"Nhiều như cát sa mạc" có lẽ không còn đúng nữa: chúng ta còn đang khủng hoảng khan hiếm cát

"Nhiều như cát sa mạc" có lẽ không còn đúng nữa: chúng ta còn đang khủng hoảng khan hiếm cát
Theo: Dink Theo Trí Thức Trẻ
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Thứ tài nguyên ai cũng tự mặc định là nhiều "như cát sa mạc", ai khai thác cũng được.

Những bãi biển dài ngút tầm mắt, những sa mạc đầy nắng tạo cho ta cái cảm giác rằng cát là nguồn tài nguyên vô tận. Chúng ta đã nhầm cả rồi.

Việc khai thác cát vô tội vạ để đáp ứng nhu cầu cát toàn cầu đã khiến môi trường bị ảnh hưởng nghiêm trọng, khiến nhiều cộng đồng dân cư bị ảnh hưởng, thậm chí việc thiếu hụt tài nguyên cát còn khiến xung đột xảy ra. Khi cầu quá lớn mà việc khai thác lại chẳng được kiểm soát, thiếu hụt sẽ là hệ quả tất yếu.

Vấn đề thiếu hụt cát nghiêm trọng, nhưng chẳng mấy khi được nhắc tới tại những hội nghị khoa học hay được nghiên cứu một cách có hệ thống. Chính các phương tiện truyền thông mới là những người khiến giới khoa học chú ý về nó. Trước đây, đã có nhiều nghiên cứu xem xét xem các hệ thống cơ sở hạ tầng như đường sá, nhà cửa ảnh hưởng thế nào tới môi trường xung quanh nhưng họ đã quá tập trung vào đó, mà quên đi mất việc khai thác những khoáng chất cần cho việc xây dựng cũng ảnh hưởng không nhỏ tới môi trường.

Hai năm trước, các nhà khoa học đã thành lập nhóm nghiên cứu chuyên sâu về việc sử dụng cát toàn cầu. Họ đề cao việc hiểu được những gì đang diễn ra tại những nơi cát đang được khai thác, những nơi sử dụng nhiều cát và những hệ lụy của việc ấy, từ đó mới có thể cho ra những giải pháp cụ thể và hợp lý.

Với những thông tin các nhà khoa học thu thập được, thì họ tin rằng đây là lúc để đưa ra những chỉnh sửa về việc khai thác, sử dụng và trao đổi tài nguyên cát sao cho hợp lý.

Rất nhiều ngành cần đến cát, khiến cầu cực cao

Cát và sỏi hiện đang là thứ vật liệu được khai thác nhiều nhất trên thế giới, vượt qua cả nhiên liệu hóa thạch và sinh khối – nguồn năng lượng có nguồn gốc sinh học, được đo bằng cân nặng. Cát là thành phần chính để tạo nên bê tông, rải đường, làm thủy tinh và cả đồ điện tử.

Năm 2010, các nước trên thế giới đã khai thác tổng cộng 11 tỷ tấn cát, chỉ tính riêng cát cho mục đích xây dựng. Khu vực Châu Á - Thái Bình Dương là nơi khai thác nhiều nhất, tiếp sau là Châu Âu và Châu Mỹ. Mà đó mới chỉ là con số ước tính, nhiều nước từ chối đưa ra con số chính xác, ta có thể tin chắc rằng con số không chỉ dừng lại ở chục tỷ tấn.

Cát thường được coi là sản phẩm nội địa, nhưng việc thiếu hụt dẫn đến cấm khai thác trong nước đã khiến việc xuất nhập khẩu cát trở nên thường xuyên hơn bao giờ hết. Giá trị của cát trên thị trường quốc tế đã tăng 6 lần trong vòng 25 năm vừa qua. Lợi nhuận lớn, lại đi kèm với khai thác vô tội và và thậm chí, còn có những tổ chức khai thác cát bất hợp pháp mọc lên.

Khai thác cát ảnh hưởng trực tiếp tới con người và môi trường

Dễ thấy nhất, đó là cấu trúc của sông ngòi đã thay đổi do việc khai thác cát. Hệ thống sinh thái thay đổi, sinh vật khó sống, xói mòn diễn ra, ... hệ lụy vô cùng nhiều.

Không chỉ động vật, con người cũng phải chịu những hậu quả không nhỏ. Mất đi những mảnh đất, những vựa cát quan trọng, những khu dân cư sẽ phải đối mặt với xói mòn, lũ quét; những khu vực gần biển sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề hơn từ bão.

Việc khai thác cát ảnh hưởng tới sức khỏe của những người trực tiếp tham gia hoạt động này cũng như cư dân gần đó, nhưng đó mới chỉ là những nghiên cứu sơ bộ, chắc chắn cần thêm thời gian và nguồn lực để thực sự đào sâu tìm hiểu về những nguy cơ tiềm tàng mà khai thác cát mang lại. Trước mắt, có thể thấy việc khai thác cát sẽ để lại những hố trũng lớn, trở thành nguồn bệnh phát tán cho những khu vực lân cận.

Những biện pháp cần thực hiện

Phương tiện truyền thông đang vào cuộc, Liên Hợp Quốc cũng đã có những tuyên bố và những chương trình hành động cụ thể, nhưng đại đa số người dân vẫn chưa ý thức được mức độ nguy hiểm của vấn nạn khai thác cát quá mức này.

Cũng không thể trách họ, khi mà từ trước tới nay, cát vẫn được coi là một nguồn tài nguyên “ai lấy cũng được”, chẳng có nhiều luật lệ ràng buộc việc khai thác và sử dụng cát. Kết quả của việc này đã thể hiện rõ, những con số về khai thác và sử dụng cát toàn thế giới vẫn còn rất mơ hồ.

Nếu chính quyền địa phương không sớm vào cuộc, thì những hậu quả và những ảnh hưởng từ việc khai thác cát vô tội vạ sẽ vẫn tiếp tục diễn ra. Đây là lúc ta cần coi cát là một thứ tài nguyên quý – ngang hàng với không khí sạch, khi mà nó cũng ảnh hưởng trực tiếp tới môi trường và nắm vận mệnh quốc gia trong tay.

Bài dịch dựa theo bài viết được đăng trên The Conversation của nghiên cứu sinh sau tiến sĩ Aurora Torres tại Trung tâm Đức về Nghiên cứu Hợp nhất Đa dạng sinh học; Jianguo “Jack” Liu và Rachel Carson tại Đại học Bang Michigan; Jodi Brandt, giáo sư cộng sự tại Hệ thống Môi trường Nhân loại tại Đại học Bang Boise; Kristen Lear, ứng cử viên thạc sĩ tại Đại học Georgia.

Mải quan sát hố đen, ít người biết Israel vừa phóng tàu vũ trụ lên Mặt Trăng hôm nay nhưng chưa thành công lắm

tinybook tinybook 1 tuần 6 ngày
Mải quan sát hố đen, ít người biết Israel vừa phóng tàu vũ trụ lên Mặt Trăng hôm nay nhưng chưa thành công lắm
Nó đã có thể làm được rất nhiều việc trên bề mặt Mặt Trăng, đáng tiếc là chuyến hạ cánh không suôn sẻ.

Đâu chỉ ở Trái Đất, trạm vũ trụ quốc tế ISS cũng đầy vi khuẩn và nấm nhưng không ai rõ nó có nguy hiểm không

tinybook tinybook 1 tuần 6 ngày
Đâu chỉ ở Trái Đất, trạm vũ trụ quốc tế ISS cũng đầy vi khuẩn và nấm nhưng không ai rõ nó có nguy hiểm không
Theo một nghiên cứu mới đây của NASA, trạm vũ trụ quốc tế (ISS) thực sự là một ổ vi khuẩn và nấm trên vũ trụ. Tuy nhiên các nhà khoa học không chắc liệu những loài vi khuẩn này có nguy hiểm hay không.

Florida tiến hành đóng cửa các nhà máy khí đốt tự nhiên, xây dựng pin năng lượng mặt trời khổng lồ

tinybook tinybook 1 tuần 6 ngày
Florida tiến hành đóng cửa các nhà máy khí đốt tự nhiên, xây dựng pin năng lượng mặt trời khổng lồ
Ngân hàng năng lượng sẽ lớn hơn rất nhiều so với pin dự trữ quy mô nhất thế giới hiện tại

Đây là Katie Bouman, cô gái đã dùng thuật toán "chụp" lại cho ta ảnh hố đen đầu tiên trong lịch sử

tinybook tinybook 2 tuần 1 giờ
Đây là Katie Bouman, cô gái đã dùng thuật toán "chụp" lại cho ta ảnh hố đen đầu tiên trong lịch sử
Cô khiêm tốn nói với CNN: “Không ai trong chúng tôi có thể một mình làm được hết. Có được kết quả này là nhờ rất nhiều người với những câu chuyện rất khác nhau”.

Tại sao hố đen thực tế khác với hố đen trong phim Interstellar thế?

tinybook tinybook 2 tuần 4 giờ
Tại sao hố đen thực tế khác với hố đen trong phim Interstellar thế?
Dù vậy, "hình ảnh hố đen trong Interstellar đã gần chính xác".

Đây là cách các nhà khoa học lần đầu tiên "chụp ảnh" được cái hố đen rộng 38 tỷ km

tinybook tinybook 2 tuần 19 giờ
Đây là cách các nhà khoa học lần đầu tiên "chụp ảnh" được cái hố đen rộng 38 tỷ km
Tấm ảnh hố đen lịch sử đã được chụp như thế nào?

Nước Nga can thiệp hệ thống định vị toàn cầu để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho Tổng thống Putin

tinybook tinybook 2 tuần 1 ngày
Nước Nga can thiệp hệ thống định vị toàn cầu để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho Tổng thống Putin
Nhưng Nga không phải nước duy nhất áp dụng công nghệ này trong việc bảo vệ những cá nhân tối quan trọng.

Tối nay, nhân loại sẽ nhìn thấy tấm ảnh chụp hố đen đầu tiên trong lịch sử

tinybook tinybook 2 tuần 1 ngày
Tối nay, nhân loại sẽ nhìn thấy tấm ảnh chụp hố đen đầu tiên trong lịch sử
Buổi họp báo công bố sự kiện đột phá ngành vật lý thiên văn sẽ diễn ra vào 8 giờ tối nay, theo giờ Việt Nam.

Sức sáng tạo và sự bền bỉ - 2 yếu tố giúp máy giặt Samsung đáng mua

tinybook tinybook 2 tuần 1 ngày
Sức sáng tạo và sự bền bỉ - 2 yếu tố giúp máy giặt Samsung đáng mua
Chứng minh được sức sáng tạo không ngừng nghỉ và độ bền bỉ đáng tin cậy, máy giặt Samsung nói riêng và đồ điện tử Samsung nói chung đang dần chinh phục hoàn toàn người dùng Việt.

90% người dùng đồ công nghệ hiểu sai về 7nm, 10nm, và Intel đang phải khốn đốn vì điều đó

tinybook tinybook 2 tuần 1 ngày
90% người dùng đồ công nghệ hiểu sai về 7nm, 10nm, và Intel đang phải khốn đốn vì điều đó
Hiểu nhầm về tiến trình 7nm, 10nm khiến nhiều người dùng nhầm tưởng rằng Intel đang bị các nhà gia công chip như TSMC và Samsung bỏ xa về công nghệ sản xuất chip, bất chấp các nỗ lực giải thích của họ.

Chỉ nâng thêm 1mm nhưng tại sao pháo 76mm của xe tăng Mỹ lại hiệu quả hơn nhiều so với pháo 75mm trong Thế chiến thứ 2

tinybook tinybook 2 tuần 2 ngày
Chỉ nâng thêm 1mm nhưng tại sao pháo 76mm của xe tăng Mỹ lại hiệu quả hơn nhiều so với pháo 75mm trong Thế chiến thứ 2
Dù chỉ nâng cỡ nòng thêm 1mm nhưng pháo 76mm trên xe tăng Mỹ lại trở thành một vũ khí cực kỳ lợi hại giúp quân đồng minh đối đầu trực diện được với những chiếc xe bọc thép hạng nặng của Đức quốc xã.

Gặp gỡ loài sói hiếm biết bơi và thích ăn hải sản

tinybook tinybook 2 tuần 2 ngày
Gặp gỡ loài sói hiếm biết bơi và thích ăn hải sản
Không giống những người anh em đồng loại khác của mình, loài sói đảo Vancouver được mệnh danh là loài sói sống với hai chân trên cạn, hai chân dưới nước.

Đã tìm ra cách lưu trữ năng lượng tái tạo bằng khí metan, không còn lo tình trạng thừa điện nhưng không có chỗ lưu

tinybook tinybook 2 tuần 3 ngày
Đã tìm ra cách lưu trữ năng lượng tái tạo bằng khí metan, không còn lo tình trạng thừa điện nhưng không có chỗ lưu
Nếu thành công, đây sẽ là một giải pháp lưu trữ năng lượng tái tạo quy mô lớn dựa trên công nghệ sinh học, hoàn toàn thân thiện với môi trường.

Đại tá Nga tuyên bố lính Nga có khả năng ngoại cảm: dùng não chặn sóng vô tuyến, đọc ý nghĩ đối phương, nhìn xuyên két sắt

tinybook tinybook 2 tuần 3 ngày
Đại tá Nga tuyên bố lính Nga có khả năng ngoại cảm: dùng não chặn sóng vô tuyến, đọc ý nghĩ đối phương, nhìn xuyên két sắt
Siêu nhân tồn tại, và anh ấy là người Nga.

Những người lính bốn chân: Smoky, bác sĩ trị liệu tâm lý của Thế Chiến thứ Hai

tinybook tinybook 2 tuần 3 ngày
Những người lính bốn chân: Smoky, bác sĩ trị liệu tâm lý của Thế Chiến thứ Hai
"Cô chó nhỏ ấy là hiện thân của tình yêu."

Với sức mạnh công nghệ hiện đại, mất bao lâu để tới được hành tinh cách ta 1 năm ánh sáng?

tinybook tinybook 2 tuần 3 ngày
Với sức mạnh công nghệ hiện đại, mất bao lâu để tới được hành tinh cách ta 1 năm ánh sáng?
Ta đã thấy người ta thành công cả trăm lần ... trên phim rồi. Thế trong đời thực thì sao?

Con "quái vật" nhỏ bé này đang nắm giữ bí quyết trường sinh bất tử của nhân loại

tinybook tinybook 2 tuần 4 ngày
Con "quái vật" nhỏ bé này đang nắm giữ bí quyết trường sinh bất tử của nhân loại
Bạn đã từng nghe qua về cơ thể của tôm hùm và sứa có thể trường sinh bất tử rồi phải không? Hôm nay, bạn sẽ được biết đến một chủng loài khác, tuy “nhỏ mà có võ”, đó chính là “quái vật vùng nước ngọt”: thuỷ tức Hydra.

Khám phá trực thăng khổng lồ Mi-26 của Nga: Đã từng chở hóa thạch voi ma mút và máy bay chở khách cỡ nhỏ

tinybook tinybook 2 tuần 4 ngày
Khám phá trực thăng khổng lồ Mi-26 của Nga: Đã từng chở hóa thạch voi ma mút và máy bay chở khách cỡ nhỏ
Khác với nhiều mẫu trực thăng thông dụng khác, Mi-26 của Nga được coi như một con quái vật thực sự với kích thước lớn nhất trong số các mẫu trực thăng hiện nay trên thế giới.

Phụ nữ chiếm 50% dân số nhưng thế giới này lại không được thiết kế dành cho họ, cứ nhìn iPhone và 6 ví dụ sau là rõ

tinybook tinybook 2 tuần 4 ngày
Phụ nữ chiếm 50% dân số nhưng thế giới này lại không được thiết kế dành cho họ, cứ nhìn iPhone và 6 ví dụ sau là rõ
Khi chuyến đi bộ ngoài không gian của NASA bị hủy vào phút chót do thiếu trang phục, nó đã làm dấy lên những tranh cãi lớn hơn về hướng đi của nữ giới trong thế giới dường như chỉ được thiết kế dành riêng cho đàn ông.

Không phải Tom Cruise, đây mới là chiến binh samurai phương Tây đầu tiên trong lịch sử

tinybook tinybook 2 tuần 4 ngày
Không phải Tom Cruise, đây mới là chiến binh samurai phương Tây đầu tiên trong lịch sử
Ít ai biết rằng, hình tượng samurai người phương Tây đều ít nhiều lấy cảm hứng từ câu chuyện có thật của William Adams, một thủy thủ người Anh

Bộ trưởng Quốc phòng Anh muốn đưa giáp "Iron Man" vào sử dụng trong thuỷ chiến

tinybook tinybook 2 tuần 5 ngày
Bộ trưởng Quốc phòng Anh muốn đưa giáp "Iron Man" vào sử dụng trong thuỷ chiến
Tương lai con người sẽ chiến đấu như "Iron Man"?

Những vấn đề cần biết về phần mềm nhân sự tiền lương

tinybook tinybook 2 tuần 5 ngày
Những vấn đề cần biết về phần mềm nhân sự tiền lương
Ngày nay, phần mềm nhân sự tiền lương đóng một vai trò rất quan trọng trong công tác quản lý của các doanh nghiệp. Bởi vì nhờ vào phần mềm mà hiệu quả quản lý nhân sự được nâng cao rõ rệt.

Lật tẩy mánh lới những kẻ tuyên truyền thông tin sai lệch vẫn dùng để qua mặt khoa học

tinybook tinybook 2 tuần 5 ngày
Lật tẩy mánh lới những kẻ tuyên truyền thông tin sai lệch vẫn dùng để qua mặt khoa học
Nhận thấy sự nguy hiểm của những kẻ loan thông tin sai lệch trong thời điểm hiện tại, nhóm các nhà khoa học dựng lên một nghiên cứu cụ thể, tìm ra cách thức kẻ xấu sử dụng và cách ngăn chặn họ.

3 người đàn ông quan trọng nhất trong ngành AI vừa nhận Giải thưởng Turing danh giá kèm 1 triệu USD

tinybook tinybook 2 tuần 6 ngày
3 người đàn ông quan trọng nhất trong ngành AI vừa nhận Giải thưởng Turing danh giá kèm 1 triệu USD
Họ là những người đặt viên gạch nền quan trọng, và chính họ cũng tỏ ra đôi chút lo lắng về tương lai của AI.

Loài gấu này có thể bắt chước biểu cảm khuôn mặt như con người và loài vượn

tinybook tinybook 2 tuần 6 ngày
Loài gấu này có thể bắt chước biểu cảm khuôn mặt như con người và loài vượn
Theo nghiên cứu, gấu chó không có ưu thế về sức mạnh như bù lại chúng được ưu ái cho sự tinh tế trong giao tiếp. Những con gấu có khả năng đáp lại các biểu cảm vô cùng chính xác, đặc biệt là khuôn mặt với cái miệng há hốc có vẻ phổ biến trong số những con gấu được quan sát.

Báo cáo chính thức về vụ tai nạn hàng không tại Ethiopia: lỗi lại do hệ thống tự động!

tinybook tinybook 2 tuần 6 ngày
Báo cáo chính thức về vụ tai nạn hàng không tại Ethiopia: lỗi lại do hệ thống tự động!
Lần thứ hai, chiếc Boeing 737 Max gặp sự cố hệ thống, gây ra cái chết của hàng trăm người.

Những kẻ ấu dâm ghê tởm đã bị lôi ra ánh sáng nhờ khám xét bàn tay như thế nào?

tinybook tinybook 3 tuần 1 giờ
Những kẻ ấu dâm ghê tởm đã bị lôi ra ánh sáng nhờ khám xét bàn tay như thế nào?
Những tội ác ấu dâm ghê tởm có thể được tìm ra bằng việc "nhìn tay mà bắt hình dong".

Cần gì phải ra biển tắm khi bạn có thể ngụp lặn ngay trên nóc nhà với ý tưởng thiết kế độc lạ này

tinybook tinybook 3 tuần 1 ngày
Cần gì phải ra biển tắm khi bạn có thể ngụp lặn ngay trên nóc nhà với ý tưởng thiết kế độc lạ này
Một ngôi nhà kiêm một hồ bơi cỡ lớn ở trên nóc chắc chắn sẽ là một ý tưởng thiết kế hay dành cho những ai thích cảm giác được tắm ở không gian rộng lớn mà không cần phải ra biển hoặc tới hồ bơi công cộng.

Vừa sạch vừa rẻ: Pin lithium-ion chính là "mối đe dọa" của than đá, dầu mỏ...

tinybook tinybook 3 tuần 2 ngày
Vừa sạch vừa rẻ: Pin lithium-ion chính là "mối đe dọa" của than đá, dầu mỏ...
Trong cuộc đua năng lượng sạch, các nguồn năng lượng tái tạo như gió, mặt trời... đã đạt được một vị trí nhất định. Tuy nhiên, chi phí cao trong sản xuất các loại năng lượng này đã là một vấn đề nan giải. Thế nhưng, trong năm vừa qua, kết hợp với công nghệ pin lithium-ion, chi phí sản xuất các công nghệ năng lượng này đã giảm mạnh, "đe dọa" đến các nguồn năng lượng truyền thống như than, khí đốt.

Elon Musk buông lời khen ngợi công ty hack được xe Tesla: "Kết quả mỹ mãn, vẫn như mọi khi"

tinybook tinybook 3 tuần 2 ngày
Elon Musk buông lời khen ngợi công ty hack được xe Tesla: "Kết quả mỹ mãn, vẫn như mọi khi"
Cách đây 3 năm, Keen Lab phát hiện ra lỗ hổng nơi hệ thống phanh. Hôm nay, họ tìm ra những lỗ hổng mới.
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat