Nghiên cứu gây tranh cãi: theo dõi tù nhân để biết ăn nhiều muối có hại hay không

Nghiên cứu gây tranh cãi: theo dõi tù nhân để biết ăn nhiều muối có hại hay không
Theo: zknight Theo Trí Thức Trẻ
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Liệu như vậy có đạo đức?

Có rất nhiều cuộc chiến trong khoa học dinh dưỡng, lĩnh vực mà hiểu biết và những kết luận của chúng ta có thể thay đổi sau vài thập kỷ. Từ tác hại của đường cho đến chất béo không hẳn xấu, nhưng có lẽ vấn đề gây tranh cãi dai dẳng nhất, tồn tại cho đến tận bây giờ, là “cuộc chiến tranh” về muối.

Trong một vài thập kỷ gần đây, các quan chức y tế cộng đồng đã đẩy người dân đến chuyện ăn ít muối đi, với hi vọng giảm thiểu tình trạng huyết áp cao và tỷ lệ mắc bệnh tim mạch trong dân số.

Cũng trong cùng quãng thời gian ấy, một phe đối lập đã thách thức các hướng dẫn ăn uống này, nói rằng chúng không dựa trên khoa học: Không có bằng chứng vững chắc nào liên kết trực tiếp giữa lượng muối ăn vào và bệnh tim trong dài hạn.

Một bài báo với tựa đề “Khoa học về muối”, đăng trên tạp chí Science từ năm 1998, đã tường thuật cuộc chiến tranh muối này trong đó có những lời đả kích từ cả 2 phía.

Một bên đã lấy một bài báo khoa học và gọi đó là "bằng chứng thuyết phục về giá trị của việc giảm lượng natri [trong chế độ ăn uống]". Trong khi đó, phe đối lập mỉa mai chính bài báo đó "đọc giống như một bộ phim hài của người New York", và là "ví dụ tồi tệ nhất của một phân tích lớn được xuất bản bằng niềm tin vô vọng”.

Đó là năm 1998. Nhưng kể từ đó đến bây giờ, chúng ta cũng chưa có bằng chứng khoa học nào tốt hơn bài báo này.

Nghiên cứu gây tranh cãi: theo dõi tù nhân để biết ăn nhiều muối có hại hay không - Ảnh 1.

Trong khoa học dinh dưỡng, vấn đề gây tranh cãi dai dẳng nhất, tồn tại cho đến tận bây giờ, là “cuộc chiến tranh” về muối.

Điều gì sẽ chấm dứt và đưa ra kết luận cuối cùng cho các cuộc tranh luận? Nó phải là là một thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng: Tuyển mộ hàng ngàn người tham gia, phân ngẫu nhiên cho họ một chế độ ăn uống có muối thường xuyên và ít muối. Sau đó, theo dõi họ trong nhiều năm - không chỉ ghi lại những thay đổi ngắn hạn ví dụ như huyết áp mà cả những thay đổi dài hạn như các cơn đau tim và tử vong do bệnh tim.

Đây là những gì Viện Hàn lâm Y học Quốc gia Hoa Kỳ - trước đó là Viện Y tế - đề xuất năm 2012, ở phần cuối một đánh giá các nghiên cứu liên quan đến lượng muối trong chế độ ăn uống.

Vào tháng 5 năm 2017, Daniel Jones, một nhà nghiên cứu béo phì tại Trung tâm Y tế Đại học Mississippi, đã triệu tập một nhóm các nhà nghiên cứu với thành phần tham dự thuộc cả hai phe trong cuộc tranh luận về muối. Mục đích của ông là kiểm tra tính khả thi của một thử nghiệm đối chứng ngẫu nhiên.

“Vài năm qua, trong các tài liệu y học”, ông nói, “đã có…”. Jones dừng lại để tìm một từ nào đó cho chuẩn xác. “Tôi sẽ nói, đó là một tinh thần mang tính cà khịa nhiều hơn [khi nói về muối]. Tôi thấy thật khó chịu khi chứng kiến mọi người không đồng tình nhau trên một tinh thần thiếu tính xây dựng”.

Bản thân Jones tin rằng dữ liệu hiện tại đủ để ủng hộ mối liên hệ giữa muối và bệnh tim, nhưng ông cho rằng bằng chứng mạnh mẽ hơn, dưới hình thức một thử nghiệm ngẫu nhiên có kiểm soát, sẽ giúp thúc đẩy việc ban hành các chính sách hạn chế muối trong thực phẩm chế biến.

Nhóm mà Jones tập hợp lần lượt rà soát các lựa chọn nghiên cứu của họ. Bằng chứng tốt nhất liên quan đến lượng muối ăn vào và huyết áp cao đến từ các nghiên cứu theo dõi ngắn hạn, kéo dài vài tuần, trong đó tình nguyện viên được yêu cầu ăn uống theo chỉ định của các nhà nghiên cứu.

Nếu chọn hướng nghiên cứu này và kéo dài nó ra hàng năm trời, đến khi bệnh tim xuất hiện ở tình nguyện viên, sẽ là quá đắt đỏ. Và thẳng thắn mà nói, có bao nhiêu tình nguyện viên sẽ chịu tuân thủ theo một chế độ ăn uống nhạt nhẽo suốt nhiều năm?

Vì vậy, họ xem xét đến những đối tượng thuộc nhóm bắt buộc phải ăn kiêng với chế độ ăn đã được kiểm soát sẵn. Lựa chọn đầu tiên là nhà điều dưỡng bị loại trừ, vì nhiều người già có điều kiện y tế đặc biệt chỉ được ăn một lượng muối nhất định. Những binh lính trong quân đội cũng được loại trừ, bởi họ còn quá trẻ và thể hình tốt, nên sẽ mất quá nhiều thời gian để bệnh tim xuất hiện.

Lựa chọn cuối cùng còn lại chỉ có thể là nhà tù.

Trong tháng này, nhóm của Jones đã xuất bản một bài xã luận trên tạp chí Hypertension, đề xuất thực hiện một nghiên cứu chế độ ăn ít natri với đối tượng tham gia là những tù nhân. Jones cho biết hiện ông đang thảo luận với một công ty quản lý nhà tù tư nhân, để tiến hành một nghiên cứu thí điểm ban đầu.

Nhưng để chuẩn bị, Jones muốn viết bài này để thảo luận về một loạt các mối lo ngại – về đạo đức và hậu cần – khi thực hiện một nghiên cứu trong nhà tù.

Nghiên cứu gây tranh cãi: theo dõi tù nhân để biết ăn nhiều muối có hại hay không - Ảnh 2.

Nghiên cứu trong tù có thể đưa ra câu trả lời cho cuộc chiến về muối trong khoa học dinh dưỡng

Có nhiều lý do để thận trọng với một nghiên cứu trong nhà tù, kiểu nghiên cứu có một lịch sử lâu dài và đôi khi không tốt đẹp cho lắm. “Cho đến đầu những năm 1970”, giáo sư luật Lawrence Gostin viết, “R.J. Reynolds, Dow Chemical, Quân đội Hoa Kỳ, các công ty dược phẩm lớn và các nhà tài trợ khác đã tiến hành một loạt các nghiên cứu trên tù nhân - một quần thể bị giam cầm, dễ bị tổn thương nhưng lại rất dễ tiếp cận”.

Một số thí nghiệm khét tiếng từng được thực hiện tại Nhà tù Holmesburg ở Philadelphia, các bác sĩ da liễu đã đưa cho tù nhân sử dụng một bộ sản phẩm bao gồm cả các thành phần sau này trở thành kem dưỡng da trị mụn Retin-A. “[Khi nhìn vào một nhà tù] tất cả những gì tôi nhìn thấy trước mặt mình là một cánh đồng da”, vị bác sĩ da liễu nói với một phóng viên báo chí. “Nó giống như một người nông dân lần đầu tiên nhìn thấy cánh đồng vậy”.

Từ những năm 1970, nhất là sau nghiên cứu Tuskegee (trong đó các nhà khoa học cố tình bỏ mặc, không điều trị cho một quần thể người Mỹ gốc Phi bị giang mai ở nông thôn, để nghiên cứu về nó dưới vỏ bọc là một chương trình chăm sóc sức khỏe miễn phí từ chính phủ) khiến người dân Mỹ phản đối kịch liệt, quốc hội Mỹ đã phải thực hiện các phiên điều trần về việc bảo vệ con người và thông qua Đạo luật Nghiên cứu Quốc gia.

Từ đó, tù nhân được coi là một quần thể dân số dễ bị tổn thương - cùng với trẻ em, phụ nữ mang thai và người bị khuyết tật về tinh thần - những người yêu cầu phải được bảo vệ đặc biệt khi tham gia vào các nghiên cứu khoa học.

"Sự đồng ý [tham gia nghiên cứu tự nguyện] mang một ý nghĩa rất khác trong môi trường nhà tù", Marc Morjé Howard, giám đốc chương trình Prisons and Justice Initiative tại Georgetown, người mà Jones cũng tham khảo ý kiến cho những ý tưởng sơ bộ về nghiên cứu muối cho biết.

Các tù nhân tham gia vào một nghiên cứu để có thể tiếp cận với dịch vụ chăm sóc sức khỏe, hoặc bởi vì họ tin rằng mình phải làm như vậy để được các viên chức cải huấn đối đãi tốt hơn. Tù nhân có thể không được tự do lựa chọn nữa.

Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ hiện đang hạn chế các nghiên cứu trong tù do liên bang tài trợ và phân chúng thành 5 loại: 1) nghiên cứu bản thân hành vi giam giữ hoặc hành vi phạm tội, 2) nghiên cứu các nhà tù như tổ chức, 3) nghiên cứu các điều kiện ảnh hưởng không cân xứng đến tù nhân như nghiện ma túy hoặc viêm gan, 4) nghiên cứu dịch tễ học về tỷ lệ và các yếu tố nguy cơ của bệnh, và 5) nghiên cứu có thể giúp các tù nhân tham gia vào nghiên cứu.

Nghiên cứu về muối, Jones nói, nằm trong hạng mục cuối cùng. Các kết quả của nó có thể được sử dụng để điều chỉnh lượng muối trong các hướng dẫn chế độ ăn cho cả người bình thường và tù nhân trong các nhà tù.

Nghiên cứu thí điểm sẽ được tài trợ bởi tư nhân, nhưng nhóm nghiên cứu hy vọng sẽ xin được nguồn tài trợ của liên bang, cho một nghiên cứu lớn hơn thực hiện tại nhiều nhà tù khác nhau. Các nhà tù liên bang mới là một mẫu lý tưởng để tiêu chuẩn hóa nghiên cứu.

Về cơ bản, các tù nhân sẽ được chia làm 2 nhóm ngẫu nhiên tuân thủ chế độ ăn uống hiện tại của họ hoặc chế độ ăn mới ít hơn 2.300 miligam natri mỗi ngày, theo khuyến cáo của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ.

Các tù nhân sẽ không thể chọn thực đơn mà họ được cung cấp - lý do là họ không có quyền kiểm soát các thực đơn trong nhà tù, Jones nói - nhưng họ có thể quyết định liệu có muốn dữ liệu sức khỏe của mình được thu thập cho nghiên cứu hay không.

Nghiên cứu gây tranh cãi: theo dõi tù nhân để biết ăn nhiều muối có hại hay không - Ảnh 3.

Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ khuyến cáo mọi người không nên ăn quá 2.300 mg natri mỗi ngày

Trên thực tế, liệu giảm lượng muối trong tất cả các nhà tù, và phục vụ tù nhân những thức ăn mà hầu hết mọi người thấy chúng nhạt nhẽo, thì có lành mạnh hơn? (Người Mỹ trung bình ăn 3.400 mg natri mỗi ngày).

Thức ăn không ngon miệng – chứa dinh dưỡng nhưng không vị - đã được sử dụng như một hình thức trừng phạt trong các nhà tù. Howard đề nghị các tù nhân - những người được lựa chọn làm đối tượng tham gia vào nghiên cứu chế độ ăn ít natri - phải được cung cấp một lựa chọn không tham gia, vì cả sức khỏe hoặc các vấn đề về hương vị họ nên biết mình sẽ phải đối mặt.

Nhưng điều đó có thể gây ra phiền phức trong công tác hậu cần. Không có cách nào để theo dõi chính xác những gì mà các tù nhân đang ăn. “Mọi người chia sẻ thức ăn của mình. Có khi họ đổ cả khay thức ăn đi”, Aaron Littman, một luật sư tại Trung tâm Nhân quyền phía Nam cho biết.

Thực phẩm nhà tù cũng nổi tiếng là xấu, và nhiều tù nhân bổ sung chế độ ăn uống của họ với thức ăn mua ngoài - hầu hết là các loại đồ ăn vặt nhiều muối như ramen hoặc snack. Jones cho biết một mục tiêu của nghiên cứu thí điểm là định lượng được các thực phẩm mua ngoài của các tù nhân, và họ có thể làm việc với nhà cung cấp để hạn chế việc bán các loại thực phẩm giàu natri cho tù nhân.

"Thật khó để phóng đại tầm quan trọng của thực phẩm trong nhà tù", Keramet Reiter, một nhà tội phạm học tại Đại học California ở Irvine, người đã thực hiện nghiên cứu trong các nhà tù cho biết. Những gói mỳ ramen được coi như tiền tệ. Các tù nhân tích trữ các bữa ăn từ ramen, Doritos, thịt bò và nhiều loại thực phẩm khác. Lấy đi Doritos (chứa 210 mg natri mỗi ounce) của một nhóm có thể gây chia rẽ trong nhà tù.

Reiter lưu ý rằng ngay cả những nghiên cứu tốt nhất trong tù vẫn phải đối mặt với một tiền đề cơ bản: "Các nhà khoa học cần một môi trường và quần thể người tham gia được kiểm soát chạt. Họ đang khai thác một phần hoàn cảnh thể chế đó”.

Nghiên cứu y sinh tài trợ bởi liên bang trong các nhà tù hiện nay rất hiếm, vì những hạn chế đặt ra bởi Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ. Nhưng các công ty dược phẩm cũng có thể điều hành các thử nghiệm do tư nhân tài trợ bên trong các nhà tù - như họ đã từng thực hiện các nghiên cứu thuốc HIV ở Florida, Texas và Rhode Island - và họ không bị ràng buộc về mặt pháp lý bởi các quy định tương tự.

“Tôi nghĩ đó là chiếc hộp Pandora”, Reiter nói, và hệ thống nhà tù khiến cho việc lạm dụng dễ dàng xảy ra hơn.

Nghiên cứu gây tranh cãi: theo dõi tù nhân để biết ăn nhiều muối có hại hay không - Ảnh 4.

Tù nhân là một đối tượng nhạy cảm và dễ bị tổn thương với nghiên cứu khoa học

Paul Wright, người sáng lập Trung tâm Quốc phòng Nhân quyền, cũng đặt câu hỏi liệu một nghiên cứu về lượng muối có thực sự mang lại lợi ích cho các tù nhân hay không. Có rất nhiều vấn đề lớn hơn với hệ thống lương thực trong nhà tù: khẩu phần bị bớt xén, thức ăn thối, thực phẩm có nhãn "không dùng cho con người”.

Nếu những vấn đề cấp bách hơn đó không được khắc phục, ông nói, chẳng có sự khác biệt nào với tù nhân khi họ ăn ít hoặc nhiều muối hơn?

Các tù nhân cũng không hoàn toàn đại diện cho dân số nói chung, điều này có thể khiến cho việc tổng quát hóa dữ liệu của họ trở nên khó khăn hơn. Họ phần lớn là nam giới và tỷ lệ sắc tộc không cân đối. Họ có tỷ lệ sử dụng ma túy cao hơn, cả chuyện mắc HIV và viêm gan C.

Họ không phải là một quần thể dân số lý tưởng cho nghiên cứu sức khỏe, nhưng có thể họ là đối tượng duy nhất có thể tham gia. Các nhà khoa học chọn nghiên cứu tù nhân chỉ bởi họ là đối tượng cuối cùng và duy nhất có thể tham gia mà thôi.

Jones nói rằng ông ấy đang nhận được phản hồi từ cộng đồng khoa học — phần lớn là những ý kiến khích lệ - kể từ khi xuất bản đề xuất. Ông cũng hy vọng sẽ thu hút được nhiều nhà đạo đức học hơn và những người ủng hộ quyền của tù nhân tham gia vào cuộc thảo luận.

"Nói chung, chúng tôi đang tìm kiếm lời khuyên để trả lời liệu đây có phải là một ý tưởng điên rồ hay không", ông nói. "Hoặc [nghiên cứu tù nhân để tìm ra câu trả lời cho việc chúng ta nên ăn bao nhiêu muối] là điều mà mọi người nghĩ rằng có thể làm được".

Tham khảo Theatlantic

Bầu khí quyển của Trái Đất thay vì 5 lớp thì vẫn còn một lớp nữa mà bạn chưa hề biết tới

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
Bầu khí quyển của Trái Đất thay vì 5 lớp thì vẫn còn một lớp nữa mà bạn chưa hề biết tới
Nó có thể là khó tin, nhưng đối với một phần nào đó của bầu khí quyển, nghiên cứu khoa học vẫn chưa được thực hiện.

Sẽ thế nào khi rau được trồng trong nhà máy, bằng robot, AI và thế hệ nông dân 4.0?

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
Sẽ thế nào khi rau được trồng trong nhà máy, bằng robot, AI và thế hệ nông dân 4.0?
Hơn 1.600 công ty khởi nghiệp đã đầu tư 1,8 tỷ USD vào các nông trại thẳng đứng trong vòng 1 thập kỷ qua.

Thuộc hệ “chăm săn sale” phải nằm lòng chiêu này, vừa sắm được hàng ngon vừa bảo toàn lương đầu tháng!

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
Thuộc hệ “chăm săn sale” phải nằm lòng chiêu này, vừa sắm được hàng ngon vừa bảo toàn lương đầu tháng!
Cứ mỗi dịp đầu tháng, các chương trình giảm giá khởi động thì cũng là lúc các tín đồ mua sắm khoe chiến tích săn sale và chia sẻ cách mua thế nào được hưởng được lợi nhiều nhất.

Warner Bros. hé lộ loạt chi tiết mới trong Godzilla vs. Kong: Hết đánh trên bờ lại lôi nhau xuống biển, chắc chắn có kẻ bại trận, không có chuyện giảng hòa

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
Warner Bros. hé lộ loạt chi tiết mới trong Godzilla vs. Kong: Hết đánh trên bờ lại lôi nhau xuống biển, chắc chắn có kẻ bại trận, không có chuyện giảng hòa
Được biết, tổng thời lượng các phân cảnh đối đầu giữa Godzilla và Kong sẽ lên đến gần 20 phút trong bom tấn này, dự kiến ra mắt vào ngày 31/3 tới đây.

Chính xác thì B.1.1.7 là "dòng", "biến chủng" hay "biến thể" của virus SARS-CoV-2?

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
Chính xác thì B.1.1.7 là "dòng", "biến chủng" hay "biến thể" của virus SARS-CoV-2?
Các nhà sinh học rất muốn báo chí và công chúng sử dụng đúng thuật ngữ chuyên môn của họ.

TopCV - Nền tảng công nghệ tuyển dụng “sát cánh” cùng nhà tuyển dụng

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
TopCV - Nền tảng công nghệ tuyển dụng “sát cánh” cùng nhà tuyển dụng
Sự phát triển của các nền tảng tuyển dụng đang là cơ hội giúp nhà tuyển dụng tiếp cận được ứng viên dễ dàng hơn và TopCV đang là trở thành sự lựa chọn hàng đầu.

Những diễn viên từng sử dụng công nghệ trẻ hóa để “cưa sừng làm nghé” không hề giả trân trong các bom tấn của Hollywood

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
Những diễn viên từng sử dụng công nghệ trẻ hóa để “cưa sừng làm nghé” không hề giả trân trong các bom tấn của Hollywood
Với công nghệ de-aging, các diễn viên sẽ được trẻ hóa một cách đơn giản hơn, chân thực hơn thay vì dành hàng tiếng đồng hồ cho khâu trang điểm và lựa chọn trang phục.

WandaVision: Lý giải về Chaos Magic, ma thuật khủng khiếp của Scarlet Witch với khả năng thay đổi bản chất thực tại

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
WandaVision: Lý giải về Chaos Magic, ma thuật khủng khiếp của Scarlet Witch với khả năng thay đổi bản chất thực tại
Tập phim mới nhất của WandaVision đã chính thức mang đến khái niệm về Chaos Magic - 1 trong những nguồn sức mạnh lâu đời và khủng khiếp nhất trong nguyên tác truyện tranh Marvel.

Thí nghiệm với hai người mất xúc giác chứng minh thế giới chúng ta đang sống không phải là thực tại ảo

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
Thí nghiệm với hai người mất xúc giác chứng minh thế giới chúng ta đang sống không phải là thực tại ảo
Tất cả chúng ta không phải là những bộ não bị nhúng trong bình thủy tinh.

Warner Bros. xác nhận sẽ "đập đi xây lại" Superman, Henry Cavill sắp bị cho ra rìa?

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
Warner Bros. xác nhận sẽ "đập đi xây lại" Superman, Henry Cavill sắp bị cho ra rìa?
Warner Bros. đã công bố dự án Superman reboot do J.J. Abrams sản xuất, và có thể Henry Cavill sẽ không phải cái tên cho vai chính mà họ đang nhắm đến.

Những con kênh nổi tiếng của Venice đang cạn nước: Hậu quả của biến đổi khí hậu?

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
Những con kênh nổi tiếng của Venice đang cạn nước: Hậu quả của biến đổi khí hậu?
Triều cường đã rút cạn các con kênh của thành phố được mệnh danh là lãng mạn nhất châu Âu.

Zulihome - Điểm đến tin cậy cho gia đình Việt muốn mua robot hút bụi thông minh

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
Zulihome - Điểm đến tin cậy cho gia đình Việt muốn mua robot hút bụi thông minh
Ngay từ khi thành lập và phát triển, Zulihome đã chứng minh được sự uy tín với khách hàng bằng việc cung cấp robot hút bụi thông minh chính hãng từ các thương hiệu nổi tiếng.

Mày mò tìm kiếm ở thành phố diệt vong Pompeii, các nhà khoa học sửng sốt khi khám phá ra thứ "độc nhất vô nhị" vô cùng quý giá

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
Mày mò tìm kiếm ở thành phố diệt vong Pompeii, các nhà khoa học sửng sốt khi khám phá ra thứ "độc nhất vô nhị" vô cùng quý giá
Một cỗ xe ngựa 2.000 năm tuổi của người La Mã đã được phát hiện "gần như nguyên vẹn" ở ngoại ô thành phố diệt vong Pompeii.

Những sự thật thú vị và cực dị về Gollum, nhân vật độc đáo nhất của Lord of the Rings cũng như nền văn hóa đại chúng thế giới

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
Những sự thật thú vị và cực dị về Gollum, nhân vật độc đáo nhất của Lord of the Rings cũng như nền văn hóa đại chúng thế giới
Ra đời vào năm 1937 dưới ngòi bút của nhà văn J. R. R. Tolkien trong bộ tiểu thuyết The Hobbit, Gollum có thể coi là 1 nhân vật cực kỳ khác biệt và trở thành nét đặc trưng ấn tượng khó phai trong vũ trụ Lord of the Rings rộng lớn.

WandaVision: Sức mạnh của Wanda là bẩm sinh, không liên quan đến Mind Stone, X-Men đang ở gần MCU hơn bao giờ hết

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
WandaVision: Sức mạnh của Wanda là bẩm sinh, không liên quan đến Mind Stone, X-Men đang ở gần MCU hơn bao giờ hết
Tập phim mới nhất của WandaVision đã hé lộ nguồn gốc sức mạnh của Wanda Maximoff, và nó không bắt nguồn từ Mind Stone như chúng ta vẫn lầm tưởng.

[CHÍNH THỨC] 9 nhóm đối tượng ưu tiên và miễn phí tiêm vaccine COVID-19

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
[CHÍNH THỨC] 9 nhóm đối tượng ưu tiên và miễn phí tiêm vaccine COVID-19
Nghị quyết số 21/NQ-CP ngày 26/2/2021 về mua và sử dụng vaccine phòng COVID-19 nêu rõ 9 nhóm đối tượng ưu tiên tiêm và miễn phí.

Thủ đô Anh Quốc đột nhiên thành "vương quốc chuột", to khổng lồ và nhiều gấp đôi con người: Tại sao có chuyện đó?

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
Thủ đô Anh Quốc đột nhiên thành "vương quốc chuột", to khổng lồ và nhiều gấp đôi con người: Tại sao có chuyện đó?
Người London có thể sẽ sốc khi chứng kiến chuột xuất hiện ở những nơi chưa từng thấy. Lại còn là chuột khổng lồ.

Kinh dị chuyện nhà vệ sinh công cộng thời La Mã, nơi tất cả mọi người chùi chung bằng 1 cái que

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
Kinh dị chuyện nhà vệ sinh công cộng thời La Mã, nơi tất cả mọi người chùi chung bằng 1 cái que
Đó là một cái que buộc bọt biển được 500 anh em truyền tay nhau chùi đến lúc hỏng thì thôi...

Điệp viên nghỉ hưu kể chuyện nghề: Hóa ra những gì chúng ta xem trên phim lâu nay thực sự tồn tại, thậm chí đôi khi còn thú vị hơn thế

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
Điệp viên nghỉ hưu kể chuyện nghề: Hóa ra những gì chúng ta xem trên phim lâu nay thực sự tồn tại, thậm chí đôi khi còn thú vị hơn thế
Điệp viên chắc chắn là một trong những nghề thú vị, đặc biệt, nguy hiểm và khiến mọi người tò mò bậc nhất thế giới.

Siêu thị tại Hà Lan bị doạ tẩy chay vì bán phở Việt “fake”: Trông chẳng khác gì mì trộn, sợi vàng như nghệ, ăn kèm sốt thịt gà

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
Siêu thị tại Hà Lan bị doạ tẩy chay vì bán phở Việt “fake”: Trông chẳng khác gì mì trộn, sợi vàng như nghệ, ăn kèm sốt thịt gà
Nhiều khách hàng bức xúc khi nhìn thấy món phở "quốc hồn quốc tuý" của Việt Nam bị chế tạo theo một phiên bản hoàn toàn khác, thậm chí họ còn kêu gọi tẩy chay chuỗi siêu thị này.

Bill Gates, vắc xin và những chiếc khẩu trang

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
Bill Gates, vắc xin và những chiếc khẩu trang
Dù đã được tiêm vắc xin chống Covid-19 nhưng tỷ phú từ thiện Bill Gates nói rằng ông vẫn tiếp tục đeo khẩu trang, nhất là khi ở gần những người cao tuổi chưa được tiêm phòng.

"Soi" Joker của Justice League: Đổi giọng, che hình xăm để "lột xác" từ trong ra ngoài

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
"Soi" Joker của Justice League: Đổi giọng, che hình xăm để "lột xác" từ trong ra ngoài
Snyder đã hé lộ tạo hình đầu tiên về Joker trong đoạn trailer mới ra mắt. Không quá lời khi cho rằng Justice League của Snyder có cách tiếp cận hoàn toàn mới về nhân vật này. Sự lột xác này mạnh mẽ đến mức nào?

Đây là cây đinh ba của Aquaman với khả năng phóng nước cực đỉnh, dùng để rửa bát siêu sạch

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
Đây là cây đinh ba của Aquaman với khả năng phóng nước cực đỉnh, dùng để rửa bát siêu sạch
Không quá bá đạo như nguyên tác truyện tranh, nhưng cây đinh ba của Aquaman này hoàn toàn có thể sử dụng để rửa bát, rửa ô tô hay đấu súng nước với bạn bè.

Bóng tối phía sau ngành công nghiệp anime tỷ USD của Nhật Bản

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
Bóng tối phía sau ngành công nghiệp anime tỷ USD của Nhật Bản
Đại dịch thúc đẩy sự bùng nổ của ngành công nghiệp anime Nhật Bản. Nhưng dù khối lượng công việc và lợi nhuận của ngành tăng lên, các họa sĩ diễn hoạt vẫn nhận mức lương ít ỏi.

[Video] Hé lộ loạt kỹ xảo đỉnh cao giúp Lord of the Rings vẫn đẹp lung linh, không hề "out meta" so với phim ngày nay

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
[Video] Hé lộ loạt kỹ xảo đỉnh cao giúp Lord of the Rings vẫn đẹp lung linh, không hề "out meta" so với phim ngày nay
Dù đã 2 thập kỷ trôi qua nhưng những kỹ xảo trong bộ 3 phim The Lord of the Rings vẫn cứ là đẹp mê hồn và không hề bị lép vế so với các tác phẩm hiện tại

WandaVision: Những đoạn quảng cáo vô thưởng vô phạt, vô vị vô duyên hóa ra lại liên quan rất mật thiết đến Wanda

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
WandaVision: Những đoạn quảng cáo vô thưởng vô phạt, vô vị vô duyên hóa ra lại liên quan rất mật thiết đến Wanda
Những đoạn quảng cáo trong WandaVision có thể coi là easter egg nhỏ liên quan đến quá khứ, hiện tại và cả tương lai của nữ pháp sư quyền năng Wanda Maximoff.

Trailer Army of the Dead lên sóng: Mãn nhãn với phi vụ cướp nhà băng gay cấn giữa trung tâm đại dịch zombie

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
Trailer Army of the Dead lên sóng: Mãn nhãn với phi vụ cướp nhà băng gay cấn giữa trung tâm đại dịch zombie
Dưới bàn tay của đạo diễn Zack Snyder, Army of the Dead sẽ là 1 luồng gió mới lạ cho dòng phim zombie vốn đã quá quen thuộc với khán giả thế giới.

Bí mật ẩn sau 6 chiếc ghế luôn 'cháy vé' của hãng hàng không Singapore Airlines

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
Bí mật ẩn sau 6 chiếc ghế luôn cháy vé của hãng hàng không Singapore Airlines
Không phải hạng ghế thương gia, trên chiếc Airbus A350-900ULR của hãng Singapore Airline luôn có 6 chỗ ngồi được các hành khách tranh giành nhau mỗi khi đặt chỗ.

Dàn diễn viên Spider-Man hé lộ tên phần phim tiếp theo: Mỗi người 1 tiêu đề, không rõ là đang troll khán giả hay "tung thính" cho đa vũ trụ

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
Dàn diễn viên Spider-Man hé lộ tên phần phim tiếp theo: Mỗi người 1 tiêu đề, không rõ là đang troll khán giả hay "tung thính" cho đa vũ trụ
Chưa ra mắt nhưng Spider-Man 3 đã biết cách "bắt lú" fan hâm mộ rồi.

WandaVision: Cô hàng xóm thân thiện Agnes hiện nguyên hình phản diện, nhưng nhiều khả năng vẫn chưa phải trùm cuối

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
WandaVision: Cô hàng xóm thân thiện Agnes hiện nguyên hình phản diện, nhưng nhiều khả năng vẫn chưa phải trùm cuối
Cú twist đến sái cổ trong tập mới nhất của WandaVision đã hé lộ Agnes thực chất chính là phù thủy Agatha Harkness, nhưng rất có thể đằng sau đó vẫn còn 1 thế lực đen tối khác đang giật dây để phá hoại cuộc đời của Wanda.
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat