Liệu định vị bằng tiếng vang có phải giác quan thứ 6 của con người?

Liệu định vị bằng tiếng vang có phải giác quan thứ 6 của con người?
Theo: Trần Nam Sơn Theo Trí Thức Trẻ
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Bằng cách luyện tập, ta cũng có thể có được "siêu năng lực" này.

Trong thế giới động vật, các giống loài khác nhau như dơi, cá heo hoặc cá voi, phát ra âm thanh để định hướng vị trí bản thân trong môi trường của chúng và xác định con mồi. Khả năng định vị bằng tiếng vang không phải là một khả năng đặc biệt vì thực chất con người chúng ta cũng có thể học và làm được điều đó.

Màu vàng: sóng đi ra - Màu đỏ: sóng dội về.

Màu vàng: sóng đi ra - Màu đỏ: sóng dội về.

Với các âm thanh tạo ra bằng miệng và một khoảng thời gian thực hành nhất định, bất kỳ ai cũng có thể phát triển kỹ năng này. Tuy nhiên, khả năng này đặc biệt tốt ở những người mất thị giác, và lời giải thích có thể nằm trong não bộ của họ. Liệu chúng ta đã khai phá được giác quan thứ sáu đầy triển vọng này?

Giống như học một ngôn ngữ mới

Tương tự như cách thiết bị phát hiện tàu ngầm hoạt động, dơi, cá voi và cá heo phát ra âm thanh và não của chúng phân tích tiếng vang dội lại. Sự phản hồi âm thanh này cung cấp thông tin cần thiết cho chúng để định vị và theo dõi con mồi, khả năng này được gọi là định vị bằng tiếng vang (Echolocation). Với tầm nhìn hạn chế và môi trường sinh hoạt ít ánh sáng, chúng khó có thể nhìn được như con người.

Minh hoạ mô hình âm thanh của tiếng chép miệng trong định vị bằng tiếng vang ở con người. Nguồn: Thaler et al.

Minh hoạ mô hình âm thanh của tiếng chép miệng trong định vị bằng tiếng vang ở con người. Nguồn: Thaler et al.

Nhưng khả năng này không chỉ dừng lại ở những loài động vật này. Con người cũng có thể phát triển nó bằng thực hành và tập luyện thường xuyên.

"Trong phòng thí nghiệm, chúng tôi huấn luyện các tình nguyện viên bằng cách yêu cầu họ thực hiện một số bài kiểm tra định vị bằng tiếng vang cụ thể, ví dụ phát hiện ra một đối tượng có ở phía trước họ hay không, và bằng cách cung cấp phản hồi sau mỗi lần thực hiện, chúng ta có thể biết câu trả lời của họ chính xác hay không.", Lore Thaler, một nhà nghiên cứu thuộc khoa tâm lý học thuộc Đại học Durham (Vương quốc Anh), trả lời phỏng vấn OpenMind.

Các đối tượng tham gia đã cho thấy sự tiến bộ sau khi lặp lại bài kiểm tra nhiều lần. Một chuyên gia định vị âm vang đã so sánh kỹ năng này với việc học một ngôn ngữ thứ hai – bí quyết chung để tiến bộ là thường xuyên thực hành.

Trong trường hợp của bà, bà cố gắng luyện tập, ngay cả ở ngoài phòng thí nghiệm. "Khi tôi tập luyện, tôi thường nhắm mắt lại hoặc dùng băng bịt mắt lại, mang theo một cây gậy giúp tôi phát hiện ra những trở ngại trên mặt đất", bà nói.

Phát triển từ việc tầm nhìn bị hạn chế

Bất cứ ai cũng có thể nghe được tiếng vọng của mình, và từ những tiếng vang xung quanh, chúng ta có thể nhận thấy bản thân đang ở trong một không gian lớn hay nhỏ hay một căn phòng trống. Nhưng để biết thêm thông tin, chẳng hạn như phát hiện vật thể hoặc chướng ngại vật, cần phải có những tín hiệu chủ động.

Santani Teng, một nhà nghiên cứu tại Khoa Tâm lý học của Đại học California Berkeley (Mỹ) cho biết: "Chỉ với một chút thực hành cùng những tín hiệu chủ động, như tặc lưỡi và các âm thanh khác, những người bị bịt mắt có thể học cách phân biệt kích thước, khoảng cách, và thậm chí là hình dạng của vật thông qua khả năng định vị âm vang."

Mặc dù bất cứ ai cũng có học kỹ năng này, nhưng kỹ năng này đặc biệt phát triển ở những người mất thị giác. Theo Teng, mất thị giác ở độ tuổi càng trẻ thì khả năng định vị âm vang càng trở nên sắc nét.

Mặc dù bất cứ ai cũng có thể phát triển khả năng này, nhưng khả năng này đặc biệt phát triển ở những người mất thị giác..Nguồn: Freaktography.

Mặc dù bất cứ ai cũng có thể phát triển khả năng này, nhưng khả năng này đặc biệt phát triển ở những người mất thị giác..Nguồn: Freaktography.

Ông cũng cho biết: "Họ có thể sử dụng các tín hiệu tiếng vang với sự chính xác ở mức độ mà hầu hết những người bình thường chưa có sự luyện tập không thể so sánh được".

Theo quan điểm của ông, việc mất thị lực dài hạn đã tạo điều kiện khiến việc định vị bằng tiếng vang trở nên tốt hơn, nhưng các nhà nghiên cứu vẫn chưa biết điều kiện đó là gì. Điều mà họ biết là ngoài miệng, kĩ năng này bao gồm hai vùng cơ bản của cơ thể: tai, nơi đón tiếng vọng dội lại, và bộ não xử lý những thông tin này. Với những người mù, hình ảnh não cho thấy các vùng liên quan đến thị giác được kích hoạt. Điều này chứng tỏ sự sắp xếp các tín hiệu tiếng vang khởi phát nên các quá trình đặc biệt ở não của những người mất thị lực.

Định vị âm vang nhanh hơn ở dơi.

Sự khác biệt chính về khả năng định vị âm vang giữa người và dơi nằm ở tốc độ và quãng tần số âm vang. Dơi sử dụng dải tần siêu âm mà tai người không nghe được, chúng ta chỉ có khả năng nghe các âm ở tần số giữa 20 hertz và 20 kilohertz, trong khi các âm tần siêu âm dao động ở tần số cao hơn.

Đồng thời, các âm vang ở loài dơi cũng được phát ra nhanh hơn. Stefan Greif, nhà nghiên cứu thuộc nhóm nghiên cứu Sensory Ecology thuộc Học viện Max Panck, Đức, cho biết: "Cũng giống với con người, dơi phát ra âm thanh sử dụng dây thanh quản. Sự khác biệt nằm ở việc chúng có hệ thống cơ siêu tốc, giúp tạo ra âm thanh ở tốc độ rất cao."

Tốc độ này còn nhanh hơn nữa nếu chúng tiếp đất hoặc săn mồi, khi đó, âm thanh có thể được phát ra ở tốc độ 160 âm/giây. Tốc độ phát âm càng cao, chúng sẽ càng thu thập được nhiều thông tin. Theo Greif, sự khác biệt giữa sóng hạ âm và các âm khác chỉ là 5 mili giây.

Bỏ qua sự khác biệt giữa loài người với các loài động vật khác, liệu chúng ta đã có thể kết luận rằng định vị âm vang là một loại giác quan thứ sáu? Khả năng phối hợp đa giác quan này có sự kết hợp giữa thính giác và các vùng vỏ não có liên quan tới thị giác ở những người mù, tuy nhiên, vẫn còn quá nhiều điều chưa được khám phá trước khi chúng ta đi đến kết luận này.

Xem siêu máy bay chữa cháy Global Super Tanker mang trong mình hơn 75 ngàn mét khối chất dập lửa

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
Khoa Học Công Nghệ
Xem siêu máy bay chữa cháy Global Super Tanker mang trong mình hơn 75 ngàn mét khối chất dập lửa
Global Super Tanker là cỗ máy chữa cháy khổng lồ trên không. Nó có khả năng mang tối đa tới hơn 75 ngàn m3 chất làm chậm cháy, hỗ trợ chống đám cháy lan rộng.

Những hình ảnh ấn tượng về người lính cứu hỏa đang đương đầu với đám cháy dữ dội

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
Khoa Học Công Nghệ
Những hình ảnh ấn tượng về người lính cứu hỏa đang đương đầu với đám cháy dữ dội
Nghề lính cứu hỏa, có thể nói là nghề của những con người hết sức, hết sức dũng cảm, và điều đó càng thể hiện rõ hơn khi chứng kiến những người anh hùng này đối đầu với đám cháy vô cùng khủng khiếp.

Phát hiện ra loài khủng long mới, trông như con vịt

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
Khoa Học Công Nghệ
Phát hiện ra loài khủng long mới, trông như con vịt
Quên hình ảnh của khủng long dũng mãnh đi nhé.

Việc đào bitcoin tốn năng lượng và tạo ra rất nhiều khí thải, nó đang làm chậm quá trình phát triển của nhân loại

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
Khoa Học Công Nghệ
Việc đào bitcoin tốn năng lượng và tạo ra rất nhiều khí thải, nó đang làm chậm quá trình phát triển của nhân loại
Một mặt trái mà chính cha đẻ của đồng bitcoin, Satoshi Nakamoto cũng không ngờ tới.

Elon Musk xác nhận rằng Tesla đang phát triển chip AI riêng với sự có mặt của huyền thoại từng làm cho AMD và Apple

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
Khoa Học Công Nghệ
Elon Musk xác nhận rằng Tesla đang phát triển chip AI riêng với sự có mặt của huyền thoại từng làm cho AMD và Apple
Sau nhiều tin đồn thì cuối cùng, Elon Musk cũng đã xác nhận thông tin này. Chúng ta đã có thứ để mà mong đợi.

Đoạn video mãn nhãn của hàng ngàn con chim bay như một: tại sao chúng không đâm vào nhau?

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
Khoa Học Công Nghệ
Đoạn video mãn nhãn của hàng ngàn con chim bay như một: tại sao chúng không đâm vào nhau?
Điều khó giải thích của tự nhiên này lại mang tới cho chúng ta những khoảnh khắc tuyệt vời.

Năm 2020, Toyota sẽ có nhà máy sản xuất ra năng lượng sạch từ ... phân bò

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
Khoa Học Công Nghệ
Năm 2020, Toyota sẽ có nhà máy sản xuất ra năng lượng sạch từ ... phân bò
Đây là một bước dài của Toyota, cho phép họ tiến gần hơn tới tương lai không còn xe động cơ đốt.

Tàu thủy đầu tiên trên thế giới chạy bằng điện đã được hạ thủy tại Trung Quốc

tinybook tinybook 1 tuần 3 ngày
Khoa Học Công Nghệ
Tàu thủy đầu tiên trên thế giới chạy bằng điện đã được hạ thủy tại Trung Quốc
Ngay cả khi thế giới vẫn đang ngóng đợi về ý tưởng tàu chở hàng chạy điện tự lái của công ty Yara (Na Uy) dự kiến sẽ ra mắt vào năm sau thì Trung Quốc đã sớm biến ý tưởng này thành hiện thực.

Chưa đầy 12 tuổi nhưng 3 cô bé này đã có những phát minh tầm cỡ thế giới, có em còn tự lập trình được robot

tinybook tinybook 1 tuần 3 ngày
Khoa Học Công Nghệ
Chưa đầy 12 tuổi nhưng 3 cô bé này đã có những phát minh tầm cỡ thế giới, có em còn tự lập trình được robot
Thế giới tương lai đáng sống hơn là nhờ có các em đó!

Inov-8 ra mắt đôi giày đầu tiên trên thế giới sử dụng vật liệu graphene

tinybook tinybook 1 tuần 4 ngày
Khoa Học Công Nghệ
Inov-8 ra mắt đôi giày đầu tiên trên thế giới sử dụng vật liệu graphene
Vật liệu mỏng nhất thế giới, cứng hơn thép 200 lần vừa được Inov-8 dùng để chế tạo giày thể thao.

Nhìn lại hàng công nghệ đỉnh cao những năm 90 đây: máy tính RAM tận 1MB, TV 31 inch có jack A/V hiện đại

tinybook tinybook 1 tuần 4 ngày
Khoa Học Công Nghệ
Nhìn lại hàng công nghệ đỉnh cao những năm 90 đây: máy tính RAM tận 1MB, TV 31 inch có jack A/V hiện đại
Ngày nay, với những chiếc điện thoại công nghệ cao đầy đủ chức năng, chúng có thể làm được gần như mọi chuyện. Nhưng 20 năm trước, không dễ dàng như thế.

Phi công lái drone suýt thua khi bay thi với trí tuệ nhân tạo do NASA phát triển

tinybook tinybook 1 tuần 4 ngày
Khoa Học Công Nghệ
Phi công lái drone suýt thua khi bay thi với trí tuệ nhân tạo do NASA phát triển
Sau nhiều lần thua, phi công lái drone chuyên nghiệp Ken Loo cũng đã học được các khúc cua và giành chiến thắng.

Đã tìm ra cách phát hiện sớm các trận động đất lớn bằng... sóng trọng lực

tinybook tinybook 1 tuần 4 ngày
Khoa Học Công Nghệ
Đã tìm ra cách phát hiện sớm các trận động đất lớn bằng... sóng trọng lực
Một phương pháp mới giúp chúng ta đo lường cường độ của các trận động đất rất lớn chỉ trong vài phút.

Đây là 10 mẹo vặt từ 100 năm trước, vẫn hữu dụng cho đến tận bây giờ

tinybook tinybook 1 tuần 5 ngày
Khoa Học Công Nghệ
Đây là 10 mẹo vặt từ 100 năm trước, vẫn hữu dụng cho đến tận bây giờ
Người xưa cũng có những "lifehack" giúp cho cuộc sống dễ dàng hơn.

Đây là 6 cách IKEA đã đánh lừa não bộ của bạn, "bắt" bạn phải mua hàng của họ

tinybook tinybook 1 tuần 5 ngày
Khoa Học Công Nghệ
Đây là 6 cách IKEA đã đánh lừa não bộ của bạn, "bắt" bạn phải mua hàng của họ
Phân tích từ những hành vi mua sắm nhỏ nhất, IKEA đã có cho mình một hệ thống bán hàng khổng lồ và cực kì hiệu quả.

[Chùm ảnh] Cùng tham quan căn hộ cao cấp YO! Home có thể biến 5 căn phòng thành 1 chỉ trong nháy mắt

tinybook tinybook 1 tuần 5 ngày
Khoa Học Công Nghệ
[Chùm ảnh] Cùng tham quan căn hộ cao cấp YO! Home có thể biến 5 căn phòng thành 1 chỉ trong nháy mắt
YO! Home sẽ giúp bạn tiết kiệm tối đa diện tích mà vẫn mang lại trải nghiệm về không gian sống sang trọng nhất.

Game thủ "lầy" nhất 2017 đây rồi: livestream trận UFC thật nhưng lại giả vờ là đang chơi game bằng tay cầm

tinybook tinybook 1 tuần 6 ngày
Khoa Học Công Nghệ
Game thủ "lầy" nhất 2017 đây rồi: livestream trận UFC thật nhưng lại giả vờ là đang chơi game bằng tay cầm
Một clip của game thủ trên mạng đã làm dậy sóng cộng đồng mạng khi anh ta phát sóng chương trình UFC tối thứ bảy vừa qua.

Bạn có biết: loài rùa sinh tồn qua mùa đông bằng cách... thở bằng mông

tinybook tinybook 1 tuần 6 ngày
Khoa Học Công Nghệ
Bạn có biết: loài rùa sinh tồn qua mùa đông bằng cách... thở bằng mông
Mùa đông lạnh lẽo đến, những chú rùa nước sạch sẽ ngủ đông dưới lòng hồ đóng băng, thay đổi cơ chế trao đổi chất và hấp thu oxy có trong nước thông qua... mông của chúng.

Chỉ là những con sóng bình thường nhưng dưới bàn tay nhiếp ảnh chuyên nghiệp, đó còn là nghệ thuật

tinybook tinybook 1 tuần 6 ngày
Khoa Học Công Nghệ
Chỉ là những con sóng bình thường nhưng dưới bàn tay nhiếp ảnh chuyên nghiệp, đó còn là nghệ thuật
Những con sóng cũng hoàn toàn có thể biến thành những tác phẩm nghệ thuật dưới óc sáng tạo và quan sát tài tình của nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp.

Elon Musk tuyên bố sẽ phóng một chiếc Tesla Roadster màu mận lên Sao Hỏa, nhưng rồi lại tự nhận rằng "mình dựng chuyện"

tinybook tinybook 2 tuần 4 giờ
Khoa Học Công Nghệ
Elon Musk tuyên bố sẽ phóng một chiếc Tesla Roadster màu mận lên Sao Hỏa, nhưng rồi lại tự nhận rằng "mình dựng chuyện"
Liệu đây có phải là Musk lỡ lời, hối không kịp nên đành phải đánh lạc hướng dư luận?

Vì sao một nhà xuất bản tí hon như Bored Panda lại có thể thành công trong thời đọc tin trên Facebook?

tinybook tinybook 2 tuần 4 giờ
Khoa Học Công Nghệ
Vì sao một nhà xuất bản tí hon như Bored Panda lại có thể thành công trong thời đọc tin trên Facebook?
Một câu chuyện đáng chú ý về sự phi thường trong thế giới xuất bản Facebook.

Tiết lộ bất ngờ về “vua đồng hồ” Richard Mille và những cỗ máy thời gian có giá hàng triệu đô

tinybook tinybook 2 tuần 6 giờ
Khoa Học Công Nghệ
Tiết lộ bất ngờ về “vua đồng hồ” Richard Mille và những cỗ máy thời gian có giá hàng triệu đô
Richard Mille, hãng sản xuất những chiếc đồng hồ đắt tiền nhất trên thế giới với mức giá bán trung bình khoảng 185.000 USD, vẫn tiếp tục làm khách hàng “điêu đứng” vì sản xuất số lượng có hạn.

Video siêu hiếm: Elon Musk thời còn ít tóc đã mua hẳn một chiếc siêu xe 1 triệu USD, chưa đầy 1 năm sau đã đâm hỏng nó

tinybook tinybook 2 tuần 19 giờ
Khoa Học Công Nghệ
Video siêu hiếm: Elon Musk thời còn ít tóc đã mua hẳn một chiếc siêu xe 1 triệu USD, chưa đầy 1 năm sau đã đâm hỏng nó
Trông Elon Musk vừa trẻ lại vừa ít tóc, thấy thật khác ...

Hình ảnh chú tôm hùm mang logo Pepsi khiến người ta lo ngại về tương lai biển cả

tinybook tinybook 2 tuần 20 giờ
Khoa Học Công Nghệ
Hình ảnh chú tôm hùm mang logo Pepsi khiến người ta lo ngại về tương lai biển cả
Hình ảnh vỏ lon Pepsi xuất hiện trên phần càng của tôm hùm khiến nhiều người cảm thấy lo ngại về tác động tiêu cực của rác thải đại dương lên môi trường sinh thái biển.

21 điều thú vị về TV trên khắp thế giới mà bạn có thể chưa biết

tinybook tinybook 2 tuần 23 giờ
Khoa Học Công Nghệ
21 điều thú vị về TV trên khắp thế giới mà bạn có thể chưa biết
Có lẽ giờ đây chúng ta đã quá quen với TV và các chương trình truyền hình nhưng hiếm khi chúng ta nhận ra rằng, lịch sử phát triển TV và những con số xoay quanh TV lại có rất nhiều điều thú vị.

Chặng đường kỳ diệu của nhiếp ảnh "tự sướng", bắt đầu từ gần 200 năm trước

tinybook tinybook 2 tuần 1 ngày
Khoa Học Công Nghệ
Chặng đường kỳ diệu của nhiếp ảnh "tự sướng", bắt đầu từ gần 200 năm trước
Đã bao giờ bạn tự hỏi vào những ngày mới phát minh ra nghệ thuật nhiếp ảnh, người ta sẽ chụp ảnh selfie bằng cách nào chưa?

Ứng dụng thép tạo hình nguội để xây dựng các căn nhà có khả năng chống động đất

tinybook tinybook 2 tuần 2 ngày
Khoa Học Công Nghệ
Ứng dụng thép tạo hình nguội để xây dựng các căn nhà có khả năng chống động đất
Động đất là hiện tượng tự nhiên và con người khó lòng can thiệp được để thay đổi nhưng chúng ta có thể phòng ngừa và giảm thiểu tác động phá hủy của động đất.

Máy quét an ninh sân bay mới không còn yêu cầu bạn phải bỏ đồ ra ngoài nữa

tinybook tinybook 2 tuần 2 ngày
Khoa Học Công Nghệ
Máy quét an ninh sân bay mới không còn yêu cầu bạn phải bỏ đồ ra ngoài nữa
Công nghệ mới cho máy quét an ninh muốn giúp cái thiện trải nghiệm hành khách.

Môi trường sống ở London thậm chí còn độc hại hơn nhiều so với những vụ rò rỉ phóng xạ

tinybook tinybook 2 tuần 2 ngày
Khoa Học Công Nghệ
Môi trường sống ở London thậm chí còn độc hại hơn nhiều so với những vụ rò rỉ phóng xạ
Nhiều người từng nghĩ rằng việc để phóng xạ rò rỉ ra ngoài sẽ biến một khu vực nào đó trở thành "vùng đất chết". Ấy vậy mà mới đây kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học đã chỉ ra rằng thành phố London có mức độ ô nhiễm còn vượt qua cả thảm họa phóng xạ.

Hướng đi tiếp theo của Samsung trên con đường phát triển sẽ như thế nào?

tinybook tinybook 2 tuần 2 ngày
Khoa Học Công Nghệ
Hướng đi tiếp theo của Samsung trên con đường phát triển sẽ như thế nào?
Samsung Electronics đang đẩy mạnh kế hoạch kết nối tất cả mọi sản phẩm của mình, nhờ vào trợ lý ảo bằng giọng nói của sử dụng trí tuệ nhân tạo.
tinybook Công Nghệ Thông Tin



Chat