Những cái chết trong dung nham núi lửa: não hóa thành thủy tinh vì quá nóng

Những cái chết trong dung nham núi lửa: não hóa thành thủy tinh vì quá nóng
Theo: zknight Theo Trí Thức Trẻ
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Luồng hơi nóng rực phát sáng chỉ cần 1 giây để giết chết những cư dân cổ đại chưa kịp chạy trốn.

Cách thành phố Napoli, Italia 9km về phía đông có một ngọn núi lửa đã tắt có tên gọi là Vesuvius. Nhưng vào năm 79 sau Công Nguyên, nó đã từng có một đợt phun trào mạnh. Chúng ta biết được chính xác điều đó, nhờ vào bức thư mà Pliny the Younger - một thẩm phán ở thành Rome cổ đại đã gửi cho nhà sử học Tacitus sống cùng thời.

Younger đã mô tả về những ngọn lửa lan rộng và một cơn mưa tro bụi. Nó giúp cho các nhà khoa học hiện nay có thể ước tính quy mô của đợt phun trào, đã giải phóng một lượng nhiệt năng tương đương với 100.000 lần quả bom nguyên tử đã rơi xuống thành phố Hiroshima của Nhật Bản vào cuối Thế chiến thứ II.

Dòng mạt vụn chứa đá nóng chảy, bọt và tro bụi của Vesuvius đã tràn vào hai thành phố Pompeii và Herculaneum thời ấy, cuốn vào lòng nó một số cư dân không kịp chạy trốn. Lửa đã đốt cháy da thịt những người xấu số, nhưng nó lại bảo quản được những mô não bên trong hộp sọ của họ theo một cách kỳ lạ, biến chúng thành những mảnh xá lị, những tinh thể thủy tinh bóng bẩy.

Câu chuyện ấy đã được kể lại trong một nghiên cứu mới đăng trên Tạp chí Y học New England. Nó chứa đựng cả những cái chết vô cùng thảm khốc, lẫn những gì còn lại được chúng ta coi là sự vĩnh cửu.

Những cái chết trong dung nham núi lửa: não hóa thành thủy tinh vì quá nóng - Ảnh 1.

Núi lửa phun trào đã nhấn chìm Pompeii và Herculaneum.

Khi một ngọn núi lửa như Vesuvius phun trào, một số các nhà khoa học cho rằng đám mây chứa khí độc và tro bụi dày đặc của nó sẽ tràn vào các thành phố lân cận và giết chết đại đa số các nạn nhân. Nhưng một nghiên cứu năm 2001 đăng trên tạp chí Nature đã tiết lộ một kịch bản thậm chí còn thảm khốc hơn thế.

Trong đó, những luồng mạt vụn của ngọn núi lửa tràn vào thành phố dưới hình hài một luồng hơi phát sáng có thể giết chết những cư dân ở đây trong vòng chưa đầy 1 giây. Khác với dung nham đặc quánh, mạt vụn di chuyển với tốc độ cao và lồng nhiệt mà nó tạo ra có thể lên tưới hơn 300oC, đủ để đốt cháy hầu hết mọi thứ trên đường đi của nó.

Và đó là cách mà thành phố Pompeii đã bị hủy diệt. Dockpaolo Petrone, một nhà khảo cổ học tại Đại học Naples, Italia cho biết, cư dân của thành phố Herculaneum có lẽ cũng đã phải chịu một số phận tương tự.

Một nghiên cứu năm 2018 của Petrone đã tiến hành khai quật được khoảng 100 bộ xương người trong các nhà thuyền dọc theo bờ biển Herculaneum xưa. Và ông phát hiện ra tất cả đó là những gì còn sót lại từ thảm họa núi lửa, khi những người dân ở đây không kịp sơ tán khỏi dòng mạt vụn núi lửa nóng bỏng.

Những cái chết trong dung nham núi lửa: não hóa thành thủy tinh vì quá nóng - Ảnh 2.
Những cái chết trong dung nham núi lửa: não hóa thành thủy tinh vì quá nóng - Ảnh 3.

Dòng mạt vụn chứa đá nóng chảy, bọt và tro bụi của Vesuvius đã tràn vào hai thành phố Pompeii và Herculaneum, cuốn vào lòng nó một số cư dân không kịp chạy trốn.

Bằng chứng là những bộ xương bị nhuốm một màu đỏ và đen không thể đến từ tiền xu hoặc các đồ tạo tác bằng kim loại khác. Kết quả phân tích quang phổ cho thấy đó là dư lượng sắt ở nồng độ cao, có thể chính là máu của họ đã bị đốt cháy.

Ngoài ra, những mẩu xương còn bị rạn nứt, một hiện tượng xảy ra khi chúng tiếp xúc nhiệt. Tương tự, hộp sọ cũng bị nứt, thậm chí có những hộp sọ của nạn nhân đã nổ tung, một thực tế thảm khốc chỉ có thể xảy ra khi thi thể nạn nhân bị dung nham nhấn chìm dưới một nhiệt độ cực kỳ nóng.

Dựa trên những bằng chứng này, các nhà khoa học đã kết luận rằng dòng mạt vụn của núi lửa đã đun sôi mô não mềm, làm bay hơi chất dịch cơ thể của những nạn nhân xấu số đến nỗi khiến hộp sọ họ phát nổ theo đúng nghĩa đen.

Hóa ra, không phải tro bụi mà chính là sức nóng cực độ từ dòng chảy dung nham đã giết chết đa số nạn nhân trong đợt phun trào gần 2.000 năm trước. Vào năm 1960, một trong những thi thể đầu tiên đã được khai quật ra khỏi lớp dung nham cổ đại ở Herculaneum.

Người này được tìm thấy trên một chiếc giường gỗ, bị chôn vùi trong tro núi lửa và các nhà khảo cổ tìm thấy bằng chứng về những mô não vẫn còn bên trong hộp sọ. Theo Petrone và các cộng sự, thông thường, những mô não như vậy sẽ bị "xà phòng hóa" bởi nhiệt độ để biến đổi thành glycerol và axit béo.

Nhưng ở nạn nhân này, các mô não đã bị thủy tinh hóa, tức là chúng biến thành tinh thể thủy tinh giống các hạt xá lị trong quá trình hỏa táng. Đồng tác giả Piero Pucci đã phân tích vật liệu thủy tinh bên trong hộp sọ và tìm thấy dấu vết của axit béo, một thành phần phổ biến làm nên bộ não, cùng với đó là các thành phần có trong tóc người.

Những cái chết trong dung nham núi lửa: não hóa thành thủy tinh vì quá nóng - Ảnh 4.
Những cái chết trong dung nham núi lửa: não hóa thành thủy tinh vì quá nóng - Ảnh 5.

Quá trình thủy tinh hóa axit béo và các protein trong tóc người cũng đã để lại cho chúng ta những mẫu vật đẹp đẽ là bằng chứng cho sự tồn tại vĩnh cửu của họ.

Không có bất kể một chất nào tương tự như vậy được tìm thấy trong tro hoặc xỉ than xung quanh địa điểm hộp sọ được khai quật, chứng tỏ những tinh thể thủy tinh này phải được hình thành từ chính bên trong hộp sọ. Dựa vào bằng chứng từ gỗ cháy và đá nung, Petrone và cộng sự ước tính mức nhiệt độ đã thủy tinh hóa các bộ não này có thể đã lên tới 520°C.

"Điều này cho thấy một mức nhiệt độ cực cao có thể đốt cháy mỡ trong cơ thể và làm bay hơi mô mềm", các tác giả kết luận. Nó đã gây ra một số cái chết khủng khiếp và ám ảnh. Tuy nhiên, quá trình thủy tinh hóa axit béo và các protein trong tóc người cũng đã để lại cho chúng ta những mẫu vật đẹp đẽ là bằng chứng cho sự tồn tại vĩnh cửu của họ.

Tham khảo Arstechnica

Musk lo ngại dự án DeepMind và "sự ngạo mạn" của những người thông minh sẽ cho phép AI thống trị loài người

tinybook tinybook 1 tháng 3 tuần
Musk lo ngại dự án DeepMind và "sự ngạo mạn" của những người thông minh sẽ cho phép AI thống trị loài người
Một lần nữa Elon Musk nêu lên lo lắng của mình về các hệ thống trí tuệ nhân tạo, vốn được cho là sẽ thay đổi cuộc sống con người theo chiều hướng tốt.

Tin vui: Huấn luyện thành công chó đánh hơi được người nhiễm COVID-19, tỷ lệ chính xác cực cao

tinybook tinybook 1 tháng 3 tuần
Tin vui: Huấn luyện thành công chó đánh hơi được người nhiễm COVID-19, tỷ lệ chính xác cực cao
Nếu được huấn luyện đúng cách, chó có thể phân biệt được mẫu nước bọt của người bị nhiễm SARS-CoV-2 và người không bị nhiễm, với tỷ lệ chính xác lên tới 94%.

Các nhà khoa học cuối cùng đã tìm ra điều gì làm cho coronavirus trở nên nguy hiểm

tinybook tinybook 1 tháng 3 tuần
Các nhà khoa học cuối cùng đã tìm ra điều gì làm cho coronavirus trở nên nguy hiểm
Hóa ra tác nhân gây bệnh đã ngụy trang sau khi lây nhiễm tế bào để ngăn chặn phản ứng nhanh chóng từ hệ thống miễn dịch của cơ thể.

The New York Times tiếp tục đăng tải một bài báo nữa cho thấy thêm bằng chứng về việc người ngoài hành tinh tồn tại

tinybook tinybook 1 tháng 3 tuần
The New York Times tiếp tục đăng tải một bài báo nữa cho thấy thêm bằng chứng về việc người ngoài hành tinh tồn tại
Nếu đúng là họ tới thăm ta thật, thì có lẽ nên tránh thời điểm 2020 này ra. Người Trái Đất đang có nhiều chuyện phải lo lắm rồi, không đủ thời giờ đón tiếp khách tới từ phương xa đâu.

Điều gì sẽ xảy ra nếu Oxy trên Trái Đất đột nhiên biến mất trong vòng 5 giây?

tinybook tinybook 1 tháng 3 tuần
Điều gì sẽ xảy ra nếu Oxy trên Trái Đất đột nhiên biến mất trong vòng 5 giây?
Việc Oxy biến mất trong vòng 5 giây cũng đủ khiến cho nhiều thứ trở nên bất thường, thậm chí khiến loài người cũng như toàn bộ các sinh vật khác đi đến kết cục diệt vong

Một quả bom hạt nhân đã được dùng để xử lý đám cháy 'không thể dập tắt' như thế nào?

tinybook tinybook 1 tháng 3 tuần
Một quả bom hạt nhân đã được dùng để xử lý đám cháy không thể dập tắt như thế nào?
Một vụ cháy lớn đã xảy ra bên trong một mỏ khí đốt ở Liên Xô và kéo dài tới 3 năm, mọi nỗ lực dập lửa thông thường đều thất bại cho tới khi quả bom hạt nhân được đưa tới.

Ở Nam Cực, có loài chim cánh cụt "đại tiện" ra đường phân dài tới 1,34 mét

tinybook tinybook 1 tháng 3 tuần
Ở Nam Cực, có loài chim cánh cụt "đại tiện" ra đường phân dài tới 1,34 mét
Nếu có dịp tới chơi Nam Cực mùa chim cánh cụt ấp trứng, bạn hãy dè chừng những đường dung dịch trắng nhờ bắn ra từ tổ chim nhé.

"Động vật có vú nào cũng mất khoảng 12 giây để đi vệ sinh" - nghiên cứu khoa học chứng minh điều thô nhưng thật

tinybook tinybook 1 tháng 3 tuần
"Động vật có vú nào cũng mất khoảng 12 giây để đi vệ sinh" - nghiên cứu khoa học chứng minh điều thô nhưng thật
Ăn vào thì phải thải ra thôi mà!

Dòng chảy bùn đen bạn đang nhìn thấy là thật 100% dù nhìn như quái vật từ phim kinh dị

tinybook tinybook 1 tháng 3 tuần
Dòng chảy bùn đen bạn đang nhìn thấy là thật 100% dù nhìn như quái vật từ phim kinh dị
Và chúng cũng nguy hiểm không kém gì những con quái vật trong phim ảnh.

Các nhà khoa học tiến hành nghiên cứu những "hố xanh" nằm dưới đáy đại dương, phát hiện ra được nhiều điều thú vị

tinybook tinybook 1 tháng 3 tuần
Các nhà khoa học tiến hành nghiên cứu những "hố xanh" nằm dưới đáy đại dương, phát hiện ra được nhiều điều thú vị
Tháng tới và tháng Năm/2021, các nhà khoa học sẽ tiến hành thám hiểm một hố xanh nữa ngoài khơi Florida.

Một chú vẹt đả bại 21 sinh viên Harvard trong một trò chơi về trí nhớ

tinybook tinybook 1 tháng 3 tuần
Một chú vẹt đả bại 21 sinh viên Harvard trong một trò chơi về trí nhớ
Loài vẹt xám châu Phi (Psittacus erithacus) có nhiều khả năng như sống hơn 50 năm, ghi nhớ nhiều từ tiếng Anh, và nếu có cơ hội, có thể chiến thắng cả một nhóm sinh viên Harvard trong trò chơi về trí nhớ.

Câu chuyện đau lòng về Genie, đứa trẻ biến thành "người rừng" không bao giờ học được cách giao tiếp

tinybook tinybook 1 tháng 3 tuần
Câu chuyện đau lòng về Genie, đứa trẻ biến thành "người rừng" không bao giờ học được cách giao tiếp
Genie là một trong những đứa trẻ bất hạnh nhất trong lịch sử của Hoa Kỳ, cô bé bị lạm dụng nghiêm trọng tới mức giống với "người rừng" hơn là một đứa trẻ bình thường.

Những lầm tưởng về thực phẩm và nấu ăn mà ai cũng mắc không ít thì nhiều

tinybook tinybook 1 tháng 3 tuần
Những lầm tưởng về thực phẩm và nấu ăn mà ai cũng mắc không ít thì nhiều
Mặc dù nấu ăn là một trong những kỹ năng cơ bản cũng như cổ xưa nhất của con người, nhưng nó vẫn chứa đầy hàng tá huyền thoại và các quan niệm sai lầm.

Du thuyền siêu sang làm bằng carbon tổng hợp và kính chống đạn

tinybook tinybook 1 tháng 3 tuần
Du thuyền siêu sang làm bằng carbon tổng hợp và kính chống đạn
Siêu nhẹ, siêu bền và cực kỳ mạnh mẽ là những từ có thể dùng để miêu tả chiếc du thuyền sang trọng này.

Bill Gates không hiểu thuyết âm mưu "cài vi chip vào người thông qua vắc-xin Covid-19" từ đâu ra, tiếp tục bác bỏ cáo buộc vô lý trên truyền hình

tinybook tinybook 1 tháng 3 tuần
Bill Gates không hiểu thuyết âm mưu "cài vi chip vào người thông qua vắc-xin Covid-19" từ đâu ra, tiếp tục bác bỏ cáo buộc vô lý trên truyền hình
Tin đồn không căn cứ nhưng vẫn khiến nhiều lần Bill Gates và nhiều bên khác lên tiếng đính chính.

Đợt sóng nhiệt lớn tại Siberia khiến biển biển băng Bắc Cực tan với tốc độ đáng lo ngại

tinybook tinybook 1 tháng 4 tuần
Đợt sóng nhiệt lớn tại Siberia khiến biển biển băng Bắc Cực tan với tốc độ đáng lo ngại
Thời tiết Siberia lúc này chẳng khác gì khu vực cận xích đạo trong một ngày hè oi ả.

Canada phát hiện ra loài khủng long bay mới, có kích thước tương đương một chiếc máy bay nhỏ

tinybook tinybook 1 tháng 4 tuần
Canada phát hiện ra loài khủng long bay mới, có kích thước tương đương một chiếc máy bay nhỏ
Các nhà cổ sinh vật học Canada gần đây đã phát hiện và đã đặt tên cho một loài Pterizard mới với sải cánh dài tới 10 mét.

Machimosaurus rex: Loài cá sấu nước mặn to lớn nhất từng được con người phát hiện

tinybook tinybook 1 tháng 4 tuần
Machimosaurus rex: Loài cá sấu nước mặn to lớn nhất từng được con người phát hiện
Machimosaurus là một chi thuộc họ Teleosauridae sống vào thời kỳ Jura muộn. Hóa thạch của chúng được tìm thấy ở Morocco, Thụy Sĩ. Các hóa thạch khác được tìm thấy ở Anh, Pháp, Đức, và Bồ Đào Nha.

Nhóm bạn dùng trực thăng để tái hiện lại hình nền ấn tượng của macOS Big Sur

tinybook tinybook 1 tháng 4 tuần
Nhóm bạn dùng trực thăng để tái hiện lại hình nền ấn tượng của macOS Big Sur
Nếu không có chú thích đầy đủ, có lẽ bạn sẽ không thể biết được ảnh nào của Apple, ảnh nào được nhóm “nhại” lại.

Đón đầu xu hướng "công nghệ không dây" mới nhất

tinybook tinybook 1 tháng 4 tuần
Đón đầu xu hướng "công nghệ không dây" mới nhất
Cuộc sống chúng ta đang trở nên hiện đại hơn nhờ vào những tiến bộ của khoa học công nghệ. Bên cạnh đó, xu thế “không dây hóa” ngày càng phát triển và hoàn thiện giúp cuộc sống dần nên dễ dàng hơn, tiện lợi hơn và đang trở thành một xu thế tất yếu với mọi người.

Vô tình đào được cục đá kỳ lạ ngay sau vườn nhà, 31 năm sau mới biết đây là "báu vật" ngoài Trái Đất

tinybook tinybook 1 tháng 4 tuần
Vô tình đào được cục đá kỳ lạ ngay sau vườn nhà, 31 năm sau mới biết đây là "báu vật" ngoài Trái Đất
Sau khi thử bằng nam châm và phát hiện cục đá có chứa sắt, một người đàn ông đã bỏ xó nó trong vườn mà không biết rằng mình vừa đào được mảnh thiên thạch có kích thước lớn nhất nhất nước Đức.

NASA: tiểu hành tinh đường kính 200m và 4 thiên thể khác sẽ lần lượt ngang Trái Đất trong ngày những ngày cuối tháng Bảy này

tinybook tinybook 1 tháng 4 tuần
NASA: tiểu hành tinh đường kính 200m và 4 thiên thể khác sẽ lần lượt ngang Trái Đất trong ngày những ngày cuối tháng Bảy này
Cơ quan hàng không vũ trụ Mỹ NASA đã đưa ra cảnh báo về tiểu hành tinh 2020 ND sẽ tiến gần vào Trái Đất ngày 24/7.

Thợ sửa máy photocopy tiết lộ chiêu gián điệp 'độc nhất vô nhị' của CIA thời Chiến tranh Lạnh

tinybook tinybook 1 tháng 4 tuần
Thợ sửa máy photocopy tiết lộ chiêu gián điệp độc nhất vô nhị của CIA thời Chiến tranh Lạnh
Một chiếc máy photocopy vô cùng đơn giản của hãng Xerox nằm bên trong Đại sứ quán Liên Xô ở Washington DC đã trở thành lỗ hổng bảo mật và được Cơ quan Tình báo Trung Ương Mỹ phát hiện và khai thác.

Gấu trắng Bắc Cực sắp biến mất vĩnh viễn khỏi Trái Đất

tinybook tinybook 1 tháng 4 tuần
Gấu trắng Bắc Cực sắp biến mất vĩnh viễn khỏi Trái Đất
Gấu trắng Bắc Cực có thể đối diện với nguy cơ bị tuyệt chủng vào cuối thể kỷ 21, theo một nghiên cứu vừa đăng tải trên tạp chí uy tín Nature Climate Change.

Cùng lúc xuất hiện hai đột phá trong ngành pin Mặt Trời: vừa có vật liệu mới, vừa tạo ra điện năng từ "ánh sáng vô hình"

tinybook tinybook 1 tháng 4 tuần
Cùng lúc xuất hiện hai đột phá trong ngành pin Mặt Trời: vừa có vật liệu mới, vừa tạo ra điện năng từ "ánh sáng vô hình"
Chúng ta vẫn chưa tối ưu hóa được công nghệ năng lượng Mặt Trời đâu, vẫn còn những khoảng trống lớn để khám phá!

Bí mật được hé lộ từ... cục phân 14.000 năm tuổi: Cuối cùng một trong những bí ẩn lớn nhất của loài người đã được giải đáp

tinybook tinybook 1 tháng 4 tuần
Bí mật được hé lộ từ... cục phân 14.000 năm tuổi: Cuối cùng một trong những bí ẩn lớn nhất của loài người đã được giải đáp
Một câu hỏi gây tranh cãi lớn cho giới khoa học suốt nhiều thập kỷ qua đã được giải đáp, tất cả là nhờ... cục phân này.

Các nhà khoa học phát hiện Châu Phi đang tách ra làm đôi, sắp sửa hình thành một đại dương mới?

tinybook tinybook 2 tháng 3 giờ
Các nhà khoa học phát hiện Châu Phi đang tách ra làm đôi, sắp sửa hình thành một đại dương mới?
Nghiên cứu mới nhất từ các nhà khoa học cho thấy, những hoạt động địa chất phức tạp của ba mảng kiến tạo xung quanh châu Phi, vốn đang di chuyển dần xa nhau ra, sẽ phân tách châu lục này thành hai phần và tạo ra một đại dương mới trong hàng triệu năm nữa.

Lần đầu tiên trong lịch sử, các nhà thiên văn học quan sát được 1 hố đen vừa "chớp mắt"

tinybook tinybook 2 tháng 13 giờ
Lần đầu tiên trong lịch sử, các nhà thiên văn học quan sát được 1 hố đen vừa "chớp mắt"
Quầng hào quang của hố đen này đã lịm tắt trước khi bừng sáng rực rỡ trở lại chỉ trong vỏn vẹn 40 ngày, 1 điều mà giới khoa học chưa từng quan sát được trước đây.

Phát hiện ra xác ướp khủng long có dấu chân hình móng ngựa tại Hoa Kỳ

tinybook tinybook 2 tháng 1 ngày
Phát hiện ra xác ướp khủng long có dấu chân hình móng ngựa tại Hoa Kỳ
Edmontosaurus là một loài khủng long ăn có khá quen thuộc, nhưng với việc phát hiện ra xác ướp của loài này, giới cổ sinh vật học đã biết thêm được thông tin chúng có chân giống với hình móng ngựa.

Vách đá kỳ quái cứ 30 năm lại "đẻ trứng" một lần, các nhà khoa học đau đầu đi tìm lời giải đáp

tinybook tinybook 2 tháng 1 ngày
Vách đá kỳ quái cứ 30 năm lại "đẻ trứng" một lần, các nhà khoa học đau đầu đi tìm lời giải đáp
Nếu bạn chưa bao giờ nghe nói về một vách đá đẻ trứng thì có lẽ bạn không biết về Chan Da Ya, một vách đá bí ẩn ở Trung Quốc cứ 30 năm lại cho ra đời những "quả trứng đá" tròn xoe vô cùng kỳ lạ.
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat