Nông nghiệp đã suýt chút nữa phá hủy nền văn minh nhân loại, đây là lý do tại sao

Nông nghiệp đã suýt chút nữa phá hủy nền văn minh nhân loại, đây là lý do tại sao
Theo: Dink, Design: Minh Theo Trí Thức Trẻ
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Nông nghiệp là thứ "công nghệ" quá tiên tiến so với não bộ của người dân Thời kỳ Đồ đá.

Khoảng 9.000 năm trước, con người đã thành thạo trồng trọt, khiến lượng lương thực dồi dào hơn bao giờ hết (tính tại thời điểm đó). Dân số tăng vọt, các nhóm người bắt đầu tập hợp lại tại các khu vực giàu tài nguyên, với số lượng một khu tập trung tới vài ngàn người. Bất ngờ thay, những khu vực là tiền thân của thành phố này sớm bị bỏ hoang tới vài thiên niên kỷ.

Đây là một trong số những bí ẩn chưa được khám phá của thời kỳ chớm nở của nền văn minh nhân loại. Con người đã có thể có xã hội lớn sớm hơn nhiều.

Nông nghiệp đã suýt chút nữa phá hủy nền văn minh nhân loại, đây là lý do tại sao - Ảnh 1.

Thuở bình minh của nền nông nghiệp tới vào thời kỳ Đồ đá mới, giai đoạn cuối của Thời kỳ Đồ đá. Khoảng 12.000 năm trước, con người đã biết chế tạo công cụ bằng đá phức tạp, vũ khí đá hiệu quả cho săn bắt, nung nồi niêu bằng đất sét để nấu nướng và để lưu trữ lượng thức ăn ngày một dồi dào.

Khi phát hiện ra những hạt giống tiềm năng cho ra những thứ thực phẩm ngon lành, người của Thời kỳ Đồ đá mang theo hạt giống mỗi chuyến du hành, rải hạt trên những khoảnh đất màu mỡ để năm sau có thể thu hoạch. Nhưng khi những khu vực gieo trồng này trở nên lớn hơn, việc cứ phải đi lại để thu hoạch có vẻ kém hiệu quả, họ đã quyết định định cư.

Nông nghiệp đã suýt chút nữa phá hủy nền văn minh nhân loại, đây là lý do tại sao - Ảnh 2.

Các gia đình bắt đầu dựng nhà tạm bằng cách đào móng nông, rải đá mịn xuống làm nền, trộn bùn với cỏ để đắp thành tường. Bằng chứng khảo cổ cũng cho thấy họ chứa thức ăn trong những công trình tương tự, kê chân đỡ phía dưới, đặt các tấm ván lên trên và để đồ ăn cao khỏi mặt đất. Làm như vậy sẽ tránh được trường hợp thức ăn bị ướt khi nước lũ quét qua.

Họ dựng nhà tạm để sống qua mùa, và khi thấy mọi thứ dần êm xuôi, các nhóm người du canh du cư đã chuyển sang định cư lâu dài và làm nông nghiệp.

Nông nghiệp đã suýt chút nữa phá hủy nền văn minh nhân loại, đây là lý do tại sao - Ảnh 3.

Thực phẩm ngày càng dồi dào, đời sống đầy đủ hơn cùng với việc có thể định cư lâu dài đã khiến dân số tăng nhanh. Nhóm du mục chỉ vài ba chục người giờ đã đạt tới con số vài trăm. Một số nơi có điều kiện khí hậu ôn hòa, địa thế xây dựng nhà cửa hợp lý, đã chứng kiến dân số lên tới vài ngàn. Đơn cử như vùng dân cư Çatalhöyük, thuộc Thổ Nhĩ Kỳ ngày nay.

Khó có thể khẳng định Çatalhöyük là gì, nhưng ta có những bằng chứng cho thấy rõ nó tồn tại nhiều ngàn năm – từ năm 7500 năm Trước Công nguyên cho tới năm 5700 TCN, với nhiều ngàn người tập trung. Có thể coi Çatalhöyük là một "thành phố" của Thời kỳ Đồ đá mới, vì lượng dân cư của nó vượt xa bất kỳ những làng mạc nào có trong thời điểm bấy giờ.

Nông nghiệp đã suýt chút nữa phá hủy nền văn minh nhân loại, đây là lý do tại sao - Ảnh 4.

Çatalhöyük không có cung điện cho người cai quản, không sở hữu những công trình khổng lồ để tỏ lòng thành kính với thần thánh, không dấu hiệu của phân chia giai cấp. Mỗi gia đình chỉ quây quần trong một căn nhà đất chỉ có một phòng, với một chút lửa sưởi ấm, căn nhà nào cũng có kích cỡ tương đương nhau. Họ không cần tới phố xá: bởi nhà cửa xếp nhau san sát như tổ ong, người ta sẽ đi lại trên mái nhà của nhau, vào nhà mình bằng một cửa trời.

Có dấu hiệu của sáng tạo nghệ thuật trong Çatalhöyük, nhưng không thấy sự xuất hiện của chữ viết. Bên cạnh đó, không có phân chia công việc cụ thể trong xã hội. Chẳng giống như vùng Urik cổ đại hay Mohenjo-Daro, cũng không thấy có các xưởng sản xuất hàng hóa hay vũ khí. Các gia đình đều sống bằng săn bắt, trồng trọt hay chăn nuôi.

Có thể Çatalhöyük không giống với định nghĩa "thành phố" ta vẫn quen thuộc, nhưng nó và một số những khu vực tập trung đông dân cư khác vẫn là mô hình sống tập trung tiên tiến nhất thời kỳ bấy giờ.

Nông nghiệp đã suýt chút nữa phá hủy nền văn minh nhân loại, đây là lý do tại sao - Ảnh 5.

Nhưng đây là lúc bí ẩn của lịch sử bao trùm lấy Çatalhöyük: khoảng giữa những năm 5.000 Trước Công nguyên, người dân Çatalhöyük bỗng bỏ hoang nhà cửa, lại quay về sinh sống theo kiểu các khu làng nhỏ xưa kia. Không chỉ Çatalhöyük, những vùng quy tụ dân cư lớn khác cũng có xu hướng tương tự. Họ bỏ "thành phố" để sống thành làng nhỏ suốt vài ngàn năm tiếp theo.

Nhiều khu vực khác trên thế giới cũng có những diễn biến y hệt: nông nghiệp phát triển – dân số tăng nhanh – dựng nhà sống chung – bỏ hoang mọi thứ. Khi nông nghiệp tới được Tây Âu và Anh, ta lại thấy chuỗi sự kiện này xuất hiện vào khoảng 5.000 năm trước – khoảng năm 3.000 Trước Công nguyên.

Tại sao một loạt các nhóm dân cư đều "tuân theo" một trình tự đáng ngờ như vậy? Chuyện gì đã xảy ra?

Nông nghiệp đã suýt chút nữa phá hủy nền văn minh nhân loại, đây là lý do tại sao - Ảnh 6.

Việc định cư an nhàn đồng nghĩa với nhiều thức ăn hơn và ít hoạt động đi, trông dễ vậy mà khó. Khi một lượng lớn dân cư sống dựa vào nguồn lương thực địa phương, người dân đối mặt với những biến số chưa từng có khi còn du canh du cư và săn bắt hái lượm; đơn cử như việc một mùa thời tiết trái gió trở trời sẽ khiến mùa màng thất bát. Rất khó để tiếp tục cuộc sống du mục khi số lượng thành viên trong cộng đồng đã lên tới hàng ngàn, đã quá quen với việc định cư.

Nông nghiệp đã suýt chút nữa phá hủy nền văn minh nhân loại, đây là lý do tại sao - Ảnh 7.

Nhà cổ sinh vật học Ofer Bar Josef từ Đại học Harvard đã dành phần lớn quãng đời nghiên cứu của mình để củng cố giả thuyết điều kiện khí hậu đóng vai trò lớn trong việc du canh du cư và định cư. Cuối Thời kỳ Đồ đá mới, thời tiết lạnh đi nhiều và nước trở nên thiếu thốn. Çatalhöyük đã không thể dựa vào nguồn lương thực dồi dào, vậy nên cách sống sót tốt nhất là về sống tại những khu làng nhỏ, nơi từng gia đình có thể tự kiếm đồ ăn cho mình.

Nhưng các nhà khảo cổ học nghiên cứu tại khu vực Châu Âu lại có giả thuyết khác. Stephen Shennan và đội ngũ của mình từ Đại học London không tìm thấy mối liên quan giữa biến đổi khí hậu và dân số giảm mạnh. Họ cho rằng việc bỏ các khu siêu làng mạc vì dân số giảm, mà dân số giảm là vì bệnh tật. Khi sống san sát như thế, bệnh tật lây lan cực nhanh mà trong Thời kỳ Đồ đá, người ta không quan tâm tới vệ sinh cá nhân. Chưa hết, việc đặt rác thải ngay cạnh nhà đã khiến chúng trở thành những ổ dịch tiềm tàng.

Vẫn còn các câu hỏi khác, có rất nhiều thành phố thịnh vượng được tới cả ngàn năm, lụn bại vì bệnh tật để rồi lại vươn lên mạnh mẽ. Nhưng tại sao người ta lại bỏ đi kiến trúc siêu làng mạc, không bao giờ xây lại lần nữa cho tới cả ngàn năm sau?

Nhà nhân loại học Ian Kuijt từ Đại học Notre Dame sử dụng siêu làng mạc Basta, nằm tại khu vực ngày nay là Jordan, làm ví dụ. Cũng giống Çatalhöyük, Basta ngày một lớn mạnh và quy tụ ngày một đông dân cư. Để giải quyết vấn đề thiếu thốn chỗ ở, người Basta sáng chế ra nhà hai tầng, bắt đầu chia phòng cho các mục đích khác nhau, như sinh hoạt và lưu trữ thức ăn.

Nông nghiệp đã suýt chút nữa phá hủy nền văn minh nhân loại, đây là lý do tại sao - Ảnh 8.

Ian Kuijt không tin người Basta đã bỏ nhà cửa vì lương thực không đủ đáp ứng cho lượng dân cư quá lớn, nhà nghiên cứu cho rằng dân cư đã bài trừ hệ thống xã hội của mình.

Nông nghiệp đã suýt chút nữa phá hủy nền văn minh nhân loại, đây là lý do tại sao - Ảnh 9.

Vấn đề nằm ở chỗ, các siêu làng mạc của Thời kỳ Đồ đá mới thừa hưởng cấu trúc xã hội và tín ngưỡng từ tổ tiên du mục. Cuộc sống du canh du cư yêu cầu mọi người phải chia sẻ tài nguyên để sống, từ đó sinh ra các tục lệ phù hợp với cấu trúc xã hội. Sẽ có những nhóm săn bắt hái lượm hiệu quả hơn và sẽ mang về được nhiều tài nguyên hơn, nhưng việc họ bắt đầu tích trữ của cải cho mình sẽ ảnh hưởng tới cả cộng đồng. Vậy nên người trong nhóm không khuyến khích việc tích trữ lương thực để có địa vị xã hội cao hơn.

Có thể thấy tình trạng "mọi người như nhau" hiện hữu rõ trong cấu trúc nhà cửa của Çatalhöyük: tất cả các căn nhà đều có kích cỡ tương tự nhau. Một vài ngôi nhà nhiều đồ trang trí hơn – tác phẩm nghệ thuật, đồ vật liên quan tới tín ngưỡng – nhưng vẫn không có ai sống trong một dinh thự đặc biệt to và đẹp.

Khi áp dụng cho một cộng đồng nhỏ, ai cũng quen biết nhau, mô hình này vô cùng hợp lý. Nhưng khi số lượng người lên tới vai ngàn, rất khó để duy trì mô hình xã hội đó. Cần có người đứng lên quản lý, theo dõi những hoạt động diễn ra trong làng, lượng lương thực thu được. Bắt đầu xuất hiện những người chuyên làm những công việc riêng, và thế là sự phân tầng xã hội bắt đầu xuất hiện.

Nhưng theo nhà nghiên cứu Kuijt tìm hiểu, người thuộc Thời kỳ Đồ đá mới coi việc phân tầng xã hội là điều cấm kỵ. Một người nắm quyền xuất hiện là sẽ có ngay những ý kiến trái chiều. Chính sự đối lập giữa hai nhóm người tin vào hai cấu trúc xã hội khác nhau đã khiến những khu siêu làng mạc tan rã. Bất ngờ thay, khoảng những năm 4.000 Trước Công nguyên – 1.000 năm sau những sự kiện bất đồng trên, các thành phố mọc lên với cấu trúc rõ ràng: cao nhất là vua, sau là các thầy cúng thần thánh rồi tới dân thường và nô lệ.

Chữ viết – một trong những công cụ tinh vi nhất nhân loại từng phát minh ra - xuất hiện, quy định rõ ai sống ở đâu và ai sở hữu cái gì.

Nông nghiệp đã suýt chút nữa phá hủy nền văn minh nhân loại, đây là lý do tại sao - Ảnh 10.

Nhiều khả năng, mô hình siêu làng mạc không duy trì được lâu bởi hệ thống xã hội chia sẻ tài nguyên cho mọi người chỉ phù hợp với quy mô nhỏ. Có lẽ đó là lý do không cộng đồng nào lớn quá 200 người tồn tại được lâu, đa số người sẽ bỏ về mô hình cũ.

Theo cách hiểu nào đó, nông nghiệp chính là một thứ "công nghệ" đi trước thời đại, trước khi con người đủ tiến hóa (về mặt tinh thần) để tận dụng tối đa tiềm năng của nó. Nó có thể cho con người tài nguyên để xây dựng thành phố lớn, nhưng khi 10.000 năm trước thời điểm đó, con người vẫn quen thuộc với lối sống du mục, nên đã không thích ứng được ngay với đời sống cộng đồng lớn.

Kết quả tất yếu sẽ là thất bại, những mô hình siêu làng mạc – tiền thân của "thành phố" hiện đại – đã không thể tồn tại được lâu. Ta chưa đủ sẵn sàng. Khi mọi thứ không êm xuôi (với dịch bệnh, hạn hán gây thiếu thốn thức ăn, …), con người sẵn sàng bỏ siêu làng mạc để quay lại lối sống cũ, thứ họ đã quen thuộc cả chục ngàn năm.

Cũng may mà con người đã thông minh hơn, hiểu rõ tầm quan trọng của lối sống cộng đồng chứ nếu mà cứ quen với kiểu làng mạc và không chịu phát triển, có lẽ ta đã không có được xã hội hiện đại.

Apple Card sẽ có thể mang về cho Apple 1 tỷ USD mỗi năm với nguy cơ tối thiểu

tinybook tinybook 2 tuần 6 ngày
Apple Card sẽ có thể mang về cho Apple 1 tỷ USD mỗi năm với nguy cơ tối thiểu
Apple nhiều khả năng ngồi không hưởng lợi, để đối tác Goldman Sachs gánh phần lớn nguy cơ có thể xảy ra.

Người đàn ông Trung Quốc dùng 1.500 chiếc iPhone giả để lừa Apple đổi cho hàng thật

tinybook tinybook 3 tuần 5 ngày
Người đàn ông Trung Quốc dùng 1.500 chiếc iPhone giả để lừa Apple đổi cho hàng thật
Một công dân Trung Quốc sống tại Mỹ đã lợi dụng chính sách bảo hành, sử dụng thủ đoạn "lấy giả đổi thật" để qua mặt Apple trong suốt 2 năm.

Giữa lúc Huawei gặp khó khăn, LG đăng tweet khoe tình bạn thắm thiết với Google

tinybook tinybook 3 tuần 5 ngày
Giữa lúc Huawei gặp khó khăn, LG đăng tweet khoe tình bạn thắm thiết với Google
Động thái của LG được đưa ra đúng lúc Google nghỉ chơi, chấm dứt hoạt động kinh doanh với Huawei theo lệnh cấm của chính phủ Mỹ.

Liên Minh Huyền Thoại sắp có phiên bản mobile, ra mắt vào năm 2020

tinybook tinybook 3 tuần 6 ngày
Liên Minh Huyền Thoại sắp có phiên bản mobile, ra mắt vào năm 2020
Tương tự như PUBG, tựa game MOBA nổi tiếng Liên Minh Huyền Thoại sẽ sớm có thêm phiên bản mobile cho người dùng Android và iOS.

Hàng triệu người dùng Instagram bị rò rỉ thông tin cá nhân, đa phần là người nổi tiếng

tinybook tinybook 4 tuần 14 giờ
Hàng triệu người dùng Instagram bị rò rỉ thông tin cá nhân, đa phần là người nổi tiếng
Hiện tại, Instagram đang xem xét vấn đề để tìm hiểu xem dữ liệu của 49 triệu người dùng đến từ đâu và tại sao chúng lại bị rò rỉ công khai.

Ngắm công trình chế tác “Siêu cá mập” khiến người xem không khỏi ngỡ ngàng vì độ khủng của nó

tinybook tinybook 1 tuần 6 ngày
Ngắm công trình chế tác “Siêu cá mập” khiến người xem không khỏi ngỡ ngàng vì độ khủng của nó
Chúng ta đều đã được xem các bộ phim về siêu cá mập (megalodon) trên phim ảnh và thấy loài cá mập này có kích thước siêu khủng. Nhưng khi được chế tác lại thành mô hình ngoài đời thực, chúng ta mới thấy hết kích thước khổng lồ của nó.

Giữa sa mạc Dubai, người ta sắp sửa hoàn thiện công viên năng lượng Mặt Trời khổng lồ có thể xô đổ mọi thứ kỷ lục

tinybook tinybook 2 tuần 2 ngày
Giữa sa mạc Dubai, người ta sắp sửa hoàn thiện công viên năng lượng Mặt Trời khổng lồ có thể xô đổ mọi thứ kỷ lục
Nằm sâu trong khu vực sa mạc Dubai, công viên năng lượng Mohammed Bin Rashid Al Maktoum (được đặt theo tên của Tiểu Vương Dubai, đồng thời là Phó Tổng Thống và Thủ tướng các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất (UAE) đang dần được hình thành.

Candida auris, thứ nấm kháng thuốc bí ẩn đang đe dọa sự sống còn của toàn nhân loại

tinybook tinybook 2 tuần 2 ngày
Candida auris, thứ nấm kháng thuốc bí ẩn đang đe dọa sự sống còn của toàn nhân loại
Năm 1928, thời điểm ngài Alexander Flemming khám phá ra penicillin, cuộc sống thay đổi hoàn toàn. Thời đó, người ta đã có thể bỏ mạng chỉ vì một vết xước, nhưng kháng sinh đã cứu được sinh mạng hàng triệu người, việc nằm chờ chết trở thành một tuần điều trị bằng kháng sinh.Năm 2019, mọi chuyện chuyển biến theo chiều hướng xấu.

Các nhà khoa học tạo ra loại siêu gỗ mới, khỏe hơn cả nhôm, tự động làm mát mà không tốn điện

tinybook tinybook 2 tuần 3 ngày
Các nhà khoa học tạo ra loại siêu gỗ mới, khỏe hơn cả nhôm, tự động làm mát mà không tốn điện
Các thử nghiệm cho thấy, nếu sử dụng loại gỗ này để bao phủ các tòa nhà văn phòng, lượng điện dành cho làm mát có thể giảm từ 35% đến 50% so với thông thường.

Phát hiện ra con trăn khổng lồ Nam Mỹ có thể tự sinh nở mà không cần tiếp xúc với con đực

tinybook tinybook 2 tuần 3 ngày
Phát hiện ra con trăn khổng lồ Nam Mỹ có thể tự sinh nở mà không cần tiếp xúc với con đực
Những bí ẩn về khả năng sinh sản đơn tính của loài trăn anaconda có thể khiến cả thế giới ngỡ ngàng.

Các nhà nghiên cứu MIT lưu trữ được năng lượng Mặt Trời bằng vật liệu rắn, có được pin vĩnh cửu trên lý thuyết

tinybook tinybook 2 tuần 3 ngày
Các nhà nghiên cứu MIT lưu trữ được năng lượng Mặt Trời bằng vật liệu rắn, có được pin vĩnh cửu trên lý thuyết
Các nhà nghiên cứu tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) đã phát triển một kỹ thuật mới để hấp thụ và giữ lại năng lượng trời và sử dụng chúng theo nhu cầu.

Mặt tốt của biến đổi khí hậu: thực vật đang phát triển nhanh đến bất ngờ?

tinybook tinybook 2 tuần 3 ngày
Mặt tốt của biến đổi khí hậu: thực vật đang phát triển nhanh đến bất ngờ?
Sự thay đổi này mặc dù mang lại lợi ích ngắn hạn nhưng lại có thể đe dọa toàn bộ hệ sinh thái sau này.

Giới thiên văn học lo lắng: dàn vệ tinh của SpaceX có thể làm hỏng cả bầu trời đêm

tinybook tinybook 2 tuần 4 ngày
Giới thiên văn học lo lắng: dàn vệ tinh của SpaceX có thể làm hỏng cả bầu trời đêm
Hôm vừa rồi, SpaceX phóng lên 60 vệ tinh đầu tiên trong tổng số hàng trăm vệ tinh dự kiến cần phải có.

Tại sao đến tận bây giờ các hãng Android vẫn không thể tạo ra cảm giác rung phản hồi tốt như Taptic Engine của Apple

tinybook tinybook 2 tuần 4 ngày
Tại sao đến tận bây giờ các hãng Android vẫn không thể tạo ra cảm giác rung phản hồi tốt như Taptic Engine của Apple
Dù cùng sử dụng công nghệ rung phản hồi giống nhau, nhưng mức độ chú tâm của Apple vào Taptic Engine, cả về phần cứng và phần mềm khiến thế giới Android không thể theo kịp họ.

10 sáng chế đỉnh cao đang góp phần “cứu rỗi” đại dương, cái số 3 được tạo ra bởi một cô bé mới học lớp 6!

tinybook tinybook 2 tuần 6 ngày
10 sáng chế đỉnh cao đang góp phần “cứu rỗi” đại dương, cái số 3 được tạo ra bởi một cô bé mới học lớp 6!
Những sáng chế cực kì ấn tượng này sẽ giúp chúng ta dọn sạch rác thải đang lênh đênh trên biển và cân bằng lại hệ sinh thái biển.

Reno và cú chuyển mình bất ngờ của OPPO

tinybook tinybook 2 tuần 6 ngày
Reno và cú chuyển mình bất ngờ của OPPO
Liên tiếp đứng trong top 5 thế giới trong nhiều năm, OPPO có quyền được tự mãn với những gì mình đã làm được. Nhưng trái ngược với suy nghĩ của rất nhiều người, thế lực di động toàn cầu này vừa thực hiện một cú lột xác vô cùng ấn tượng trong năm nay, đặc biệt là với dòng smartphone Reno.

Tự mình thoát cảnh tuyệt chủng, loài chim tiến hóa lần nữa để xuất hiện lại sau 136.000 năm

tinybook tinybook 2 tuần 6 ngày
Tự mình thoát cảnh tuyệt chủng, loài chim tiến hóa lần nữa để xuất hiện lại sau 136.000 năm
Theo các nhà khoa học, chúng đã tự lặp lại quá trình tiến hóa và xuất hiện một lần nữa trên Trái đất.

10 bức ảnh lột trần loạt sự thật nho nhỏ về cuộc sống nhưng đủ khiến bạn giật mình

tinybook tinybook 2 tuần 6 ngày
10 bức ảnh lột trần loạt sự thật nho nhỏ về cuộc sống nhưng đủ khiến bạn giật mình
Tượng đá trên Đảo Phục Sinh có cả thân mình, còn hồng hạc thì vốn không có màu hồng! Dưới đây là loạt sự thật làm bạn hoang mang cực độ.

Gián Đức là loại gián gì mà ghê gớm vậy?

tinybook tinybook 2 tuần 6 ngày
Gián Đức là loại gián gì mà ghê gớm vậy?
Gián Đức là vấn đề làm nhức nhối các tòa nhà cao tầng thời gian gần đây. Bạn cũng đừng quá phiền lòng, những con vật chết tiệt này đã làm phiền khủng long từ hàng triệu năm trước cơ, nên bạn đang đối đầu với một thế lực của tự nhiên chứ chẳng đùa.

Xuất hiện bằng chứng đầu tiên cho thấy sự tồn tại của gấu trúc trắng

tinybook tinybook 3 tuần 7 giờ
Xuất hiện bằng chứng đầu tiên cho thấy sự tồn tại của gấu trúc trắng
Bộ lông trắng toát nổi bật giữa rừng tre, thoạt nhìn tưởng như có gấu Bắc Cực đi lạc.

Nghe chuyên gia giải thích về việc "Đất hiếm không hề hiếm như cái tên"

tinybook tinybook 3 tuần 1 ngày
Nghe chuyên gia giải thích về việc "Đất hiếm không hề hiếm như cái tên"
Nguyên tố đất hiếm còn được gọi là “vitamin của hóa học”, khi mà một lượng nhỏ thứ “chất bổ” này sẽ tạo ra những hiệu ứng mạnh mẽ trong đồ điện tử. Trung Quốc đang là nước dẫn đầu ngành sản xuất đất hiếm với 80% sản lượng toàn cầu.

Phát hiện xác 9 con cá voi xám trôi dạt vào vùng biển California

tinybook tinybook 3 tuần 2 ngày
Phát hiện xác 9 con cá voi xám trôi dạt vào vùng biển California
Trong chưa đầy hai tháng, xác của chín con cá voi xám đã được tìm thấy tại Vịnh San Francisco. Đây là một chuỗi các trường hợp tử vong hết sức bất thường..

Đây là lời giải cho nghịch lý nổi tiếng của Zeno, về anh hùng Achilles chạy đua với con rùa

tinybook tinybook 3 tuần 3 ngày
Đây là lời giải cho nghịch lý nổi tiếng của Zeno, về anh hùng Achilles chạy đua với con rùa
Theo lẽ thường, Achilles sẽ dùng tốc độ siêu việt của mình để chạy vượt mặt con rùa, nhưng triết học lại bảo mọi chuyện không đơn giản vậy. Truyện ngụ ngôn rùa và thỏ cũng lấy cảm hứng từ đây đó nhỉ?

Video hiếm có quay lại cuộc chiến giữa hệ miễn dịch con người và vi khuẩn

tinybook tinybook 3 tuần 3 ngày
Video hiếm có quay lại cuộc chiến giữa hệ miễn dịch con người và vi khuẩn
Lần đầu tiên các nhà khoa học quay lại được video cấp độ hiển vi trực tiếp hệ thống miễn dịch của con người đang “chiến đấu” với những vi khuẩn ngoại xâm.

Nhà điều hành Facebook chỉ cần 1 câu hỏi phỏng vấn để ngay lập tức khai thác hết phẩm chất của ứng cử viên

tinybook tinybook 3 tuần 3 ngày
Nhà điều hành Facebook chỉ cần 1 câu hỏi phỏng vấn để ngay lập tức khai thác hết phẩm chất của ứng cử viên
Trong những năm qua, Zhuo đã trở thành bậc thầy trong việc phỏng vấn. Cô nghiêm túc đề cao sự quan trọng của việc tuyển dụng, quyết định văn hóa và sự phát triển của cả đội ngũ.

Sáng ngày mai, một cặp thiên thạch "có thể gây nguy hại" sẽ bay lướt qua Trái Đất ở khoảng cách gần chưa từng có

tinybook tinybook 3 tuần 4 ngày
Sáng ngày mai, một cặp thiên thạch "có thể gây nguy hại" sẽ bay lướt qua Trái Đất ở khoảng cách gần chưa từng có
Bạn đừng vội lo lắng, đây chưa phải tận thế đâu.

SpaceX của Elon Musk phóng thành công 60 vệ tinh đầu tiên của Starlink, dự án cung cấp Internet tốc độ cao cho toàn thế giới

tinybook tinybook 3 tuần 5 ngày
SpaceX của Elon Musk phóng thành công 60 vệ tinh đầu tiên của Starlink, dự án cung cấp Internet tốc độ cao cho toàn thế giới
Giờ là thời gian chờ đợi, xem liệu 60 vệ tinh trên quỹ đạo có hoạt động trơn tru không.

Dùng thường xuyên nhưng có thể bạn chưa biết hết các tính năng hữu ích của ứng dụng ngân hàng

tinybook tinybook 3 tuần 6 ngày
Dùng thường xuyên nhưng có thể bạn chưa biết hết các tính năng hữu ích của ứng dụng ngân hàng
Bên cạnh các tính năng quen thuộc như chuyển tiền, gửi tiết kiệm, nạp tiền điện thoại … thì giờ đây, ứng dụng di động của các ngân hàng còn được tích hợp đa dạng các tiện ích như thanh toán QR Pay, đặt vé máy bay, vé tàu xe, mua vé xem phim, mua sắm trực tuyến…

Thổn thức với video mới của NASA, khẳng định về sứ mệnh tiền đồn Mặt Trăng vào năm 2024

tinybook tinybook 4 tuần 11 giờ
Thổn thức với video mới của NASA, khẳng định về sứ mệnh tiền đồn Mặt Trăng vào năm 2024
Đây là cách nhân loại vươn ra từng ngóc ngách của Hệ Mặt Trời, và chạm tới Vũ trụ vô tận.

Huawei tuyên bố sẵn sàng ký cam kết không hoạt động gián điệp với Mỹ

tinybook tinybook 1 tuần 6 ngày
Huawei tuyên bố sẵn sàng ký cam kết không hoạt động gián điệp với Mỹ
Thậm chí, ngoài Mỹ, Huawei cũng cho biết họ sẽ ký thỏa thuận tương tự với bất kỳ chính phủ nào yêu cầu.
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat