Những cái chết trong dung nham núi lửa: não hóa thành thủy tinh vì quá nóng

Những cái chết trong dung nham núi lửa: não hóa thành thủy tinh vì quá nóng
Theo: zknight Theo Trí Thức Trẻ
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Luồng hơi nóng rực phát sáng chỉ cần 1 giây để giết chết những cư dân cổ đại chưa kịp chạy trốn.

Cách thành phố Napoli, Italia 9km về phía đông có một ngọn núi lửa đã tắt có tên gọi là Vesuvius. Nhưng vào năm 79 sau Công Nguyên, nó đã từng có một đợt phun trào mạnh. Chúng ta biết được chính xác điều đó, nhờ vào bức thư mà Pliny the Younger - một thẩm phán ở thành Rome cổ đại đã gửi cho nhà sử học Tacitus sống cùng thời.

Younger đã mô tả về những ngọn lửa lan rộng và một cơn mưa tro bụi. Nó giúp cho các nhà khoa học hiện nay có thể ước tính quy mô của đợt phun trào, đã giải phóng một lượng nhiệt năng tương đương với 100.000 lần quả bom nguyên tử đã rơi xuống thành phố Hiroshima của Nhật Bản vào cuối Thế chiến thứ II.

Dòng mạt vụn chứa đá nóng chảy, bọt và tro bụi của Vesuvius đã tràn vào hai thành phố Pompeii và Herculaneum thời ấy, cuốn vào lòng nó một số cư dân không kịp chạy trốn. Lửa đã đốt cháy da thịt những người xấu số, nhưng nó lại bảo quản được những mô não bên trong hộp sọ của họ theo một cách kỳ lạ, biến chúng thành những mảnh xá lị, những tinh thể thủy tinh bóng bẩy.

Câu chuyện ấy đã được kể lại trong một nghiên cứu mới đăng trên Tạp chí Y học New England. Nó chứa đựng cả những cái chết vô cùng thảm khốc, lẫn những gì còn lại được chúng ta coi là sự vĩnh cửu.

Những cái chết trong dung nham núi lửa: não hóa thành thủy tinh vì quá nóng - Ảnh 1.

Núi lửa phun trào đã nhấn chìm Pompeii và Herculaneum.

Khi một ngọn núi lửa như Vesuvius phun trào, một số các nhà khoa học cho rằng đám mây chứa khí độc và tro bụi dày đặc của nó sẽ tràn vào các thành phố lân cận và giết chết đại đa số các nạn nhân. Nhưng một nghiên cứu năm 2001 đăng trên tạp chí Nature đã tiết lộ một kịch bản thậm chí còn thảm khốc hơn thế.

Trong đó, những luồng mạt vụn của ngọn núi lửa tràn vào thành phố dưới hình hài một luồng hơi phát sáng có thể giết chết những cư dân ở đây trong vòng chưa đầy 1 giây. Khác với dung nham đặc quánh, mạt vụn di chuyển với tốc độ cao và lồng nhiệt mà nó tạo ra có thể lên tưới hơn 300oC, đủ để đốt cháy hầu hết mọi thứ trên đường đi của nó.

Và đó là cách mà thành phố Pompeii đã bị hủy diệt. Dockpaolo Petrone, một nhà khảo cổ học tại Đại học Naples, Italia cho biết, cư dân của thành phố Herculaneum có lẽ cũng đã phải chịu một số phận tương tự.

Một nghiên cứu năm 2018 của Petrone đã tiến hành khai quật được khoảng 100 bộ xương người trong các nhà thuyền dọc theo bờ biển Herculaneum xưa. Và ông phát hiện ra tất cả đó là những gì còn sót lại từ thảm họa núi lửa, khi những người dân ở đây không kịp sơ tán khỏi dòng mạt vụn núi lửa nóng bỏng.

Những cái chết trong dung nham núi lửa: não hóa thành thủy tinh vì quá nóng - Ảnh 2.
Những cái chết trong dung nham núi lửa: não hóa thành thủy tinh vì quá nóng - Ảnh 3.

Dòng mạt vụn chứa đá nóng chảy, bọt và tro bụi của Vesuvius đã tràn vào hai thành phố Pompeii và Herculaneum, cuốn vào lòng nó một số cư dân không kịp chạy trốn.

Bằng chứng là những bộ xương bị nhuốm một màu đỏ và đen không thể đến từ tiền xu hoặc các đồ tạo tác bằng kim loại khác. Kết quả phân tích quang phổ cho thấy đó là dư lượng sắt ở nồng độ cao, có thể chính là máu của họ đã bị đốt cháy.

Ngoài ra, những mẩu xương còn bị rạn nứt, một hiện tượng xảy ra khi chúng tiếp xúc nhiệt. Tương tự, hộp sọ cũng bị nứt, thậm chí có những hộp sọ của nạn nhân đã nổ tung, một thực tế thảm khốc chỉ có thể xảy ra khi thi thể nạn nhân bị dung nham nhấn chìm dưới một nhiệt độ cực kỳ nóng.

Dựa trên những bằng chứng này, các nhà khoa học đã kết luận rằng dòng mạt vụn của núi lửa đã đun sôi mô não mềm, làm bay hơi chất dịch cơ thể của những nạn nhân xấu số đến nỗi khiến hộp sọ họ phát nổ theo đúng nghĩa đen.

Hóa ra, không phải tro bụi mà chính là sức nóng cực độ từ dòng chảy dung nham đã giết chết đa số nạn nhân trong đợt phun trào gần 2.000 năm trước. Vào năm 1960, một trong những thi thể đầu tiên đã được khai quật ra khỏi lớp dung nham cổ đại ở Herculaneum.

Người này được tìm thấy trên một chiếc giường gỗ, bị chôn vùi trong tro núi lửa và các nhà khảo cổ tìm thấy bằng chứng về những mô não vẫn còn bên trong hộp sọ. Theo Petrone và các cộng sự, thông thường, những mô não như vậy sẽ bị "xà phòng hóa" bởi nhiệt độ để biến đổi thành glycerol và axit béo.

Nhưng ở nạn nhân này, các mô não đã bị thủy tinh hóa, tức là chúng biến thành tinh thể thủy tinh giống các hạt xá lị trong quá trình hỏa táng. Đồng tác giả Piero Pucci đã phân tích vật liệu thủy tinh bên trong hộp sọ và tìm thấy dấu vết của axit béo, một thành phần phổ biến làm nên bộ não, cùng với đó là các thành phần có trong tóc người.

Những cái chết trong dung nham núi lửa: não hóa thành thủy tinh vì quá nóng - Ảnh 4.
Những cái chết trong dung nham núi lửa: não hóa thành thủy tinh vì quá nóng - Ảnh 5.

Quá trình thủy tinh hóa axit béo và các protein trong tóc người cũng đã để lại cho chúng ta những mẫu vật đẹp đẽ là bằng chứng cho sự tồn tại vĩnh cửu của họ.

Không có bất kể một chất nào tương tự như vậy được tìm thấy trong tro hoặc xỉ than xung quanh địa điểm hộp sọ được khai quật, chứng tỏ những tinh thể thủy tinh này phải được hình thành từ chính bên trong hộp sọ. Dựa vào bằng chứng từ gỗ cháy và đá nung, Petrone và cộng sự ước tính mức nhiệt độ đã thủy tinh hóa các bộ não này có thể đã lên tới 520°C.

"Điều này cho thấy một mức nhiệt độ cực cao có thể đốt cháy mỡ trong cơ thể và làm bay hơi mô mềm", các tác giả kết luận. Nó đã gây ra một số cái chết khủng khiếp và ám ảnh. Tuy nhiên, quá trình thủy tinh hóa axit béo và các protein trong tóc người cũng đã để lại cho chúng ta những mẫu vật đẹp đẽ là bằng chứng cho sự tồn tại vĩnh cửu của họ.

Tham khảo Arstechnica

Khoảng 6 tỷ năm nữa, ánh sáng toát ra từ Mặt Trời đang chết sẽ thiêu rụi vành đai tiểu hành tinh

tinybook tinybook 1 tuần 1 ngày
Khoảng 6 tỷ năm nữa, ánh sáng toát ra từ Mặt Trời đang chết sẽ thiêu rụi vành đai tiểu hành tinh
Một nghiên cứu mới đây cho thấy sức mạnh khủng khiếp từ ánh sáng của một ngôi sao ở cuối chu kì tiến hóa.

Loạt ảnh thế giới tự nhiên với nhiều điều kỳ thú khiến chúng ta phải đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khác, và đôi khi thêm cả chút hãi hùng

tinybook tinybook 1 tuần 1 ngày
Loạt ảnh thế giới tự nhiên với nhiều điều kỳ thú khiến chúng ta phải đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khác, và đôi khi thêm cả chút hãi hùng
Thế giới tự nhiên quả là còn nhiều điều mà con người chưa thể khám phá hết được. Một số sinh vật có màu sắc rực rỡ khiến chúng ta phải ngỡ ngàng nhưng cũng có số khác thì trông không khác gì đến từ chiều không gian khác.

NASA 'ra giá' đầu tư: 35 tỉ USD để đưa phi hành gia lên Mặt Trăng vào năm 2024

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
NASA ra giá đầu tư: 35 tỉ USD để đưa phi hành gia lên Mặt Trăng vào năm 2024
Ngày xưa không có mấy nhà đầu tư mặn mà với những dự án tưởng chừng như hết sức viển vông như bay vào vũ trụ hay hạ cánh lên mặt trăng. Nhưng giờ thì khác rồi.

Sủ dụng công nghệ chấm lượng tử, pin mặt trời có thể tạo ra điện năng ngay cả khi trời nhiều mây hay có mưa

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
Sủ dụng công nghệ chấm lượng tử, pin mặt trời có thể tạo ra điện năng ngay cả khi trời nhiều mây hay có mưa
Những tấm pin mặt trời này có thể hoạt động rất tốt ngay cả trong điều kiện thời tiết không thuận lợi như nhiều mây hay mưa gió.

Dịch viêm phổi bùng phát, Nam Cực nóng 20 độ, 400 tỷ con châu chấu "xâm lược": Trái Đất của chúng ta hiện tại có đang ổn không?

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
Dịch viêm phổi bùng phát, Nam Cực nóng 20 độ, 400 tỷ con châu chấu "xâm lược": Trái Đất của chúng ta hiện tại có đang ổn không?
Chúng ta không phải đang cứu hành tinh mà chỉ là đang tự cứu chính mình.

Xe bán tải điện đối thủ của Tesla Cybertruck lộ diện: "trâu" hơn, thiết kế nội thất như xe tương lai

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
Xe bán tải điện đối thủ của Tesla Cybertruck lộ diện: "trâu" hơn, thiết kế nội thất như xe tương lai
Ai sẽ giành chiến thắng trong cuộc đua giữa hai chiếc bán tải điện, một của công ty Nikola, một của công ty Tesla?

Khi Steve Jobs qua đời ở tuổi 56, bộ não của ông mới chỉ 27 tuổi

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
Khi Steve Jobs qua đời ở tuổi 56, bộ não của ông mới chỉ 27 tuổi
Steve Jobs có một phương pháp đã được chứng minh là có thể đảo ngược quá trình lão hóa của bộ não.

Thiên hà cách ta 500 triệu năm ánh sáng phát ra đợt sóng vô tuyến với chu kỳ 16 ngày "đều như vắt chanh"

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
Thiên hà cách ta 500 triệu năm ánh sáng phát ra đợt sóng vô tuyến với chu kỳ 16 ngày "đều như vắt chanh"
Liệu người ngoài hành tinh đã phát đi những tín hiệu này? Khả năng cao là không.

Phòng thí nghiệm Vũ Hán phủ nhận tin đồn "bệnh nhân số 0", tiết lộ chi tiết lạ về ca nhiễm bệnh đầu tiên

tinybook tinybook 1 tuần 3 ngày
Phòng thí nghiệm Vũ Hán phủ nhận tin đồn "bệnh nhân số 0", tiết lộ chi tiết lạ về ca nhiễm bệnh đầu tiên
Một viện nghiên cứu về virus tại Vũ Hán mới đây đã bác bỏ những tin đồn liên quan đến nguồn gốc của virus COVID-19.

Nếu con người cao 10 mét thì chúng ta có thể "tóm sống" Tyrannosaurus Rex bằng tay không?

tinybook tinybook 1 tuần 4 ngày
Nếu con người cao 10 mét thì chúng ta có thể "tóm sống" Tyrannosaurus Rex bằng tay không?
Nếu một người phát triển kích cỡ khổng lồ, đạt chiều cao khoảng 10 mét thì liệu rằng anh ta có thể "tóm sống" một con Tyrannosaurus Rex bằng tay không?

Phong trào Trái Đất phẳng lan ra với tốc độ thực sự đáng sợ, nhưng liệu nó có hại không?

tinybook tinybook 1 tuần 4 ngày
Phong trào Trái Đất phẳng lan ra với tốc độ thực sự đáng sợ, nhưng liệu nó có hại không?
Đã xuất hiện những dấu hiệu rõ ràng cho thấy ảnh hưởng xấu của phong trào này. Thế nhưng đại đa số chúng ta vẫn coi đây là trò đùa.

Hóa thạch khủng long 66 triệu năm tuổi chứa căn bệnh hiếm gặp trên trẻ em thời hiện đại

tinybook tinybook 1 tuần 4 ngày
Hóa thạch khủng long 66 triệu năm tuổi chứa căn bệnh hiếm gặp trên trẻ em thời hiện đại
Hội chứng mô bào là một căn bệnh hiếm gặp thường xuyên xuất hiện ở trẻ em, nay các nhà khoa học phát hiện dấu tích của nó trong hóa thạch khủng long

Dùng cách làm khác với truyền thống, công ty Mỹ tuyên bố tìm ra vaccine cho COVID-19 chỉ sau 3 giờ

tinybook tinybook 1 tuần 5 ngày
Dùng cách làm khác với truyền thống, công ty Mỹ tuyên bố tìm ra vaccine cho COVID-19 chỉ sau 3 giờ
Công ty Mỹ cho biết họ sẽ tiến hành thử nghiệm vaccine, ban đầu trên động vật và sau đó thử trên người. Một khi thành công, công ty sẽ đẩy mạnh việc sản xuất và bán ra thị trường.

Hơn nửa triệu con chim cánh cụt hoàng đế lúc nha lúc nhúc tụ tập về "lãnh địa" phía nam Đại Tây Dương để bắt đầu mùa sinh sản

tinybook tinybook 1 tuần 5 ngày
Hơn nửa triệu con chim cánh cụt hoàng đế lúc nha lúc nhúc tụ tập về "lãnh địa" phía nam Đại Tây Dương để bắt đầu mùa sinh sản
Cứ thành thông lệ hàng năm, loài chim cánh cụt hoàng đế lại di chuyển từ 50-120 km về khu vực sinh sản để bắt đầu mùa giao phối.

Tiết lộ hình ảnh Covid-19 nằm giữa tế bào người

tinybook tinybook 1 tuần 5 ngày
Tiết lộ hình ảnh Covid-19 nằm giữa tế bào người
Phòng thí nghiệm Rocky Mountain (RML) của Viện Dị ứng và Bệnh truyền nhiễm Quốc gia Mỹ hôm 13-2 đã công bố một số hình ảnh đầu tiên của Covid-19, lọai virus corona chủng mới khiến hơn 67.000 người nhiễm bệnh và hơn 1.500 thiệt mạng trên toàn thế giới.

Chuyện lạ mà có thật: Các nhà khoa học từng dùng đỉa để dự báo thời tiết?

tinybook tinybook 1 tuần 6 ngày
Chuyện lạ mà có thật: Các nhà khoa học từng dùng đỉa để dự báo thời tiết?
Trong những năm 1800, các nhà khoa học đã sử dụng những con đỉa đặt trong một lọ thủy tinh để dự đoán thời tiết trong ngày.

Ruồi cuống mắt: Loài vật sở hữu đôi mắt lồi bất thường nhất trong tự nhiên

tinybook tinybook 1 tuần 6 ngày
Ruồi cuống mắt: Loài vật sở hữu đôi mắt lồi bất thường nhất trong tự nhiên
Ruồi cuống mắt (Stalk-eyed flies) thuộc họ côn trùng thuộc họ Diopsidae, chúng khác với những loài côn trùng biết bay khác ở đặc điểm mắt có cuống dài. Chiếc cuống này nhô ra từ hai bên cạnh đầu còn mắt lại nằm ở đỉnh mút cuối của cuống.

Cá sấu cổ đại: Cỗ máy hủy diệt còn đáng sợ hơn cả khủng long

tinybook tinybook 1 tuần 6 ngày
Cá sấu cổ đại: Cỗ máy hủy diệt còn đáng sợ hơn cả khủng long
Cá sấu khổng lồ thời tiền sử sở hữu thân hình to lớn như những chiếc xe tải, đi theo đó là những đôi chân dài cho phép chúng chạy nhanh hơn hậu duệ thời hiện đại của mình gấp nhiều lần.

Chuyện buồn ngày Valentine: Cô sói lập kỷ lục đi 14.000 km để kiếm bạn tình, nhưng rồi lại chết trong cô đơn

tinybook tinybook 2 tuần 2 giờ
Chuyện buồn ngày Valentine: Cô sói lập kỷ lục đi 14.000 km để kiếm bạn tình, nhưng rồi lại chết trong cô đơn
Một cô sói xám tạm biệt gia đình của mình ở bang Oregon và vượt biên sang bang California để tìm kiếm tình yêu.

Biến đổi khí hậu đẩy loài ong vào nguy cơ tuyệt chủng, nhưng vẫn chưa quá muộn để nhân loại cứu chúng và cứu chính mình

tinybook tinybook 2 tuần 2 giờ
Biến đổi khí hậu đẩy loài ong vào nguy cơ tuyệt chủng, nhưng vẫn chưa quá muộn để nhân loại cứu chúng và cứu chính mình
Trong một bản báo cáo khoa học mới công bố, các nhà nghiên cứu khẳng định biến đổi khí hậu là nguyên nhân loài ong có thể tuyệt chủng.

Loài rùa nước ngọt lớn nhất từng tồn tại có chiều dài đến 3 mét, mai nặng tới hơn 1 tấn

tinybook tinybook 2 tuần 4 giờ
Loài rùa nước ngọt lớn nhất từng tồn tại có chiều dài đến 3 mét, mai nặng tới hơn 1 tấn
Các nhà khoa học khám phá ra hóa thạch của loài rùa khổng lồ từng sinh sống ở Nam Mỹ vào 10 triệu năm về trước.

Hóa ra, củ sạc mà chúng ta dùng hàng ngày còn mạnh hơn cả máy tính dẫn đường cho tàu Apollo 11

tinybook tinybook 2 tuần 14 giờ
Hóa ra, củ sạc mà chúng ta dùng hàng ngày còn mạnh hơn cả máy tính dẫn đường cho tàu Apollo 11
Tính ra, 4 củ sạc của Anker về mặt lý thuyết hoàn toàn có thể giúp các phi hành gia bay lên mặt trăng và trở về Trái đất.

Phát hiện loài khủng long ăn thịt mệnh danh 'khủng long thần chết' sống cách đây 79,5 triệu năm

tinybook tinybook 2 tuần 14 giờ
Phát hiện loài khủng long ăn thịt mệnh danh khủng long thần chết sống cách đây 79,5 triệu năm
Hóa thạch có niên đại 79,5 triệu năm của chi họ khủng long ăn thịt mới vừa được các nhà khảo cổ học phát hiện tại Canada.

Hiểu lầm thường thấy: Phải là xà phòng diệt khuẩn mới tiêu diệt được virus

tinybook tinybook 2 tuần 18 giờ
Hiểu lầm thường thấy: Phải là xà phòng diệt khuẩn mới tiêu diệt được virus
Xà phòng rửa tay thôi cũng mang trong mình nhiều câu chuyện!

Vì sao số ca nhiễm Covid-19 được công bố đột ngột tăng thêm gần 15 nghìn?

tinybook tinybook 2 tuần 21 giờ
Vì sao số ca nhiễm Covid-19 được công bố đột ngột tăng thêm gần 15 nghìn?
Các y bác sĩ, chuyên gia tại tâm dịch Hồ Bắc đã đưa ra quyết định mới.

Giữa dịch corona, Foxconn thưởng tiền cho nhân viên quay trở lại làm việc

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
Giữa dịch corona, Foxconn thưởng tiền cho nhân viên quay trở lại làm việc
Theo báo cáo, tính đến thời điểm hiện tại, mới chỉ có 16.000 công nhân (khoảng 10% nhân lực) của Foxconn tại Trung Quốc đi làm trở lại.

Bị Honda tố ‘xâm phạm lợi ích’ và ‘làm xấu hình ảnh SH’ tại Việt Nam, PEGA lấy iPhone để giải thích và muốn làm bạn với Honda

tinybook tinybook 1 tuần 1 ngày
Bị Honda tố ‘xâm phạm lợi ích’ và ‘làm xấu hình ảnh SH’ tại Việt Nam, PEGA lấy iPhone để giải thích và muốn làm bạn với Honda
Bị Honda tố ‘xâm phạm lợi ích’ và ‘làm xấu hình ảnh SH’ tại Việt Nam, PEGA lấy iPhone để giải thích và muốn làm bạn với Honda

Tạo tài khoản Facebook "Vy Lê" lừa bán khẩu trang, chiếm đoạt hơn 600 triệu đồng

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
Tạo tài khoản Facebook "Vy Lê" lừa bán khẩu trang, chiếm đoạt hơn 600 triệu đồng
Lợi dụng việc người dân đổ xô đi mua khẩu trang phòng dịch Covid-19, Lê Thị Liên ở Thanh Hóa đã tạo tài khoản "Lê Vy" trên Facebook để rao bán khẩu trang rồi lừa đảo chiếm đoạt hơn 600 triệu đồng của nhiều người.

Ca ngợi xe điện của Tesla nhưng lại tiết lộ mới mua 1 chiếc Porsche Taycan, Bill Gates vừa bị Elon Musk công khai 'móc mỉa'

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
Ca ngợi xe điện của Tesla nhưng lại tiết lộ mới mua 1 chiếc Porsche Taycan, Bill Gates vừa bị Elon Musk công khai móc mỉa
Elon Musk không còn xa lạ với những dòng tweet móc mỉa, thậm chí chê bai thẳng thừng nhiều tỷ phú nổi tiếng thế giới.

YouTube sẽ tự động kiểm duyệt và tắt tính năng kiếm tiền của tất cả video liên quan đến virus Covid-19

tinybook tinybook 1 tuần 3 ngày
YouTube sẽ tự động kiểm duyệt và tắt tính năng kiếm tiền của tất cả video liên quan đến virus Covid-19
YouTube đưa những video liên quan đến virus Covid-19 vào nội dung kiểm duyệt.
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat