Những điều làm nên nét độc đáo của ẩm thực Việt Nam

Những điều làm nên nét độc đáo của ẩm thực Việt Nam
Theo: Kenh14
Thể loại: Bí Quyết
Ẩm thực là một trong những nét văn hóa độc đáo của Việt Nam. Dù những món ăn không quá hào nhoáng, sang trọng hay kỳ dị, song những nét độc đáo này đã khiến cho chúng ta luôn tự hào về một nền ẩm thực đa dạng, phong phú của nước nhà.
1

Triết lý phối hợp trong món ăn

Không giống như những món ăn của người phương Tây, bữa ăn người Việt được xây dựng trên nền tảng thực phẩm giản dị, bình dân nhưng phong phú. Phối hợp nhiều loại đạm, chất xơ và đặc biệt là gia vị, món ăn Việt Nam trở nên hài hòa và ngon miệng lạ thường. 

Đặc biệt ở gia vị, chúng ta có hàng loạt thể loại khác nhau như hành, rau mùi, tía tô, thì là, kinh giới hay sản phẩm lên men với mẻ, dấm, bỗng rượu; từ gia vị thực vật như tỏi, sả, riềng, gừng đến gia vị từ động vật như hàng chục loại mắm và nước chấm. Chính sự đa dạng và kết hợp linh hoạt giữa các loại gia vị trên đã tạo ra hương vị rất vừa phải, không quá ngọt, béo, cay hay mặn cho ẩm thực Việt Nam.



Ưu điểm hài hòa của ẩm thực Việt còn đến từ tư tưởng truyền thống âm dương cân bằng. Với âm đại diện cho cái tối tăm, mềm mại, thụ động, còn dương là tươi sáng, cứng rắn, chủ động, triết lý này cho rằng mọi sự trên đời đều có âm có dương, và hai yếu tố đó luôn hòa quyện với nhau làm nên bản chất tồn tại của thế giới. 

Ăn uống cũng không nằm ngoài nguyên lý này. Một món ăn hay một mâm cơm của người Việt chứa đựng trong mình những giá trị triết học sâu sắc với âm dương phối triển và ngũ hành tương sinh – hai nguyên tắc kết hợp trong nấu nướng nhằm đạt đến vẻ đẹp hài hòa theo đúng tiêu chuẩn mỹ học của người Việt.



Cụ thể, một món ăn phải chứa đựng cả hai trạng thái âm dương cho cần bằng. Nguyên liệu chính có tính lạnh (âm) như trứng vịt lộn phải đi cùng với rau thơm có tính nóng (dương) như rau răm, thịt vịt mang tính lạnh (âm) phải có gừng mang tính nóng (dương) mới ngon. Trên bình diện rộng hơn là mâm cơm hàng ngày, quy tắc âm – dương này càng thể hiện rõ nét: món kho, rán, hoặc nướng mang vị mặn, kết cấu sệt, khô (dương) đã có món canh rau thanh mát, dạng nước lỏng (âm) cân bằng lại. 



Nguyên tắc nấu nướng của người Việt cũng dựa trên ngũ hành âm Dương, đại diện cho 5 trạng thái luân phiên thay đổi của vũ trụ: Kim – Mộc – Thủy – Hỏa – Thổ. Từng cặp yếu tố trong Ngũ hành nếu kết hợp đúng sẽ tương sinh – hỗ trợ và nâng đỡ lẫn nhau, trái lại sẽ gây ra tương khắc – triệt tiêu lẫn nhau.

Trong nấu ăn, người Việt rất chú trọng đến việc lựa chọn từng cặp nguyên liệu và gia vị thích hợp sao cho đạt đến trạng thái Ngũ hành tương sinh, đưa hương vị và tác dụng bổ dưỡng của món ăn đến giá trị cao nhất của nó.



Người Việt đã phân loại vị chua, chất bột và phần mật động vật vào Mộc, vị đắng, chất béo và lòng non vào Hỏa, vị ngọt, chất đạm và dạ dày vào Thổ, vị cay, muối khoáng và lòng già vào Kim, cuối cùng vị mặn, chất lỏng và thận thuộc về Thủy. Hảo hợp Thổ, nên những nguyên liệu có vị ngọt tự nhiên như cá lóc đồng rất ăn ý với rau đắng. 

Món ngon của người Việt đôi khi còn là sự tổng hòa cả 5 yếu tố của trời đất, vừa truyền tải trọn vẹn mọi sắc độ phong phú của hương vị tự nhiên, vừa cân bằng giá trị dinh dưỡng trong cơ thể. Trong một bát phở, ta thấy có sự kết hợp của mọi chất liệu, mùi, vị, màu sắc: thịt bò nạc (Thổ), nạm gàu béo (Hỏa), nước dùng mặn (Kim), cái cay của dấm ớt va gừng (Thủy), cùng cái chua của chanh tươi vắt trên mặt (Mộc). 

2

Vẻ đẹp của sự cân bằng

Thời đại mở cửa cho phép người Việt Nam hiện nay tiếp cận với nhiều nền ẩm thực tên thế giới. Đặc biệt tại các đô thị lớn, những dịch vụ ăn uống chuyên món nước ngoài ngày một phát triển về số lượng, quy mô lẫn độ phong phú. Ta có chợ Campuchia, có phố người Hoa, có khu ẩm thực Nhật “Little Japan”, cùng hàng loại nhà hàng tiêu chuẩn 5 sao phục vụ món Âu cao cấp. Thế nhưng, trước tình hình “tấn công” ồ ạt của các luồn văn hóa ẩm thực bên ngoài, chúng ta vẫn giữ được nét đặc sắc của riêng mình. Một ngày 3 bữa vẫn không thể thiếu cơm, và những món truyền thống như cá kho hay canh chua luôn đủ sức hấp dẫn bất kì người Việt nào. 

Khi so sánh với những nền ẩm thực nước ngoài, chúng ta mới thấy rõ được giá trị của cái hài hòa vừa phải trong món ăn Việt.  

Ẩm thực Trung Hoa – nền ẩm thực được coi là có ảnh hưởng đến ẩm thực Việt – thực chất vẫn luôn cho cảm giác bị quá nhiều dầu mỡ. Người Hoa ưa dùng dầu mỡ trong các món ăn, không chỉ công thức chiên xào mà cả hầm, nướng cũng có lượng chất béo rất cao. Mặt khác, chế độ phong kiến với lối sinh hoạt xa hoa đã tạo ra đặc trưng sử dụng quá nhiều nguyên liệu quý hiếm, bổ dưỡng vào món ăn, không chỉ gây ngán ngấy cho thực khách mà đôi khi còn phản tác dụng, làm bội thực, ảnh hưởng đến sức khỏe.

Người Việt không dùng dầu mỡ nhiều, cũng không sử dụng những nguyên liệu quý hiếm như vi cá, bào ngư hay chuột bao tử. Ẩm thực Việt Nam chinh phục người ta bằng sự thanh đạm, vừa phải trong hương vị lẫn lượng dinh dưỡng từ các nguyên liệu.

Lại nói về hương vị và sự gia giảm, nêm nếm trong nấu ăn, ẩm thực Việt cũng thể hiện đặc trưng hài hòa của mình với việc cân bằng rất tốt chua – cay – mặn – ngọt. Không có một vị nào chiếm thế áp đảo trong đĩa thức ăn của người Việt. Canh chua có cái cay của ớt, nhưng cũng có cái ngọt của dứa và chua của me hoặc giấm, mẻ cùng kết hợp, tạo nên sự đồng đều và vừa phải. 

Dù không mang những yếu tố hào nhoáng, sang trọng hoặc quá độc đáo kì thú, nhưng ẩm thực Việt Nam vẫn “ghi điểm” nhờ vị ngon hài hòa của những điều giản dị. Ẩn chứa trong mình những giá trị triết học sâu sắc mang đậm tinh thần Á Châu, món ăn Việt ngày nay vẫn luôn là lựa chọn thích hợp nhất cho chúng ta – dân tộc với tính cách ngàn đời vẫn luôn quý trọng cái hòa hợp, bình ổn giữa con người và thiên nhiên.

Hướng dẫn tự làm chuối sấy khô tại nhà

tinybook tinybook
Hướng dẫn tự làm chuối sấy khô tại nhà
Chuối sấy khô là món ăn vặt rất ngon miệng. Nếu bạn muốn thưởng thức món ăn này mà không muốn mua ngoài hàng thì hãy làm theo công thức sau đây nhé, bạn sẽ tự làm được một món ngon nữa cho gia đình mình đấy.

4 loại rau quả không nên bỏ vào tủ lạnh

tinybook tinybook
4 loại rau quả không nên bỏ vào tủ lạnh
Nhiều chị em cho rằng tất cả các loại thực phẩm khi mua về để trong tủ lạnh có thể bảo quản được chúng lâu hơn. Tuy nhiên điều này hoàn toàn sai lầm. Cùng xem 4 loại quả bạn không nên bỏ vào tủ lạnh.

Mẹo chọn chanh, bảo quản và vắt chanh được nhiều nước nhất

tinybook tinybook
Mẹo chọn chanh, bảo quản và vắt chanh được nhiều nước nhất
Chắc hẳn bí quyết chọn những quả chanh tươi ngon, bảo quản và đặc biệt cách vắt chanh để chanh cho nhiều nước nhất sẽ giúp các bạn trong việc bếp núc rất nhiều. Hãy tham khảo mẹo nhỏ này cùng chúng tôi.

Cuối tuần đổi vị với món tôm rang kiểu mới

tinybook tinybook
Cuối tuần đổi vị với món tôm rang kiểu mới
Thay vì món tôm rang truyền thống, chỉ bằng vài bước đơn giản bạn đã có ngay món tôm rang kiểu mới nhanh gọn mà không kém phần hấp dẫn.

Cách chế biến thịt ngon

tinybook tinybook
Cách chế biến thịt ngon
Thịt là thực phẩm dinh dưỡng vô cùng quen thuộc trong mỗi bữa ăn gia đình, nhưng liệu bạn đã biết cách chế biến để không làm mất đi các chất dinh dưỡng từ thịt chưa? Hãy tham khảo các cách dưới đây để có món thịt chế biến thật ngon nhé!

Thực đơn bữa tối thứ 6 nhanh – gọn –nhẹ mời cả nhà

tinybook tinybook
Thực đơn bữa tối thứ 6 nhanh – gọn –nhẹ mời cả nhà
Chẳng cần tốn nhiều thời gian, bạn cũng có thể nấu được thực đơn tối thật ngon để đãi cả nhà. Nhanh chân vào bếp nấu thực đơn bữa tối nhanh – gọn – nhẹ cho tối thứ 6 này nhé!

Cách giảm tác hại khi ăn đồ nướng

tinybook tinybook
Cách giảm tác hại khi ăn đồ nướng
Vấn đề ở đây là các món nướng có thể chứa chất sinh ung thư, nhưng không có nghĩa khi ta ăn món nướng thì sẽ bị ung thư và không nên ăn các món nướng nữa. Nếu bạn yêu thích làm những món nướng, những mẹo nhỏ sau đây sẽ giúp bạn giảm thiểu các nguy cơ tiếp cận với các chất sinh ung thư:

Hướng dẫn từng bước làm cá sống nguyên con

tinybook tinybook
Hướng dẫn từng bước làm cá sống nguyên con
Bạn chưa biết cách làm cá thế nào cho đúng? Dưới đây, chúng tôi sẽ giới thiệu đến bạn từng bước chi tiết cách làm cá nguyên con:

Cách pha nước chấm thơm ngon đặc biệt

tinybook tinybook
Cách pha nước chấm thơm ngon đặc biệt
Nước chấm là thành phần không thể thiếu được trong mỗi bữa ăn, nó góp phần làm cho món ăn của bạn hấp dẫn hơn nhiều!

Cách để chống ngán trong những ngày Tết?

tinybook tinybook
Cách để chống ngán trong những ngày Tết?
Mâm cơm ngày Tết thường nhiều thịt, bánh và những món nhiều mỡ dễ ngán, chán ăn cho các thành viên gia đình. Một số món dưa sau đây sẽ giúp bạn ngon miệng hơn trong những ngày Tết.

Tiệc tại nhà – vừa tiết kiệm vừa vui

tinybook tinybook
Tiệc tại nhà – vừa tiết kiệm vừa vui
Ngày nay, việc tổ chức tiệc tại nhà trong các ngày lễ không còn xa lạ với mọi người. Một buổi tiệc nhỏ vừa vui vừa tiết kiệm là tiêu chí mà các gia đình trong muốn trong thời buổi bão giá này.

Cách bày đĩa trái cây hình rubic mời gia đình dịp Tết

tinybook tinybook
Cách bày đĩa trái cây hình rubic mời gia đình dịp Tết
Cách bày đĩa hoa quả không khó lắm đâu. Học cách bày đĩa trái cây đẹp mắt để gia đình thưởng thức trong Tết nhé. Thực hiện cách bày đĩa trái cây ngay nào!

Cách làm mẻ chua đơn giản 2 tuần là ăn ngon

tinybook tinybook
Cách làm mẻ chua đơn giản 2 tuần là ăn ngon
Muốn món rượu mận hay giả cầy được ngon chắc chắn không thể thiếu mẻ chua. Không cần đi mua, bạn vẫn có thể học cách làm mẻ chua tại nhà, vừa ngon lại vừa sạch.

Tỉa hoa nghệ thuật bằng quả dưa hấu (video)

tinybook tinybook
Tỉa hoa nghệ thuật bằng quả dưa hấu (video)
Nếu bạn yêu thích tỉa hoa bằng hoa quả thì cách tỉa hoa bằng quả dưa hấu dưới đây giúp cho bạn có thêm cách tỉa hoa cực hay và thú vị lắm đấy.

Mứt đu đủ dẻo vị chanh dây thơm ngon ngất ngây đón Tết

tinybook tinybook
Mứt đu đủ dẻo vị chanh dây thơm ngon ngất ngây đón Tết
Mứt đu đủ dẻo vị chanh dây còn vị dẻo dai, thơm mát, chua dịu sẽ giúp bạn đỡ ngấy ngán hơn so với các loại mứt khác. Tết sắp đến, cùng vào bếp làm mứt đu đủ dẻo với chúng tôi nhé.

Hướng dẫn mẹo chọn một số loại rau quả

tinybook tinybook
Hướng dẫn mẹo chọn một số loại rau quả
Nhu cầu sử dụng rau trong bữa ăn hằng ngày còn phổ biến hơn cả thịt, cá… nhưng trên thực tế, hầu hết người tiêu dùng đang ăn phải các loại rau không an toàn vệ sinh thực phẩm. Xin hướng dẫn các bà nội trợ một số mẹo lựa chọn rau, tránh rau bẩn

Hướng dẫn mẹo chế biến các món cá

tinybook tinybook
Hướng dẫn mẹo chế biến các món cá
Cá là nguyên liệu thực phẩm chứa nhiều chất dinh dưỡng thiết yếu có lợi cho sức khỏe, tuy nhiên vẫn có nhiều người không thích ăn cá với hai lý do: mùi tanh và nhiều xương.

Mẹo sơ chế cá nhanh gọn

tinybook tinybook
Mẹo sơ chế cá nhanh gọn
Chế biến các món từ cá không còn là công việc vất vả với các bà nội trợ với những mẹo vặt dưới đây.

Cách chọn dưa hấu đỏ

tinybook tinybook
Cách chọn dưa hấu đỏ
Làm cách nào để chọn được một quả dưa hấu đỏ, ngọt? bạn thử áp dụng những mẹo sau nhé:

Cách chọn rau muống an toàn

tinybook tinybook
Cách chọn rau muống an toàn
Rau muống rất non và ngon, nhất là ngày mưa. Tuy nhiên, khi chọn bạn nên chú ý những điều sau đây để chọn lựa được rau muống an toàn :

Làm thế nào để khỏi bị bỏng khi sơ chế ớt?

tinybook tinybook
Làm thế nào để khỏi bị bỏng khi sơ chế ớt?
Ớt là loại gia vị quen thuộc được dùng nhiều trong việc chế biến các món ăn. Tuy nhiên, có một vấn đề mà các bà nội trợ thường gặp phải, đó chính là nếu để ớt dính vào tay hay bắn vào mắt thì sẽ không hay chút nào. Vậy phải làm sao để tránh khỏi những “rắc rối” đó?

Cách làm bánh nếp năm mới kiểu Tàu

tinybook tinybook
Cách làm bánh nếp năm mới kiểu Tàu
Một món ăn phổ biến trong năm mới của người Trung Hoa là "nian gao" (bánh gạo nếp). Một trong những lý do loại bánh này được ăn vào ngày Tết là vì từ "nian gao (粘糕)" có nghĩa là bánh nếp, phát âm như từ 年高, có nghĩa là "phát triển cao hơn mỗi năm", được dùng để chúc sức khỏe ai đó vào năm mới.

Cách để phân biệt thịt trâu với thịt bò

tinybook tinybook
Cách để phân biệt thịt trâu với thịt bò
Theo nhiều chuyên gia dinh dưỡng thì giá trị dinh dưỡng của thịt trâu, sữa trâu không thua kém gì sữa bò, thịt bò. Thịt trâu cũng không gây bệnh phong cho người ăn mà ngược lại còn có thể chữa được nhiều bệnh trong đó có bệnh phong thấp; giá thịt trâu lại rẻ hơn thịt bò. Tuy nhiên do tình trạng bán lẫn lộn hai loại thịt này trên thị trường nên người tiêu dùng đang phải mua thịt trâu với giá thịt bò.

Những kiểu biến tấu hấp dẫn của đậu phụ

tinybook tinybook
Những kiểu biến tấu hấp dẫn của đậu phụ
Đậu phụ tuy đơn giản nhưng lại chế biến thành rất nhiều món cực ngon.

Cách làm bánh kem cam tặng mẹ nhân ngày lễ Vu Lan

tinybook tinybook
Cách làm bánh kem cam tặng mẹ nhân ngày lễ Vu Lan
Lễ Vu Lan mang một ý nghĩa rất lớn đó là báo ân cha mẹ, đồng thời để tưởng nhớ những người đã mất. Ngày lễ Vu Lan này bạn không biết tặng gì cho cha mẹ. Mình xin hướng dẫn cách làm bánh kem cam tặng mẹ trong ngày Vu Lan - Báo hiếu

4 món ngon được biến tấu từ măng

tinybook tinybook
4 món ngon được biến tấu từ măng
Măng tươi hoặc khô là nguyên liệu quen thuộc có thể chế biến thành nhiều món ăn ngon như nấu canh, xào, sốt hay kho.

Cách làm dê xào thập cẩm đổi vị cho bữa tối

tinybook tinybook
Cách làm dê xào thập cẩm đổi vị cho bữa tối
Cách làm dê xào thập cẩm không quá khó, chỉ cần chuẩn bị những nguyên liệu cùng các bước hướng dẫn đơn giản mà chúng tôi chia sẻ dưới đây, chắc chắn bạn sẽ làm được món dê xào thập cẩm như ý muốn.

Tim lợn nấu rô-ti nước dừa - đổi món cuối tuần

tinybook tinybook
Tim lợn nấu rô-ti nước dừa - đổi món cuối tuần
Món tim lợn nấu rô-ti sẽ khiến bữa cơm thêm ngon và hấp dẫn.

Cách để bảo quản hoa quả được tươi ngon?

tinybook tinybook
Cách để bảo quản hoa quả được tươi ngon?
Mùa hè có lẽ là mùa các loại hoa quả có nhiều và ngon nhất trong năm, nhưng bảo quản chúng như thế nào cho đúng thì không phải ai cũng biết.

Trổ tài làm bánh gạo chiên giòn thơm ngon lạ miệng

tinybook tinybook
Trổ tài làm bánh gạo chiên giòn thơm ngon lạ miệng
Bánh gạo chiên rất thơm ngon lại nóng giòn, để dành ăn mùa đông rất thích hợp.
tinybook Cẩm Nang Cuộc Sống








Chat