Liệu định vị bằng tiếng vang có phải giác quan thứ 6 của con người?

Liệu định vị bằng tiếng vang có phải giác quan thứ 6 của con người?
Theo: Trần Nam Sơn Theo Trí Thức Trẻ
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Bằng cách luyện tập, ta cũng có thể có được "siêu năng lực" này.

Trong thế giới động vật, các giống loài khác nhau như dơi, cá heo hoặc cá voi, phát ra âm thanh để định hướng vị trí bản thân trong môi trường của chúng và xác định con mồi. Khả năng định vị bằng tiếng vang không phải là một khả năng đặc biệt vì thực chất con người chúng ta cũng có thể học và làm được điều đó.

Màu vàng: sóng đi ra - Màu đỏ: sóng dội về.

Màu vàng: sóng đi ra - Màu đỏ: sóng dội về.

Với các âm thanh tạo ra bằng miệng và một khoảng thời gian thực hành nhất định, bất kỳ ai cũng có thể phát triển kỹ năng này. Tuy nhiên, khả năng này đặc biệt tốt ở những người mất thị giác, và lời giải thích có thể nằm trong não bộ của họ. Liệu chúng ta đã khai phá được giác quan thứ sáu đầy triển vọng này?

Giống như học một ngôn ngữ mới

Tương tự như cách thiết bị phát hiện tàu ngầm hoạt động, dơi, cá voi và cá heo phát ra âm thanh và não của chúng phân tích tiếng vang dội lại. Sự phản hồi âm thanh này cung cấp thông tin cần thiết cho chúng để định vị và theo dõi con mồi, khả năng này được gọi là định vị bằng tiếng vang (Echolocation). Với tầm nhìn hạn chế và môi trường sinh hoạt ít ánh sáng, chúng khó có thể nhìn được như con người.

Minh hoạ mô hình âm thanh của tiếng chép miệng trong định vị bằng tiếng vang ở con người. Nguồn: Thaler et al.

Minh hoạ mô hình âm thanh của tiếng chép miệng trong định vị bằng tiếng vang ở con người. Nguồn: Thaler et al.

Nhưng khả năng này không chỉ dừng lại ở những loài động vật này. Con người cũng có thể phát triển nó bằng thực hành và tập luyện thường xuyên.

"Trong phòng thí nghiệm, chúng tôi huấn luyện các tình nguyện viên bằng cách yêu cầu họ thực hiện một số bài kiểm tra định vị bằng tiếng vang cụ thể, ví dụ phát hiện ra một đối tượng có ở phía trước họ hay không, và bằng cách cung cấp phản hồi sau mỗi lần thực hiện, chúng ta có thể biết câu trả lời của họ chính xác hay không.", Lore Thaler, một nhà nghiên cứu thuộc khoa tâm lý học thuộc Đại học Durham (Vương quốc Anh), trả lời phỏng vấn OpenMind.

Các đối tượng tham gia đã cho thấy sự tiến bộ sau khi lặp lại bài kiểm tra nhiều lần. Một chuyên gia định vị âm vang đã so sánh kỹ năng này với việc học một ngôn ngữ thứ hai – bí quyết chung để tiến bộ là thường xuyên thực hành.

Trong trường hợp của bà, bà cố gắng luyện tập, ngay cả ở ngoài phòng thí nghiệm. "Khi tôi tập luyện, tôi thường nhắm mắt lại hoặc dùng băng bịt mắt lại, mang theo một cây gậy giúp tôi phát hiện ra những trở ngại trên mặt đất", bà nói.

Phát triển từ việc tầm nhìn bị hạn chế

Bất cứ ai cũng có thể nghe được tiếng vọng của mình, và từ những tiếng vang xung quanh, chúng ta có thể nhận thấy bản thân đang ở trong một không gian lớn hay nhỏ hay một căn phòng trống. Nhưng để biết thêm thông tin, chẳng hạn như phát hiện vật thể hoặc chướng ngại vật, cần phải có những tín hiệu chủ động.

Santani Teng, một nhà nghiên cứu tại Khoa Tâm lý học của Đại học California Berkeley (Mỹ) cho biết: "Chỉ với một chút thực hành cùng những tín hiệu chủ động, như tặc lưỡi và các âm thanh khác, những người bị bịt mắt có thể học cách phân biệt kích thước, khoảng cách, và thậm chí là hình dạng của vật thông qua khả năng định vị âm vang."

Mặc dù bất cứ ai cũng có học kỹ năng này, nhưng kỹ năng này đặc biệt phát triển ở những người mất thị giác. Theo Teng, mất thị giác ở độ tuổi càng trẻ thì khả năng định vị âm vang càng trở nên sắc nét.

Mặc dù bất cứ ai cũng có thể phát triển khả năng này, nhưng khả năng này đặc biệt phát triển ở những người mất thị giác..Nguồn: Freaktography.

Mặc dù bất cứ ai cũng có thể phát triển khả năng này, nhưng khả năng này đặc biệt phát triển ở những người mất thị giác..Nguồn: Freaktography.

Ông cũng cho biết: "Họ có thể sử dụng các tín hiệu tiếng vang với sự chính xác ở mức độ mà hầu hết những người bình thường chưa có sự luyện tập không thể so sánh được".

Theo quan điểm của ông, việc mất thị lực dài hạn đã tạo điều kiện khiến việc định vị bằng tiếng vang trở nên tốt hơn, nhưng các nhà nghiên cứu vẫn chưa biết điều kiện đó là gì. Điều mà họ biết là ngoài miệng, kĩ năng này bao gồm hai vùng cơ bản của cơ thể: tai, nơi đón tiếng vọng dội lại, và bộ não xử lý những thông tin này. Với những người mù, hình ảnh não cho thấy các vùng liên quan đến thị giác được kích hoạt. Điều này chứng tỏ sự sắp xếp các tín hiệu tiếng vang khởi phát nên các quá trình đặc biệt ở não của những người mất thị lực.

Định vị âm vang nhanh hơn ở dơi.

Sự khác biệt chính về khả năng định vị âm vang giữa người và dơi nằm ở tốc độ và quãng tần số âm vang. Dơi sử dụng dải tần siêu âm mà tai người không nghe được, chúng ta chỉ có khả năng nghe các âm ở tần số giữa 20 hertz và 20 kilohertz, trong khi các âm tần siêu âm dao động ở tần số cao hơn.

Đồng thời, các âm vang ở loài dơi cũng được phát ra nhanh hơn. Stefan Greif, nhà nghiên cứu thuộc nhóm nghiên cứu Sensory Ecology thuộc Học viện Max Panck, Đức, cho biết: "Cũng giống với con người, dơi phát ra âm thanh sử dụng dây thanh quản. Sự khác biệt nằm ở việc chúng có hệ thống cơ siêu tốc, giúp tạo ra âm thanh ở tốc độ rất cao."

Tốc độ này còn nhanh hơn nữa nếu chúng tiếp đất hoặc săn mồi, khi đó, âm thanh có thể được phát ra ở tốc độ 160 âm/giây. Tốc độ phát âm càng cao, chúng sẽ càng thu thập được nhiều thông tin. Theo Greif, sự khác biệt giữa sóng hạ âm và các âm khác chỉ là 5 mili giây.

Bỏ qua sự khác biệt giữa loài người với các loài động vật khác, liệu chúng ta đã có thể kết luận rằng định vị âm vang là một loại giác quan thứ sáu? Khả năng phối hợp đa giác quan này có sự kết hợp giữa thính giác và các vùng vỏ não có liên quan tới thị giác ở những người mù, tuy nhiên, vẫn còn quá nhiều điều chưa được khám phá trước khi chúng ta đi đến kết luận này.

Đây là cặp kính chặn được các thể loại màn hình, cho phép bạn cắt đứt liên lạc với thế giới công nghệ

tinybook tinybook 1 ngày 14 giờ
Đây là cặp kính chặn được các thể loại màn hình, cho phép bạn cắt đứt liên lạc với thế giới công nghệ
Theo như lời nhà phát triển, dự án kính IRL sẽ cho phép ta điều khiển công nghệ, chứ không để công nghệ chi phối ta như hiện tại.

Tìm hiểu về người Sentineli: "người tiền sử" giữa thế kỷ 21, lấy cung bắn trả cả máy bay viện trợ

tinybook tinybook 1 ngày 15 giờ
Tìm hiểu về người Sentineli: "người tiền sử" giữa thế kỷ 21, lấy cung bắn trả cả máy bay viện trợ
Họ là những người dân không muốn bị thế giới hiện đại tìm thấy, bao đời nay tự tin với gậy gộc, giáo mác, cung tên và sỏi đá để đánh trả bất kì ai đặt chân lên lãnh thổ của mình.

Khám phá khẩu súng độc nhất vô nhị AR-15, làm từ ba khẩu súng ghép lại thành một

tinybook tinybook 1 ngày 18 giờ
Khám phá khẩu súng độc nhất vô nhị AR-15, làm từ ba khẩu súng ghép lại thành một
Chắc chắn là nhà sản xuất đã phải bỏ ra rất nhiều công sức để khiến cho hệ thống trích khí của súng hoạt động đồng bộ và trơn tru.

Các nhà khoa học tạo ra được máy in 3D in ra được thức ăn

tinybook tinybook 1 ngày 20 giờ
Các nhà khoa học tạo ra được máy in 3D in ra được thức ăn
Nếu bạn là 1 người sành ăn, có thể công trình khoa học vừa hấp dẫn và đáng sợ này sẽ thu hút sự chú ý của bạn: Công nghệ in thức ăn 3-D.

[Video timelapse] Theo dõi màn phóng và hạ cánh rực sáng cả bầu trời đêm của tên lửa SpaceX Falcon 9

tinybook tinybook 2 ngày 1 giờ
[Video timelapse] Theo dõi màn phóng và hạ cánh rực sáng cả bầu trời đêm của tên lửa SpaceX Falcon 9
Cảnh quay ghi lại lúc tên lửa Falcon 9 phóng lên không trung vào ban đêm và hạ cánh trở lại mặt đất sẽ khiến những ai chưa có dịp quan sát cách SpaceX phóng và thu hồi tên lửa đầy không khỏi ngạc nhiên.

IKEA thiết kế phương tiện tự lái kết hợp quán cafe, phòng ngủ và cả phòng họp phục vụ công việc

tinybook tinybook 2 ngày 3 giờ
IKEA thiết kế phương tiện tự lái kết hợp quán cafe, phòng ngủ và cả phòng họp phục vụ công việc
Khi có được xe tự lái, ta sẽ nghĩ tới những ứng dụng tiếp theo, những phương tiện kết hợp mới.

Dùng hòn đá làm chặn cửa suốt 10 năm, ông nông dân mới biết đấy là viên thiên thạch trị giá 100.000 USD

tinybook tinybook 2 ngày 19 giờ
Dùng hòn đá làm chặn cửa suốt 10 năm, ông nông dân mới biết đấy là viên thiên thạch trị giá 100.000 USD
Kiểm tra ngay xem trong nhà bạn có hòn đá lạ nào không.

Website Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam bị hack, khách hàng của ngân hàng này cần làm gì?

tinybook tinybook 23 giờ 8 phút
Website Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam bị hack, khách hàng của ngân hàng này cần làm gì?
Tối 13/10/2018, website Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam (Co-opbank) bị tấn công, hacker “dọa” bán 275.000 dữ liệu khách hàng. Chuyên gia Bkav lưu ý khách hàng của Co-opbank cần đổi mật khẩu các tài khoản dịch vụ trực tuyến khác nếu có dùng chung mật khẩu với tài khoản dịch vụ của ngân hàng này.

Không còn là trò đùa Cá tháng Tư, 'Teslaquila' chính thức được Elon Musk đăng ký làm nhãn hiệu rượu độc quyền

tinybook tinybook 23 giờ 48 phút
Không còn là trò đùa Cá tháng Tư, Teslaquila chính thức được Elon Musk đăng ký làm nhãn hiệu rượu độc quyền
Lời nói đùa vào ngày Cá tháng Tư trong năm qua của tỷ phú Elon Musk có thể sẽ trở thành hiện thực!

Tỷ phú Elon Musk cũng thích phim anime và muốn tạo ra một con robot chiến đấu khổng lồ kiểu Gundam

tinybook tinybook 1 ngày 1 giờ
Tỷ phú Elon Musk cũng thích phim anime và muốn tạo ra một con robot chiến đấu khổng lồ kiểu Gundam
Vào lúc 1 giờ sáng, Elon Musk tiếp tục đăng tweet: “Đã đến lúc tạo ra một mecha”.

"Thị trấn ma" Google+ bị khai tử và hậu quả để lại

tinybook tinybook 1 ngày 2 giờ
"Thị trấn ma" Google+ bị khai tử và hậu quả để lại
Sau khi bị chỉ trính vì đã không công khai với thế giới về một lỗi bảo mật của mình, Google cho biết họ sẽ đặt dấu chấm hết cho Google+, một mạng xã hội được thiết kế tốt nhưng không phổ biến, ra đời với mục tiêu vượt qua Facebook.

Trang web "low tech" chạy bằng năng lượng mặt trời, cứ hôm nào trời âm u là không truy cập được

tinybook tinybook 1 ngày 14 giờ
Trang web "low tech" chạy bằng năng lượng mặt trời, cứ hôm nào trời âm u là không truy cập được
Low-Tech Magazine - Tạp Chí Công nghệ Thấp nhưng lại chạy web bằng năng lượng của công nghệ hiện đại: năng lượng Mặt Trời.

Trả lời câu hỏi “sản phẩm hay truyền thông có trước”, Shark Vương lấy ví dụ VinFast, Vinaxuki, Thaco và khẳng định: Khi xe Vinfast ra đời chắc chắn tôi sẽ mua!

tinybook tinybook 1 ngày 19 giờ
Trả lời câu hỏi “sản phẩm hay truyền thông có trước”, Shark Vương lấy ví dụ VinFast, Vinaxuki, Thaco và khẳng định: Khi xe Vinfast ra đời chắc chắn tôi sẽ mua!
Để trả lời câu hỏi "Sản phẩm có trước hay truyền thông có trước", Shark Vương đưa ví dụ về 3 người đàn ông làm ô tô ở Việt Nam gồm ông Bùi Ngọc Huyên của Vinaxuki, ông Trần Bá Dương của Thaco và ông Phạm Nhật Vượng của Vingroup.

11 bức ảnh choáng ngợp của các phi hành gia NASA

tinybook tinybook 2 ngày 2 giờ
11 bức ảnh choáng ngợp của các phi hành gia NASA
Cùng xem những bức ảnh tuyệt đẹp mà nhân vật chính không ai khác chính là các nhà du hành vũ trụ của NASA.

Microsoft đấu thầu dự án điện toán đám mây 10 tỷ USD nhằm tăng sức hủy diệt cho quân đội Mỹ, nhân viên lên tiếng phản đối

tinybook tinybook 1 ngày 12 phút
Microsoft đấu thầu dự án điện toán đám mây 10 tỷ USD nhằm tăng sức hủy diệt cho quân đội Mỹ, nhân viên lên tiếng phản đối
Những nhân viên nàycho rằng dự án của Lầu Năm Góc có thể gây đau khổ cho con người.

Tính năng dịch theo thời gian thực của Google sẽ có mặt trên mọi điện thoại Android và tai nghe có Google Assistant

tinybook tinybook 1 ngày 53 phút
Tính năng dịch theo thời gian thực của Google sẽ có mặt trên mọi điện thoại Android và tai nghe có Google Assistant
Google đang mở tính năng này dành cho mọi điện thoại Android và tai nghe được tối ưu cho Google Assistant.

Bộ Quốc phòng Mỹ bị hack, dữ liệu cá nhân của khoảng 30.000 quân nhân viên bị rò rỉ

tinybook tinybook 1 ngày 1 giờ
Bộ Quốc phòng Mỹ bị hack, dữ liệu cá nhân của khoảng 30.000 quân nhân viên bị rò rỉ
Ngày 4/10, các quan chức Lầu Năm Góc đã lên tiếng cảnh báo một vụ xâm nhập dữ liệu ảnh hưởng tới các quân nhân viên của họ. Hacker chưa rõ danh tính đã giành được quyền truy cập vào thông tin cá nhân và số thẻ tín dụng của các nạn nhân.

Công nghệ và Sự sáng tạo trong Kỷ nguyên số - Mối quan hệ không thể tách rời

tinybook tinybook 1 ngày 1 giờ
Công nghệ và Sự sáng tạo trong Kỷ nguyên số - Mối quan hệ không thể tách rời
Có một suy nghĩ phổ biến rằng, "Sáng tạo" và "Công nghệ" chính là hai phạm trù đối lập và không hề có sự liên quan đến nhau.

FPT sắp thử nghiệm xe tự hành trong các khu công nghệ cao ở Hà Nội, TP.HCM

tinybook tinybook 1 ngày 3 giờ
FPT sắp thử nghiệm xe tự hành trong các khu công nghệ cao ở Hà Nội, TP.HCM
Được Bộ Giao thông Vận tải đồng ý, FPT đang chuẩn bị chạy thử nghiệm xe ô tô tích hợp công nghệ xe tự hành do tập đoàn nghiên cứu, phát triển trong khuôn viên 2 khu công nghệ cao Quận 9 (TP.HCM), Hòa Lạc (Hà Nội) và khu đô thị FPT City tại Đà Nẵng.

TSMC tiếp tục là đối tác độc quyền cung cấp chip A13 cho Apple vào năm sau?

tinybook tinybook 1 ngày 3 giờ
TSMC tiếp tục là đối tác độc quyền cung cấp chip A13 cho Apple vào năm sau?
Hãng sản xuất bán dẫn Đài Loan TSMC nhiều khả năng sẽ tiếp tục là nhà sản xuất chip Apple A13 độc quyền cho iPhone 2019 ra mắt vào mùa thu năm sau.

Với tốc độ 10 nghìn tỷ FPS, hệ thống camera này còn chụp được ánh sáng đang chuyển động

tinybook tinybook 2 ngày 1 giờ
Với tốc độ 10 nghìn tỷ FPS, hệ thống camera này còn chụp được ánh sáng đang chuyển động
Việc ghi lại được hành vi của ánh sáng có thể mở ra những lĩnh vực nghiên cứu mới hoặc khám phá những kiến thức mới về vật lý và nhiều ngành khác nữa.

Đến sợ với công nghệ robot ngày nay khi robot rắn có thể leo thang uyển chuyển như rắn thật

tinybook tinybook 2 ngày 1 giờ
Đến sợ với công nghệ robot ngày nay khi robot rắn có thể leo thang uyển chuyển như rắn thật
Trong số các mẫu robot hiện nay, robot rắn của các nhà khoa học Nhật bản có thể sẽ khiến bạn không khỏi ngạc nhiên, thậm chí là sợ hãi về khả năng của chúng.

Facebook Messenger bắt đầu thử nghiệm tính năng giúp bạn “rút lại” tin nhắn nếu có lỡ gửi hoặc viết nhầm cho ai đó

tinybook tinybook 2 ngày 2 giờ
Facebook Messenger bắt đầu thử nghiệm tính năng giúp bạn “rút lại” tin nhắn nếu có lỡ gửi hoặc viết nhầm cho ai đó
Nếu có lỡ "tỏ tình" nhầm người hay gửi nhầm số điện thoại, tài khoản ngân hàng trên Messenger thì Facebook nay đã có công cụ cho phép bạn có thể “rút lại” lời những tin nhắn đó dễ dàng.

Mỹ: Cả trăm sinh viên đang diễu hành bỗng xếp hình ra điệu nhảy gây sốt Internet

tinybook tinybook 19 giờ 43 phút
Mỹ: Cả trăm sinh viên đang diễu hành bỗng xếp hình ra điệu nhảy gây sốt Internet
Diễu hành pha trộn xu hướng Internet là có thật.

10+ hình ảnh cười cợt liên quan đến hôn nhân, chỉ đàn ông đã lấy vợ mới hiểu hết

tinybook tinybook 1 ngày 22 phút
10+ hình ảnh cười cợt liên quan đến hôn nhân, chỉ đàn ông đã lấy vợ mới hiểu hết
Hôn nhân ư? Hạnh phúc +2 còn Đau đầu x2...

Avengers 4 đã quay xong, anh em đạo diễn Russo chia sẻ hình ảnh gây tò mò nhưng không ai hiểu

tinybook tinybook 1 ngày 1 giờ
Avengers 4 đã quay xong, anh em đạo diễn Russo chia sẻ hình ảnh gây tò mò nhưng không ai hiểu
Đẩy cao sự sốt ruột của người hâm mộ là điều các đạo diễn luôn mong muốn.

Xin đừng cho website này 23.000 đồng để biết ai đã trả 23.000 đồng!

tinybook tinybook 1 ngày 2 giờ
Xin đừng cho website này 23.000 đồng để biết ai đã trả 23.000 đồng!
Đang có 1 USD trong tài khoản nhưng không biết làm gì? Hãy vào website này.

Xin chào! Tôi là con bìm bịp, và là loài chim có thể trông nhà thay chó

tinybook tinybook 1 ngày 2 giờ
Xin chào! Tôi là con bìm bịp, và là loài chim có thể trông nhà thay chó
Các ông không nhìn nhầm đâu. Tôi thực sự có thể trông nhà thay chó!

Gãy ngón chân sẽ tự khỏi mà không cần bó bột: Hóa ra đây là 5 điều mọi người hay hiểu lầm về xương

tinybook tinybook 1 ngày 13 giờ
Gãy ngón chân sẽ tự khỏi mà không cần bó bột: Hóa ra đây là 5 điều mọi người hay hiểu lầm về xương
Bạn có thể bị gãy xương mà không hề thấy đau.

Đây là 4 bài tập hàng ngày giúp bạn cải thiện sự tập trung cho não bộ

tinybook tinybook 1 ngày 14 giờ
Đây là 4 bài tập hàng ngày giúp bạn cải thiện sự tập trung cho não bộ
Hãy chú ý đến cảm giác man mát khi không khí đi vào và đi ra khỏi lỗ mũi bạn, cảm nhận sự phồng lên và xẹp xuống của bụng bạn khi thở.
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat