Những loài sinh vật bí ẩn trên Trái Đất khiến giới khoa học đau đầu vì không thể phân loại cho chúng

Những loài sinh vật bí ẩn trên Trái Đất khiến giới khoa học đau đầu vì không thể phân loại cho chúng
Theo: Đức Khương Theo Trí Thức Trẻ
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Chúng không phải vi khuẩn, động vật hay nấm, bất kì nhánh sinh học nào được xác định bởi Darwin đều không có chỗ cho chúng, và thực sự những loài sinh vật Trái Đất này đã thành công trong việc khiến các nhà khoa học đau đầu vì không thể phân loại cho chúng.
Pandoravirus: Loài virus ngụy trang thành các tế bào
Những loài sinh vật bí ẩn trên Trái Đất khiến giới khoa học đau đầu vì không thể phân loại cho chúng - Ảnh 1.

Năm 1998, một nhóm các nhà nghiên cứu tại Đại học Essen (hiện đã sáp nhập với Đại học Duisburg) đã quan sát thấy một ký sinh trùng bí ẩn bị nhiễm amip. Hiện tượng này khiến giới khoa học tại thời điểm đó cảm thấy hết sức bối rồi, họ suy đoán rằng đây có thể là một vi khuẩn cổ hoặc là một họ hàng xa của vi khuẩn.

Năm 2013, Jean-Michel Claverie và nhóm của ông tại Đại học Aix-Marseille ở Pháp đã mô tả một loại virus khổng lồ mới có tên virus Pandora. Trong một cuộc tìm kiếm tài liệu tiếp theo, họ phát hiện ra rằng các nhà nghiên cứu người Đức đã gặp từng gặp một dạng sống tương tự, nhưng không họ lại không hề nhận ra bản chất của virus của chúng.

Những loài sinh vật bí ẩn trên Trái Đất khiến giới khoa học đau đầu vì không thể phân loại cho chúng - Ảnh 2.

Hầu hết các loại virus được biết tới đều có hình dạng vô cùng nhỏ, cấu trúc sinh học của chúng chứa nhiều nhất là vài trăm gen, trong khi virus Pandora lại hoàn toàn khác, nó có kích thước rất lớn, hình dáng sinh học khi nhìn qua kính hiển vi trông giống như một cái chậu hình bầu dục và chứa tới hàng ngàn gen. Điều đáng ngạc nhiên hơn nữa là 93% gen trong số đó đều là những loại mà con người chưa từng biết đến, vì vậy có thể thấy rằng loại virus này khác biệt hoàn toàn so với bất kỳ vi sinh vật hay dạng sống nào được biết đến khác. Bởi vậy việc các nhà khoa học đau đầu vì không thể phân loại chúng cũng không có gì đáng ngạc nhiên.

Collodictyon triciliatum: Một mình một phân nhánh
Những loài sinh vật bí ẩn trên Trái Đất khiến giới khoa học đau đầu vì không thể phân loại cho chúng - Ảnh 3.

Trong sinh học, sự đơn giản về kiểu hình không có nghĩa là dễ hiểu: đó là một sinh vật chỉ được tạo thành từ một tế bào, nhưng các nhà nghiên cứu không biết đặt nó ở đâu trong cây phát sinh gen.

Collodictyon triciliatum lần đầu tiên được tìm thấy trong phù sa ở một hồ nước gần thành phố Oslo, Na Uy vào năm 1865. Kamran Shalchian-Tabrizi và các đồng nghiệp tại Đại học Oslo ở Na Uy tin rằng tế bào hình bầu dục này trông giống như một amip thông thường, nhưng trên thực tế, khác xa với vẻ ngoài đó chúng ẩn chưa nhiều điều mà con người chưa từng biết tới.

Những loài sinh vật bí ẩn trên Trái Đất khiến giới khoa học đau đầu vì không thể phân loại cho chúng - Ảnh 4.

Nếu DNA của nó được phân loại trong miền sinh vật nhân chuẩn vì DNA của nó được bao bọc trong nhân, thì hình thái của nó không tương ứng với bất kỳ loài nào của miền sinh vật này này.

Do đó, Collodictyon triciliatum có thể là một dạng trung gian trước khi sinh vật nhân chuẩn hình thành hai nhánh chính là sinh vật một lông roi (Unikont) và tảo đơn bào hai roi (Dinoflagellata).

Điều này đã được xác nhận thêm trong phân tích di truyền. Nói cách khác, các nhà khoa học cần tạo ra một bộ phân loại riêng cho dạng tế bào sinh vật này. Việc phát hiện ra Collodictyon triciliatum đã cho mọi người hiểu sâu hơn về sự tiến hóa của sinh vật nhân chuẩn.

Hallucigenia sparsa: Loài động vật "không đầu cũng không đuôi"
Những loài sinh vật bí ẩn trên Trái Đất khiến giới khoa học đau đầu vì không thể phân loại cho chúng - Ảnh 5.

Vào năm 1977, khi nhà cổ sinh vật học người Anh Simon Conway Morris nhìn thấy những hóa thạch có hình dạng kỳ lạ này từ mỏ đá phiến Burgess ở Canada, ông đã nghĩ rằng những sinh vật đặc biệt và không giống với bất cứ loài nào đã được tìm thấy trước đó.

Những loài sinh vật bí ẩn trên Trái Đất khiến giới khoa học đau đầu vì không thể phân loại cho chúng - Ảnh 6.

Sau đó chúng được đặt tên là Hallucigenia sparsa (có nghĩa là "nằm mơ giữa ban ngày") và được mô tả như sau: cơ thể hình ống, đứng với 7 đôi "chân dài" trên lưng, có một hàng "xúc tu" ở phía trước và 7 cặp chân dạng kìm ở dưới. Là sinh vật nhỏ, có kích thước chiều dài vài cm và chỉ dày hơn một sợi tóc. Các nhà khoa học từng mô tả sinh vật bí ẩn này trước đây, nhưng vì phần đầu và đuôi của nó tương tự nhau, họ chưa xác định được các đặc điểm chi tiết.

Tuy nhiên, việc xác định phân loại của sinh vật này lại trở thành cơn ác mộng trong thế giới cổ sinh vật học, bởi vì các nhà khoa học không thể tìm ra chúng đến từ đâu, cũng như cách ăn và cách di chuyển của chúng.

Cho đến năm 1991, Lars Ramskold và Hou Xianguang, người cũng đang làm việc tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Thụy Điển vào thời điểm đó, đột nhiên nghĩ đến việc định hình lại chúng và tái tạo lại sắc tố cho thấy 7 đôi "chân dài" trên lưng thực chất là những cái gai và có tác dụng như bảo vệ cơ thể.

Những loài sinh vật bí ẩn trên Trái Đất khiến giới khoa học đau đầu vì không thể phân loại cho chúng - Ảnh 7.

Sự thay đổi góc nhìn cho phép những con "côn trùng kỳ lạ" nảy hòa nhập vào nhóm động vật chân lá và có thể truy tìm ra nguồn gốc tổ tiên chúng: những động vật trên cạn kỳ lạ này trông giống như giun, nhưng chúng thực sự có liên quan đến động vật chân đốt (bao gồm cả côn trùng).

Một nghiên cứu về cấu trúc của móng giun kỳ lạ được công bố vào mùa hè năm 2014 dường như cung cấp sự hỗ trợ mạnh mẽ cho giả thuyết này...

Theo nhưng nghiên cứu về sau, các nhà khoa học phát hiện ra rằng Hallucigenia sparsa là tổ tiên chung của giun nhung và là thành viên trong nhóm động vật ecdysozoan (gồm động vật chân đốt, giun nhung, gấu nước). Chúng có từ thời kỳ bùng nổ Cambri, giai đoạn hầu hết các nhóm động vật chính lần đầu tiên xuất hiện trên Trái Đất.

Dendrogramma: Nhìn như nấm nhưng không phải là nấm
Những loài sinh vật bí ẩn trên Trái Đất khiến giới khoa học đau đầu vì không thể phân loại cho chúng - Ảnh 8.

Những sinh vật biển này có hình dáng giống như những loài nấm, nhưng chúng lại là động vật. Jorgen Olesen thuộc Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Quốc gia tại Copenhagen, Đan Mạch và các đồng nghiệp đã đặt tên cho nó là Dendrogramma và cố gắng tìm ra chúng là loại động vật nào.

18 mẫu vật Dendrogramma hiện có được thu thập ở độ sâu 400 đến 1.000 mét ở vùng biển Úc vào năm 1986. Hình dạng của chúng gợi nhớ đến sứa và họ hàng gần của chúng bởi cả hai đều có một ống ngậm có thể được sử dụng cho cả việc hấp thụthức ăn và bài tiết.

Những loài sinh vật bí ẩn trên Trái Đất khiến giới khoa học đau đầu vì không thể phân loại cho chúng - Ảnh 9.

Tuy nhiên, ngoài điều vừa kể trên, Dendrogramma không hề có xúc tu, và những tế bào cảm biến hay các đặc điểm khác liên quan tới loài sứa. Và dường như việc phân loại loài này cho tới nay vẫn là một câu hỏi đau đầu của giới khoa học. Dendrogramma có nên được coi là một nhánh riêng biệt của cây phát sinh gen?

Phân tích DNA có thể cho chúng ta một số gợi ý. Tuy nhiên, sau 28 năm lưu trữ trong các loại dung dịch đặc biệt, mọi thử nghiệm phân tử đều trở nên bất khả thi. Và ở thời điểm hiện tại vẫn chưa thể tìm kiếm thêm một mẫu mới của loài này.

Musk lo ngại dự án DeepMind và "sự ngạo mạn" của những người thông minh sẽ cho phép AI thống trị loài người

tinybook tinybook 1 tháng 4 tuần
Musk lo ngại dự án DeepMind và "sự ngạo mạn" của những người thông minh sẽ cho phép AI thống trị loài người
Một lần nữa Elon Musk nêu lên lo lắng của mình về các hệ thống trí tuệ nhân tạo, vốn được cho là sẽ thay đổi cuộc sống con người theo chiều hướng tốt.

Tin vui: Huấn luyện thành công chó đánh hơi được người nhiễm COVID-19, tỷ lệ chính xác cực cao

tinybook tinybook 1 tháng 4 tuần
Tin vui: Huấn luyện thành công chó đánh hơi được người nhiễm COVID-19, tỷ lệ chính xác cực cao
Nếu được huấn luyện đúng cách, chó có thể phân biệt được mẫu nước bọt của người bị nhiễm SARS-CoV-2 và người không bị nhiễm, với tỷ lệ chính xác lên tới 94%.

Các nhà khoa học cuối cùng đã tìm ra điều gì làm cho coronavirus trở nên nguy hiểm

tinybook tinybook 1 tháng 4 tuần
Các nhà khoa học cuối cùng đã tìm ra điều gì làm cho coronavirus trở nên nguy hiểm
Hóa ra tác nhân gây bệnh đã ngụy trang sau khi lây nhiễm tế bào để ngăn chặn phản ứng nhanh chóng từ hệ thống miễn dịch của cơ thể.

The New York Times tiếp tục đăng tải một bài báo nữa cho thấy thêm bằng chứng về việc người ngoài hành tinh tồn tại

tinybook tinybook 1 tháng 4 tuần
The New York Times tiếp tục đăng tải một bài báo nữa cho thấy thêm bằng chứng về việc người ngoài hành tinh tồn tại
Nếu đúng là họ tới thăm ta thật, thì có lẽ nên tránh thời điểm 2020 này ra. Người Trái Đất đang có nhiều chuyện phải lo lắm rồi, không đủ thời giờ đón tiếp khách tới từ phương xa đâu.

Điều gì sẽ xảy ra nếu Oxy trên Trái Đất đột nhiên biến mất trong vòng 5 giây?

tinybook tinybook 1 tháng 4 tuần
Điều gì sẽ xảy ra nếu Oxy trên Trái Đất đột nhiên biến mất trong vòng 5 giây?
Việc Oxy biến mất trong vòng 5 giây cũng đủ khiến cho nhiều thứ trở nên bất thường, thậm chí khiến loài người cũng như toàn bộ các sinh vật khác đi đến kết cục diệt vong

Một quả bom hạt nhân đã được dùng để xử lý đám cháy 'không thể dập tắt' như thế nào?

tinybook tinybook 1 tháng 4 tuần
Một quả bom hạt nhân đã được dùng để xử lý đám cháy không thể dập tắt như thế nào?
Một vụ cháy lớn đã xảy ra bên trong một mỏ khí đốt ở Liên Xô và kéo dài tới 3 năm, mọi nỗ lực dập lửa thông thường đều thất bại cho tới khi quả bom hạt nhân được đưa tới.

Ở Nam Cực, có loài chim cánh cụt "đại tiện" ra đường phân dài tới 1,34 mét

tinybook tinybook 1 tháng 4 tuần
Ở Nam Cực, có loài chim cánh cụt "đại tiện" ra đường phân dài tới 1,34 mét
Nếu có dịp tới chơi Nam Cực mùa chim cánh cụt ấp trứng, bạn hãy dè chừng những đường dung dịch trắng nhờ bắn ra từ tổ chim nhé.

"Động vật có vú nào cũng mất khoảng 12 giây để đi vệ sinh" - nghiên cứu khoa học chứng minh điều thô nhưng thật

tinybook tinybook 1 tháng 4 tuần
"Động vật có vú nào cũng mất khoảng 12 giây để đi vệ sinh" - nghiên cứu khoa học chứng minh điều thô nhưng thật
Ăn vào thì phải thải ra thôi mà!

Dòng chảy bùn đen bạn đang nhìn thấy là thật 100% dù nhìn như quái vật từ phim kinh dị

tinybook tinybook 2 tháng 1 ngày
Dòng chảy bùn đen bạn đang nhìn thấy là thật 100% dù nhìn như quái vật từ phim kinh dị
Và chúng cũng nguy hiểm không kém gì những con quái vật trong phim ảnh.

Các nhà khoa học tiến hành nghiên cứu những "hố xanh" nằm dưới đáy đại dương, phát hiện ra được nhiều điều thú vị

tinybook tinybook 2 tháng 1 ngày
Các nhà khoa học tiến hành nghiên cứu những "hố xanh" nằm dưới đáy đại dương, phát hiện ra được nhiều điều thú vị
Tháng tới và tháng Năm/2021, các nhà khoa học sẽ tiến hành thám hiểm một hố xanh nữa ngoài khơi Florida.

Một chú vẹt đả bại 21 sinh viên Harvard trong một trò chơi về trí nhớ

tinybook tinybook 2 tháng 2 ngày
Một chú vẹt đả bại 21 sinh viên Harvard trong một trò chơi về trí nhớ
Loài vẹt xám châu Phi (Psittacus erithacus) có nhiều khả năng như sống hơn 50 năm, ghi nhớ nhiều từ tiếng Anh, và nếu có cơ hội, có thể chiến thắng cả một nhóm sinh viên Harvard trong trò chơi về trí nhớ.

Câu chuyện đau lòng về Genie, đứa trẻ biến thành "người rừng" không bao giờ học được cách giao tiếp

tinybook tinybook 2 tháng 2 ngày
Câu chuyện đau lòng về Genie, đứa trẻ biến thành "người rừng" không bao giờ học được cách giao tiếp
Genie là một trong những đứa trẻ bất hạnh nhất trong lịch sử của Hoa Kỳ, cô bé bị lạm dụng nghiêm trọng tới mức giống với "người rừng" hơn là một đứa trẻ bình thường.

Những lầm tưởng về thực phẩm và nấu ăn mà ai cũng mắc không ít thì nhiều

tinybook tinybook 2 tháng 2 ngày
Những lầm tưởng về thực phẩm và nấu ăn mà ai cũng mắc không ít thì nhiều
Mặc dù nấu ăn là một trong những kỹ năng cơ bản cũng như cổ xưa nhất của con người, nhưng nó vẫn chứa đầy hàng tá huyền thoại và các quan niệm sai lầm.

Du thuyền siêu sang làm bằng carbon tổng hợp và kính chống đạn

tinybook tinybook 2 tháng 2 ngày
Du thuyền siêu sang làm bằng carbon tổng hợp và kính chống đạn
Siêu nhẹ, siêu bền và cực kỳ mạnh mẽ là những từ có thể dùng để miêu tả chiếc du thuyền sang trọng này.

Bill Gates không hiểu thuyết âm mưu "cài vi chip vào người thông qua vắc-xin Covid-19" từ đâu ra, tiếp tục bác bỏ cáo buộc vô lý trên truyền hình

tinybook tinybook 2 tháng 2 ngày
Bill Gates không hiểu thuyết âm mưu "cài vi chip vào người thông qua vắc-xin Covid-19" từ đâu ra, tiếp tục bác bỏ cáo buộc vô lý trên truyền hình
Tin đồn không căn cứ nhưng vẫn khiến nhiều lần Bill Gates và nhiều bên khác lên tiếng đính chính.

Đợt sóng nhiệt lớn tại Siberia khiến biển biển băng Bắc Cực tan với tốc độ đáng lo ngại

tinybook tinybook 2 tháng 3 ngày
Đợt sóng nhiệt lớn tại Siberia khiến biển biển băng Bắc Cực tan với tốc độ đáng lo ngại
Thời tiết Siberia lúc này chẳng khác gì khu vực cận xích đạo trong một ngày hè oi ả.

Canada phát hiện ra loài khủng long bay mới, có kích thước tương đương một chiếc máy bay nhỏ

tinybook tinybook 2 tháng 3 ngày
Canada phát hiện ra loài khủng long bay mới, có kích thước tương đương một chiếc máy bay nhỏ
Các nhà cổ sinh vật học Canada gần đây đã phát hiện và đã đặt tên cho một loài Pterizard mới với sải cánh dài tới 10 mét.

Machimosaurus rex: Loài cá sấu nước mặn to lớn nhất từng được con người phát hiện

tinybook tinybook 2 tháng 3 ngày
Machimosaurus rex: Loài cá sấu nước mặn to lớn nhất từng được con người phát hiện
Machimosaurus là một chi thuộc họ Teleosauridae sống vào thời kỳ Jura muộn. Hóa thạch của chúng được tìm thấy ở Morocco, Thụy Sĩ. Các hóa thạch khác được tìm thấy ở Anh, Pháp, Đức, và Bồ Đào Nha.

Nhóm bạn dùng trực thăng để tái hiện lại hình nền ấn tượng của macOS Big Sur

tinybook tinybook 2 tháng 3 ngày
Nhóm bạn dùng trực thăng để tái hiện lại hình nền ấn tượng của macOS Big Sur
Nếu không có chú thích đầy đủ, có lẽ bạn sẽ không thể biết được ảnh nào của Apple, ảnh nào được nhóm “nhại” lại.

Đón đầu xu hướng "công nghệ không dây" mới nhất

tinybook tinybook 2 tháng 3 ngày
Đón đầu xu hướng "công nghệ không dây" mới nhất
Cuộc sống chúng ta đang trở nên hiện đại hơn nhờ vào những tiến bộ của khoa học công nghệ. Bên cạnh đó, xu thế “không dây hóa” ngày càng phát triển và hoàn thiện giúp cuộc sống dần nên dễ dàng hơn, tiện lợi hơn và đang trở thành một xu thế tất yếu với mọi người.

Vô tình đào được cục đá kỳ lạ ngay sau vườn nhà, 31 năm sau mới biết đây là "báu vật" ngoài Trái Đất

tinybook tinybook 2 tháng 4 ngày
Vô tình đào được cục đá kỳ lạ ngay sau vườn nhà, 31 năm sau mới biết đây là "báu vật" ngoài Trái Đất
Sau khi thử bằng nam châm và phát hiện cục đá có chứa sắt, một người đàn ông đã bỏ xó nó trong vườn mà không biết rằng mình vừa đào được mảnh thiên thạch có kích thước lớn nhất nhất nước Đức.

NASA: tiểu hành tinh đường kính 200m và 4 thiên thể khác sẽ lần lượt ngang Trái Đất trong ngày những ngày cuối tháng Bảy này

tinybook tinybook 2 tháng 4 ngày
NASA: tiểu hành tinh đường kính 200m và 4 thiên thể khác sẽ lần lượt ngang Trái Đất trong ngày những ngày cuối tháng Bảy này
Cơ quan hàng không vũ trụ Mỹ NASA đã đưa ra cảnh báo về tiểu hành tinh 2020 ND sẽ tiến gần vào Trái Đất ngày 24/7.

Thợ sửa máy photocopy tiết lộ chiêu gián điệp 'độc nhất vô nhị' của CIA thời Chiến tranh Lạnh

tinybook tinybook 2 tháng 4 ngày
Thợ sửa máy photocopy tiết lộ chiêu gián điệp độc nhất vô nhị của CIA thời Chiến tranh Lạnh
Một chiếc máy photocopy vô cùng đơn giản của hãng Xerox nằm bên trong Đại sứ quán Liên Xô ở Washington DC đã trở thành lỗ hổng bảo mật và được Cơ quan Tình báo Trung Ương Mỹ phát hiện và khai thác.

Gấu trắng Bắc Cực sắp biến mất vĩnh viễn khỏi Trái Đất

tinybook tinybook 2 tháng 4 ngày
Gấu trắng Bắc Cực sắp biến mất vĩnh viễn khỏi Trái Đất
Gấu trắng Bắc Cực có thể đối diện với nguy cơ bị tuyệt chủng vào cuối thể kỷ 21, theo một nghiên cứu vừa đăng tải trên tạp chí uy tín Nature Climate Change.

Cùng lúc xuất hiện hai đột phá trong ngành pin Mặt Trời: vừa có vật liệu mới, vừa tạo ra điện năng từ "ánh sáng vô hình"

tinybook tinybook 2 tháng 4 ngày
Cùng lúc xuất hiện hai đột phá trong ngành pin Mặt Trời: vừa có vật liệu mới, vừa tạo ra điện năng từ "ánh sáng vô hình"
Chúng ta vẫn chưa tối ưu hóa được công nghệ năng lượng Mặt Trời đâu, vẫn còn những khoảng trống lớn để khám phá!

Bí mật được hé lộ từ... cục phân 14.000 năm tuổi: Cuối cùng một trong những bí ẩn lớn nhất của loài người đã được giải đáp

tinybook tinybook 2 tháng 4 ngày
Bí mật được hé lộ từ... cục phân 14.000 năm tuổi: Cuối cùng một trong những bí ẩn lớn nhất của loài người đã được giải đáp
Một câu hỏi gây tranh cãi lớn cho giới khoa học suốt nhiều thập kỷ qua đã được giải đáp, tất cả là nhờ... cục phân này.

Các nhà khoa học phát hiện Châu Phi đang tách ra làm đôi, sắp sửa hình thành một đại dương mới?

tinybook tinybook 2 tháng 5 ngày
Các nhà khoa học phát hiện Châu Phi đang tách ra làm đôi, sắp sửa hình thành một đại dương mới?
Nghiên cứu mới nhất từ các nhà khoa học cho thấy, những hoạt động địa chất phức tạp của ba mảng kiến tạo xung quanh châu Phi, vốn đang di chuyển dần xa nhau ra, sẽ phân tách châu lục này thành hai phần và tạo ra một đại dương mới trong hàng triệu năm nữa.

Lần đầu tiên trong lịch sử, các nhà thiên văn học quan sát được 1 hố đen vừa "chớp mắt"

tinybook tinybook 2 tháng 5 ngày
Lần đầu tiên trong lịch sử, các nhà thiên văn học quan sát được 1 hố đen vừa "chớp mắt"
Quầng hào quang của hố đen này đã lịm tắt trước khi bừng sáng rực rỡ trở lại chỉ trong vỏn vẹn 40 ngày, 1 điều mà giới khoa học chưa từng quan sát được trước đây.

Phát hiện ra xác ướp khủng long có dấu chân hình móng ngựa tại Hoa Kỳ

tinybook tinybook 2 tháng 6 ngày
Phát hiện ra xác ướp khủng long có dấu chân hình móng ngựa tại Hoa Kỳ
Edmontosaurus là một loài khủng long ăn có khá quen thuộc, nhưng với việc phát hiện ra xác ướp của loài này, giới cổ sinh vật học đã biết thêm được thông tin chúng có chân giống với hình móng ngựa.

Vách đá kỳ quái cứ 30 năm lại "đẻ trứng" một lần, các nhà khoa học đau đầu đi tìm lời giải đáp

tinybook tinybook 2 tháng 6 ngày
Vách đá kỳ quái cứ 30 năm lại "đẻ trứng" một lần, các nhà khoa học đau đầu đi tìm lời giải đáp
Nếu bạn chưa bao giờ nghe nói về một vách đá đẻ trứng thì có lẽ bạn không biết về Chan Da Ya, một vách đá bí ẩn ở Trung Quốc cứ 30 năm lại cho ra đời những "quả trứng đá" tròn xoe vô cùng kỳ lạ.
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat