Livio: Nhiều lý do lắm. Với việc viết nên "Hội thoại về Hai hệ thống thế giới lớn - Dialogue on the Two Chief World Systems", Galileo thu hút nhiều sự chú ý. Có lẽ ông là nhà khoa học nổi tiếng nhất Châu Âu bởi những khám phá của ông trong thiên văn học. Vì thế sách của ông thu hút sự chú ý của Quan tòa và Giáo hoàng, ông bị xét xử, bị lăng mạ và người ta nghi ngờ ông đi theo dị giáo, họ đã giam lỏng ông tại nhà suốt tám năm rưỡi. Quả thật đáng kinh ngạc. Chúng ta mới phải cách ly vài tháng thôi mà đã hóa dở hết cả.

Ông trở thành biểu tượng đấu tranh cho sự tự do trí tuệ. Đây không phải cuộc đối đấu giữa khoa học và tôn giáo như nhiều người vẫn nhầm tưởng. Galileo là người theo đạo Thiên chúa, cũng như mọi người khác thời bấy giờ. Những gì ông chỉ ra là Kinh thánh không phải sách khoa học, đừng nhận định mọi lời trong đó là sự thật của khoa học.

Thêm bằng chứng cho thấy Galileo chưa từng nói Dù sao Trái Đất vẫn quay - Ảnh 7.

Bức vẽ "Galileo Đối mặt Quan toàn Giáo hội cơ đốc La Mã", do Cristiano Banti vẽ năm 1857.

Nếu như có xung đột giữa cách hiểu đúng nghĩa đen của văn bản với những gì ta nhận thấy qua thử nghiệm và quan sát, tức là ta chưa hiểu rõ vấn đề và phải thay đổi cách hiểu. Chỉ cần những kết luận khoa học trùng khớp với thực tại vật lý được chấp thuận, không đức tin hoặc tuyên bố loại bỏ sự thật nào được đưa ra, thì không có xung đột nào tồn tại cả.

Việc Galileo chống đối cũng một phần do tính cách ương ngạnh của ông, bên cạnh việc tính tự cao, luôn cho mình là đúng. Galileo cho rằng một người cần ba thứ để xác nhận đâu là sự thật trong thế giới này: là thử nghiệm, quan sát và lý lẽ suy ra từ các dữ liệu có được nhờ hai hành động trên.

Ars: Ví dụ về Galileo đã bị bẻ méo bởi nhiều thành phần, để trở thành chính thứ mà ông vẫn phản đối. Điều đó khiến tôi nhớ tới lời của Carl Sagan: "Họ đã từng cười Columbus, từng cười Fulton, họ còn cười vào mặt anh em nhà Wright. Nhưng họ cũng há miệng cười khi nhìn thấy gã hề Bozo nữa".

Livio: Đây chính là ảo tưởng Galileo (tuyên bố cho rằng vì một ý tưởng bị cấm đoán, khởi tố, khinh miệt, nó sẽ đúng hoặc nên xem xét về việc ý tưởng này đáng tin hơn suy đoán ban đầu). 

Đây là một thứ logic trái khoáy. Người ta cứ nói rằng: "Galileo cũng từng một mình mang quan điểm sai đấy thôi, cuối cùng ông vẫn đúng. Vậy nên nếu tôi có ý kiến đi ngược lại với mọi người, tôi cũng đúng". Nhưng hai điều này chẳng ăn khớp tí nào. Galileo đúng đơn giản vì ông đã đúng, chứ không phải vì ông có ý kiến trái chiều nọi người. Đa số người mang ý kiến đối ngược với đám đông thường sai.

Thêm bằng chứng cho thấy Galileo chưa từng nói Dù sao Trái Đất vẫn quay - Ảnh 9.

Bức vẽ Galileo Galilei vẽ bởi một tác giả người Ý.

Ars: Khoa học được xây trên nền tảng những thứ đã được khám phá ra, và ta đã đi một quãng đường rất dài từ thời Galileo. Vậy hãy cùng bàn luận về mối liên hệ giữa quá khứ và hiện tại, sử dụng những công trình nghiên cứu của Galileo xem sao.

Livio: Không phải lúc nào Galileo cũng đúng. Đơn cử, bởi ông là người đam mê cơ khí, cái khái niệm có những lực gây tác động từ khoảng cách xa quá đỗi xa lạ với ông. Vậy nên ông không nghĩ tới lực hấp dẫn như cách ngày nay ta đang nghĩ, hay thậm chí tương đồng với cách Newton nhìn nhận lực hấp dẫn. Ta có ví dụ khác là Kepler, người từng cho rằng Mặt Trăng ảnh hưởng được tới thủy triều. Galileo phớt lờ nhận định đó. Ông cho rằng thủy triều liên quan tới tốc độ quay của Trái Đất và đường đi của nó quanh Mặt Trời, hai lực này kết hợp làm nước dâng. Đây là mô hình cơ học rất hay, chỉ có điều nó sai hoàn toàn và không vận hành được.

Thêm bằng chứng cho thấy Galileo chưa từng nói Dù sao Trái Đất vẫn quay - Ảnh 11.

Nơi an nghỉ cuối cùng của Galileo Galilei.

Galileo cũng không thừa nhận quỹ đạo hình elip của các hành tinh, bởi ông tin người Hy Lạp đã đúng khi cho rằng mọi thứ phải cân đối. Vậy nên ông cho rằng quỹ đạo luôn đi theo đường tròn chứ không thể là hình elip. Khi khi nói về đối xứng, không thể chỉ tính tới hình dáng vật thể, mà các định luật cũng phải đối xứng.

Hãy tin vào khoa học. Đó là thông điệp chính mà tôi muốn gửi gắm. Điều hay ho của khoa học là nó luôn tự sửa đổi chính mình sao cho đúng. Việc tự sửa có thể mất ít hoặc nhiều thời gian. Có khi phải mất vài thập kỷ, thậm chí nhiều thế kỷ, nhưng rồi mọi thứ cũng sẽ tự điều chỉnh sao cho đúng. Thông thường, chẳng mấy thông thái khi đi đối đầu với con mắt suy xét của khoa học. Đơn cử như việc biến đổi khí hậu hay đại dịch toàn cầu, và khi số phận sự sống trên hành tinh này bị đặt trên bàn cân, [việc đối đầu với khoa học] quả thật điên rồ.

Bầu khí quyển của Trái Đất thay vì 5 lớp thì vẫn còn một lớp nữa mà bạn chưa hề biết tới

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Bầu khí quyển của Trái Đất thay vì 5 lớp thì vẫn còn một lớp nữa mà bạn chưa hề biết tới
Nó có thể là khó tin, nhưng đối với một phần nào đó của bầu khí quyển, nghiên cứu khoa học vẫn chưa được thực hiện.

Sẽ thế nào khi rau được trồng trong nhà máy, bằng robot, AI và thế hệ nông dân 4.0?

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Sẽ thế nào khi rau được trồng trong nhà máy, bằng robot, AI và thế hệ nông dân 4.0?
Hơn 1.600 công ty khởi nghiệp đã đầu tư 1,8 tỷ USD vào các nông trại thẳng đứng trong vòng 1 thập kỷ qua.

Thuộc hệ “chăm săn sale” phải nằm lòng chiêu này, vừa sắm được hàng ngon vừa bảo toàn lương đầu tháng!

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Thuộc hệ “chăm săn sale” phải nằm lòng chiêu này, vừa sắm được hàng ngon vừa bảo toàn lương đầu tháng!
Cứ mỗi dịp đầu tháng, các chương trình giảm giá khởi động thì cũng là lúc các tín đồ mua sắm khoe chiến tích săn sale và chia sẻ cách mua thế nào được hưởng được lợi nhiều nhất.

Warner Bros. hé lộ loạt chi tiết mới trong Godzilla vs. Kong: Hết đánh trên bờ lại lôi nhau xuống biển, chắc chắn có kẻ bại trận, không có chuyện giảng hòa

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Warner Bros. hé lộ loạt chi tiết mới trong Godzilla vs. Kong: Hết đánh trên bờ lại lôi nhau xuống biển, chắc chắn có kẻ bại trận, không có chuyện giảng hòa
Được biết, tổng thời lượng các phân cảnh đối đầu giữa Godzilla và Kong sẽ lên đến gần 20 phút trong bom tấn này, dự kiến ra mắt vào ngày 31/3 tới đây.

Chính xác thì B.1.1.7 là "dòng", "biến chủng" hay "biến thể" của virus SARS-CoV-2?

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Chính xác thì B.1.1.7 là "dòng", "biến chủng" hay "biến thể" của virus SARS-CoV-2?
Các nhà sinh học rất muốn báo chí và công chúng sử dụng đúng thuật ngữ chuyên môn của họ.

TopCV - Nền tảng công nghệ tuyển dụng “sát cánh” cùng nhà tuyển dụng

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
TopCV - Nền tảng công nghệ tuyển dụng “sát cánh” cùng nhà tuyển dụng
Sự phát triển của các nền tảng tuyển dụng đang là cơ hội giúp nhà tuyển dụng tiếp cận được ứng viên dễ dàng hơn và TopCV đang là trở thành sự lựa chọn hàng đầu.

Những diễn viên từng sử dụng công nghệ trẻ hóa để “cưa sừng làm nghé” không hề giả trân trong các bom tấn của Hollywood

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Những diễn viên từng sử dụng công nghệ trẻ hóa để “cưa sừng làm nghé” không hề giả trân trong các bom tấn của Hollywood
Với công nghệ de-aging, các diễn viên sẽ được trẻ hóa một cách đơn giản hơn, chân thực hơn thay vì dành hàng tiếng đồng hồ cho khâu trang điểm và lựa chọn trang phục.

WandaVision: Lý giải về Chaos Magic, ma thuật khủng khiếp của Scarlet Witch với khả năng thay đổi bản chất thực tại

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
WandaVision: Lý giải về Chaos Magic, ma thuật khủng khiếp của Scarlet Witch với khả năng thay đổi bản chất thực tại
Tập phim mới nhất của WandaVision đã chính thức mang đến khái niệm về Chaos Magic - 1 trong những nguồn sức mạnh lâu đời và khủng khiếp nhất trong nguyên tác truyện tranh Marvel.

Thí nghiệm với hai người mất xúc giác chứng minh thế giới chúng ta đang sống không phải là thực tại ảo

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Thí nghiệm với hai người mất xúc giác chứng minh thế giới chúng ta đang sống không phải là thực tại ảo
Tất cả chúng ta không phải là những bộ não bị nhúng trong bình thủy tinh.

Warner Bros. xác nhận sẽ "đập đi xây lại" Superman, Henry Cavill sắp bị cho ra rìa?

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Warner Bros. xác nhận sẽ "đập đi xây lại" Superman, Henry Cavill sắp bị cho ra rìa?
Warner Bros. đã công bố dự án Superman reboot do J.J. Abrams sản xuất, và có thể Henry Cavill sẽ không phải cái tên cho vai chính mà họ đang nhắm đến.

Những con kênh nổi tiếng của Venice đang cạn nước: Hậu quả của biến đổi khí hậu?

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Những con kênh nổi tiếng của Venice đang cạn nước: Hậu quả của biến đổi khí hậu?
Triều cường đã rút cạn các con kênh của thành phố được mệnh danh là lãng mạn nhất châu Âu.

Zulihome - Điểm đến tin cậy cho gia đình Việt muốn mua robot hút bụi thông minh

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Zulihome - Điểm đến tin cậy cho gia đình Việt muốn mua robot hút bụi thông minh
Ngay từ khi thành lập và phát triển, Zulihome đã chứng minh được sự uy tín với khách hàng bằng việc cung cấp robot hút bụi thông minh chính hãng từ các thương hiệu nổi tiếng.

Mày mò tìm kiếm ở thành phố diệt vong Pompeii, các nhà khoa học sửng sốt khi khám phá ra thứ "độc nhất vô nhị" vô cùng quý giá

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Mày mò tìm kiếm ở thành phố diệt vong Pompeii, các nhà khoa học sửng sốt khi khám phá ra thứ "độc nhất vô nhị" vô cùng quý giá
Một cỗ xe ngựa 2.000 năm tuổi của người La Mã đã được phát hiện "gần như nguyên vẹn" ở ngoại ô thành phố diệt vong Pompeii.

Những sự thật thú vị và cực dị về Gollum, nhân vật độc đáo nhất của Lord of the Rings cũng như nền văn hóa đại chúng thế giới

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Những sự thật thú vị và cực dị về Gollum, nhân vật độc đáo nhất của Lord of the Rings cũng như nền văn hóa đại chúng thế giới
Ra đời vào năm 1937 dưới ngòi bút của nhà văn J. R. R. Tolkien trong bộ tiểu thuyết The Hobbit, Gollum có thể coi là 1 nhân vật cực kỳ khác biệt và trở thành nét đặc trưng ấn tượng khó phai trong vũ trụ Lord of the Rings rộng lớn.

WandaVision: Sức mạnh của Wanda là bẩm sinh, không liên quan đến Mind Stone, X-Men đang ở gần MCU hơn bao giờ hết

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
WandaVision: Sức mạnh của Wanda là bẩm sinh, không liên quan đến Mind Stone, X-Men đang ở gần MCU hơn bao giờ hết
Tập phim mới nhất của WandaVision đã hé lộ nguồn gốc sức mạnh của Wanda Maximoff, và nó không bắt nguồn từ Mind Stone như chúng ta vẫn lầm tưởng.

[CHÍNH THỨC] 9 nhóm đối tượng ưu tiên và miễn phí tiêm vaccine COVID-19

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
[CHÍNH THỨC] 9 nhóm đối tượng ưu tiên và miễn phí tiêm vaccine COVID-19
Nghị quyết số 21/NQ-CP ngày 26/2/2021 về mua và sử dụng vaccine phòng COVID-19 nêu rõ 9 nhóm đối tượng ưu tiên tiêm và miễn phí.

Thủ đô Anh Quốc đột nhiên thành "vương quốc chuột", to khổng lồ và nhiều gấp đôi con người: Tại sao có chuyện đó?

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Thủ đô Anh Quốc đột nhiên thành "vương quốc chuột", to khổng lồ và nhiều gấp đôi con người: Tại sao có chuyện đó?
Người London có thể sẽ sốc khi chứng kiến chuột xuất hiện ở những nơi chưa từng thấy. Lại còn là chuột khổng lồ.

Kinh dị chuyện nhà vệ sinh công cộng thời La Mã, nơi tất cả mọi người chùi chung bằng 1 cái que

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Kinh dị chuyện nhà vệ sinh công cộng thời La Mã, nơi tất cả mọi người chùi chung bằng 1 cái que
Đó là một cái que buộc bọt biển được 500 anh em truyền tay nhau chùi đến lúc hỏng thì thôi...

Điệp viên nghỉ hưu kể chuyện nghề: Hóa ra những gì chúng ta xem trên phim lâu nay thực sự tồn tại, thậm chí đôi khi còn thú vị hơn thế

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Điệp viên nghỉ hưu kể chuyện nghề: Hóa ra những gì chúng ta xem trên phim lâu nay thực sự tồn tại, thậm chí đôi khi còn thú vị hơn thế
Điệp viên chắc chắn là một trong những nghề thú vị, đặc biệt, nguy hiểm và khiến mọi người tò mò bậc nhất thế giới.

Siêu thị tại Hà Lan bị doạ tẩy chay vì bán phở Việt “fake”: Trông chẳng khác gì mì trộn, sợi vàng như nghệ, ăn kèm sốt thịt gà

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Siêu thị tại Hà Lan bị doạ tẩy chay vì bán phở Việt “fake”: Trông chẳng khác gì mì trộn, sợi vàng như nghệ, ăn kèm sốt thịt gà
Nhiều khách hàng bức xúc khi nhìn thấy món phở "quốc hồn quốc tuý" của Việt Nam bị chế tạo theo một phiên bản hoàn toàn khác, thậm chí họ còn kêu gọi tẩy chay chuỗi siêu thị này.

Bill Gates, vắc xin và những chiếc khẩu trang

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Bill Gates, vắc xin và những chiếc khẩu trang
Dù đã được tiêm vắc xin chống Covid-19 nhưng tỷ phú từ thiện Bill Gates nói rằng ông vẫn tiếp tục đeo khẩu trang, nhất là khi ở gần những người cao tuổi chưa được tiêm phòng.

"Soi" Joker của Justice League: Đổi giọng, che hình xăm để "lột xác" từ trong ra ngoài

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
"Soi" Joker của Justice League: Đổi giọng, che hình xăm để "lột xác" từ trong ra ngoài
Snyder đã hé lộ tạo hình đầu tiên về Joker trong đoạn trailer mới ra mắt. Không quá lời khi cho rằng Justice League của Snyder có cách tiếp cận hoàn toàn mới về nhân vật này. Sự lột xác này mạnh mẽ đến mức nào?

Đây là cây đinh ba của Aquaman với khả năng phóng nước cực đỉnh, dùng để rửa bát siêu sạch

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Đây là cây đinh ba của Aquaman với khả năng phóng nước cực đỉnh, dùng để rửa bát siêu sạch
Không quá bá đạo như nguyên tác truyện tranh, nhưng cây đinh ba của Aquaman này hoàn toàn có thể sử dụng để rửa bát, rửa ô tô hay đấu súng nước với bạn bè.

Bóng tối phía sau ngành công nghiệp anime tỷ USD của Nhật Bản

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Bóng tối phía sau ngành công nghiệp anime tỷ USD của Nhật Bản
Đại dịch thúc đẩy sự bùng nổ của ngành công nghiệp anime Nhật Bản. Nhưng dù khối lượng công việc và lợi nhuận của ngành tăng lên, các họa sĩ diễn hoạt vẫn nhận mức lương ít ỏi.

[Video] Hé lộ loạt kỹ xảo đỉnh cao giúp Lord of the Rings vẫn đẹp lung linh, không hề "out meta" so với phim ngày nay

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
[Video] Hé lộ loạt kỹ xảo đỉnh cao giúp Lord of the Rings vẫn đẹp lung linh, không hề "out meta" so với phim ngày nay
Dù đã 2 thập kỷ trôi qua nhưng những kỹ xảo trong bộ 3 phim The Lord of the Rings vẫn cứ là đẹp mê hồn và không hề bị lép vế so với các tác phẩm hiện tại

WandaVision: Những đoạn quảng cáo vô thưởng vô phạt, vô vị vô duyên hóa ra lại liên quan rất mật thiết đến Wanda

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
WandaVision: Những đoạn quảng cáo vô thưởng vô phạt, vô vị vô duyên hóa ra lại liên quan rất mật thiết đến Wanda
Những đoạn quảng cáo trong WandaVision có thể coi là easter egg nhỏ liên quan đến quá khứ, hiện tại và cả tương lai của nữ pháp sư quyền năng Wanda Maximoff.

Trailer Army of the Dead lên sóng: Mãn nhãn với phi vụ cướp nhà băng gay cấn giữa trung tâm đại dịch zombie

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Trailer Army of the Dead lên sóng: Mãn nhãn với phi vụ cướp nhà băng gay cấn giữa trung tâm đại dịch zombie
Dưới bàn tay của đạo diễn Zack Snyder, Army of the Dead sẽ là 1 luồng gió mới lạ cho dòng phim zombie vốn đã quá quen thuộc với khán giả thế giới.

Bí mật ẩn sau 6 chiếc ghế luôn 'cháy vé' của hãng hàng không Singapore Airlines

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Bí mật ẩn sau 6 chiếc ghế luôn cháy vé của hãng hàng không Singapore Airlines
Không phải hạng ghế thương gia, trên chiếc Airbus A350-900ULR của hãng Singapore Airline luôn có 6 chỗ ngồi được các hành khách tranh giành nhau mỗi khi đặt chỗ.

Dàn diễn viên Spider-Man hé lộ tên phần phim tiếp theo: Mỗi người 1 tiêu đề, không rõ là đang troll khán giả hay "tung thính" cho đa vũ trụ

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Dàn diễn viên Spider-Man hé lộ tên phần phim tiếp theo: Mỗi người 1 tiêu đề, không rõ là đang troll khán giả hay "tung thính" cho đa vũ trụ
Chưa ra mắt nhưng Spider-Man 3 đã biết cách "bắt lú" fan hâm mộ rồi.

WandaVision: Cô hàng xóm thân thiện Agnes hiện nguyên hình phản diện, nhưng nhiều khả năng vẫn chưa phải trùm cuối

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
WandaVision: Cô hàng xóm thân thiện Agnes hiện nguyên hình phản diện, nhưng nhiều khả năng vẫn chưa phải trùm cuối
Cú twist đến sái cổ trong tập mới nhất của WandaVision đã hé lộ Agnes thực chất chính là phù thủy Agatha Harkness, nhưng rất có thể đằng sau đó vẫn còn 1 thế lực đen tối khác đang giật dây để phá hoại cuộc đời của Wanda.
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat