Tại sao Sao Hỏa không còn nước? Những tháp bụi khổng lồ trên hành tinh có thể ẩn chứa câu trả lời

Tại sao Sao Hỏa không còn nước? Những tháp bụi khổng lồ trên hành tinh có thể ẩn chứa câu trả lời
Theo: Tấn Minh Theo Trí Thức Trẻ
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Những tháp bụi này có thể đạt đến độ cao 50 dặm trong quá trình diễn ra những cơn bão bụi quy mô toàn hành tinh trên Sao Hỏa.

Giống như một chiếc thang máy không gian, hiện tượng này có thể đưa ra lời giải thích làm thế nào mà nước đã biến mất khỏi bề mặt Hành tinh đỏ trong quá khứ xa xưa.

Trên Trái Đất, các cơn bão thường là những sự kiện diễn ra tại một khu vực nhất định, nhưng trên Sao Hỏa, mọi thứ có chút khác biệt. Cứ khoảng mỗi thập kỷ một lần, Sao Hỏa lại phải hứng chịu một cơn bão bụi khổng lồ tác động lên hành tinh này trên quy mô toàn cầu. Được gọi là "sự kiện bụi bao quanh hành tinh (PEDE)", những cơn bão này ảnh hưởng lên thời tiết của Sao Hỏa trong suốt nhiều tháng trời mỗi khi xảy ra. Một cơn bão như vậy đã xuất hiện vào năm 2018 - một cơn bão bụi khổng lồ trên toàn cầu, bao phủ toàn bộ hành tinh, khiến mọi thứ ám một màu vàng mờ đục và khiến sứ mệnh tham dò Opportunity của NASA phải chấm dứt hoàn toàn.

Hai nghiên cứu mới do Nicholas Heavens đến từ Đại học Hampton và Viện Khoa học Không gian dẫn đầu đã tìm hiểu một hiện tượng khí tượng lạ diễn ra trong quá trình xảy ra các cơn bão toàn hành tinh nói trên: các tháp bụi khổng lồ xuyên qua tầng trên của khí quyển, một số cao đến khoảng 70km. Các nghiên cứu đã mang lại cho chúng ta những cái nhìn mới về các tháp bụi bí ẩn kia, và chúng có thể đã góp phần gây nên tình trạng thất thoát nước trên Sao Hỏa như thế nào.

Heavens và các đồng nghiệp đã nghiên cứu hai PEDE, một diễn ra vào năm 2007, và một diễn ra vào năm ngoái, để hiểu rõ hơn về các tháp bụi, bằng cách nghiên cứu dữ liệu thu thập được bởi vệ tinh Mars Reconnaissance (MRO) của NASA. MRO được trang bị một thiết bị chuyên dụng có khả năng cảm nhận nhiệt mang tên Mars Climate Sounder. Thiết bị này có thể xuyên thủng những lớp bụi dày. Các nhà nghiên cứu còn nghiên cứu các hình ảnh về các tháp bụi chụp bởi vệ tinh Mars Context Imager (MARCI).

Sao Hỏa ở điều kiện bình thường (trái) và trong cơn bão bụi toàn cầu năm 2018 (phải)

Nghiên cứu cho thấy, các tháp bụi dày đặc hơn và có mức độ tập trung vật chất cao hơn so với những đám mây bụi thông thường vốn tồn tại trong khí quyển Hỏa tinh, và chúng còn "leo" cao hơn nhiều. Những cột bụi khổng lồ xoay vần này có thể xảy ra khi Sao Hỏa ở điều kiện bình thường, nhưng nhiều trong số chúng hình thành trong quá trình PEDE.

Những tháp bụi này bắt đầu trên bề mặt hành tinh, dưới dạng các khu vực tích trữ bụi với tốc độ cao, một số có bề ngang rộng như Đảo Rhode. Ánh sáng mặt trời sẽ làm ấm những đám mây bụi này, khiến các luồng gió bụi thổi lên bầu trời Sao Hỏa - một quá trình tương tự như cách nhiệt từ hơi nước ngưng tụ tạo nên những cơn giông bão trên Trái Đất. Ở độ cao khoảng 70km, các tháp bụi này có thể đạt bề ngang bằng Nevada (Mỹ). Trong quá trình phân rã, nó có thể hình thành nên một lớp bụi nằm cách bề mặt hành tinh 56km, có thể rộng hơn lục địa nước Mỹ - theo NASA.

Không như cơn bão quan sát được vào năm 2007, trong đó các tháp bụi chỉ tồn tại trong khoảng 1-2 ngày, PEDE năm 2018 tạo ra những tháp bụi tồn tại đến gần 4 tuần.

Đó là một hiện tượng đáng chú ý, bởi hơi nước bị mắc kẹt trong các tháp bụi này sẽ bị "kéo" đi - phần nhiều trong số đó sẽ bị thổi bay vào không gian. Những tháp bụi này có thể được xem như một hệ thống vận chuyển dành cho các vật chất khác cũng như khí gas, bao gồm hơi nước. Vào năm 2007, các nhà khoa học quan sát được rằng các phân tử nước bị chuyển lên tầng trên của khí quyển Sao Hỏa, ở độ cao nơi bức xạ mặt trời khiến các phân tử nước này tan rã và bay vào không gian. Đây nhiều khả năng là manh mối cho thấy Sao Hỏa đã mất sạch nước trên bề mặt - lượng nước từ cách đây rất lâu đã từng tràn ngập các sông và hồ trên hành tinh đỏ - như thế nào.

Trong thời gian tới, các nhà nghiên cứu kỳ vọng sẽ biết được nhiều hơn về các tháp bụi và cách chúng đã được hình thành, và vai trò của chúng trong việc loại bỏ nước khỏi khí quyền của Sao Hỏa.

Tham khảo: Gizmodo


Khoảng 6 tỷ năm nữa, ánh sáng toát ra từ Mặt Trời đang chết sẽ thiêu rụi vành đai tiểu hành tinh

tinybook tinybook 3 ngày 19 giờ
Khoảng 6 tỷ năm nữa, ánh sáng toát ra từ Mặt Trời đang chết sẽ thiêu rụi vành đai tiểu hành tinh
Một nghiên cứu mới đây cho thấy sức mạnh khủng khiếp từ ánh sáng của một ngôi sao ở cuối chu kì tiến hóa.

Loạt ảnh thế giới tự nhiên với nhiều điều kỳ thú khiến chúng ta phải đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khác, và đôi khi thêm cả chút hãi hùng

tinybook tinybook 3 ngày 22 giờ
Loạt ảnh thế giới tự nhiên với nhiều điều kỳ thú khiến chúng ta phải đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khác, và đôi khi thêm cả chút hãi hùng
Thế giới tự nhiên quả là còn nhiều điều mà con người chưa thể khám phá hết được. Một số sinh vật có màu sắc rực rỡ khiến chúng ta phải ngỡ ngàng nhưng cũng có số khác thì trông không khác gì đến từ chiều không gian khác.

NASA 'ra giá' đầu tư: 35 tỉ USD để đưa phi hành gia lên Mặt Trăng vào năm 2024

tinybook tinybook 4 ngày 14 giờ
NASA ra giá đầu tư: 35 tỉ USD để đưa phi hành gia lên Mặt Trăng vào năm 2024
Ngày xưa không có mấy nhà đầu tư mặn mà với những dự án tưởng chừng như hết sức viển vông như bay vào vũ trụ hay hạ cánh lên mặt trăng. Nhưng giờ thì khác rồi.

Sủ dụng công nghệ chấm lượng tử, pin mặt trời có thể tạo ra điện năng ngay cả khi trời nhiều mây hay có mưa

tinybook tinybook 4 ngày 17 giờ
Sủ dụng công nghệ chấm lượng tử, pin mặt trời có thể tạo ra điện năng ngay cả khi trời nhiều mây hay có mưa
Những tấm pin mặt trời này có thể hoạt động rất tốt ngay cả trong điều kiện thời tiết không thuận lợi như nhiều mây hay mưa gió.

Dịch viêm phổi bùng phát, Nam Cực nóng 20 độ, 400 tỷ con châu chấu "xâm lược": Trái Đất của chúng ta hiện tại có đang ổn không?

tinybook tinybook 4 ngày 17 giờ
Dịch viêm phổi bùng phát, Nam Cực nóng 20 độ, 400 tỷ con châu chấu "xâm lược": Trái Đất của chúng ta hiện tại có đang ổn không?
Chúng ta không phải đang cứu hành tinh mà chỉ là đang tự cứu chính mình.

Xe bán tải điện đối thủ của Tesla Cybertruck lộ diện: "trâu" hơn, thiết kế nội thất như xe tương lai

tinybook tinybook 4 ngày 19 giờ
Xe bán tải điện đối thủ của Tesla Cybertruck lộ diện: "trâu" hơn, thiết kế nội thất như xe tương lai
Ai sẽ giành chiến thắng trong cuộc đua giữa hai chiếc bán tải điện, một của công ty Nikola, một của công ty Tesla?

Khi Steve Jobs qua đời ở tuổi 56, bộ não của ông mới chỉ 27 tuổi

tinybook tinybook 4 ngày 20 giờ
Khi Steve Jobs qua đời ở tuổi 56, bộ não của ông mới chỉ 27 tuổi
Steve Jobs có một phương pháp đã được chứng minh là có thể đảo ngược quá trình lão hóa của bộ não.

Thiên hà cách ta 500 triệu năm ánh sáng phát ra đợt sóng vô tuyến với chu kỳ 16 ngày "đều như vắt chanh"

tinybook tinybook 4 ngày 22 giờ
Thiên hà cách ta 500 triệu năm ánh sáng phát ra đợt sóng vô tuyến với chu kỳ 16 ngày "đều như vắt chanh"
Liệu người ngoài hành tinh đã phát đi những tín hiệu này? Khả năng cao là không.

Phòng thí nghiệm Vũ Hán phủ nhận tin đồn "bệnh nhân số 0", tiết lộ chi tiết lạ về ca nhiễm bệnh đầu tiên

tinybook tinybook 5 ngày 20 giờ
Phòng thí nghiệm Vũ Hán phủ nhận tin đồn "bệnh nhân số 0", tiết lộ chi tiết lạ về ca nhiễm bệnh đầu tiên
Một viện nghiên cứu về virus tại Vũ Hán mới đây đã bác bỏ những tin đồn liên quan đến nguồn gốc của virus COVID-19.

Nếu con người cao 10 mét thì chúng ta có thể "tóm sống" Tyrannosaurus Rex bằng tay không?

tinybook tinybook 6 ngày 14 giờ
Nếu con người cao 10 mét thì chúng ta có thể "tóm sống" Tyrannosaurus Rex bằng tay không?
Nếu một người phát triển kích cỡ khổng lồ, đạt chiều cao khoảng 10 mét thì liệu rằng anh ta có thể "tóm sống" một con Tyrannosaurus Rex bằng tay không?

Phong trào Trái Đất phẳng lan ra với tốc độ thực sự đáng sợ, nhưng liệu nó có hại không?

tinybook tinybook 6 ngày 14 giờ
Phong trào Trái Đất phẳng lan ra với tốc độ thực sự đáng sợ, nhưng liệu nó có hại không?
Đã xuất hiện những dấu hiệu rõ ràng cho thấy ảnh hưởng xấu của phong trào này. Thế nhưng đại đa số chúng ta vẫn coi đây là trò đùa.

Hóa thạch khủng long 66 triệu năm tuổi chứa căn bệnh hiếm gặp trên trẻ em thời hiện đại

tinybook tinybook 6 ngày 21 giờ
Hóa thạch khủng long 66 triệu năm tuổi chứa căn bệnh hiếm gặp trên trẻ em thời hiện đại
Hội chứng mô bào là một căn bệnh hiếm gặp thường xuyên xuất hiện ở trẻ em, nay các nhà khoa học phát hiện dấu tích của nó trong hóa thạch khủng long

Dùng cách làm khác với truyền thống, công ty Mỹ tuyên bố tìm ra vaccine cho COVID-19 chỉ sau 3 giờ

tinybook tinybook 1 tuần 13 giờ
Dùng cách làm khác với truyền thống, công ty Mỹ tuyên bố tìm ra vaccine cho COVID-19 chỉ sau 3 giờ
Công ty Mỹ cho biết họ sẽ tiến hành thử nghiệm vaccine, ban đầu trên động vật và sau đó thử trên người. Một khi thành công, công ty sẽ đẩy mạnh việc sản xuất và bán ra thị trường.

Hơn nửa triệu con chim cánh cụt hoàng đế lúc nha lúc nhúc tụ tập về "lãnh địa" phía nam Đại Tây Dương để bắt đầu mùa sinh sản

tinybook tinybook 1 tuần 19 giờ
Hơn nửa triệu con chim cánh cụt hoàng đế lúc nha lúc nhúc tụ tập về "lãnh địa" phía nam Đại Tây Dương để bắt đầu mùa sinh sản
Cứ thành thông lệ hàng năm, loài chim cánh cụt hoàng đế lại di chuyển từ 50-120 km về khu vực sinh sản để bắt đầu mùa giao phối.

Tiết lộ hình ảnh Covid-19 nằm giữa tế bào người

tinybook tinybook 1 tuần 20 giờ
Tiết lộ hình ảnh Covid-19 nằm giữa tế bào người
Phòng thí nghiệm Rocky Mountain (RML) của Viện Dị ứng và Bệnh truyền nhiễm Quốc gia Mỹ hôm 13-2 đã công bố một số hình ảnh đầu tiên của Covid-19, lọai virus corona chủng mới khiến hơn 67.000 người nhiễm bệnh và hơn 1.500 thiệt mạng trên toàn thế giới.

Chuyện lạ mà có thật: Các nhà khoa học từng dùng đỉa để dự báo thời tiết?

tinybook tinybook 1 tuần 1 ngày
Chuyện lạ mà có thật: Các nhà khoa học từng dùng đỉa để dự báo thời tiết?
Trong những năm 1800, các nhà khoa học đã sử dụng những con đỉa đặt trong một lọ thủy tinh để dự đoán thời tiết trong ngày.

Ruồi cuống mắt: Loài vật sở hữu đôi mắt lồi bất thường nhất trong tự nhiên

tinybook tinybook 1 tuần 1 ngày
Ruồi cuống mắt: Loài vật sở hữu đôi mắt lồi bất thường nhất trong tự nhiên
Ruồi cuống mắt (Stalk-eyed flies) thuộc họ côn trùng thuộc họ Diopsidae, chúng khác với những loài côn trùng biết bay khác ở đặc điểm mắt có cuống dài. Chiếc cuống này nhô ra từ hai bên cạnh đầu còn mắt lại nằm ở đỉnh mút cuối của cuống.

Cá sấu cổ đại: Cỗ máy hủy diệt còn đáng sợ hơn cả khủng long

tinybook tinybook 1 tuần 1 ngày
Cá sấu cổ đại: Cỗ máy hủy diệt còn đáng sợ hơn cả khủng long
Cá sấu khổng lồ thời tiền sử sở hữu thân hình to lớn như những chiếc xe tải, đi theo đó là những đôi chân dài cho phép chúng chạy nhanh hơn hậu duệ thời hiện đại của mình gấp nhiều lần.

Chuyện buồn ngày Valentine: Cô sói lập kỷ lục đi 14.000 km để kiếm bạn tình, nhưng rồi lại chết trong cô đơn

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
Chuyện buồn ngày Valentine: Cô sói lập kỷ lục đi 14.000 km để kiếm bạn tình, nhưng rồi lại chết trong cô đơn
Một cô sói xám tạm biệt gia đình của mình ở bang Oregon và vượt biên sang bang California để tìm kiếm tình yêu.

Biến đổi khí hậu đẩy loài ong vào nguy cơ tuyệt chủng, nhưng vẫn chưa quá muộn để nhân loại cứu chúng và cứu chính mình

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
Biến đổi khí hậu đẩy loài ong vào nguy cơ tuyệt chủng, nhưng vẫn chưa quá muộn để nhân loại cứu chúng và cứu chính mình
Trong một bản báo cáo khoa học mới công bố, các nhà nghiên cứu khẳng định biến đổi khí hậu là nguyên nhân loài ong có thể tuyệt chủng.

Loài rùa nước ngọt lớn nhất từng tồn tại có chiều dài đến 3 mét, mai nặng tới hơn 1 tấn

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
Loài rùa nước ngọt lớn nhất từng tồn tại có chiều dài đến 3 mét, mai nặng tới hơn 1 tấn
Các nhà khoa học khám phá ra hóa thạch của loài rùa khổng lồ từng sinh sống ở Nam Mỹ vào 10 triệu năm về trước.

Hóa ra, củ sạc mà chúng ta dùng hàng ngày còn mạnh hơn cả máy tính dẫn đường cho tàu Apollo 11

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
Hóa ra, củ sạc mà chúng ta dùng hàng ngày còn mạnh hơn cả máy tính dẫn đường cho tàu Apollo 11
Tính ra, 4 củ sạc của Anker về mặt lý thuyết hoàn toàn có thể giúp các phi hành gia bay lên mặt trăng và trở về Trái đất.

Phát hiện loài khủng long ăn thịt mệnh danh 'khủng long thần chết' sống cách đây 79,5 triệu năm

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
Phát hiện loài khủng long ăn thịt mệnh danh khủng long thần chết sống cách đây 79,5 triệu năm
Hóa thạch có niên đại 79,5 triệu năm của chi họ khủng long ăn thịt mới vừa được các nhà khảo cổ học phát hiện tại Canada.

Hiểu lầm thường thấy: Phải là xà phòng diệt khuẩn mới tiêu diệt được virus

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
Hiểu lầm thường thấy: Phải là xà phòng diệt khuẩn mới tiêu diệt được virus
Xà phòng rửa tay thôi cũng mang trong mình nhiều câu chuyện!

Vì sao số ca nhiễm Covid-19 được công bố đột ngột tăng thêm gần 15 nghìn?

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
Vì sao số ca nhiễm Covid-19 được công bố đột ngột tăng thêm gần 15 nghìn?
Các y bác sĩ, chuyên gia tại tâm dịch Hồ Bắc đã đưa ra quyết định mới.

Giữa dịch corona, Foxconn thưởng tiền cho nhân viên quay trở lại làm việc

tinybook tinybook 4 ngày 4 giờ
Giữa dịch corona, Foxconn thưởng tiền cho nhân viên quay trở lại làm việc
Theo báo cáo, tính đến thời điểm hiện tại, mới chỉ có 16.000 công nhân (khoảng 10% nhân lực) của Foxconn tại Trung Quốc đi làm trở lại.

Bị Honda tố ‘xâm phạm lợi ích’ và ‘làm xấu hình ảnh SH’ tại Việt Nam, PEGA lấy iPhone để giải thích và muốn làm bạn với Honda

tinybook tinybook 3 ngày 22 giờ
Bị Honda tố ‘xâm phạm lợi ích’ và ‘làm xấu hình ảnh SH’ tại Việt Nam, PEGA lấy iPhone để giải thích và muốn làm bạn với Honda
Bị Honda tố ‘xâm phạm lợi ích’ và ‘làm xấu hình ảnh SH’ tại Việt Nam, PEGA lấy iPhone để giải thích và muốn làm bạn với Honda

Tạo tài khoản Facebook "Vy Lê" lừa bán khẩu trang, chiếm đoạt hơn 600 triệu đồng

tinybook tinybook 4 ngày 17 giờ
Tạo tài khoản Facebook "Vy Lê" lừa bán khẩu trang, chiếm đoạt hơn 600 triệu đồng
Lợi dụng việc người dân đổ xô đi mua khẩu trang phòng dịch Covid-19, Lê Thị Liên ở Thanh Hóa đã tạo tài khoản "Lê Vy" trên Facebook để rao bán khẩu trang rồi lừa đảo chiếm đoạt hơn 600 triệu đồng của nhiều người.

Ca ngợi xe điện của Tesla nhưng lại tiết lộ mới mua 1 chiếc Porsche Taycan, Bill Gates vừa bị Elon Musk công khai 'móc mỉa'

tinybook tinybook 4 ngày 20 giờ
Ca ngợi xe điện của Tesla nhưng lại tiết lộ mới mua 1 chiếc Porsche Taycan, Bill Gates vừa bị Elon Musk công khai móc mỉa
Elon Musk không còn xa lạ với những dòng tweet móc mỉa, thậm chí chê bai thẳng thừng nhiều tỷ phú nổi tiếng thế giới.

YouTube sẽ tự động kiểm duyệt và tắt tính năng kiếm tiền của tất cả video liên quan đến virus Covid-19

tinybook tinybook 5 ngày 10 phút
YouTube sẽ tự động kiểm duyệt và tắt tính năng kiếm tiền của tất cả video liên quan đến virus Covid-19
YouTube đưa những video liên quan đến virus Covid-19 vào nội dung kiểm duyệt.
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat