Nghiên cứu gây tranh cãi: theo dõi tù nhân để biết ăn nhiều muối có hại hay không

Nghiên cứu gây tranh cãi: theo dõi tù nhân để biết ăn nhiều muối có hại hay không
Theo: zknight Theo Trí Thức Trẻ
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Liệu như vậy có đạo đức?

Có rất nhiều cuộc chiến trong khoa học dinh dưỡng, lĩnh vực mà hiểu biết và những kết luận của chúng ta có thể thay đổi sau vài thập kỷ. Từ tác hại của đường cho đến chất béo không hẳn xấu, nhưng có lẽ vấn đề gây tranh cãi dai dẳng nhất, tồn tại cho đến tận bây giờ, là “cuộc chiến tranh” về muối.

Trong một vài thập kỷ gần đây, các quan chức y tế cộng đồng đã đẩy người dân đến chuyện ăn ít muối đi, với hi vọng giảm thiểu tình trạng huyết áp cao và tỷ lệ mắc bệnh tim mạch trong dân số.

Cũng trong cùng quãng thời gian ấy, một phe đối lập đã thách thức các hướng dẫn ăn uống này, nói rằng chúng không dựa trên khoa học: Không có bằng chứng vững chắc nào liên kết trực tiếp giữa lượng muối ăn vào và bệnh tim trong dài hạn.

Một bài báo với tựa đề “Khoa học về muối”, đăng trên tạp chí Science từ năm 1998, đã tường thuật cuộc chiến tranh muối này trong đó có những lời đả kích từ cả 2 phía.

Một bên đã lấy một bài báo khoa học và gọi đó là "bằng chứng thuyết phục về giá trị của việc giảm lượng natri [trong chế độ ăn uống]". Trong khi đó, phe đối lập mỉa mai chính bài báo đó "đọc giống như một bộ phim hài của người New York", và là "ví dụ tồi tệ nhất của một phân tích lớn được xuất bản bằng niềm tin vô vọng”.

Đó là năm 1998. Nhưng kể từ đó đến bây giờ, chúng ta cũng chưa có bằng chứng khoa học nào tốt hơn bài báo này.

Nghiên cứu gây tranh cãi: theo dõi tù nhân để biết ăn nhiều muối có hại hay không - Ảnh 1.

Trong khoa học dinh dưỡng, vấn đề gây tranh cãi dai dẳng nhất, tồn tại cho đến tận bây giờ, là “cuộc chiến tranh” về muối.

Điều gì sẽ chấm dứt và đưa ra kết luận cuối cùng cho các cuộc tranh luận? Nó phải là là một thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng: Tuyển mộ hàng ngàn người tham gia, phân ngẫu nhiên cho họ một chế độ ăn uống có muối thường xuyên và ít muối. Sau đó, theo dõi họ trong nhiều năm - không chỉ ghi lại những thay đổi ngắn hạn ví dụ như huyết áp mà cả những thay đổi dài hạn như các cơn đau tim và tử vong do bệnh tim.

Đây là những gì Viện Hàn lâm Y học Quốc gia Hoa Kỳ - trước đó là Viện Y tế - đề xuất năm 2012, ở phần cuối một đánh giá các nghiên cứu liên quan đến lượng muối trong chế độ ăn uống.

Vào tháng 5 năm 2017, Daniel Jones, một nhà nghiên cứu béo phì tại Trung tâm Y tế Đại học Mississippi, đã triệu tập một nhóm các nhà nghiên cứu với thành phần tham dự thuộc cả hai phe trong cuộc tranh luận về muối. Mục đích của ông là kiểm tra tính khả thi của một thử nghiệm đối chứng ngẫu nhiên.

“Vài năm qua, trong các tài liệu y học”, ông nói, “đã có…”. Jones dừng lại để tìm một từ nào đó cho chuẩn xác. “Tôi sẽ nói, đó là một tinh thần mang tính cà khịa nhiều hơn [khi nói về muối]. Tôi thấy thật khó chịu khi chứng kiến mọi người không đồng tình nhau trên một tinh thần thiếu tính xây dựng”.

Bản thân Jones tin rằng dữ liệu hiện tại đủ để ủng hộ mối liên hệ giữa muối và bệnh tim, nhưng ông cho rằng bằng chứng mạnh mẽ hơn, dưới hình thức một thử nghiệm ngẫu nhiên có kiểm soát, sẽ giúp thúc đẩy việc ban hành các chính sách hạn chế muối trong thực phẩm chế biến.

Nhóm mà Jones tập hợp lần lượt rà soát các lựa chọn nghiên cứu của họ. Bằng chứng tốt nhất liên quan đến lượng muối ăn vào và huyết áp cao đến từ các nghiên cứu theo dõi ngắn hạn, kéo dài vài tuần, trong đó tình nguyện viên được yêu cầu ăn uống theo chỉ định của các nhà nghiên cứu.

Nếu chọn hướng nghiên cứu này và kéo dài nó ra hàng năm trời, đến khi bệnh tim xuất hiện ở tình nguyện viên, sẽ là quá đắt đỏ. Và thẳng thắn mà nói, có bao nhiêu tình nguyện viên sẽ chịu tuân thủ theo một chế độ ăn uống nhạt nhẽo suốt nhiều năm?

Vì vậy, họ xem xét đến những đối tượng thuộc nhóm bắt buộc phải ăn kiêng với chế độ ăn đã được kiểm soát sẵn. Lựa chọn đầu tiên là nhà điều dưỡng bị loại trừ, vì nhiều người già có điều kiện y tế đặc biệt chỉ được ăn một lượng muối nhất định. Những binh lính trong quân đội cũng được loại trừ, bởi họ còn quá trẻ và thể hình tốt, nên sẽ mất quá nhiều thời gian để bệnh tim xuất hiện.

Lựa chọn cuối cùng còn lại chỉ có thể là nhà tù.

Trong tháng này, nhóm của Jones đã xuất bản một bài xã luận trên tạp chí Hypertension, đề xuất thực hiện một nghiên cứu chế độ ăn ít natri với đối tượng tham gia là những tù nhân. Jones cho biết hiện ông đang thảo luận với một công ty quản lý nhà tù tư nhân, để tiến hành một nghiên cứu thí điểm ban đầu.

Nhưng để chuẩn bị, Jones muốn viết bài này để thảo luận về một loạt các mối lo ngại – về đạo đức và hậu cần – khi thực hiện một nghiên cứu trong nhà tù.

Nghiên cứu gây tranh cãi: theo dõi tù nhân để biết ăn nhiều muối có hại hay không - Ảnh 2.

Nghiên cứu trong tù có thể đưa ra câu trả lời cho cuộc chiến về muối trong khoa học dinh dưỡng

Có nhiều lý do để thận trọng với một nghiên cứu trong nhà tù, kiểu nghiên cứu có một lịch sử lâu dài và đôi khi không tốt đẹp cho lắm. “Cho đến đầu những năm 1970”, giáo sư luật Lawrence Gostin viết, “R.J. Reynolds, Dow Chemical, Quân đội Hoa Kỳ, các công ty dược phẩm lớn và các nhà tài trợ khác đã tiến hành một loạt các nghiên cứu trên tù nhân - một quần thể bị giam cầm, dễ bị tổn thương nhưng lại rất dễ tiếp cận”.

Một số thí nghiệm khét tiếng từng được thực hiện tại Nhà tù Holmesburg ở Philadelphia, các bác sĩ da liễu đã đưa cho tù nhân sử dụng một bộ sản phẩm bao gồm cả các thành phần sau này trở thành kem dưỡng da trị mụn Retin-A. “[Khi nhìn vào một nhà tù] tất cả những gì tôi nhìn thấy trước mặt mình là một cánh đồng da”, vị bác sĩ da liễu nói với một phóng viên báo chí. “Nó giống như một người nông dân lần đầu tiên nhìn thấy cánh đồng vậy”.

Từ những năm 1970, nhất là sau nghiên cứu Tuskegee (trong đó các nhà khoa học cố tình bỏ mặc, không điều trị cho một quần thể người Mỹ gốc Phi bị giang mai ở nông thôn, để nghiên cứu về nó dưới vỏ bọc là một chương trình chăm sóc sức khỏe miễn phí từ chính phủ) khiến người dân Mỹ phản đối kịch liệt, quốc hội Mỹ đã phải thực hiện các phiên điều trần về việc bảo vệ con người và thông qua Đạo luật Nghiên cứu Quốc gia.

Từ đó, tù nhân được coi là một quần thể dân số dễ bị tổn thương - cùng với trẻ em, phụ nữ mang thai và người bị khuyết tật về tinh thần - những người yêu cầu phải được bảo vệ đặc biệt khi tham gia vào các nghiên cứu khoa học.

"Sự đồng ý [tham gia nghiên cứu tự nguyện] mang một ý nghĩa rất khác trong môi trường nhà tù", Marc Morjé Howard, giám đốc chương trình Prisons and Justice Initiative tại Georgetown, người mà Jones cũng tham khảo ý kiến cho những ý tưởng sơ bộ về nghiên cứu muối cho biết.

Các tù nhân tham gia vào một nghiên cứu để có thể tiếp cận với dịch vụ chăm sóc sức khỏe, hoặc bởi vì họ tin rằng mình phải làm như vậy để được các viên chức cải huấn đối đãi tốt hơn. Tù nhân có thể không được tự do lựa chọn nữa.

Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ hiện đang hạn chế các nghiên cứu trong tù do liên bang tài trợ và phân chúng thành 5 loại: 1) nghiên cứu bản thân hành vi giam giữ hoặc hành vi phạm tội, 2) nghiên cứu các nhà tù như tổ chức, 3) nghiên cứu các điều kiện ảnh hưởng không cân xứng đến tù nhân như nghiện ma túy hoặc viêm gan, 4) nghiên cứu dịch tễ học về tỷ lệ và các yếu tố nguy cơ của bệnh, và 5) nghiên cứu có thể giúp các tù nhân tham gia vào nghiên cứu.

Nghiên cứu về muối, Jones nói, nằm trong hạng mục cuối cùng. Các kết quả của nó có thể được sử dụng để điều chỉnh lượng muối trong các hướng dẫn chế độ ăn cho cả người bình thường và tù nhân trong các nhà tù.

Nghiên cứu thí điểm sẽ được tài trợ bởi tư nhân, nhưng nhóm nghiên cứu hy vọng sẽ xin được nguồn tài trợ của liên bang, cho một nghiên cứu lớn hơn thực hiện tại nhiều nhà tù khác nhau. Các nhà tù liên bang mới là một mẫu lý tưởng để tiêu chuẩn hóa nghiên cứu.

Về cơ bản, các tù nhân sẽ được chia làm 2 nhóm ngẫu nhiên tuân thủ chế độ ăn uống hiện tại của họ hoặc chế độ ăn mới ít hơn 2.300 miligam natri mỗi ngày, theo khuyến cáo của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ.

Các tù nhân sẽ không thể chọn thực đơn mà họ được cung cấp - lý do là họ không có quyền kiểm soát các thực đơn trong nhà tù, Jones nói - nhưng họ có thể quyết định liệu có muốn dữ liệu sức khỏe của mình được thu thập cho nghiên cứu hay không.

Nghiên cứu gây tranh cãi: theo dõi tù nhân để biết ăn nhiều muối có hại hay không - Ảnh 3.

Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ khuyến cáo mọi người không nên ăn quá 2.300 mg natri mỗi ngày

Trên thực tế, liệu giảm lượng muối trong tất cả các nhà tù, và phục vụ tù nhân những thức ăn mà hầu hết mọi người thấy chúng nhạt nhẽo, thì có lành mạnh hơn? (Người Mỹ trung bình ăn 3.400 mg natri mỗi ngày).

Thức ăn không ngon miệng – chứa dinh dưỡng nhưng không vị - đã được sử dụng như một hình thức trừng phạt trong các nhà tù. Howard đề nghị các tù nhân - những người được lựa chọn làm đối tượng tham gia vào nghiên cứu chế độ ăn ít natri - phải được cung cấp một lựa chọn không tham gia, vì cả sức khỏe hoặc các vấn đề về hương vị họ nên biết mình sẽ phải đối mặt.

Nhưng điều đó có thể gây ra phiền phức trong công tác hậu cần. Không có cách nào để theo dõi chính xác những gì mà các tù nhân đang ăn. “Mọi người chia sẻ thức ăn của mình. Có khi họ đổ cả khay thức ăn đi”, Aaron Littman, một luật sư tại Trung tâm Nhân quyền phía Nam cho biết.

Thực phẩm nhà tù cũng nổi tiếng là xấu, và nhiều tù nhân bổ sung chế độ ăn uống của họ với thức ăn mua ngoài - hầu hết là các loại đồ ăn vặt nhiều muối như ramen hoặc snack. Jones cho biết một mục tiêu của nghiên cứu thí điểm là định lượng được các thực phẩm mua ngoài của các tù nhân, và họ có thể làm việc với nhà cung cấp để hạn chế việc bán các loại thực phẩm giàu natri cho tù nhân.

"Thật khó để phóng đại tầm quan trọng của thực phẩm trong nhà tù", Keramet Reiter, một nhà tội phạm học tại Đại học California ở Irvine, người đã thực hiện nghiên cứu trong các nhà tù cho biết. Những gói mỳ ramen được coi như tiền tệ. Các tù nhân tích trữ các bữa ăn từ ramen, Doritos, thịt bò và nhiều loại thực phẩm khác. Lấy đi Doritos (chứa 210 mg natri mỗi ounce) của một nhóm có thể gây chia rẽ trong nhà tù.

Reiter lưu ý rằng ngay cả những nghiên cứu tốt nhất trong tù vẫn phải đối mặt với một tiền đề cơ bản: "Các nhà khoa học cần một môi trường và quần thể người tham gia được kiểm soát chạt. Họ đang khai thác một phần hoàn cảnh thể chế đó”.

Nghiên cứu y sinh tài trợ bởi liên bang trong các nhà tù hiện nay rất hiếm, vì những hạn chế đặt ra bởi Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ. Nhưng các công ty dược phẩm cũng có thể điều hành các thử nghiệm do tư nhân tài trợ bên trong các nhà tù - như họ đã từng thực hiện các nghiên cứu thuốc HIV ở Florida, Texas và Rhode Island - và họ không bị ràng buộc về mặt pháp lý bởi các quy định tương tự.

“Tôi nghĩ đó là chiếc hộp Pandora”, Reiter nói, và hệ thống nhà tù khiến cho việc lạm dụng dễ dàng xảy ra hơn.

Nghiên cứu gây tranh cãi: theo dõi tù nhân để biết ăn nhiều muối có hại hay không - Ảnh 4.

Tù nhân là một đối tượng nhạy cảm và dễ bị tổn thương với nghiên cứu khoa học

Paul Wright, người sáng lập Trung tâm Quốc phòng Nhân quyền, cũng đặt câu hỏi liệu một nghiên cứu về lượng muối có thực sự mang lại lợi ích cho các tù nhân hay không. Có rất nhiều vấn đề lớn hơn với hệ thống lương thực trong nhà tù: khẩu phần bị bớt xén, thức ăn thối, thực phẩm có nhãn "không dùng cho con người”.

Nếu những vấn đề cấp bách hơn đó không được khắc phục, ông nói, chẳng có sự khác biệt nào với tù nhân khi họ ăn ít hoặc nhiều muối hơn?

Các tù nhân cũng không hoàn toàn đại diện cho dân số nói chung, điều này có thể khiến cho việc tổng quát hóa dữ liệu của họ trở nên khó khăn hơn. Họ phần lớn là nam giới và tỷ lệ sắc tộc không cân đối. Họ có tỷ lệ sử dụng ma túy cao hơn, cả chuyện mắc HIV và viêm gan C.

Họ không phải là một quần thể dân số lý tưởng cho nghiên cứu sức khỏe, nhưng có thể họ là đối tượng duy nhất có thể tham gia. Các nhà khoa học chọn nghiên cứu tù nhân chỉ bởi họ là đối tượng cuối cùng và duy nhất có thể tham gia mà thôi.

Jones nói rằng ông ấy đang nhận được phản hồi từ cộng đồng khoa học — phần lớn là những ý kiến khích lệ - kể từ khi xuất bản đề xuất. Ông cũng hy vọng sẽ thu hút được nhiều nhà đạo đức học hơn và những người ủng hộ quyền của tù nhân tham gia vào cuộc thảo luận.

"Nói chung, chúng tôi đang tìm kiếm lời khuyên để trả lời liệu đây có phải là một ý tưởng điên rồ hay không", ông nói. "Hoặc [nghiên cứu tù nhân để tìm ra câu trả lời cho việc chúng ta nên ăn bao nhiêu muối] là điều mà mọi người nghĩ rằng có thể làm được".

Tham khảo Theatlantic

Đài thiên văn tại Canada phát hiện tín hiệu sóng vô tuyến lạ tới từ ngoài Dải Ngân hà

tinybook tinybook 6 ngày 3 giờ
Đài thiên văn tại Canada phát hiện tín hiệu sóng vô tuyến lạ tới từ ngoài Dải Ngân hà
Tính chất và nguồn gốc của những đợt bùng nổ sóng vô tuyến nhanh vẫn còn là ẩn số.

Xôn xao việc bác sỹ "truyền 5 lít bia vào cơ thể người đàn ông để giải ngộ độc rượu" - vì sao lại thế?

tinybook tinybook 6 ngày 6 giờ
Xôn xao việc bác sỹ "truyền 5 lít bia vào cơ thể người đàn ông để giải ngộ độc rượu" - vì sao lại thế?
Các bác sỹ ở Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị đã truyền 5 lít bia (tương đương 15 lon) vào cơ thể người đàn ông để giải ngộ độc rượu.

Thực tập sinh NASA tìm ra một siêu Trái Đất cách chúng ta 226 năm ánh sáng

tinybook tinybook 6 ngày 9 giờ
Thực tập sinh NASA tìm ra một siêu Trái Đất cách chúng ta 226 năm ánh sáng
Sử dụng dữ liệu từ kính thiên văn Kepler, hai thực tập sinh NASA và một nhóm các nhà thiên văn học nghiệp dư đã tìm thấy một "siêu Trái Đất".

Đột phá mới: Trí tuệ nhân tạo biến tín hiệu não thành giọng nói, giúp người khiếm thanh "nói" được

tinybook tinybook 6 ngày 22 giờ
Đột phá mới: Trí tuệ nhân tạo biến tín hiệu não thành giọng nói, giúp người khiếm thanh "nói" được
Các nhà khoa học làm việc cật lực, với một lượng dữ liệu giới hạn, để tìm ra cách cho những người khiếm thanh một giọng nói.

Đại dương không hề đẹp đẽ như ta tưởng, đó còn là nỗi ảm ảnh kinh hoàng với 7% người trưởng thành ở Mỹ

tinybook tinybook 1 tuần 19 giờ
Đại dương không hề đẹp đẽ như ta tưởng, đó còn là nỗi ảm ảnh kinh hoàng với 7% người trưởng thành ở Mỹ
Sợ hãi đến co rúm lại khi tới gần biển hoặc xem phim/ảnh về đại dương xanh thẳm - đó là Thalassophobia, hay hội chứng sợ biển.

Các nhà khoa học Ấn Độ vừa tuyên bố Isaac Newton và Albert Einstein đều sai, tạo làn sóng ngụy khoa học nguy hiểm

tinybook tinybook 1 tuần 1 ngày
Các nhà khoa học Ấn Độ vừa tuyên bố Isaac Newton và Albert Einstein đều sai, tạo làn sóng ngụy khoa học nguy hiểm
Việc gắn khoa học với những văn tự cổ Ấn Độ không phải hiếm, nhưng càng ngày, mọi chuyện càng đi quá giới hạn.

Cụ "già gân" 71 tuổi tự chế một cái thùng gỗ khổng lồ, một mình lênh đênh vượt Đại Tây Dương bằng dòng biển

tinybook tinybook 1 tuần 1 ngày
Cụ "già gân" 71 tuổi tự chế một cái thùng gỗ khổng lồ, một mình lênh đênh vượt Đại Tây Dương bằng dòng biển
Chúc cho chuyến hành trình của cụ Jean-Jacques Savin thành công và thuận lợi.

Đây là lý do khiến Coca-cola đóng chai thủy tinh chuẩn vị hơn hẳn lon nhôm hoặc chai nhựa

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
Đây là lý do khiến Coca-cola đóng chai thủy tinh chuẩn vị hơn hẳn lon nhôm hoặc chai nhựa
Trong bài viết với tựa đề "3 lý do khiến soda ngon hơn khi đóng chai thủy tinh" đăng tải trên MyRecipes, tác giả Corey Williams đã dùng khoa học để chứng minh: Coca-cola chai thủy tinh ngon hơn chai nhựa/lon nhôm.

Xe ô tô trượt địa hình bằng động cơ máy bay của Liên Xô – như viễn tưởng mà hóa ra là có thật

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
Xe ô tô trượt địa hình bằng động cơ máy bay của Liên Xô – như viễn tưởng mà hóa ra là có thật
Những chiếc xe trượt tuyết "Sever-2" đầu tiên có cấu tạo gồm phần thân lấy từ xe ô tô Pobeda được gắn lên 4 ván trượt và sử dụng động cơ máy bay có công suất 260 mã lực.

Trí tuệ nhân tạo phát hiện Alzheimer trong các bản chụp cắt lớp não sớm 6 năm so với chẩn đoán

tinybook tinybook 1 tuần 3 ngày
Trí tuệ nhân tạo phát hiện Alzheimer trong các bản chụp cắt lớp não sớm 6 năm so với chẩn đoán
Sử dụng một bản chụp cắt lớp não thông thường, các nhà nghiên cứu đã lập trình một thuật toán học máy để chẩn đoán bệnh Alzheimer giai đoạn sơ khởi 6 năm trước khi một cuộc chẩn đoán lâm sàng được thực hiện - từ đó cho bác sỹ cơ hội can thiệp sớm.

12 phút nghẹt thở của Trung Quốc: Bước ngoặt làm nên kỳ tích vũ trụ "vô tiền khoáng hậu"

tinybook tinybook 1 tuần 3 ngày
12 phút nghẹt thở của Trung Quốc: Bước ngoặt làm nên kỳ tích vũ trụ "vô tiền khoáng hậu"
Khoảnh khắc tàu thăm dò Chang’e-4 hạ cánh thành công xuống nửa tối của Mặt Trăng vào ngày 3/1/2019 sẽ được lưu giữ mãi mãi trong hành trình khám phá vũ trụ của loài người.

Mặt Trăng sẽ có những sinh vật đầu tiên sinh trưởng?

tinybook tinybook 1 tuần 3 ngày
Mặt Trăng sẽ có những sinh vật đầu tiên sinh trưởng?
Tàu thăm dò Hằng Nga 4 của Trung Quốc đáp xuống vùng tối Mặt trăng hôm 3/1 mang theo một số sinh vật sống trên thiết bị đổ bộ.

Hệ thống dọn rác biển của tài năng trẻ 24 tuổi gặp hư hại nặng, đang phải kéo về bờ để sửa chữa

tinybook tinybook 1 tuần 5 ngày
Hệ thống dọn rác biển của tài năng trẻ 24 tuổi gặp hư hại nặng, đang phải kéo về bờ để sửa chữa
"Chúng tôi tin rằng những khúc mắc đều có thể giải quyết được, và việc dọn sạch Mảng Rác Lớn Thái Bình Dương sẽ tiếp tục vào năm 2019", Boyan Slat, CEO 24 tuổi của dự án, khẳng định.

Những lý do thú vị khiến xí bệt của Đức có cống thoát ngược đời với thế giới

tinybook tinybook 1 tuần 5 ngày
Những lý do thú vị khiến xí bệt của Đức có cống thoát ngược đời với thế giới
Người Đức rất kỹ tính, họ làm như vậy là có lý do cả.

Đây là tấm ảnh đầu tiên chụp vùng tối của Mặt Trăng, sáng sủa hơn hẳn tên gọi của nó

tinybook tinybook 1 tuần 6 ngày
Đây là tấm ảnh đầu tiên chụp vùng tối của Mặt Trăng, sáng sủa hơn hẳn tên gọi của nó
Năm 2019 mở ra bằng một tấm ảnh lịch sử ngành vũ trụ: Một tấm ảnh chụp Mặt Trăng.

Trung Quốc hạ cánh thành công tàu thăm dò lên vùng tối của Mặt Trăng, đánh dấu mốc lịch sử cả ngành du hành vũ trụ

tinybook tinybook 1 tuần 6 ngày
Trung Quốc hạ cánh thành công tàu thăm dò lên vùng tối của Mặt Trăng, đánh dấu mốc lịch sử cả ngành du hành vũ trụ
Nhiệm vụ lần này của sứ mệnh Chang'e-4 có rất nhiều khía cạnh thú vị.

Các nhà khoa học khám phá ra dưới đáy đại dương có một cái hồ úp ngược, tiếp nước cho một thác nước cũng chảy ngược!

tinybook tinybook 1 tuần 6 ngày
Các nhà khoa học khám phá ra dưới đáy đại dương có một cái hồ úp ngược, tiếp nước cho một thác nước cũng chảy ngược!
Khu vực mạch thủy nhiệt lớn vừa được khám phá, mới được đặt tên và đầy những sinh vật biển chưa ai biết tới.

Very Slow Movie Player: Thiết bị kỳ lạ biến bộ phim dài 2 tiếng 17 phút thành 8220 tiếng bằng cách hiển thị 24 hình/giờ

tinybook tinybook 2 tuần 2 giờ
Very Slow Movie Player: Thiết bị kỳ lạ biến bộ phim dài 2 tiếng 17 phút thành 8220 tiếng bằng cách hiển thị 24 hình/giờ
Theo trưởng dự án Bryan Boyer, "Very Slow Movie Player" đi ngược lại xu hướng âm thanh và hình ảnh tốc độ cao của thế giới hiện đại. Nó giống với việc tận hưởng phim dưới dạng một cuốn sách, làm chậm mọi thứ xuống cực độ cho phép ta đánh giá đối tượng kỹ lưỡng hơn.

Khám phá thị trấn độc đáo ở Nhật Bản, nơi chính quyền cho tiền để các cặp đôi sinh con

tinybook tinybook 2 tuần 3 giờ
Khám phá thị trấn độc đáo ở Nhật Bản, nơi chính quyền cho tiền để các cặp đôi sinh con
Bài học từ một thị trấn nhỏ ở Nhật Bản trong cách thu hút người dân sinh con nhằm tránh tình trạng già hóa dân số, sẽ là lời giản cho vấn đề đau đầu nhất mà nước Nhật đang phải đối mặt hiện nay.

Tàu vũ trụ Trung Quốc đã sẵn sàng để hạ cánh xuống vùng tối của “Chị Hằng”

tinybook tinybook 2 tuần 3 giờ
Tàu vũ trụ Trung Quốc đã sẵn sàng để hạ cánh xuống vùng tối của “Chị Hằng”
Tàu thăm dò không người lái Hằng Nga 4 đã đi vào quỹ đạo để chuẩn bị cho “một cuộc đổ bộ mềm đầu tiên ở phía mặt tối của Mặt Trăng”.

Thấy gì từ 5 camera sau trên Nokia 9 PureView: Đi ngược thời đại và dã tâm cướp ngôi của Huawei

tinybook tinybook 1 tuần 1 ngày
Thấy gì từ 5 camera sau trên Nokia 9 PureView: Đi ngược thời đại và dã tâm cướp ngôi của Huawei
Nokia muốn trở lại thành một gã khổng lồ di động. Cách để Nokia làm điều đó: tạo ra chiếc camera phone đi ngược lại triết lý của cả Apple, Google lẫn Huawei.

5 thách thức lớn nhất của Apple trong năm 2019

tinybook tinybook 1 tuần 3 ngày
5 thách thức lớn nhất của Apple trong năm 2019
Apple thừa biết việc bán iPhone trong năm 2019 sẽ khó khăn hơn nhiều so với trước đây.

Samsung sẽ tập trung vào AI và IoT tại CES 2019

tinybook tinybook 1 tuần 4 ngày
Samsung sẽ tập trung vào AI và IoT tại CES 2019
Ít có khả năng Samsung giới thiệu smartphone mới tại CES 2019.

Phi công Trung Quốc bị phạt 40 triệu đồng, cấm bay 6 tháng vì cho vợ vào buồng lái để trốn vé

tinybook tinybook 6 ngày 2 giờ
Phi công Trung Quốc bị phạt 40 triệu đồng, cấm bay 6 tháng vì cho vợ vào buồng lái để trốn vé
Bên cạnh đó, 2 phi công phụ lái cùng 1 giám sát viên an toàn hàng không cũng bị phạt và đình chỉ công tác.

Học các thương hiệu lớn xử lý scandal: 3 pha "lật kèo" đỉnh cao xứng đáng được ghi vào giáo trình marketing

tinybook tinybook 6 ngày 4 giờ
Học các thương hiệu lớn xử lý scandal: 3 pha "lật kèo" đỉnh cao xứng đáng được ghi vào giáo trình marketing
Không thương hiệu nào miễn nhiễm với scandal. Vấn đề là cách họ xử lý thế nào thôi.

Chuyện nước Nhật: Tuyết rơi dày, lũ khỉ tuyết rủ nhau đu dây điện thoại cho đỡ lạnh chân

tinybook tinybook 6 ngày 5 giờ
Chuyện nước Nhật: Tuyết rơi dày, lũ khỉ tuyết rủ nhau đu dây điện thoại cho đỡ lạnh chân
Sự thông minh lém lỉnh của khỉ tuyết Nhật Bản đã vươn lên tầm cao mới.

Nếu muốn biết bạn thông minh đến mức độ nào, hãy thử sức với 3 câu đố này của giáo sư Mỹ

tinybook tinybook 6 ngày 6 giờ
Nếu muốn biết bạn thông minh đến mức độ nào, hãy thử sức với 3 câu đố này của giáo sư Mỹ
Bạn có biết không, khi giải Toán, những người trả lời sai thường trả lời sai giống nhau.

Thời điểm nào tốt nhất trong ngày để uống cà phê, bạn đã biết chưa ?

tinybook tinybook 6 ngày 9 giờ
Thời điểm nào tốt nhất trong ngày để uống cà phê, bạn đã biết chưa ?
Cà phê là một loại thức uống quen thuộc với nhiều người, tuy nhiên, uống như thế nào và vào lúc nào để tránh gây hại cho sức khỏe thì không phải ai cũng biết!

Đây rồi, Doctor Strange 2 dự kiến sẽ ra rạp vào mùa hè năm 2021!

tinybook tinybook 6 ngày 9 giờ
Đây rồi, Doctor Strange 2 dự kiến sẽ ra rạp vào mùa hè năm 2021!
Mới đây, Marvel Studio đã thông báo về việc phần 2 của phim Trang đại phu, Doctor Strange sẽ được ra rạp vào mùa hè năm 2021.

Chiếc chăn thông minh bên ấm sực bên thông thoáng sẽ giúp các cặp đôi không "kèn cựa" giành chăn mỗi đêm

tinybook tinybook 6 ngày 20 giờ
Chiếc chăn thông minh bên ấm sực bên thông thoáng sẽ giúp các cặp đôi không "kèn cựa" giành chăn mỗi đêm
Với giá khởi điểm từ 6,5 triệu đồng, chăn thông minh Smartduvet có khả năng tự trải phẳng, tăng giảm nhiệt độ mỗi bên thông qua ứng dụng smartphone.
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat