Phát hiện loài khủng long sống dưới lòng đất 100 triệu năm trước

Phát hiện loài khủng long sống dưới lòng đất 100 triệu năm trước
Theo: Đức Khương Theo Trí Thức Trẻ
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Khi nhắc tới việc đào hang, chắc hẳn nhiều người sẽ nghĩ đến những loài gặm nhấm như chuột, nhưng trên thực tế, vào thời Đại Trung Sinh lại tồn tại một loài khủng long biết đào hang và sinh sống dưới lòng đất.

Khoảng 10 năm trước, các nhà cổ sinh vật học đã phát hiện ra một số tàn tích hang động uốn khúc dài vài mét và rộng khoảng 70 cm dưới lòng đất trong hệ tầng Blackleaf ở phía đông nam Montana. Qua phân tích ban đầu có thể thấy hang động này hoàn toàn không được hình thành do yếu tộ tự nhiên, thay vào đó, rất có thể đây là một cái hang của loài động vật nào đó.

Phát hiện loài khủng long sống dưới lòng đất 100 triệu năm trước - Ảnh 1.

Ϲác nhà nghiên cứu cho biết việc đào hɑng có thể đã giúp loài khủng long nhỏ bé này sống sót trong điều kiện thời tiết nóng nực. Khác với thú, bò sát không thể điều chỉnh nhiệt độ cơ thể. Vì thế, trong sɑ mạc, một cái hang sẽ là nơi trú ẩn tốt nhất để tránh nắng nóng, trong khi ở vùng cực và núi cɑo lạnh lẽo, hang sẽ giúp duy trì hơi ấm.

Khi cuộc khai quật được tiếp tục, các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra một số hóa thạch của một loài khủng long nằm sâu trong hang. Làm thế nào những con khủng long này có thể ở trong hang? Có phải nó bị kéo vào sau khi bị giết bởi những con vật khác? Sau khi nghiên cứu, các nhà cổ sinh vật học xác định rằng loài khủng long này lại là chủ nhân của chiếc hang nói trên.

Phát hiện loài khủng long sống dưới lòng đất 100 triệu năm trước - Ảnh 2.

Đất trong hɑng được định tuổi vào giữa kỷ Cretɑ - thời kỳ ấm áp trải dài từ khoảng 135 đến 115 triệu năm trước. "Đây là dấu vết và Ƅằng chứng hóa thạch đầu tiên của hành vi đào hɑng ở một loài khủng long", nhóm nghiên cứu Mỹ và Ɲhật Bản cho biết. Ϲái hang, dài và chứa đầy trầm tích, Ƅao gồm một đường hầm dốc ngoằn ngoèo dài hơn 2 mét và rộng khoảng 70 cm, tương tự như những cái hố mà linh cẩu vằn vẫn tạo rɑ ngày nay.

Các nhà cổ sinh vật học đặt tên cho loài khủng long mới phát hiện này là Oryctodromeus cubicularis - một cái tên kết hợρ tiếng Latin và Hy Lạp có nghĩa là kẻ đào hang.

Mẫu vật đầy đủ nhất của loài Oryctodromeus (số hiệu MOR 1636a) là bộ hóa thạch thuộc về một con trưởng thành bao gồm một phần của hộp sọ, cột sống lưng, đốt sống cổ, đốt sống đuôi, xương sườn, xương vai, hai chân trước, xương chân hoàn chỉnh,...

Ngoài các mẫu vật trưởng thành này, các nhà khảo cổ còn khai quật được hóa thạch của hai con Oryctodromeus nhỏ khác ở trong hang và chỉ bằng một nửa kích thước của cá thể trưởng thành.

Phát hiện loài khủng long sống dưới lòng đất 100 triệu năm trước - Ảnh 3.

Ở cuối hɑng là bộ xương của một con trưởng thành và hɑi con khủng long non. Con trưởng thành dài khoảng 2,1 mét, nặng từ 22 đến 32 kg, thuộc diện khủng long nhỏ.

Phát hiện loài khủng long sống dưới lòng đất 100 triệu năm trước - Ảnh 4.

Trên thực tế, hóa thạch của loài khủng long Oryctodromeus cubicularis chưa từng được phát hiện và biết đến trước đó, hơn nữa ba hóa thạch lại được tập hợp lại với nhau cho thấy chúng đã bị chết cùng nhau ngay trong hang.

Oryctodromeus cubicularis là loài khủng long đầu tiên cho thấy bằng chứng khủng long có thể đào và sinh sống trong hang. Có thể nói rằng đây là một khám phá mang tính bước ngoặt trong việc khám phá những thói quen của cuộc sống khủng long.

Phát hiện loài khủng long sống dưới lòng đất 100 triệu năm trước - Ảnh 5.

Oryctodromeus cubicularis sống ở thế Cenomanian, các ngày nay khoảng 100 triệu năm tại Montana, Hoa Kỳ. Khi loài khủng long này vừa được đặt tên, các nhà nghiên cứu nghĩ rằng nó thuộc họ Pterodactylidae, chúng là một họ nhỏ của khủng long ăn cỏ.

Trong những năm gần đây, sau khi tiến hành nhiều cuộc nghiên cứu chuyên sâu, các nhà cổ sinh vật học khẳng định rằng Oryctodromeus cubicularis là một loài khủng long ăn thịt và thay đổi vị trí phân loại của chúng thành Dibenosaur. Oryctodromeus được phân loại theo phân họ Orodrominae và hình dạng của nó tương tự như Hypsilophodon với hai chân sau dài và chạy rất nhanh.

Phát hiện loài khủng long sống dưới lòng đất 100 triệu năm trước - Ảnh 6.
Phát hiện loài khủng long sống dưới lòng đất 100 triệu năm trước - Ảnh 7.

Cũng giống như những loài khủng long khác thuộc phân họ Orodrominae, Oryctodromeus cũng có một cái đuôi rất dài, tuy nhiên đuôi của chúng lại không giống như đuôi của các loài khủng long ăn thịt khác.

Mẫu vật của loài Oryctodromeus cho thấy đuôi của chúng rất cứng, chúng không có gân liên kết ở lưng và đuôi, thay vào đó là rất nhiều bó cơ liên kết cơ thể bởi vậy chức năng của đuôi là tăng cường sức mạnh của cơ thế mà mất đi sự linh hoạt.

Ngoài ra, hàm, chân trước, xương chậu và đuôi của Oryctodromeus có nhiều tính năng đặc biệt, giúp chúng đào hang và thích nghi với cuộc sống trong hang động.

Phát hiện loài khủng long sống dưới lòng đất 100 triệu năm trước - Ảnh 8.

Những khám phá gần đây đã khiến giới khoa học phải thay đổi lại nhận thức vốn có, các mẫu vật của loài Oryctodromeus mới được phát hiện thêm ở Montana giữ lại được gần như nguyên vẹn những đường gân dài ở lưng và đuôi.

Thông qua nghiên cứu các mẫu vật mới, các học giả tin rằng loại gân này của Oryctodromeus có chức năng điều chỉnh cơ thể, giúp cho chúng có thể tạo ra một số tư thế linh hoạt hơn để có thể phù hợp với cuộc sống trong hang, hoàn toàn khác với các kết luận nghiên cứu trước đây.

Phát hiện loài khủng long sống dưới lòng đất 100 triệu năm trước - Ảnh 9.
Phát hiện loài khủng long sống dưới lòng đất 100 triệu năm trước - Ảnh 10.

So với một số động vật đào hang hiện đại điển hình, chẳng hạn như chuột chũi,Tachyglossidae, wombats, v.v., chân trước của Oryctodromeus lại có kích thước rất nhỏ khi so sánh với tỷ lệ cơ thể. Oryctodromeus là một loài khủng long đi bằng hai chân sau. Dưới sự hỗ trợ của các chi sau, chúng có thể sử dụng mỏ và chân trước để từ từ đào hang.

Mặc dù Oryctodromeus không thể đào hang một cách hiệu quả và nhanh chóng như những động vật được đề cập ở trên - chúng đã hoàn toàn thích nghi với cuộc sống dưới lòng đất, nhưng loài khủng long này có khả năng di chuyển linh hoạt hơn trên mặt đất khi bị tấn công. Oryctodromeus có thể giống như chó sói, linh cẩu và thỏ ngày nay, chúng có thể vừa sống trong hang để ẩn náu và vẫn di chuyển ra bên ngoài để kiếm thức ăn.

Phát hiện loài khủng long sống dưới lòng đất 100 triệu năm trước - Ảnh 11.
Phát hiện loài khủng long sống dưới lòng đất 100 triệu năm trước - Ảnh 12.

Hình dạng cơ thể của Oryctodromeus không lớn lắm. Con trưởng thành chỉ dài khoảng 2 mét và nặng 20-30 kg. Kích thước nhỏ có nghĩa là chúng phải đối mặt với rất nhiều kẻ săn mồi. Trong cuộc cạnh tranh tiến hóa, Oryctodromeus dần tìm ra một bộ biện pháp độc đáo để bảo vệ bản thân khỏi kẻ thù, đó là nó đã đi vào lòng đất.

Kích thước nhỏ là điều kiện quan trọng để sống dưới lòng đất. Hang của loài khủng long này chỉ rộng khoảng 70 cm, vừa đủ để một cá thể trưởng thành có thể đi qua.

Các nhà nghiên cứu cho biết việc đào hang có thể đã giúp loài khủng long nhỏ bé này sống sót trong điều kiện thời tiết nóng nực. Khác với thú, bò sát không thể điều chỉnh nhiệt độ cơ thể. Vì thế, trong sa mạc, một cái hang sẽ là nơi trú ẩn tốt nhất để tránh nắng nóng, trong khi ở vùng cực và núi cao lạnh lẽo, hang sẽ giúp duy trì hơi ấm.


Chiếc đĩa bí ẩn của nước Nga: Dù bé tẹo nhưng chẳng ai nhấc nổi, bên dưới ẩn giấu bí mật gây ngỡ ngàng

tinybook tinybook 2 tháng 4 tuần
Chiếc đĩa bí ẩn của nước Nga: Dù bé tẹo nhưng chẳng ai nhấc nổi, bên dưới ẩn giấu bí mật gây ngỡ ngàng
Chiếc đĩa bí ẩn này thực chất là gì? Nếu biết, bạn sẽ hết sức bất ngờ đấy.

Thế giới đang sử dụng những cách nào để xây dựng nhà chống lũ?

tinybook tinybook 2 tháng 4 tuần
Thế giới đang sử dụng những cách nào để xây dựng nhà chống lũ?
Bên cạnh chống lũ, việc sống chung với lũ cũng là một trong những phương án nhiều nước áp dụng ngày nay. Điểm thiết yếu của chính sách này là phải xây dựng được những ngôi nhà chống lũ cho người dân.

2 thầy trò sử dụng thuật toán để biến bản đồ từ thời cổ đại thành hình chụp rõ nét như bản đồ vệ tinh

tinybook tinybook 2 tháng 4 tuần
2 thầy trò sử dụng thuật toán để biến bản đồ từ thời cổ đại thành hình chụp rõ nét như bản đồ vệ tinh
Nhìn vào để thấy sự thay đổi chóng mặt của đô thị hóa.

Nghệ nhân Zimbabwea biến lốp xe hơi cũ thành những đôi dép độc đáo

tinybook tinybook 2 tháng 4 tuần
Nghệ nhân Zimbabwea biến lốp xe hơi cũ thành những đôi dép độc đáo
Dù tạo ra một đôi giày thoải mái từ lốp xe hơi cũ nghe có vẻ phi thực tế, nhưng theo những gì Chitukutuku đang làm, quy trình này có vẻ khá đơn giản, chỉ mất chưa đầy 1 tiếng đồng hồ.

Chàng thanh niên mang hoài bão dọn sạch biển hợp tác cùng Microsoft, chế tạo tàu gom rác tự hành chạy bằng năng lượng Mặt Trời

tinybook tinybook 2 tháng 4 tuần
Chàng thanh niên mang hoài bão dọn sạch biển hợp tác cùng Microsoft, chế tạo tàu gom rác tự hành chạy bằng năng lượng Mặt Trời
Dự kiến, hai điểm đến tiếp theo của những hệ thống tàu này là Việt Nam và Cộng hoà Dominica.

Giới khảo cổ phát hiện hình vẽ mèo khổng lồ 2000 năm tuổi nằm ngay giữa sa mạc tại Peru

tinybook tinybook 2 tháng 4 tuần
Giới khảo cổ phát hiện hình vẽ mèo khổng lồ 2000 năm tuổi nằm ngay giữa sa mạc tại Peru
Theo đó, các nhà khảo cổ học đã bất ngờ phát hiện hình vẽ con mèo khổng lồ này khi đang cải tạo lối đi để du khách có thể dễ tới chiêm ngưỡng những bức hình khổng lồ tạo nên Nazca Lines bí ẩn và nổi tiếng.

Tìm xuống vùng biển sâu nhất đại dương, khoa học phát hiện sự thật đau lòng: Biến đổi khí hậu đang nghiêm trọng hơn bao giờ hết rồi

tinybook tinybook 3 tháng 2 giờ
Tìm xuống vùng biển sâu nhất đại dương, khoa học phát hiện sự thật đau lòng: Biến đổi khí hậu đang nghiêm trọng hơn bao giờ hết rồi
Có một xu hướng đáng ngại đang tồn tại dưới đáy đại dương, và khoa học đang tích cực tìm hiểu thêm.

Các nhà thiên văn học hóa giải bí ẩn về thiên hà chứa 99,99% vật chất tối

tinybook tinybook 3 tháng 17 giờ
Các nhà thiên văn học hóa giải bí ẩn về thiên hà chứa 99,99% vật chất tối
Nhiều khả năng đội nghiên cứu đưa nhận định cũ sẽ tính toán lại để tranh cãi bằng được rằng mình đúng. Chúng ta cùng "lót dép" chờ xem.

Phát hiện ra "siêu sức mạnh" mới của loài gấu nước: một lá chắn cực tím bằng huỳnh quang

tinybook tinybook 3 tháng 20 giờ
Phát hiện ra "siêu sức mạnh" mới của loài gấu nước: một lá chắn cực tím bằng huỳnh quang
Gấu nước vẫn chưa thôi làm chúng ta bất ngờ.

7 việc cực đơn giản nhưng nếu làm được, bạn đặc biệt hơn 90% dân số thế giới đấy

tinybook tinybook 3 tháng 23 giờ
7 việc cực đơn giản nhưng nếu làm được, bạn đặc biệt hơn 90% dân số thế giới đấy
Hãy thử xem mình có phải là "của hiếm" của thế giới hay không nhé.

Giáo sư đại học Mỹ tuyên bố: Rất có thể chúng ta đang sống trong một thế giới giả lập

tinybook tinybook 3 tháng 1 ngày
Giáo sư đại học Mỹ tuyên bố: Rất có thể chúng ta đang sống trong một thế giới giả lập
Theo kết luận của giáo sư, tỉ lệ sống trong giả lập của chúng ta lên tới 50%.

6 ý nghĩa thực sự mỗi khi bạn cảm thấy "Deja vu" - hiện tượng rất nhiều người đã từng trải nghiệm mà không giải thích nổi

tinybook tinybook 3 tháng 1 ngày
6 ý nghĩa thực sự mỗi khi bạn cảm thấy "Deja vu" - hiện tượng rất nhiều người đã từng trải nghiệm mà không giải thích nổi
Deja vu đến nay vẫn là một hiện tượng khoa học chưa thể giải thích. Dẫu vậy, nó vẫn mang đến những ý nghĩa nhất định.

Khoa học "đập hộp" hang động tách biệt khỏi thế giới suốt 5 triệu năm, và đây là những gì được tìm thấy

tinybook tinybook 3 tháng 1 ngày
Khoa học "đập hộp" hang động tách biệt khỏi thế giới suốt 5 triệu năm, và đây là những gì được tìm thấy
Một hang động bị đóng kín suốt 5,5 triệu năm, chỉ được tìm ra từ cách đây hơn 30 năm và đến nay mới chỉ có chưa đến 100 người được phép xuống thám hiểm.

Ai đã tạo ra thế giới kỳ lạ của "Nghìn lẻ một đêm"?

tinybook tinybook 3 tháng 1 ngày
Ai đã tạo ra thế giới kỳ lạ của "Nghìn lẻ một đêm"?
Nghìn lẻ một đêm là bộ sưu tập các truyện dân gian Trung Đông và Nam Á được biên soạn bằng tiếng Ả Rập trong thời đại hoàng kim Hồi giáo.

Sự kiện Dust Bowl: "Cơn bão đen" kéo dài 10 năm trên khắp Bắc Mỹ

tinybook tinybook 3 tháng 1 ngày
Sự kiện Dust Bowl: "Cơn bão đen" kéo dài 10 năm trên khắp Bắc Mỹ
Sự kiện Dust Bowl nổi bật với hiện tượng rất nhiều cơn bão và lốc hoành hành ở các đồng cỏ tại khu vực Bắc Mỹ và gây ra nhiều thiệt hại kinh khủng.

Cùng nghe thứ âm thanh tuyệt diệu của vũ trụ, được tạo ra từ loạt ảnh chụp Dải Ngân hà của NASA

tinybook tinybook 3 tháng 1 ngày
Cùng nghe thứ âm thanh tuyệt diệu của vũ trụ, được tạo ra từ loạt ảnh chụp Dải Ngân hà của NASA
NASA đã sử dụng quá trình chuyển hóa dữ liệu thành âm thanh để đem tới cách nhận thức về vũ trụ theo một cách hoàn toàn mới, đó là hé “âm thanh” của Dải Ngân hà.

Bất chấp “Bão Facebook" - quét tài khoản, không cho chạy quảng cáo, doanh nghiệp này vẫn có thể đạt 1000 đơn đặt hàng/ngày nhờ 3 việc sau

tinybook tinybook 3 tháng 2 ngày
Bất chấp “Bão Facebook" - quét tài khoản, không cho chạy quảng cáo, doanh nghiệp này vẫn có thể đạt 1000 đơn đặt hàng/ngày nhờ 3 việc sau
"Bão Facebook" đang là từ khoá hot trong thời gian gần đây trong cộng đồng thương mại điện tử và những doanh nghiệp nào có Facebook là kênh quảng cáo, khi bỗng dưng một ngày nhận được thông báo "tài khoản quảng cáo bị vô hiệu hoá", dù không vi phạm hoặc nhận được bất kỳ cảnh báo nào.

Điều gì sẽ xảy ra nếu hai khối rác không gian va chạm vào nhau?

tinybook tinybook 3 tháng 2 ngày
Điều gì sẽ xảy ra nếu hai khối rác không gian va chạm vào nhau?
Hiệu ứng Domino có thể tạo ra lớp mảnh vỡ không thể xuyên thủng, giam giữ chúng ta trên Trái đất vĩnh viễn.

10 sai lầm hay mắc phải trong việc dọn dẹp nhà cửa

tinybook tinybook 3 tháng 2 ngày
10 sai lầm hay mắc phải trong việc dọn dẹp nhà cửa
Trong quá trình dọn dẹp và chăm sóc nhà cửa, chúng ta thường mắc phải những sai lầm không chỉ gây hại cho những đồ vật xung quanh mà còn cho chính bản thân chúng ta.

Phân tích đá Mặt Trăng cho thấy nhà chị Hằng từng phát ra từ trường, và nhờ nó sự sống trên Trái Đất mới xuất hiện

tinybook tinybook 3 tháng 2 ngày
Phân tích đá Mặt Trăng cho thấy nhà chị Hằng từng phát ra từ trường, và nhờ nó sự sống trên Trái Đất mới xuất hiện
Lấy được mẫu đá từ hai cực của Mặt Trăng, ta sẽ biết rõ khẳng định này là đúng hay sai.

Sử dụng năng lượng Mặt Trời, thiết bị này lấy được nước từ không khí khô hanh như sa mạc

tinybook tinybook 3 tháng 2 ngày
Sử dụng năng lượng Mặt Trời, thiết bị này lấy được nước từ không khí khô hanh như sa mạc
Toàn bộ hệ thống chỉ nặng 7kg.

Bay liên tục 13.000 km không cần nghỉ, loài chim 'máy bay phản lực' lập kỷ lục vô tiền khoáng hậu

tinybook tinybook 3 tháng 3 ngày
Bay liên tục 13.000 km không cần nghỉ, loài chim máy bay phản lực lập kỷ lục vô tiền khoáng hậu
Bay hơn 12.000km từ Alaska đến New Zealand trong 11 ngày không ngừng nghỉ, một con chim choắt mỏ thẳng đuôi vằn xác lập một kỷ lục vô tiền khoáng hậu trong thế giới động vật.

Đột phá: lần đầu tiên khoa học đạt được siêu dẫn ở nhiệt độ phòng

tinybook tinybook 3 tháng 3 ngày
Đột phá: lần đầu tiên khoa học đạt được siêu dẫn ở nhiệt độ phòng
"Trạng thái siêu dẫn" vẫn là mục tiêu của khoa học vật chất suốt nhiều thập kỷ nay, và chúng ta đã đi được nửa chặng đường với đột phá mới.

Não sôi lên, hộp sọ nổ tung, cơ bắp bốc hơi và mô bị thủy tinh hóa, khoảnh khắc bị núi lửa hủy diệt còn kinh hoàng hơn địa ngục

tinybook tinybook 3 tháng 4 ngày
Não sôi lên, hộp sọ nổ tung, cơ bắp bốc hơi và mô bị thủy tinh hóa, khoảnh khắc bị núi lửa hủy diệt còn kinh hoàng hơn địa ngục
Núi lửa là một vết đứt gãy trên lớp vỏ của một hành tinh, như là Trái Đất cho phép dung nham, tro núi lửa, và khí thoát ra từ một lò magma ở dưới bề mặt.

Khoa học tìm ra giới hạn trên của tốc độ âm thanh: 36 km/s

tinybook tinybook 3 tháng 4 ngày
Khoa học tìm ra giới hạn trên của tốc độ âm thanh: 36 km/s
Trên lý thuyết, âm thanh truyền qua vật liệu hydro kim loại (mới chỉ tồn tại trên lý thuyết) sẽ có tốc độ cao nhất, gần với mốc 36 km/s.

4 lý do khiến TMĐT ngày càng thu hút tín đồ công nghệ

tinybook tinybook 3 tháng 4 ngày
4 lý do khiến TMĐT ngày càng thu hút tín đồ công nghệ
Với hàng loạt ưu đãi độc quyền hấp dẫn, cam kết xuất xứ và chính sách hậu mãi “sang xịn”, sự bùng nổ đơn hàng công nghệ trong những Lễ Hội mua sắm đã và đang chứng tỏ vị thế của hệ thống gian hàng chính hãng trên TMĐT trong lòng fan công nghệ.

Nếu không ngửi được 2 mùi này thì nhiều khả năng bạn đã mắc phải COVID-19

tinybook tinybook 3 tháng 4 ngày
Nếu không ngửi được 2 mùi này thì nhiều khả năng bạn đã mắc phải COVID-19
Mất khứu giác và vị giác là một trong những triệu chứng do coronavirus được báo cáo phổ biến nhất, và cũng là một trong những dấu hiệu rõ ràng nhất về sự hiện diện của virus SARS-CoV-2.

Đây là lý do tại sao ta nên xây cơ sở hạ tầng internet lượng tử trên quỹ đạo

tinybook tinybook 3 tháng 5 ngày
Đây là lý do tại sao ta nên xây cơ sở hạ tầng internet lượng tử trên quỹ đạo
Nghiên cứu mới chỉ ra rằng với một dàn 400 vệ tinh lượng tử, ta sẽ "dễ dàng" có được internet lượng tử toàn cầu.

6 dấu hiệu cho thấy nhà bạn có vấn đề về điện, cần khắc phục 'càng sớm càng tốt'

tinybook tinybook 3 tháng 5 ngày
6 dấu hiệu cho thấy nhà bạn có vấn đề về điện, cần khắc phục càng sớm càng tốt
Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng hầu hết các ngôi nhà không tuân theo các biện pháp an toàn được khuyến nghị để ngăn ngừa điện giật và hỏa hoạn, tuy nhiên một số dấu hiệu dễ nhận thấy có thể giúp tìm ra vấn đề trước khi mọi thứ vượt khỏi tầm tay.

Mổ xẻ trạm gốc 5G Huawei mới thấy công ty Trung Quốc cần linh kiện Mỹ đến mức nào

tinybook tinybook 3 tháng 6 ngày
Mổ xẻ trạm gốc 5G Huawei mới thấy công ty Trung Quốc cần linh kiện Mỹ đến mức nào
Gần 30% giá trị trạm gốc 5G của Huawei thuộc về các linh kiện Mỹ, hầu hết trong số đó là các con chip tối quan trọng cho việc xử lý tín hiệu radio, điều khiển nguồn năng lượng cũng như chip nhớ.
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat