Món cơm rang huyền thoại này đã thống trị bữa ăn ba miền đất Ấn Độ, Pakistan và Bangladesh như thế nào?

Món cơm rang huyền thoại này đã thống trị bữa ăn ba miền đất Ấn Độ, Pakistan và Bangladesh như thế nào?
Theo: Dink; Thiết kế: Jordy Theo Trí Thức Trẻ
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Một bản giao hưởng nức mũi của cơm, thịt và gia vị đậm đà, xuất hiện trong mọi dịp đông người sum vầy tụ họp.
Món cơm rang huyền thoại này đã thống trị bữa ăn ba miền đất Ấn Độ, Pakistan và Bangladesh như thế nào? - Ảnh 1.

Tham khảo bài viết của cô Bhakti Mathur đăng trên SCMP.

Ngay trên đường phố Ấn Độ, khách du lịch tận mắt chiêm ngưỡng màu nâu vàng của những miếng thịt gà mềm và mọng nước, được ướp đẫm gia vị đặc biệt và đặt bên trong một chảo cơm đổ đầy nguyên liệu chính là gạo basmati - thứ gạo hạt dài đặc trưng đất Nam Á. Hòa quyện với tổ hợp hấp dẫn ấy là nhụy hoa nghệ tây, nhục đậu khấu, bạch đậu khấu hay hành phi thơm lừng (tùy tay đầu bếp); có những tiệm phục vụ cơm rang biryani với raita (một loại sữa chua địa phương) và bagara baingan (cà ri kèm cà tím nướng). Đọc nguyên liệu và thấy ngay mùi thơm nồng của cơm rang biryani; chẳng lạ khi món ăn độc đáo, dễ thực hiện, vừa ngon vừa đẫy đà này chiếm được cảm tình của bất kỳ ai nếm thử.

Biryani là món ăn có thể xuất hiện vào mọi dịp, còn được trang trọng sở hữu một chỗ đứng trong các tiệc cưới và lễ hội. Có thể coi đây là chảo cơm rang nối tình hữu nghị ba nước Ấn Độ, Pakistan và Bangladesh; con dân ba quốc gia này sở hữu điểm chung lớn nhất là tình yêu món ăn có lịch sử lâu đời.

Món cơm rang huyền thoại này đã thống trị bữa ăn ba miền đất Ấn Độ, Pakistan và Bangladesh như thế nào? - Ảnh 2.

Biryani, món cơm xuất hiện từ đường phố cho tới những bữa ăn trang trọng.

"Cơm rang biryani không chỉ là món ăn đơn thuần. Nó mang theo cả hoài niệm tuổi thơ, về những hương gia vị bay ngập nhà mỗi khi mẹ tôi đứng hàng giờ trong bếp để chuẩn bị một bữa biryani ra trò", ấy là lời cô Yesrab Ali Mirza, một người gốc Hong Kong nhưng sinh sống và làm việc tại Ấn Độ.

"Điểm tuyệt vời nhất của món biryani là bạn được san sẻ nó với người khác", cô Fariha Mehraj lớn lên tại Islamabad, Pakistan nói. "Nó mang gia đình và bạn bè lại gần nhau hơn, là món ăn gắn kết người với người. Công thức nấu cơm rang biryani của mẹ tôi đã được lưu truyền nhiều thế hệ, mẹ đã được bà tôi dạy cho. Tôi cảm thấy may mắn lắm vì cũng được mẹ truyền lại bí kíp".

Món cơm rang huyền thoại này đã thống trị bữa ăn ba miền đất Ấn Độ, Pakistan và Bangladesh như thế nào? - Ảnh 3.

Lịch sử của món cơm rang huyền thoại đã trải dài nhiều thế kỷ, nhiều nền văn hóa và đã hòa quyện với nhiều phong cách nấu ăn khác nhau. Đĩa cơm rang biryani hiện tại là sản phẩm của quá trình tiến hóa nhiều thế kỷ, hấp thu những tinh túy của các nền văn hóa từng nếm thử nó.

Món cơm rang huyền thoại này đã thống trị bữa ăn ba miền đất Ấn Độ, Pakistan và Bangladesh như thế nào? - Ảnh 4.

Một quầy phục vụ biryani tại New York.

Nhiều khả năng, nguồn gốc của món ăn này tới tiểu lục địa Ấn Độ từ miền đất Ba Tư, tức Iran của ngày nay. "Gốc gác của từ ‘biryani’ là ‘berenj’, nghĩa là ‘gạo’ trong tiếng Ba Tư kết hợp với ‘biryan’ tức là ‘nướng, rán’", Tara Despande, tác giả của nhiều cuốn sách ẩm thực Ấn Độ cho hay.

Món cơm rang huyền thoại này đã thống trị bữa ăn ba miền đất Ấn Độ, Pakistan và Bangladesh như thế nào? - Ảnh 5.

Nhiều người tin rằng món cơm rang biryani xuất thân từ cách các bộ lạc Turk sống tại Trung Á, vốn vẫn nấu chung thịt và gạo trong một nồi lớn đặt trên đống lửa. Theo lời nhà sử học nghiên cứu ẩm thực Lizzie Collingham, món cơm rang biryani tới từ căn bếp hoàng gia của Đế quốc Mogul, thống trị khu vực Ấn Độ và Pakistan từ thế kỷ thứ 15 cho tới thế kỷ thứ 18. Món cơm rang đã nằm trên đĩa vàng dâng lên bậc vua chúa thời xưa.

"Trong bếp của người Mogul, những văn hóa ẩm thực tới từ nhiều nơi quy tụ về một mối, hình thành một tổ hợp thực phẩm của người Hindu, Trung Á và Ba Tư", nhà nghiên cứu Collingham viết trong cuốn sách "Cà-ri, Câu chuyện về các Đầu bếp và Người chinh phạt".

Món cơm rang huyền thoại này đã thống trị bữa ăn ba miền đất Ấn Độ, Pakistan và Bangladesh như thế nào? - Ảnh 6.

"Nấu cơm rang biryani là một nghệ thuật", đầu bếp 38 tuổi Palash Mitra, người đứng đầu hai nhà hàng đồ ăn Ấn Độ nổi tiếng nhất nhì Hong Kong, chia sẻ. Người làm món cơm rang biryani phải sử dụng kỹ thuật làm bếp có tên "dum pukht", được cho là có nguồn gốc Ba Tư. Trong "dum pukht", từ "dum" có nghĩa là "hít vào" còn "pukht" có nghĩa "nấu". Thịt trong cơm có thể tới từ gà, bò, dê, heo, cừu, tôm hoặc cá.

Đầu bếp hạng nhất Palash Mitra nấu biryani với thịt dê. Theo cách anh làm, thịt dê được ướp với một tổ hợp đặc của sữa lên men, hành, tỏi, gia vị rồi được om mềm. Gạo được nấu riêng trong một nồi khác. Từng lớp cơm và thịt được xếp gọn vào nồi đất handi, đun từ từ trên ngọn lửa nhỏ. Anh Mitra đậy chặt nắp, bịt các khe hở bằng bột nhào nhằm ngăn hơi nước thoát ra khỏi nồi đất, cho phép thịt mềm ra với nước thịt thấm đẫm lên từng lớp cơm đã chín.

Chất lượng của một đĩa cơm rang biryani phụ thuộc vào độ ngon của cơm, thịt và cách thức gia vị được trộn đều với từng hạt gạo. "Trong một nồi biryani hoàn hảo, không có hạt cơm nào dính vào nhau cả", anh Mitra nhận định. 

Mỗi vùng, đĩa cơm rang biryani của người dân lại khác nhau, tạo thành một bộ công thức phong phú về cách chuẩn bị sao cho hợp nhất với người dân bản địa và hợp khẩu vị của bất kỳ ai nếm thử nó. Những phong cách làm cơm rang biryani nổi nhất đất Ấn tới từ vùng Kolkata, Hyderabad và Lucknow.

Món cơm rang huyền thoại này đã thống trị bữa ăn ba miền đất Ấn Độ, Pakistan và Bangladesh như thế nào? - Ảnh 7.

Món cơm rang biryani của thành phố Kolkata có hẳn một hành trình riêng. Ông Wajid Ali Shah, Tổng trấn khu vực Awadh (nay là bang Uttar Pradesh nằm tại phía Bắc Ấn Độ), bị người Anh bắt đi đày biệt xứ, từ thành phố Lucknow ông phải di chuyển tới Metiabruz, vùng ngoại ô Calcutta (nay là Kolkata). Sự việc diễn ra năm 1856.

Món cơm rang huyền thoại này đã thống trị bữa ăn ba miền đất Ấn Độ, Pakistan và Bangladesh như thế nào? - Ảnh 8.

Hai người đàn ông Ấn độ san sẻ nhau đĩa cơm biryani dịp lễ Eid al-Fitr.

"Việc cung cấp thức ăn cho lượng lớn người nhưng với hầu bao hạn hẹp là thử thách không nhỏ, nên đầu bếp của ông đã thay đổi công thức làm cơm biryani, thay thế mịt bằng khoai tây. Và hành động đó đã tạo ra món cơm rang biryani vùng Kolkata". Đó là lời giải thích của ông Ishtiaque Ahmad, chủ nhà hàng Shiraz - một trong những nơi phục vụ cơm rang biryani nổi tiếng và lâu đời nhất Kokalta cho hay.

Cha của ông Ahmad mở nhà hàng năm 1961, cùng lúc đó ông thuê Mohammed Shammuddin - hậu duệ của bếp trưởng dưới trướng Wajid Ali Shad khi xưa, về chuẩn bị đồ ăn cho cơ sở mới khánh thành.

Bà Manzilat Fatima, "chút" của Tổng trấn Wajid Ali Shah, giữ gìn truyền thống làm cơm rang biryani Kolkata và "số hóa" nó: bà đăng tải công thức làm món ăn gia truyền lên mạng. Ngay lập tức, bài đăng của bà Fatima lan truyền muôn nơi; ít ai cưỡng lại được hạt cơm rang ngon mềm của món biryani.

Món cơm rang huyền thoại này đã thống trị bữa ăn ba miền đất Ấn Độ, Pakistan và Bangladesh như thế nào? - Ảnh 9.

Bà Manzilat Fatima với đôi bàn tay làm nên món Kolkata Khandani Awadh Biryani trứ danh.

"Tôi nấu biryani với dầu mù tạc, ghee [bơ đã được lọc] và nhụy hoa nghệ tây", người phụ nữ 52 năm tuổi, chủ cửa hàng cơm có tên Manzilat, cho hay. "Công thức đó cho phép món biryani vừa thanh nhẹ lại nhiều vị". Món cơm "Kolkata Khandani Awadh Biryani" của bà nức tiếng địa phương, mỗi ngày cửa hàng nhận về khoảng 60 tới 80 đơn đặt.

Món cơm rang huyền thoại này đã thống trị bữa ăn ba miền đất Ấn Độ, Pakistan và Bangladesh như thế nào? - Ảnh 10.

Kể về biryani thì không thể không nhắc tới đĩa cơm trứ danh vùng Hyderabad. Món ăn xuất hiện sau khi người Mogul đánh chiếm thành công Hyderabad và phong Asaf Jah làm "nizam", người đứng đầu bộ máy cai trị địa phương. Đầu bếp của Asaf Jah nấu món biryani với 50 phong cách khác nhau, sử dụng những loại thịt ít ai nghĩ tới như dê, cá, chim cút, hươu hay thậm chí là thỏ rừng.

Món cơm rang huyền thoại này đã thống trị bữa ăn ba miền đất Ấn Độ, Pakistan và Bangladesh như thế nào? - Ảnh 11.

Các nizam cai trị vùng Hyderabad từ thế kỷ 17 cho tới thế kỷ 18, đĩa cơm rang biryani cai trị bữa ăn từ ngày đầu tiên nó được dọn lên bàn.

"Đĩa cơm biryani Hyderbad chính hiệu phải đi kèm với thịt dê sống", Amey Marathe chủ chuỗi nhà hàng Paradise Food Court, nổi tiếng với món biryani khắp vùng Hyderabad, nhận định. "Phong cách nấu sẽ yêu cầu thịt và gạo được nấu riêng, đặt vào nồi đất, chúng hòa quyện với nhau tạo nên hương vị tuyệt vời".

Từ đống củi lửa đặt nền đất, trên tay dân du mục Trung Á cho tới căn bếp hoàng gia, đĩa cơm rang biryani đã du hành một quãng đường dài để tới được các căn bếp Nam Á, và chiếm được ít nhiều cảm tình của bất kỳ ai có cơ hội nếm thử.

Đĩa cơm rang như sự hòa quyện của các nền văn hóa tứ phương, trở thành một thứ đặc sản có thể nhẹ nhàng trôi xuống thực quản của bất kỳ ai; một bản giao hưởng nức mũi của cơm, thịt và gia vị đậm đà. Món cơm này ắt là điểm chung ngon lành nhất của người dân ba miền Ấn Độ, Pakistan và Bangladesh, đĩa cơm nâu vàng là tượng trưng cho tình hảo hữu đẹp, là biểu tượng cho thấy những người hàng xóm không máu mủ nhưng vẫn có thể ngồi lại với nhau, san sẻ cái cay của miếng cơm hay cái bùi của miếng thịt.

Bạn đã có dịp thử qua món ăn thắm tình xóm giềng này chưa?

Musk lo ngại dự án DeepMind và "sự ngạo mạn" của những người thông minh sẽ cho phép AI thống trị loài người

tinybook tinybook 2 tháng 2 ngày
Musk lo ngại dự án DeepMind và "sự ngạo mạn" của những người thông minh sẽ cho phép AI thống trị loài người
Một lần nữa Elon Musk nêu lên lo lắng của mình về các hệ thống trí tuệ nhân tạo, vốn được cho là sẽ thay đổi cuộc sống con người theo chiều hướng tốt.

Tin vui: Huấn luyện thành công chó đánh hơi được người nhiễm COVID-19, tỷ lệ chính xác cực cao

tinybook tinybook 2 tháng 3 ngày
Tin vui: Huấn luyện thành công chó đánh hơi được người nhiễm COVID-19, tỷ lệ chính xác cực cao
Nếu được huấn luyện đúng cách, chó có thể phân biệt được mẫu nước bọt của người bị nhiễm SARS-CoV-2 và người không bị nhiễm, với tỷ lệ chính xác lên tới 94%.

Các nhà khoa học cuối cùng đã tìm ra điều gì làm cho coronavirus trở nên nguy hiểm

tinybook tinybook 2 tháng 3 ngày
Các nhà khoa học cuối cùng đã tìm ra điều gì làm cho coronavirus trở nên nguy hiểm
Hóa ra tác nhân gây bệnh đã ngụy trang sau khi lây nhiễm tế bào để ngăn chặn phản ứng nhanh chóng từ hệ thống miễn dịch của cơ thể.

The New York Times tiếp tục đăng tải một bài báo nữa cho thấy thêm bằng chứng về việc người ngoài hành tinh tồn tại

tinybook tinybook 2 tháng 4 ngày
The New York Times tiếp tục đăng tải một bài báo nữa cho thấy thêm bằng chứng về việc người ngoài hành tinh tồn tại
Nếu đúng là họ tới thăm ta thật, thì có lẽ nên tránh thời điểm 2020 này ra. Người Trái Đất đang có nhiều chuyện phải lo lắm rồi, không đủ thời giờ đón tiếp khách tới từ phương xa đâu.

Điều gì sẽ xảy ra nếu Oxy trên Trái Đất đột nhiên biến mất trong vòng 5 giây?

tinybook tinybook 2 tháng 4 ngày
Điều gì sẽ xảy ra nếu Oxy trên Trái Đất đột nhiên biến mất trong vòng 5 giây?
Việc Oxy biến mất trong vòng 5 giây cũng đủ khiến cho nhiều thứ trở nên bất thường, thậm chí khiến loài người cũng như toàn bộ các sinh vật khác đi đến kết cục diệt vong

Một quả bom hạt nhân đã được dùng để xử lý đám cháy 'không thể dập tắt' như thế nào?

tinybook tinybook 2 tháng 4 ngày
Một quả bom hạt nhân đã được dùng để xử lý đám cháy không thể dập tắt như thế nào?
Một vụ cháy lớn đã xảy ra bên trong một mỏ khí đốt ở Liên Xô và kéo dài tới 3 năm, mọi nỗ lực dập lửa thông thường đều thất bại cho tới khi quả bom hạt nhân được đưa tới.

Ở Nam Cực, có loài chim cánh cụt "đại tiện" ra đường phân dài tới 1,34 mét

tinybook tinybook 2 tháng 4 ngày
Ở Nam Cực, có loài chim cánh cụt "đại tiện" ra đường phân dài tới 1,34 mét
Nếu có dịp tới chơi Nam Cực mùa chim cánh cụt ấp trứng, bạn hãy dè chừng những đường dung dịch trắng nhờ bắn ra từ tổ chim nhé.

"Động vật có vú nào cũng mất khoảng 12 giây để đi vệ sinh" - nghiên cứu khoa học chứng minh điều thô nhưng thật

tinybook tinybook 2 tháng 4 ngày
"Động vật có vú nào cũng mất khoảng 12 giây để đi vệ sinh" - nghiên cứu khoa học chứng minh điều thô nhưng thật
Ăn vào thì phải thải ra thôi mà!

Dòng chảy bùn đen bạn đang nhìn thấy là thật 100% dù nhìn như quái vật từ phim kinh dị

tinybook tinybook 2 tháng 6 ngày
Dòng chảy bùn đen bạn đang nhìn thấy là thật 100% dù nhìn như quái vật từ phim kinh dị
Và chúng cũng nguy hiểm không kém gì những con quái vật trong phim ảnh.

Các nhà khoa học tiến hành nghiên cứu những "hố xanh" nằm dưới đáy đại dương, phát hiện ra được nhiều điều thú vị

tinybook tinybook 2 tháng 6 ngày
Các nhà khoa học tiến hành nghiên cứu những "hố xanh" nằm dưới đáy đại dương, phát hiện ra được nhiều điều thú vị
Tháng tới và tháng Năm/2021, các nhà khoa học sẽ tiến hành thám hiểm một hố xanh nữa ngoài khơi Florida.

Một chú vẹt đả bại 21 sinh viên Harvard trong một trò chơi về trí nhớ

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Một chú vẹt đả bại 21 sinh viên Harvard trong một trò chơi về trí nhớ
Loài vẹt xám châu Phi (Psittacus erithacus) có nhiều khả năng như sống hơn 50 năm, ghi nhớ nhiều từ tiếng Anh, và nếu có cơ hội, có thể chiến thắng cả một nhóm sinh viên Harvard trong trò chơi về trí nhớ.

Câu chuyện đau lòng về Genie, đứa trẻ biến thành "người rừng" không bao giờ học được cách giao tiếp

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Câu chuyện đau lòng về Genie, đứa trẻ biến thành "người rừng" không bao giờ học được cách giao tiếp
Genie là một trong những đứa trẻ bất hạnh nhất trong lịch sử của Hoa Kỳ, cô bé bị lạm dụng nghiêm trọng tới mức giống với "người rừng" hơn là một đứa trẻ bình thường.

Những lầm tưởng về thực phẩm và nấu ăn mà ai cũng mắc không ít thì nhiều

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Những lầm tưởng về thực phẩm và nấu ăn mà ai cũng mắc không ít thì nhiều
Mặc dù nấu ăn là một trong những kỹ năng cơ bản cũng như cổ xưa nhất của con người, nhưng nó vẫn chứa đầy hàng tá huyền thoại và các quan niệm sai lầm.

Du thuyền siêu sang làm bằng carbon tổng hợp và kính chống đạn

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Du thuyền siêu sang làm bằng carbon tổng hợp và kính chống đạn
Siêu nhẹ, siêu bền và cực kỳ mạnh mẽ là những từ có thể dùng để miêu tả chiếc du thuyền sang trọng này.

Bill Gates không hiểu thuyết âm mưu "cài vi chip vào người thông qua vắc-xin Covid-19" từ đâu ra, tiếp tục bác bỏ cáo buộc vô lý trên truyền hình

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Bill Gates không hiểu thuyết âm mưu "cài vi chip vào người thông qua vắc-xin Covid-19" từ đâu ra, tiếp tục bác bỏ cáo buộc vô lý trên truyền hình
Tin đồn không căn cứ nhưng vẫn khiến nhiều lần Bill Gates và nhiều bên khác lên tiếng đính chính.

Đợt sóng nhiệt lớn tại Siberia khiến biển biển băng Bắc Cực tan với tốc độ đáng lo ngại

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Đợt sóng nhiệt lớn tại Siberia khiến biển biển băng Bắc Cực tan với tốc độ đáng lo ngại
Thời tiết Siberia lúc này chẳng khác gì khu vực cận xích đạo trong một ngày hè oi ả.

Canada phát hiện ra loài khủng long bay mới, có kích thước tương đương một chiếc máy bay nhỏ

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Canada phát hiện ra loài khủng long bay mới, có kích thước tương đương một chiếc máy bay nhỏ
Các nhà cổ sinh vật học Canada gần đây đã phát hiện và đã đặt tên cho một loài Pterizard mới với sải cánh dài tới 10 mét.

Machimosaurus rex: Loài cá sấu nước mặn to lớn nhất từng được con người phát hiện

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Machimosaurus rex: Loài cá sấu nước mặn to lớn nhất từng được con người phát hiện
Machimosaurus là một chi thuộc họ Teleosauridae sống vào thời kỳ Jura muộn. Hóa thạch của chúng được tìm thấy ở Morocco, Thụy Sĩ. Các hóa thạch khác được tìm thấy ở Anh, Pháp, Đức, và Bồ Đào Nha.

Nhóm bạn dùng trực thăng để tái hiện lại hình nền ấn tượng của macOS Big Sur

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Nhóm bạn dùng trực thăng để tái hiện lại hình nền ấn tượng của macOS Big Sur
Nếu không có chú thích đầy đủ, có lẽ bạn sẽ không thể biết được ảnh nào của Apple, ảnh nào được nhóm “nhại” lại.

Đón đầu xu hướng "công nghệ không dây" mới nhất

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Đón đầu xu hướng "công nghệ không dây" mới nhất
Cuộc sống chúng ta đang trở nên hiện đại hơn nhờ vào những tiến bộ của khoa học công nghệ. Bên cạnh đó, xu thế “không dây hóa” ngày càng phát triển và hoàn thiện giúp cuộc sống dần nên dễ dàng hơn, tiện lợi hơn và đang trở thành một xu thế tất yếu với mọi người.

Vô tình đào được cục đá kỳ lạ ngay sau vườn nhà, 31 năm sau mới biết đây là "báu vật" ngoài Trái Đất

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Vô tình đào được cục đá kỳ lạ ngay sau vườn nhà, 31 năm sau mới biết đây là "báu vật" ngoài Trái Đất
Sau khi thử bằng nam châm và phát hiện cục đá có chứa sắt, một người đàn ông đã bỏ xó nó trong vườn mà không biết rằng mình vừa đào được mảnh thiên thạch có kích thước lớn nhất nhất nước Đức.

NASA: tiểu hành tinh đường kính 200m và 4 thiên thể khác sẽ lần lượt ngang Trái Đất trong ngày những ngày cuối tháng Bảy này

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
NASA: tiểu hành tinh đường kính 200m và 4 thiên thể khác sẽ lần lượt ngang Trái Đất trong ngày những ngày cuối tháng Bảy này
Cơ quan hàng không vũ trụ Mỹ NASA đã đưa ra cảnh báo về tiểu hành tinh 2020 ND sẽ tiến gần vào Trái Đất ngày 24/7.

Thợ sửa máy photocopy tiết lộ chiêu gián điệp 'độc nhất vô nhị' của CIA thời Chiến tranh Lạnh

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Thợ sửa máy photocopy tiết lộ chiêu gián điệp độc nhất vô nhị của CIA thời Chiến tranh Lạnh
Một chiếc máy photocopy vô cùng đơn giản của hãng Xerox nằm bên trong Đại sứ quán Liên Xô ở Washington DC đã trở thành lỗ hổng bảo mật và được Cơ quan Tình báo Trung Ương Mỹ phát hiện và khai thác.

Gấu trắng Bắc Cực sắp biến mất vĩnh viễn khỏi Trái Đất

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Gấu trắng Bắc Cực sắp biến mất vĩnh viễn khỏi Trái Đất
Gấu trắng Bắc Cực có thể đối diện với nguy cơ bị tuyệt chủng vào cuối thể kỷ 21, theo một nghiên cứu vừa đăng tải trên tạp chí uy tín Nature Climate Change.

Cùng lúc xuất hiện hai đột phá trong ngành pin Mặt Trời: vừa có vật liệu mới, vừa tạo ra điện năng từ "ánh sáng vô hình"

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Cùng lúc xuất hiện hai đột phá trong ngành pin Mặt Trời: vừa có vật liệu mới, vừa tạo ra điện năng từ "ánh sáng vô hình"
Chúng ta vẫn chưa tối ưu hóa được công nghệ năng lượng Mặt Trời đâu, vẫn còn những khoảng trống lớn để khám phá!

Bí mật được hé lộ từ... cục phân 14.000 năm tuổi: Cuối cùng một trong những bí ẩn lớn nhất của loài người đã được giải đáp

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Bí mật được hé lộ từ... cục phân 14.000 năm tuổi: Cuối cùng một trong những bí ẩn lớn nhất của loài người đã được giải đáp
Một câu hỏi gây tranh cãi lớn cho giới khoa học suốt nhiều thập kỷ qua đã được giải đáp, tất cả là nhờ... cục phân này.

Các nhà khoa học phát hiện Châu Phi đang tách ra làm đôi, sắp sửa hình thành một đại dương mới?

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Các nhà khoa học phát hiện Châu Phi đang tách ra làm đôi, sắp sửa hình thành một đại dương mới?
Nghiên cứu mới nhất từ các nhà khoa học cho thấy, những hoạt động địa chất phức tạp của ba mảng kiến tạo xung quanh châu Phi, vốn đang di chuyển dần xa nhau ra, sẽ phân tách châu lục này thành hai phần và tạo ra một đại dương mới trong hàng triệu năm nữa.

Lần đầu tiên trong lịch sử, các nhà thiên văn học quan sát được 1 hố đen vừa "chớp mắt"

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Lần đầu tiên trong lịch sử, các nhà thiên văn học quan sát được 1 hố đen vừa "chớp mắt"
Quầng hào quang của hố đen này đã lịm tắt trước khi bừng sáng rực rỡ trở lại chỉ trong vỏn vẹn 40 ngày, 1 điều mà giới khoa học chưa từng quan sát được trước đây.

Phát hiện ra xác ướp khủng long có dấu chân hình móng ngựa tại Hoa Kỳ

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Phát hiện ra xác ướp khủng long có dấu chân hình móng ngựa tại Hoa Kỳ
Edmontosaurus là một loài khủng long ăn có khá quen thuộc, nhưng với việc phát hiện ra xác ướp của loài này, giới cổ sinh vật học đã biết thêm được thông tin chúng có chân giống với hình móng ngựa.

Vách đá kỳ quái cứ 30 năm lại "đẻ trứng" một lần, các nhà khoa học đau đầu đi tìm lời giải đáp

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Vách đá kỳ quái cứ 30 năm lại "đẻ trứng" một lần, các nhà khoa học đau đầu đi tìm lời giải đáp
Nếu bạn chưa bao giờ nghe nói về một vách đá đẻ trứng thì có lẽ bạn không biết về Chan Da Ya, một vách đá bí ẩn ở Trung Quốc cứ 30 năm lại cho ra đời những "quả trứng đá" tròn xoe vô cùng kỳ lạ.
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat