Nông nghiệp đã suýt chút nữa phá hủy nền văn minh nhân loại, đây là lý do tại sao

Nông nghiệp đã suýt chút nữa phá hủy nền văn minh nhân loại, đây là lý do tại sao
Theo: Dink, Design: Minh Theo Trí Thức Trẻ
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Nông nghiệp là thứ "công nghệ" quá tiên tiến so với não bộ của người dân Thời kỳ Đồ đá.

Khoảng 9.000 năm trước, con người đã thành thạo trồng trọt, khiến lượng lương thực dồi dào hơn bao giờ hết (tính tại thời điểm đó). Dân số tăng vọt, các nhóm người bắt đầu tập hợp lại tại các khu vực giàu tài nguyên, với số lượng một khu tập trung tới vài ngàn người. Bất ngờ thay, những khu vực là tiền thân của thành phố này sớm bị bỏ hoang tới vài thiên niên kỷ.

Đây là một trong số những bí ẩn chưa được khám phá của thời kỳ chớm nở của nền văn minh nhân loại. Con người đã có thể có xã hội lớn sớm hơn nhiều.

Nông nghiệp đã suýt chút nữa phá hủy nền văn minh nhân loại, đây là lý do tại sao - Ảnh 1.

Thuở bình minh của nền nông nghiệp tới vào thời kỳ Đồ đá mới, giai đoạn cuối của Thời kỳ Đồ đá. Khoảng 12.000 năm trước, con người đã biết chế tạo công cụ bằng đá phức tạp, vũ khí đá hiệu quả cho săn bắt, nung nồi niêu bằng đất sét để nấu nướng và để lưu trữ lượng thức ăn ngày một dồi dào.

Khi phát hiện ra những hạt giống tiềm năng cho ra những thứ thực phẩm ngon lành, người của Thời kỳ Đồ đá mang theo hạt giống mỗi chuyến du hành, rải hạt trên những khoảnh đất màu mỡ để năm sau có thể thu hoạch. Nhưng khi những khu vực gieo trồng này trở nên lớn hơn, việc cứ phải đi lại để thu hoạch có vẻ kém hiệu quả, họ đã quyết định định cư.

Nông nghiệp đã suýt chút nữa phá hủy nền văn minh nhân loại, đây là lý do tại sao - Ảnh 2.

Các gia đình bắt đầu dựng nhà tạm bằng cách đào móng nông, rải đá mịn xuống làm nền, trộn bùn với cỏ để đắp thành tường. Bằng chứng khảo cổ cũng cho thấy họ chứa thức ăn trong những công trình tương tự, kê chân đỡ phía dưới, đặt các tấm ván lên trên và để đồ ăn cao khỏi mặt đất. Làm như vậy sẽ tránh được trường hợp thức ăn bị ướt khi nước lũ quét qua.

Họ dựng nhà tạm để sống qua mùa, và khi thấy mọi thứ dần êm xuôi, các nhóm người du canh du cư đã chuyển sang định cư lâu dài và làm nông nghiệp.

Nông nghiệp đã suýt chút nữa phá hủy nền văn minh nhân loại, đây là lý do tại sao - Ảnh 3.

Thực phẩm ngày càng dồi dào, đời sống đầy đủ hơn cùng với việc có thể định cư lâu dài đã khiến dân số tăng nhanh. Nhóm du mục chỉ vài ba chục người giờ đã đạt tới con số vài trăm. Một số nơi có điều kiện khí hậu ôn hòa, địa thế xây dựng nhà cửa hợp lý, đã chứng kiến dân số lên tới vài ngàn. Đơn cử như vùng dân cư Çatalhöyük, thuộc Thổ Nhĩ Kỳ ngày nay.

Khó có thể khẳng định Çatalhöyük là gì, nhưng ta có những bằng chứng cho thấy rõ nó tồn tại nhiều ngàn năm – từ năm 7500 năm Trước Công nguyên cho tới năm 5700 TCN, với nhiều ngàn người tập trung. Có thể coi Çatalhöyük là một "thành phố" của Thời kỳ Đồ đá mới, vì lượng dân cư của nó vượt xa bất kỳ những làng mạc nào có trong thời điểm bấy giờ.

Nông nghiệp đã suýt chút nữa phá hủy nền văn minh nhân loại, đây là lý do tại sao - Ảnh 4.

Çatalhöyük không có cung điện cho người cai quản, không sở hữu những công trình khổng lồ để tỏ lòng thành kính với thần thánh, không dấu hiệu của phân chia giai cấp. Mỗi gia đình chỉ quây quần trong một căn nhà đất chỉ có một phòng, với một chút lửa sưởi ấm, căn nhà nào cũng có kích cỡ tương đương nhau. Họ không cần tới phố xá: bởi nhà cửa xếp nhau san sát như tổ ong, người ta sẽ đi lại trên mái nhà của nhau, vào nhà mình bằng một cửa trời.

Có dấu hiệu của sáng tạo nghệ thuật trong Çatalhöyük, nhưng không thấy sự xuất hiện của chữ viết. Bên cạnh đó, không có phân chia công việc cụ thể trong xã hội. Chẳng giống như vùng Urik cổ đại hay Mohenjo-Daro, cũng không thấy có các xưởng sản xuất hàng hóa hay vũ khí. Các gia đình đều sống bằng săn bắt, trồng trọt hay chăn nuôi.

Có thể Çatalhöyük không giống với định nghĩa "thành phố" ta vẫn quen thuộc, nhưng nó và một số những khu vực tập trung đông dân cư khác vẫn là mô hình sống tập trung tiên tiến nhất thời kỳ bấy giờ.

Nông nghiệp đã suýt chút nữa phá hủy nền văn minh nhân loại, đây là lý do tại sao - Ảnh 5.

Nhưng đây là lúc bí ẩn của lịch sử bao trùm lấy Çatalhöyük: khoảng giữa những năm 5.000 Trước Công nguyên, người dân Çatalhöyük bỗng bỏ hoang nhà cửa, lại quay về sinh sống theo kiểu các khu làng nhỏ xưa kia. Không chỉ Çatalhöyük, những vùng quy tụ dân cư lớn khác cũng có xu hướng tương tự. Họ bỏ "thành phố" để sống thành làng nhỏ suốt vài ngàn năm tiếp theo.

Nhiều khu vực khác trên thế giới cũng có những diễn biến y hệt: nông nghiệp phát triển – dân số tăng nhanh – dựng nhà sống chung – bỏ hoang mọi thứ. Khi nông nghiệp tới được Tây Âu và Anh, ta lại thấy chuỗi sự kiện này xuất hiện vào khoảng 5.000 năm trước – khoảng năm 3.000 Trước Công nguyên.

Tại sao một loạt các nhóm dân cư đều "tuân theo" một trình tự đáng ngờ như vậy? Chuyện gì đã xảy ra?

Nông nghiệp đã suýt chút nữa phá hủy nền văn minh nhân loại, đây là lý do tại sao - Ảnh 6.

Việc định cư an nhàn đồng nghĩa với nhiều thức ăn hơn và ít hoạt động đi, trông dễ vậy mà khó. Khi một lượng lớn dân cư sống dựa vào nguồn lương thực địa phương, người dân đối mặt với những biến số chưa từng có khi còn du canh du cư và săn bắt hái lượm; đơn cử như việc một mùa thời tiết trái gió trở trời sẽ khiến mùa màng thất bát. Rất khó để tiếp tục cuộc sống du mục khi số lượng thành viên trong cộng đồng đã lên tới hàng ngàn, đã quá quen với việc định cư.

Nông nghiệp đã suýt chút nữa phá hủy nền văn minh nhân loại, đây là lý do tại sao - Ảnh 7.

Nhà cổ sinh vật học Ofer Bar Josef từ Đại học Harvard đã dành phần lớn quãng đời nghiên cứu của mình để củng cố giả thuyết điều kiện khí hậu đóng vai trò lớn trong việc du canh du cư và định cư. Cuối Thời kỳ Đồ đá mới, thời tiết lạnh đi nhiều và nước trở nên thiếu thốn. Çatalhöyük đã không thể dựa vào nguồn lương thực dồi dào, vậy nên cách sống sót tốt nhất là về sống tại những khu làng nhỏ, nơi từng gia đình có thể tự kiếm đồ ăn cho mình.

Nhưng các nhà khảo cổ học nghiên cứu tại khu vực Châu Âu lại có giả thuyết khác. Stephen Shennan và đội ngũ của mình từ Đại học London không tìm thấy mối liên quan giữa biến đổi khí hậu và dân số giảm mạnh. Họ cho rằng việc bỏ các khu siêu làng mạc vì dân số giảm, mà dân số giảm là vì bệnh tật. Khi sống san sát như thế, bệnh tật lây lan cực nhanh mà trong Thời kỳ Đồ đá, người ta không quan tâm tới vệ sinh cá nhân. Chưa hết, việc đặt rác thải ngay cạnh nhà đã khiến chúng trở thành những ổ dịch tiềm tàng.

Vẫn còn các câu hỏi khác, có rất nhiều thành phố thịnh vượng được tới cả ngàn năm, lụn bại vì bệnh tật để rồi lại vươn lên mạnh mẽ. Nhưng tại sao người ta lại bỏ đi kiến trúc siêu làng mạc, không bao giờ xây lại lần nữa cho tới cả ngàn năm sau?

Nhà nhân loại học Ian Kuijt từ Đại học Notre Dame sử dụng siêu làng mạc Basta, nằm tại khu vực ngày nay là Jordan, làm ví dụ. Cũng giống Çatalhöyük, Basta ngày một lớn mạnh và quy tụ ngày một đông dân cư. Để giải quyết vấn đề thiếu thốn chỗ ở, người Basta sáng chế ra nhà hai tầng, bắt đầu chia phòng cho các mục đích khác nhau, như sinh hoạt và lưu trữ thức ăn.

Nông nghiệp đã suýt chút nữa phá hủy nền văn minh nhân loại, đây là lý do tại sao - Ảnh 8.

Ian Kuijt không tin người Basta đã bỏ nhà cửa vì lương thực không đủ đáp ứng cho lượng dân cư quá lớn, nhà nghiên cứu cho rằng dân cư đã bài trừ hệ thống xã hội của mình.

Nông nghiệp đã suýt chút nữa phá hủy nền văn minh nhân loại, đây là lý do tại sao - Ảnh 9.

Vấn đề nằm ở chỗ, các siêu làng mạc của Thời kỳ Đồ đá mới thừa hưởng cấu trúc xã hội và tín ngưỡng từ tổ tiên du mục. Cuộc sống du canh du cư yêu cầu mọi người phải chia sẻ tài nguyên để sống, từ đó sinh ra các tục lệ phù hợp với cấu trúc xã hội. Sẽ có những nhóm săn bắt hái lượm hiệu quả hơn và sẽ mang về được nhiều tài nguyên hơn, nhưng việc họ bắt đầu tích trữ của cải cho mình sẽ ảnh hưởng tới cả cộng đồng. Vậy nên người trong nhóm không khuyến khích việc tích trữ lương thực để có địa vị xã hội cao hơn.

Có thể thấy tình trạng "mọi người như nhau" hiện hữu rõ trong cấu trúc nhà cửa của Çatalhöyük: tất cả các căn nhà đều có kích cỡ tương tự nhau. Một vài ngôi nhà nhiều đồ trang trí hơn – tác phẩm nghệ thuật, đồ vật liên quan tới tín ngưỡng – nhưng vẫn không có ai sống trong một dinh thự đặc biệt to và đẹp.

Khi áp dụng cho một cộng đồng nhỏ, ai cũng quen biết nhau, mô hình này vô cùng hợp lý. Nhưng khi số lượng người lên tới vai ngàn, rất khó để duy trì mô hình xã hội đó. Cần có người đứng lên quản lý, theo dõi những hoạt động diễn ra trong làng, lượng lương thực thu được. Bắt đầu xuất hiện những người chuyên làm những công việc riêng, và thế là sự phân tầng xã hội bắt đầu xuất hiện.

Nhưng theo nhà nghiên cứu Kuijt tìm hiểu, người thuộc Thời kỳ Đồ đá mới coi việc phân tầng xã hội là điều cấm kỵ. Một người nắm quyền xuất hiện là sẽ có ngay những ý kiến trái chiều. Chính sự đối lập giữa hai nhóm người tin vào hai cấu trúc xã hội khác nhau đã khiến những khu siêu làng mạc tan rã. Bất ngờ thay, khoảng những năm 4.000 Trước Công nguyên – 1.000 năm sau những sự kiện bất đồng trên, các thành phố mọc lên với cấu trúc rõ ràng: cao nhất là vua, sau là các thầy cúng thần thánh rồi tới dân thường và nô lệ.

Chữ viết – một trong những công cụ tinh vi nhất nhân loại từng phát minh ra - xuất hiện, quy định rõ ai sống ở đâu và ai sở hữu cái gì.

Nông nghiệp đã suýt chút nữa phá hủy nền văn minh nhân loại, đây là lý do tại sao - Ảnh 10.

Nhiều khả năng, mô hình siêu làng mạc không duy trì được lâu bởi hệ thống xã hội chia sẻ tài nguyên cho mọi người chỉ phù hợp với quy mô nhỏ. Có lẽ đó là lý do không cộng đồng nào lớn quá 200 người tồn tại được lâu, đa số người sẽ bỏ về mô hình cũ.

Theo cách hiểu nào đó, nông nghiệp chính là một thứ "công nghệ" đi trước thời đại, trước khi con người đủ tiến hóa (về mặt tinh thần) để tận dụng tối đa tiềm năng của nó. Nó có thể cho con người tài nguyên để xây dựng thành phố lớn, nhưng khi 10.000 năm trước thời điểm đó, con người vẫn quen thuộc với lối sống du mục, nên đã không thích ứng được ngay với đời sống cộng đồng lớn.

Kết quả tất yếu sẽ là thất bại, những mô hình siêu làng mạc – tiền thân của "thành phố" hiện đại – đã không thể tồn tại được lâu. Ta chưa đủ sẵn sàng. Khi mọi thứ không êm xuôi (với dịch bệnh, hạn hán gây thiếu thốn thức ăn, …), con người sẵn sàng bỏ siêu làng mạc để quay lại lối sống cũ, thứ họ đã quen thuộc cả chục ngàn năm.

Cũng may mà con người đã thông minh hơn, hiểu rõ tầm quan trọng của lối sống cộng đồng chứ nếu mà cứ quen với kiểu làng mạc và không chịu phát triển, có lẽ ta đã không có được xã hội hiện đại.

Mải quan sát hố đen, ít người biết Israel vừa phóng tàu vũ trụ lên Mặt Trăng hôm nay nhưng chưa thành công lắm

tinybook tinybook 1 tuần 4 giờ
Mải quan sát hố đen, ít người biết Israel vừa phóng tàu vũ trụ lên Mặt Trăng hôm nay nhưng chưa thành công lắm
Nó đã có thể làm được rất nhiều việc trên bề mặt Mặt Trăng, đáng tiếc là chuyến hạ cánh không suôn sẻ.

Đâu chỉ ở Trái Đất, trạm vũ trụ quốc tế ISS cũng đầy vi khuẩn và nấm nhưng không ai rõ nó có nguy hiểm không

tinybook tinybook 1 tuần 19 giờ
Đâu chỉ ở Trái Đất, trạm vũ trụ quốc tế ISS cũng đầy vi khuẩn và nấm nhưng không ai rõ nó có nguy hiểm không
Theo một nghiên cứu mới đây của NASA, trạm vũ trụ quốc tế (ISS) thực sự là một ổ vi khuẩn và nấm trên vũ trụ. Tuy nhiên các nhà khoa học không chắc liệu những loài vi khuẩn này có nguy hiểm hay không.

Florida tiến hành đóng cửa các nhà máy khí đốt tự nhiên, xây dựng pin năng lượng mặt trời khổng lồ

tinybook tinybook 1 tuần 20 giờ
Florida tiến hành đóng cửa các nhà máy khí đốt tự nhiên, xây dựng pin năng lượng mặt trời khổng lồ
Ngân hàng năng lượng sẽ lớn hơn rất nhiều so với pin dự trữ quy mô nhất thế giới hiện tại

Đây là Katie Bouman, cô gái đã dùng thuật toán "chụp" lại cho ta ảnh hố đen đầu tiên trong lịch sử

tinybook tinybook 1 tuần 1 ngày
Đây là Katie Bouman, cô gái đã dùng thuật toán "chụp" lại cho ta ảnh hố đen đầu tiên trong lịch sử
Cô khiêm tốn nói với CNN: “Không ai trong chúng tôi có thể một mình làm được hết. Có được kết quả này là nhờ rất nhiều người với những câu chuyện rất khác nhau”.

Tại sao hố đen thực tế khác với hố đen trong phim Interstellar thế?

tinybook tinybook 1 tuần 1 ngày
Tại sao hố đen thực tế khác với hố đen trong phim Interstellar thế?
Dù vậy, "hình ảnh hố đen trong Interstellar đã gần chính xác".

Đây là cách các nhà khoa học lần đầu tiên "chụp ảnh" được cái hố đen rộng 38 tỷ km

tinybook tinybook 1 tuần 1 ngày
Đây là cách các nhà khoa học lần đầu tiên "chụp ảnh" được cái hố đen rộng 38 tỷ km
Tấm ảnh hố đen lịch sử đã được chụp như thế nào?

Nước Nga can thiệp hệ thống định vị toàn cầu để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho Tổng thống Putin

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
Nước Nga can thiệp hệ thống định vị toàn cầu để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho Tổng thống Putin
Nhưng Nga không phải nước duy nhất áp dụng công nghệ này trong việc bảo vệ những cá nhân tối quan trọng.

Tối nay, nhân loại sẽ nhìn thấy tấm ảnh chụp hố đen đầu tiên trong lịch sử

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
Tối nay, nhân loại sẽ nhìn thấy tấm ảnh chụp hố đen đầu tiên trong lịch sử
Buổi họp báo công bố sự kiện đột phá ngành vật lý thiên văn sẽ diễn ra vào 8 giờ tối nay, theo giờ Việt Nam.

Sức sáng tạo và sự bền bỉ - 2 yếu tố giúp máy giặt Samsung đáng mua

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
Sức sáng tạo và sự bền bỉ - 2 yếu tố giúp máy giặt Samsung đáng mua
Chứng minh được sức sáng tạo không ngừng nghỉ và độ bền bỉ đáng tin cậy, máy giặt Samsung nói riêng và đồ điện tử Samsung nói chung đang dần chinh phục hoàn toàn người dùng Việt.

90% người dùng đồ công nghệ hiểu sai về 7nm, 10nm, và Intel đang phải khốn đốn vì điều đó

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
90% người dùng đồ công nghệ hiểu sai về 7nm, 10nm, và Intel đang phải khốn đốn vì điều đó
Hiểu nhầm về tiến trình 7nm, 10nm khiến nhiều người dùng nhầm tưởng rằng Intel đang bị các nhà gia công chip như TSMC và Samsung bỏ xa về công nghệ sản xuất chip, bất chấp các nỗ lực giải thích của họ.

Chỉ nâng thêm 1mm nhưng tại sao pháo 76mm của xe tăng Mỹ lại hiệu quả hơn nhiều so với pháo 75mm trong Thế chiến thứ 2

tinybook tinybook 1 tuần 3 ngày
Chỉ nâng thêm 1mm nhưng tại sao pháo 76mm của xe tăng Mỹ lại hiệu quả hơn nhiều so với pháo 75mm trong Thế chiến thứ 2
Dù chỉ nâng cỡ nòng thêm 1mm nhưng pháo 76mm trên xe tăng Mỹ lại trở thành một vũ khí cực kỳ lợi hại giúp quân đồng minh đối đầu trực diện được với những chiếc xe bọc thép hạng nặng của Đức quốc xã.

Gặp gỡ loài sói hiếm biết bơi và thích ăn hải sản

tinybook tinybook 1 tuần 3 ngày
Gặp gỡ loài sói hiếm biết bơi và thích ăn hải sản
Không giống những người anh em đồng loại khác của mình, loài sói đảo Vancouver được mệnh danh là loài sói sống với hai chân trên cạn, hai chân dưới nước.

Đã tìm ra cách lưu trữ năng lượng tái tạo bằng khí metan, không còn lo tình trạng thừa điện nhưng không có chỗ lưu

tinybook tinybook 1 tuần 4 ngày
Đã tìm ra cách lưu trữ năng lượng tái tạo bằng khí metan, không còn lo tình trạng thừa điện nhưng không có chỗ lưu
Nếu thành công, đây sẽ là một giải pháp lưu trữ năng lượng tái tạo quy mô lớn dựa trên công nghệ sinh học, hoàn toàn thân thiện với môi trường.

Đại tá Nga tuyên bố lính Nga có khả năng ngoại cảm: dùng não chặn sóng vô tuyến, đọc ý nghĩ đối phương, nhìn xuyên két sắt

tinybook tinybook 1 tuần 4 ngày
Đại tá Nga tuyên bố lính Nga có khả năng ngoại cảm: dùng não chặn sóng vô tuyến, đọc ý nghĩ đối phương, nhìn xuyên két sắt
Siêu nhân tồn tại, và anh ấy là người Nga.

Những người lính bốn chân: Smoky, bác sĩ trị liệu tâm lý của Thế Chiến thứ Hai

tinybook tinybook 1 tuần 4 ngày
Những người lính bốn chân: Smoky, bác sĩ trị liệu tâm lý của Thế Chiến thứ Hai
"Cô chó nhỏ ấy là hiện thân của tình yêu."

Với sức mạnh công nghệ hiện đại, mất bao lâu để tới được hành tinh cách ta 1 năm ánh sáng?

tinybook tinybook 1 tuần 4 ngày
Với sức mạnh công nghệ hiện đại, mất bao lâu để tới được hành tinh cách ta 1 năm ánh sáng?
Ta đã thấy người ta thành công cả trăm lần ... trên phim rồi. Thế trong đời thực thì sao?

Con "quái vật" nhỏ bé này đang nắm giữ bí quyết trường sinh bất tử của nhân loại

tinybook tinybook 1 tuần 5 ngày
Con "quái vật" nhỏ bé này đang nắm giữ bí quyết trường sinh bất tử của nhân loại
Bạn đã từng nghe qua về cơ thể của tôm hùm và sứa có thể trường sinh bất tử rồi phải không? Hôm nay, bạn sẽ được biết đến một chủng loài khác, tuy “nhỏ mà có võ”, đó chính là “quái vật vùng nước ngọt”: thuỷ tức Hydra.

Khám phá trực thăng khổng lồ Mi-26 của Nga: Đã từng chở hóa thạch voi ma mút và máy bay chở khách cỡ nhỏ

tinybook tinybook 1 tuần 5 ngày
Khám phá trực thăng khổng lồ Mi-26 của Nga: Đã từng chở hóa thạch voi ma mút và máy bay chở khách cỡ nhỏ
Khác với nhiều mẫu trực thăng thông dụng khác, Mi-26 của Nga được coi như một con quái vật thực sự với kích thước lớn nhất trong số các mẫu trực thăng hiện nay trên thế giới.

Phụ nữ chiếm 50% dân số nhưng thế giới này lại không được thiết kế dành cho họ, cứ nhìn iPhone và 6 ví dụ sau là rõ

tinybook tinybook 1 tuần 5 ngày
Phụ nữ chiếm 50% dân số nhưng thế giới này lại không được thiết kế dành cho họ, cứ nhìn iPhone và 6 ví dụ sau là rõ
Khi chuyến đi bộ ngoài không gian của NASA bị hủy vào phút chót do thiếu trang phục, nó đã làm dấy lên những tranh cãi lớn hơn về hướng đi của nữ giới trong thế giới dường như chỉ được thiết kế dành riêng cho đàn ông.

Không phải Tom Cruise, đây mới là chiến binh samurai phương Tây đầu tiên trong lịch sử

tinybook tinybook 1 tuần 5 ngày
Không phải Tom Cruise, đây mới là chiến binh samurai phương Tây đầu tiên trong lịch sử
Ít ai biết rằng, hình tượng samurai người phương Tây đều ít nhiều lấy cảm hứng từ câu chuyện có thật của William Adams, một thủy thủ người Anh

Bộ trưởng Quốc phòng Anh muốn đưa giáp "Iron Man" vào sử dụng trong thuỷ chiến

tinybook tinybook 1 tuần 6 ngày
Bộ trưởng Quốc phòng Anh muốn đưa giáp "Iron Man" vào sử dụng trong thuỷ chiến
Tương lai con người sẽ chiến đấu như "Iron Man"?

Những vấn đề cần biết về phần mềm nhân sự tiền lương

tinybook tinybook 1 tuần 6 ngày
Những vấn đề cần biết về phần mềm nhân sự tiền lương
Ngày nay, phần mềm nhân sự tiền lương đóng một vai trò rất quan trọng trong công tác quản lý của các doanh nghiệp. Bởi vì nhờ vào phần mềm mà hiệu quả quản lý nhân sự được nâng cao rõ rệt.

Lật tẩy mánh lới những kẻ tuyên truyền thông tin sai lệch vẫn dùng để qua mặt khoa học

tinybook tinybook 1 tuần 6 ngày
Lật tẩy mánh lới những kẻ tuyên truyền thông tin sai lệch vẫn dùng để qua mặt khoa học
Nhận thấy sự nguy hiểm của những kẻ loan thông tin sai lệch trong thời điểm hiện tại, nhóm các nhà khoa học dựng lên một nghiên cứu cụ thể, tìm ra cách thức kẻ xấu sử dụng và cách ngăn chặn họ.

3 người đàn ông quan trọng nhất trong ngành AI vừa nhận Giải thưởng Turing danh giá kèm 1 triệu USD

tinybook tinybook 2 tuần 1 giờ
3 người đàn ông quan trọng nhất trong ngành AI vừa nhận Giải thưởng Turing danh giá kèm 1 triệu USD
Họ là những người đặt viên gạch nền quan trọng, và chính họ cũng tỏ ra đôi chút lo lắng về tương lai của AI.

Loài gấu này có thể bắt chước biểu cảm khuôn mặt như con người và loài vượn

tinybook tinybook 2 tuần 19 giờ
Loài gấu này có thể bắt chước biểu cảm khuôn mặt như con người và loài vượn
Theo nghiên cứu, gấu chó không có ưu thế về sức mạnh như bù lại chúng được ưu ái cho sự tinh tế trong giao tiếp. Những con gấu có khả năng đáp lại các biểu cảm vô cùng chính xác, đặc biệt là khuôn mặt với cái miệng há hốc có vẻ phổ biến trong số những con gấu được quan sát.

Báo cáo chính thức về vụ tai nạn hàng không tại Ethiopia: lỗi lại do hệ thống tự động!

tinybook tinybook 2 tuần 20 giờ
Báo cáo chính thức về vụ tai nạn hàng không tại Ethiopia: lỗi lại do hệ thống tự động!
Lần thứ hai, chiếc Boeing 737 Max gặp sự cố hệ thống, gây ra cái chết của hàng trăm người.

Những kẻ ấu dâm ghê tởm đã bị lôi ra ánh sáng nhờ khám xét bàn tay như thế nào?

tinybook tinybook 2 tuần 1 ngày
Những kẻ ấu dâm ghê tởm đã bị lôi ra ánh sáng nhờ khám xét bàn tay như thế nào?
Những tội ác ấu dâm ghê tởm có thể được tìm ra bằng việc "nhìn tay mà bắt hình dong".

Cần gì phải ra biển tắm khi bạn có thể ngụp lặn ngay trên nóc nhà với ý tưởng thiết kế độc lạ này

tinybook tinybook 2 tuần 2 ngày
Cần gì phải ra biển tắm khi bạn có thể ngụp lặn ngay trên nóc nhà với ý tưởng thiết kế độc lạ này
Một ngôi nhà kiêm một hồ bơi cỡ lớn ở trên nóc chắc chắn sẽ là một ý tưởng thiết kế hay dành cho những ai thích cảm giác được tắm ở không gian rộng lớn mà không cần phải ra biển hoặc tới hồ bơi công cộng.

Vừa sạch vừa rẻ: Pin lithium-ion chính là "mối đe dọa" của than đá, dầu mỏ...

tinybook tinybook 2 tuần 3 ngày
Vừa sạch vừa rẻ: Pin lithium-ion chính là "mối đe dọa" của than đá, dầu mỏ...
Trong cuộc đua năng lượng sạch, các nguồn năng lượng tái tạo như gió, mặt trời... đã đạt được một vị trí nhất định. Tuy nhiên, chi phí cao trong sản xuất các loại năng lượng này đã là một vấn đề nan giải. Thế nhưng, trong năm vừa qua, kết hợp với công nghệ pin lithium-ion, chi phí sản xuất các công nghệ năng lượng này đã giảm mạnh, "đe dọa" đến các nguồn năng lượng truyền thống như than, khí đốt.

Elon Musk buông lời khen ngợi công ty hack được xe Tesla: "Kết quả mỹ mãn, vẫn như mọi khi"

tinybook tinybook 2 tuần 3 ngày
Elon Musk buông lời khen ngợi công ty hack được xe Tesla: "Kết quả mỹ mãn, vẫn như mọi khi"
Cách đây 3 năm, Keen Lab phát hiện ra lỗ hổng nơi hệ thống phanh. Hôm nay, họ tìm ra những lỗ hổng mới.
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat