Những hạt bụi có thể làm sụp đổ cả một đế chế hùng mạnh như thế nào?

Những hạt bụi có thể làm sụp đổ cả một đế chế hùng mạnh như thế nào?
Theo: zknight Theo Trí Thức Trẻ
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Các mẫu hóa thạch đã mở ra một chiếc cửa sổ để nhìn vào quá khứ, cho thấy biến đổi khí hậu cũng góp phần đáng kể vào sự suy tàn của một đế chế.

Các đế chế, hay những quốc gia hùng mạnh nhất có thể bị sụp đổ vì nhiều lý do - xâm lược, bành trướng quá mức, tham nhũng, rắc rối kinh tế, biến đổi khí hậu. Nhưng nghiên cứu cho thấy Akkad, một đế chế thịnh vượng ở vùng Lưỡng Hà những năm 2.000 trước Công Nguyên đã bị đánh bại bởi một nguyên nhân khó tin hơn rất nhiều: bụi.

Những hạt bụi có thể làm sụp đổ cả một đế chế hùng mạnh như thế nào? - Ảnh 1.

Akkad đã phát triển vô vùng thịnh vượng khi Babylon vẫn chỉ đang là một thành phố nhỏ.

Trong thời đại đồ đồng (từ thế kỷ 24 đến thể kỷ 22 trước Công Nguyên), khi Babylon mới chỉ là một thành phố nhỏ, đế chế Akkad đã thống nhất được một dải đất trải dài theo hai con sông Tigris và Euphrates.

Nó đạt được tới đỉnh cao thịnh vượng sau những cuộc chinh phạt của vua Sargon, người sáng lập ra Akkad. Sargon đã thống nhất người Akkad và người Sumer, đồng thời mở cả những cuộc viễn chinh vào bán đảo Ả Rập.

Lãnh thổ của Akkad mở rộng, nằm đè lên một loạt các quốc gia ngày nay như Iraq, Iran, Thổ Nhĩ Kỳ, Syria, Kuwait, Ả Rập Saudi và Jordan. Đôi khi, Akkad được coi là đế quốc đầu tiên trong lịch sử, mặc dù nhiều người cho rằng vinh dự này đáng lý phải thuộc về người Sumer trước đó.

Tồn tại được khoảng gần 200 năm qua sáu đời vua, đế chế Akkad bị sụp đổ mới dẫn đến sự ra đời của hai đế quốc mới chia đôi lãnh thổ: Assyria ở phía Bắc và Babylon ở phía Nam.

Nghiên cứu về sự sụp đổ của đế chế Akkad đã thu hút sự tham gia của rất nhiều nhà khoa học. Ngày nay, họ đã thu thập được khoảng 7.000 văn bản có từ thời đại văn minh Lưỡng Hà này, chúng được viết bằng cả tiếng Sumer và tiếng Akkad.

Nhưng phần lớn sự hiểu biết của chúng ta về thời đại Akkad đều đến từ các cuộc khai quật ở khu vực đông bắc Syria ngày nay, một phần của đế chế Assyria sau khi Akkad tan rã.

Trong một nghiên cứu mới, các nhà khoa học đã tìm thấy sáu hóa thạch san hô Porites có niên đại 4.100 năm tuổi. Phân tích hóa địa chất cho thấy, vào thời điểm đế chế Akkad sụp đổ, những mẫu hóa thạch này đã ở đây để chứng kiến những đợt khô hạn bất ngờ và dữ dội.

Những hạt bụi có thể làm sụp đổ cả một đế chế hùng mạnh như thế nào? - Ảnh 2.

Mẫu hóa thạch san hô Porites được tìm thấy ở đông bắc Syria.

Cùng với đó là bằng chứng về những cơn gió mùa đông bắc mạnh liên quan đến bão bụi ở vùng vịnh Ba Tư. Các hóa thạch tiết lộ một đợt gió mùa đông bắc kéo dài trùng khớp với khoảng thời gian sụp đổ của triều đại Akkad cuối cùng, khoảng 4.200 năm trước.

Các điều kiện khí tượng đó cộng thêm với một môi trường khắc nghiệt không còn hỗ trợ trồng trọt có thể trở thành điều kiện dẫn đến tình trạng bất ổn dân sự.

"Mặc dù cột mốc chính thức cho sự sụp đổ của Đế chế Akkad là sự xâm chiếm Lưỡng Hà của các cộng đồng người khác, các mẫu hóa thạch của chúng tôi đã mở ra một chiếc cửa sổ để nhìn vào quá khứ, cho thấy sự biến đổi của khí hậu cũng góp phần đáng kể vào sự suy tàn của đế chế", nhà khoa học môi trường Tsuyoshi Watanabe đến từ Đại học Hokkaido, Nhật Bản cho biết.

Hạn hán và sụp đổ xã ​​hội đã được xác định là lý do dự báo sự kết thúc đột ngột của Đế chế Akkad. Thêm vào đó là các cuộc xâm lược khởi xướng bởi các dân tộc khác. Nhưng nghiên cứu mới về các hóa thạch này đã bổ sung một số chi tiết không thể thiếu trong giai đoạn lịch sử quan trọng này.

Chúng ta có thể không bao giờ biết chính xác những gì đã xảy ra vào cuối thời kỳ cai trị của người Akkad, nhưng những hóa thạch này đã đưa ra một số manh mối hấp dẫn. 

Hóa thạch là một nhân chứng cho các điều kiện khí hậu trong quá khứ, nó có thể được bảo tồn suốt hàng ngàn năm. Các nhà khoa học có thể đưa ra những đánh giá về khí hậu dựa trên hóa thạch, tương tự với những gì họ làm với lõi băng và thậm chí các vòng tròn tìm thấy bên trong thân cây.

Những hạt bụi có thể làm sụp đổ cả một đế chế hùng mạnh như thế nào? - Ảnh 3.

Những đợt gió mùa đông bắc ở vùng vịnh Ba Tư có thể mang theo những cơn bão bụi như thế này.

Bây giờ, các hóa thạch trong nghiên cứu này cũng được coi như một lời nhắc nhở kịp thời về những tác động tàn phá biến đổi khí hậu gây ra - ngay cả đối với các nền văn minh được coi là thịnh vượng nhất.

"Các nghiên cứu liên ngành sẽ giúp cải thiện sự hiểu biết của chúng ta về mối liên hệ giữa biến đổi khí hậu và xã hội loài người", Watanabe cho biết. 

Chúng ta sẽ có được một cái nhìn sâu sắc hơn, không chỉ vào quá khứ, mà vào cả hiện tại và tương lai. Giống như người Akkad, chúng ta hiện đang chứng kiến các sự kiện thời tiết khắc nghiệt thường xuyên hơn, một số khu vực đã trở nên khắc nghiệt hơn và khó có thể sinh sống.

Trong bài học của Lưỡng Hà, phải mất hàng trăm năm sau khi Addak sụp đổ, một đế chế mới với những người dân mới có thể trở lại đây sinh sống. Một vòng lặp tương tự cũng có thể đã được bắt đầu ngay vào thời điểm này.

"Việc tăng cường đột ngột của gió mặt sẽ gây ra sự khô hạn trong mùa đông ở vùng Lưỡng Hà", các nhà nghiên cứu cho biết. Và đó là một tác nhân ảnh hưởng nghiêm trọng tới hoạt động nông nghiệp trong khu vực này ngày nay.

Nghiên cứu mới vừa được công bố trên tạp chí Geology.

Tham khảo Sciencealert, Wikipedia

Bầu khí quyển của Trái Đất thay vì 5 lớp thì vẫn còn một lớp nữa mà bạn chưa hề biết tới

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Bầu khí quyển của Trái Đất thay vì 5 lớp thì vẫn còn một lớp nữa mà bạn chưa hề biết tới
Nó có thể là khó tin, nhưng đối với một phần nào đó của bầu khí quyển, nghiên cứu khoa học vẫn chưa được thực hiện.

Sẽ thế nào khi rau được trồng trong nhà máy, bằng robot, AI và thế hệ nông dân 4.0?

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Sẽ thế nào khi rau được trồng trong nhà máy, bằng robot, AI và thế hệ nông dân 4.0?
Hơn 1.600 công ty khởi nghiệp đã đầu tư 1,8 tỷ USD vào các nông trại thẳng đứng trong vòng 1 thập kỷ qua.

Thuộc hệ “chăm săn sale” phải nằm lòng chiêu này, vừa sắm được hàng ngon vừa bảo toàn lương đầu tháng!

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Thuộc hệ “chăm săn sale” phải nằm lòng chiêu này, vừa sắm được hàng ngon vừa bảo toàn lương đầu tháng!
Cứ mỗi dịp đầu tháng, các chương trình giảm giá khởi động thì cũng là lúc các tín đồ mua sắm khoe chiến tích săn sale và chia sẻ cách mua thế nào được hưởng được lợi nhiều nhất.

Warner Bros. hé lộ loạt chi tiết mới trong Godzilla vs. Kong: Hết đánh trên bờ lại lôi nhau xuống biển, chắc chắn có kẻ bại trận, không có chuyện giảng hòa

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Warner Bros. hé lộ loạt chi tiết mới trong Godzilla vs. Kong: Hết đánh trên bờ lại lôi nhau xuống biển, chắc chắn có kẻ bại trận, không có chuyện giảng hòa
Được biết, tổng thời lượng các phân cảnh đối đầu giữa Godzilla và Kong sẽ lên đến gần 20 phút trong bom tấn này, dự kiến ra mắt vào ngày 31/3 tới đây.

Chính xác thì B.1.1.7 là "dòng", "biến chủng" hay "biến thể" của virus SARS-CoV-2?

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Chính xác thì B.1.1.7 là "dòng", "biến chủng" hay "biến thể" của virus SARS-CoV-2?
Các nhà sinh học rất muốn báo chí và công chúng sử dụng đúng thuật ngữ chuyên môn của họ.

TopCV - Nền tảng công nghệ tuyển dụng “sát cánh” cùng nhà tuyển dụng

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
TopCV - Nền tảng công nghệ tuyển dụng “sát cánh” cùng nhà tuyển dụng
Sự phát triển của các nền tảng tuyển dụng đang là cơ hội giúp nhà tuyển dụng tiếp cận được ứng viên dễ dàng hơn và TopCV đang là trở thành sự lựa chọn hàng đầu.

Những diễn viên từng sử dụng công nghệ trẻ hóa để “cưa sừng làm nghé” không hề giả trân trong các bom tấn của Hollywood

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Những diễn viên từng sử dụng công nghệ trẻ hóa để “cưa sừng làm nghé” không hề giả trân trong các bom tấn của Hollywood
Với công nghệ de-aging, các diễn viên sẽ được trẻ hóa một cách đơn giản hơn, chân thực hơn thay vì dành hàng tiếng đồng hồ cho khâu trang điểm và lựa chọn trang phục.

WandaVision: Lý giải về Chaos Magic, ma thuật khủng khiếp của Scarlet Witch với khả năng thay đổi bản chất thực tại

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
WandaVision: Lý giải về Chaos Magic, ma thuật khủng khiếp của Scarlet Witch với khả năng thay đổi bản chất thực tại
Tập phim mới nhất của WandaVision đã chính thức mang đến khái niệm về Chaos Magic - 1 trong những nguồn sức mạnh lâu đời và khủng khiếp nhất trong nguyên tác truyện tranh Marvel.

Thí nghiệm với hai người mất xúc giác chứng minh thế giới chúng ta đang sống không phải là thực tại ảo

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Thí nghiệm với hai người mất xúc giác chứng minh thế giới chúng ta đang sống không phải là thực tại ảo
Tất cả chúng ta không phải là những bộ não bị nhúng trong bình thủy tinh.

Warner Bros. xác nhận sẽ "đập đi xây lại" Superman, Henry Cavill sắp bị cho ra rìa?

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Warner Bros. xác nhận sẽ "đập đi xây lại" Superman, Henry Cavill sắp bị cho ra rìa?
Warner Bros. đã công bố dự án Superman reboot do J.J. Abrams sản xuất, và có thể Henry Cavill sẽ không phải cái tên cho vai chính mà họ đang nhắm đến.

Những con kênh nổi tiếng của Venice đang cạn nước: Hậu quả của biến đổi khí hậu?

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Những con kênh nổi tiếng của Venice đang cạn nước: Hậu quả của biến đổi khí hậu?
Triều cường đã rút cạn các con kênh của thành phố được mệnh danh là lãng mạn nhất châu Âu.

Zulihome - Điểm đến tin cậy cho gia đình Việt muốn mua robot hút bụi thông minh

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Zulihome - Điểm đến tin cậy cho gia đình Việt muốn mua robot hút bụi thông minh
Ngay từ khi thành lập và phát triển, Zulihome đã chứng minh được sự uy tín với khách hàng bằng việc cung cấp robot hút bụi thông minh chính hãng từ các thương hiệu nổi tiếng.

Mày mò tìm kiếm ở thành phố diệt vong Pompeii, các nhà khoa học sửng sốt khi khám phá ra thứ "độc nhất vô nhị" vô cùng quý giá

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Mày mò tìm kiếm ở thành phố diệt vong Pompeii, các nhà khoa học sửng sốt khi khám phá ra thứ "độc nhất vô nhị" vô cùng quý giá
Một cỗ xe ngựa 2.000 năm tuổi của người La Mã đã được phát hiện "gần như nguyên vẹn" ở ngoại ô thành phố diệt vong Pompeii.

Những sự thật thú vị và cực dị về Gollum, nhân vật độc đáo nhất của Lord of the Rings cũng như nền văn hóa đại chúng thế giới

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Những sự thật thú vị và cực dị về Gollum, nhân vật độc đáo nhất của Lord of the Rings cũng như nền văn hóa đại chúng thế giới
Ra đời vào năm 1937 dưới ngòi bút của nhà văn J. R. R. Tolkien trong bộ tiểu thuyết The Hobbit, Gollum có thể coi là 1 nhân vật cực kỳ khác biệt và trở thành nét đặc trưng ấn tượng khó phai trong vũ trụ Lord of the Rings rộng lớn.

WandaVision: Sức mạnh của Wanda là bẩm sinh, không liên quan đến Mind Stone, X-Men đang ở gần MCU hơn bao giờ hết

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
WandaVision: Sức mạnh của Wanda là bẩm sinh, không liên quan đến Mind Stone, X-Men đang ở gần MCU hơn bao giờ hết
Tập phim mới nhất của WandaVision đã hé lộ nguồn gốc sức mạnh của Wanda Maximoff, và nó không bắt nguồn từ Mind Stone như chúng ta vẫn lầm tưởng.

[CHÍNH THỨC] 9 nhóm đối tượng ưu tiên và miễn phí tiêm vaccine COVID-19

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
[CHÍNH THỨC] 9 nhóm đối tượng ưu tiên và miễn phí tiêm vaccine COVID-19
Nghị quyết số 21/NQ-CP ngày 26/2/2021 về mua và sử dụng vaccine phòng COVID-19 nêu rõ 9 nhóm đối tượng ưu tiên tiêm và miễn phí.

Thủ đô Anh Quốc đột nhiên thành "vương quốc chuột", to khổng lồ và nhiều gấp đôi con người: Tại sao có chuyện đó?

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Thủ đô Anh Quốc đột nhiên thành "vương quốc chuột", to khổng lồ và nhiều gấp đôi con người: Tại sao có chuyện đó?
Người London có thể sẽ sốc khi chứng kiến chuột xuất hiện ở những nơi chưa từng thấy. Lại còn là chuột khổng lồ.

Kinh dị chuyện nhà vệ sinh công cộng thời La Mã, nơi tất cả mọi người chùi chung bằng 1 cái que

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Kinh dị chuyện nhà vệ sinh công cộng thời La Mã, nơi tất cả mọi người chùi chung bằng 1 cái que
Đó là một cái que buộc bọt biển được 500 anh em truyền tay nhau chùi đến lúc hỏng thì thôi...

Điệp viên nghỉ hưu kể chuyện nghề: Hóa ra những gì chúng ta xem trên phim lâu nay thực sự tồn tại, thậm chí đôi khi còn thú vị hơn thế

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Điệp viên nghỉ hưu kể chuyện nghề: Hóa ra những gì chúng ta xem trên phim lâu nay thực sự tồn tại, thậm chí đôi khi còn thú vị hơn thế
Điệp viên chắc chắn là một trong những nghề thú vị, đặc biệt, nguy hiểm và khiến mọi người tò mò bậc nhất thế giới.

Siêu thị tại Hà Lan bị doạ tẩy chay vì bán phở Việt “fake”: Trông chẳng khác gì mì trộn, sợi vàng như nghệ, ăn kèm sốt thịt gà

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Siêu thị tại Hà Lan bị doạ tẩy chay vì bán phở Việt “fake”: Trông chẳng khác gì mì trộn, sợi vàng như nghệ, ăn kèm sốt thịt gà
Nhiều khách hàng bức xúc khi nhìn thấy món phở "quốc hồn quốc tuý" của Việt Nam bị chế tạo theo một phiên bản hoàn toàn khác, thậm chí họ còn kêu gọi tẩy chay chuỗi siêu thị này.

Bill Gates, vắc xin và những chiếc khẩu trang

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Bill Gates, vắc xin và những chiếc khẩu trang
Dù đã được tiêm vắc xin chống Covid-19 nhưng tỷ phú từ thiện Bill Gates nói rằng ông vẫn tiếp tục đeo khẩu trang, nhất là khi ở gần những người cao tuổi chưa được tiêm phòng.

"Soi" Joker của Justice League: Đổi giọng, che hình xăm để "lột xác" từ trong ra ngoài

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
"Soi" Joker của Justice League: Đổi giọng, che hình xăm để "lột xác" từ trong ra ngoài
Snyder đã hé lộ tạo hình đầu tiên về Joker trong đoạn trailer mới ra mắt. Không quá lời khi cho rằng Justice League của Snyder có cách tiếp cận hoàn toàn mới về nhân vật này. Sự lột xác này mạnh mẽ đến mức nào?

Đây là cây đinh ba của Aquaman với khả năng phóng nước cực đỉnh, dùng để rửa bát siêu sạch

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Đây là cây đinh ba của Aquaman với khả năng phóng nước cực đỉnh, dùng để rửa bát siêu sạch
Không quá bá đạo như nguyên tác truyện tranh, nhưng cây đinh ba của Aquaman này hoàn toàn có thể sử dụng để rửa bát, rửa ô tô hay đấu súng nước với bạn bè.

Bóng tối phía sau ngành công nghiệp anime tỷ USD của Nhật Bản

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Bóng tối phía sau ngành công nghiệp anime tỷ USD của Nhật Bản
Đại dịch thúc đẩy sự bùng nổ của ngành công nghiệp anime Nhật Bản. Nhưng dù khối lượng công việc và lợi nhuận của ngành tăng lên, các họa sĩ diễn hoạt vẫn nhận mức lương ít ỏi.

[Video] Hé lộ loạt kỹ xảo đỉnh cao giúp Lord of the Rings vẫn đẹp lung linh, không hề "out meta" so với phim ngày nay

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
[Video] Hé lộ loạt kỹ xảo đỉnh cao giúp Lord of the Rings vẫn đẹp lung linh, không hề "out meta" so với phim ngày nay
Dù đã 2 thập kỷ trôi qua nhưng những kỹ xảo trong bộ 3 phim The Lord of the Rings vẫn cứ là đẹp mê hồn và không hề bị lép vế so với các tác phẩm hiện tại

WandaVision: Những đoạn quảng cáo vô thưởng vô phạt, vô vị vô duyên hóa ra lại liên quan rất mật thiết đến Wanda

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
WandaVision: Những đoạn quảng cáo vô thưởng vô phạt, vô vị vô duyên hóa ra lại liên quan rất mật thiết đến Wanda
Những đoạn quảng cáo trong WandaVision có thể coi là easter egg nhỏ liên quan đến quá khứ, hiện tại và cả tương lai của nữ pháp sư quyền năng Wanda Maximoff.

Trailer Army of the Dead lên sóng: Mãn nhãn với phi vụ cướp nhà băng gay cấn giữa trung tâm đại dịch zombie

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Trailer Army of the Dead lên sóng: Mãn nhãn với phi vụ cướp nhà băng gay cấn giữa trung tâm đại dịch zombie
Dưới bàn tay của đạo diễn Zack Snyder, Army of the Dead sẽ là 1 luồng gió mới lạ cho dòng phim zombie vốn đã quá quen thuộc với khán giả thế giới.

Bí mật ẩn sau 6 chiếc ghế luôn 'cháy vé' của hãng hàng không Singapore Airlines

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Bí mật ẩn sau 6 chiếc ghế luôn cháy vé của hãng hàng không Singapore Airlines
Không phải hạng ghế thương gia, trên chiếc Airbus A350-900ULR của hãng Singapore Airline luôn có 6 chỗ ngồi được các hành khách tranh giành nhau mỗi khi đặt chỗ.

Dàn diễn viên Spider-Man hé lộ tên phần phim tiếp theo: Mỗi người 1 tiêu đề, không rõ là đang troll khán giả hay "tung thính" cho đa vũ trụ

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Dàn diễn viên Spider-Man hé lộ tên phần phim tiếp theo: Mỗi người 1 tiêu đề, không rõ là đang troll khán giả hay "tung thính" cho đa vũ trụ
Chưa ra mắt nhưng Spider-Man 3 đã biết cách "bắt lú" fan hâm mộ rồi.

WandaVision: Cô hàng xóm thân thiện Agnes hiện nguyên hình phản diện, nhưng nhiều khả năng vẫn chưa phải trùm cuối

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
WandaVision: Cô hàng xóm thân thiện Agnes hiện nguyên hình phản diện, nhưng nhiều khả năng vẫn chưa phải trùm cuối
Cú twist đến sái cổ trong tập mới nhất của WandaVision đã hé lộ Agnes thực chất chính là phù thủy Agatha Harkness, nhưng rất có thể đằng sau đó vẫn còn 1 thế lực đen tối khác đang giật dây để phá hoại cuộc đời của Wanda.
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat