Lá gan được ghép cho cha đẻ của Apple, Steve Jobs đã khiến cả nước Mỹ nghĩ lại về hệ thống ghép tạng không cân đối nơi đây

Lá gan được ghép cho cha đẻ của Apple, Steve Jobs đã khiến cả nước Mỹ nghĩ lại về hệ thống ghép tạng không cân đối nơi đây
Theo: Dink Theo Trí Thức Trẻ
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Chín năm sau ca ghép gan của Steve Jobs, sự kiện này vẫn nêu bật lên hiện trạng của việc ghép tạng tại Mỹ: đây là một bài toán khó nhiều năm rồi vẫn chưa giải được.

Năm 2009, Steve Jobs được ghép gan, không phải tại miền Bắc California nơi ông sinh sống, mà là tận Memphis, Tenessee – hai địa điểm ở hai đầu đất nước. Có vẻ đây là một quyết định kỳ lạ, tính mạng của Jobs phụ thuộc vào là gan này, tưởng như ông nên cấy ghép ở càng gần càng tốt chứ?

Không phải vậy, đây là một bước đi được tính toán cực kỳ cẩn thận và chiến lược. Bằng cách này, ông có được gan ghép sớm hơn nhiều.

Chín năm sau ca ghép gan của Steve Jobs, sự kiện này vẫn nêu bật lên hiện trạng của việc ghép tạng tại Mỹ: đây là một bài toán khó nhiều năm rồi vẫn chưa giải được.

Chín năm sau, nhu cầu ghép tạng của người dân cao hơn bao giờ hết. Các nhà toán học, các lập trình viên, những người tạo ra các thuật toán khéo léo nhắm tới việc phân phối tạng một cách công bằng nhất có thể. Nhưng, bản thân thuật toán vốn đã khó này còn dính dáng tới yếu tố đạo đức, nên vẫn còn rất nhiều tranh luận xoay quanh vấn đề này.

Đầu tiên, hãy liệt kê những vấn đề nan giải

Trước khi hiểu được cách thức các nhà nghiên cứu sử dụng toán học để phân phối tạng trên toàn nước Mỹ, hãy hiểu vấn đề là gì và tại sao các cách thức hiện tại lại không hiệu quả.

Tùy loại tạng, nó sẽ được phân phối ở những địa điểm khác nhau:

Tim và phổi là hai thứ phải được chuyển và ghép càng sớm càng tốt, nếu trong một bán kính nhất định xung quanh viện mà không có ai ghép, bán kính ấy sẽ được nới rộng ra để tiếp tục tìm người ghép tạng.

Với thận và gan, khung thời gian ghép tạng dài hơn chút. Việc tìm người ghép tạng được điều hành bởi Tổ chức Mạng lưới Chia sẻ tạng (UNOS), tổ chức tư nhân phi lợi nhuận, ký hợp đồng với chính phủ nhằm điều hành Mạng lưới Nhận và Ghép tạng (OPTN).

Ví dụ, khi có tạng để ghép, bệnh viện sẽ liên hệ với tổ chức thu tạng (OPO) gần nhất để đánh giá chất lượng tạng, sau đó OPO sẽ sử dụng OPTN để tìm người cần tạng. Thuật toán sẽ tìm người bệnh nặng nhất trong danh sách, xác định xem có chuyển tạng kịp không để tiến hành chuyển và ghép. Độ nặng của bệnh nhân được tính bằng điểm MELD – Mẫu Giai đoạn cuối của Bệnh gan, cho biết tỉ lệ người bệnh sẽ tử vong nếu không được ghép tạng trong vòng 90 ngày. Điểm MELD càng cao, bệnh nhân ốm càng nặng.

Năm 2000, người ta đề ra Luật Quyết định – Final Rule, rằng địa điểm của người cần tạng sống không phải là một yếu tố đánh giá xem họ có được ghép tạng sống hay không. Ví dụ về Steve Jobs nêu ở trên cho ta thấy một hiện trạng hoàn toàn trái ngược.

Đây chính là vấn đề lớn. Theo lời phó chủ tịch nghiên cứu và cũng là giáo sư phẫu thuật tại Johns Hopkins, Dorry Segev thì "có rất nhiều vùng nhiều tạng để ghép nhưng ít người cần tới, có những nơi cực kỳ khan hiếm tạng nhưng nhu cầu lại cực lớn". Cung cầu lệch nhau quá nhiều khiến người bệnh chịu khổ.

Điểm MELD không còn thực sự hiệu quả, khi mà hai người có số điểm MELD ngang nhau ở hai khu vực khác nhau, thì một người có tỉ lệ sống sót là 85% và tỉ lệ tử vong là 15%, người còn lại có tỉ lệ sống sót – tử vong hoàn toàn trái ngược, 15% và 85%. Có những người phải đạt điểm MELD vượt trội mới có thể có cơ hội được ghép tạng.

Với trường hợp Steve Jobs: Nơi ông sống là California, thời gian đợi được ghép tạng rất lâu nên vì thế, Jobs đã đăng ký nhận tạng tại Tennessee, nơi mà khoảng cách cung cầu ngắn hơn nhiều. Kết quả của việc đó? Steve Jobs đã rút ngắn thời gian được ghép tạng từ nhiều năm xuống chỉ còn vài tháng. Khi nhận được tin báo rằng Tennessee đã có gan để ghép, ông lập tức lên phi cơ bay tới nơi để tiến hành phẫu thuật.

Điều Steve Jobs làm hoàn toàn hợp pháp, và không phải có mỗi mình ông làm vậy.

"Điều này đã tạo nên một hệ thống mà tại đó, những người giàu có và quyền lực có thể ghép tạng tại bất kỳ đâu trên đất nước này", ông Segev nói. "Những cá nhân không có nguồn lực tài chính để đi lại, không có phi cơ riêng, thậm chí không có cả tiền để xin các trung tâm có tạng đánh giá sức khỏe cho mình, sẽ bị kẹt lại ở nơi họ sống, họ bị tước quyền được ghép tạng bởi chính hệ thống này".

Chưa hết, cung-cầu lệch nhau tại các nơi khác nhau còn khiến nhiều nội tạng có thể ghép không có chủ, phải bị loại bỏ.

Bằng toán học, ta hãy "dịch chuyển tức thời" số tạng ấy để khỏi bị lãng phí

Ai cũng nhận ra rằng đây là vấn đề nan giải và những người có khả năng giải quyết đang nhờ tới sự giúp đỡ của các thuật toán. Tổ chức UNOS tìm sự giúp đỡ, Dorry Segev và Sommer Gentry – giáo sư toán học tại Học viện Hải quân Hoa Kỳ trả lời. Họ muốn vẽ lại ranh giới của các vùng xét hiến – ghép tạng, giảm số lượng vùng xuống và qua đó, tăng tỉ lệ được ghép tạng lên.

Mục tiêu của họ là chia tạng có thể ghép ra càng đều càng tốt. Thuật toán của giáo sư Gentry nhắm tới một phương thức chia tạng đều nhưng vẫn đảm bảo thời gian vận chuyển để tạng không bị hỏng trước khi tới được người bệnh. Hai người đồng nghiệp Gentry và Segev chạy thử thuật toán này trên một chương trình giả lập, sử dụng thông tin thực tế từ danh sách bệnh nhân cần ghép tạng để xem những ranh giới khu vực mới có hoạt động hiệu quả không.

Kết quả là những vùng trước đây không phải chờ tạng lâu sẽ phải chờ lâu hơn chút để có thể có tạng ghép, nhưng thời gian chờ của toàn bộ các vùng đều giảm. Họ muốn dùng thông tin này để đòi lại công bằng cho một hệ thống ghép tạng có thể gọi là đã lỗi thời của Mỹ.

Tháng 8 năm 2016, bản kế hoạch này được đưa ra thăm dò ý kiến công chúng. Có những người đồng ý, nhiều người ngạc nhiên khi biết tạng không được chia đều ra các vùng, có những cá nhân ích kỷ muốn tạng nằm lại tại khu vực mà nó được hiến. Họ đều là những người chờ tạng, có người thân trong gia đình hiến tạng, hay bản thân là bác sĩ phẫu thuật ghép tạng. Họ là người trong cuộc, vài phần hiểu chuyện hơn những người khác.

"Đây là một bước đi gây ra rất nhiều tranh cãi bởi lẽ ta đang nói tới việc cả một hệ thống sẽ phải thay đổi", Ryutaro Hirose, chủ tịch Hội đồng Ghép Gan và Tạng thuộc UNOS nói. Có những trung tâm ghép tạng còn tuyển người về để tham gia vào phần đóng góp ý kiến. Không bất ngờ khi có nhiều người không muốn thời gian chờ tạng của khu vực mình tăng lên, nhưng theo lời Segev nói, thì đó "có thể coi là hành động ích kỷ".

"Thật đáng giật mình khi nhận ra rằng có rất nhiều người không muốn tạng được chia đều trên cả nước", giáo sư Gentry nói. Hệ thống hiện tại dù là ưu tiên người bị bệnh nặng nhất được ghép tạng, tuy nhiên yếu tố địa lý đã khiến việc chia tạng không được đều.

Những giải pháp khác hơn

Thuật toán nêu trên hữu ích nhưng nước Mỹ vẫn còn hai lựa chọn khác. Theo thử nghiệm và với thời gian, họ sẽ chọn ra được phương pháp phân phối tạng tốt nhất nhằm thay thế cho hệ thống hiện tại. "Bất kỳ điều gì ta làm sẽ đều cải thiện đáng kể khó khăn gây ra bởi những trở ngại địa lý hiện tại", Segev nhấn mạnh. "Ta chỉ cần phải làm điều gì đó mà thôi".

Sridhar Tayur, nhà sáng lập và cũng là CEO của OrganJet nói rằng "Tôi là một thanh niên biết làm phần mềm, hãy để tôi làm việc này miễn phí". Đầu tiên, Tayur viết nên một chương trình xác định đâu là nơi có trung tâm ghép tạng với thời gian chờ thấp nhất mà gần nhất với người bệnh, dựa trên mã vùng và tạng người bệnh muốn. Anh đưa chương trình này lên nền tảng web, ai cũng có thể sử dụng miễn phí.

Sau đó, anh vẽ ra một hệ thống chia sẻ thời gian sử dụng phi cơ riêng cho bất kỳ ai có nhu cầu, hệ thống này sẽ tìm ra những phi cơ hiện không hoạt động để chở bệnh nhân cần ghép tạng tới bệnh viện có tạng.

Với OrganJet, anh Tayur làm việc với những nhà môi giới, những cá nhân sở hữu phi cơ riêng, những công ty điều hành khác nhau để biến giấc mơ ghép tạng (và cả giấc mơ đi phi cơ riêng) thành sự thật. Hiện tại, Tayur đang tìm cách giảm thiểu chi phí của những chuyến đi trên, để có thêm những bệnh nhân được cứu sống. Anh không cần sự ủng hộ của những cơ quan chức năng, anh đang tạo ra một câu trả lời cho vấn đề ghép tạng đang nhức nhối.

Và vẫn còn những vấn đề khác nữa đang chờ những người có khả năng giải quyết, những vấn đề mà một thuật toán không thể đương đầu. Có những trung tâm ghép tạng còn đang đối đầu nhau, giành cả bệnh nhân và giành cả tạng để ghép. Có những gia đình chưa thực sự hiểu tầm quan trọng của việc hiến tạng, họ muốn giữ nguyên vẹn thi thể người thân của mình.

Suy cho cùng, cách thức hiệu quả nhất là hãy nhìn toàn bộ đất nước như một thể thống nhất, không phải là những vùng miễn riêng biệt. Khi những thuật toán nêu trên, những phần mềm, những chương trình ở trên thành công, thời gian chờ ghép tạng của toàn bộ quốc gia giảm xuống, tạng không còn bị phí phạm. Khi chung tay trở thành một cộng đồng giúp đỡ lẫn nhau, sẽ thêm vô vàn mạng sống được cứu khỏi bàn tay tử thần.

Tham khảo bài viết của Tiến sĩ Thần kinh học Mallory Locklear, được đăng tải trên ArsTechnica

Nghiên cứu: Uống bia, rượu dù ít hay nhiều vẫn có tác hại rất xấu đến sức khỏe

tinybook tinybook 3 tuần 5 ngày
Nghiên cứu: Uống bia, rượu dù ít hay nhiều vẫn có tác hại rất xấu đến sức khỏe
Nghiên cứu cho thấy chỉ riêng năm 2016 đã có xấp xỉ 3 triệu cái chết liên quan đến đồ uống có cồn. Ngoài ra, 12% tổng số nam giới tử vong trong độ tuổi từ 15 đến 49 có "dính lứu" đến bia rượu.

Đây là luật sư cứng nhất 2018: chi 14 tỷ mua xe tăng về đặt cạnh nhà ngắm chơi, bị dọa kiện bắt dời đi cũng không sợ

tinybook tinybook 3 tuần 5 ngày
Đây là luật sư cứng nhất 2018: chi 14 tỷ mua xe tăng về đặt cạnh nhà ngắm chơi, bị dọa kiện bắt dời đi cũng không sợ
Các phóng viên đã hỏi phản ứng của những người hàng xóm để xem liệu có bao nhiêu người cảm thấy phiền hà vì một chiếc xe tăng xuất hiện trên đường phố. Tuy vậy, tất cả những người được hỏi đều hài lòng và thích thú chụp ảnh cùng chiếc xe tăng.

Nhỏ giọt nước sạch nhất thế giới lên bề mặt hợp chất sạch nhất thế giới để xem nó có bị bẩn hay không

tinybook tinybook 3 tuần 5 ngày
Nhỏ giọt nước sạch nhất thế giới lên bề mặt hợp chất sạch nhất thế giới để xem nó có bị bẩn hay không
Và kết quả làm bất ngờ giới khoa học.

Tìm thấy xác ngựa non tuổi đời 40.000 năm vẫn còn gần như nguyên vẹn tại Siberia

tinybook tinybook 3 tuần 6 ngày
Tìm thấy xác ngựa non tuổi đời 40.000 năm vẫn còn gần như nguyên vẹn tại Siberia
Con ngựa con chỉ mới 2 - 3 tháng tuổi khi nó qua đời, chiều cao của nó là 98 cm tính từ chân đến vai. Bờm, đuôi và móng guốc ngựa có màu nâu đậm và đều còn nguyên. Thậm chí, các cơ quan nội tạng của nó cũng được bảo quản dưới lớp đất đóng băng vĩnh cửu.

Phố Wall phát hiện rất nhiều lỗi nghiêm trọng trên Tesla Model 3

tinybook tinybook 3 tuần 6 ngày
Phố Wall phát hiện rất nhiều lỗi nghiêm trọng trên Tesla Model 3
Các nhà phân tích của UBS đánh giá chất lượng của chiếc Tesla Model 3 "không xứng đáng với một chiếc ô tô giá 49.000 USD".

Không chỉ sản xuất súng, tập đoàn Kalashnikov còn làm cả xe máy điện quân sự "đẹp mê ly": đi 1 km chỉ tốn 172 đồng tiền điện

tinybook tinybook 3 tuần 6 ngày
Không chỉ sản xuất súng, tập đoàn Kalashnikov còn làm cả xe máy điện quân sự "đẹp mê ly": đi 1 km chỉ tốn 172 đồng tiền điện
Thử tính vui: 1 km đường chạy bằng xe máy điện SM-1 (không tính khấu hao xe) sẽ có giá 172 VND – quá rẻ so với xe máy chạy xăng thông thường chứ chưa nói tới các thiết bị quân sự - vốn nổi tiếng về khoản "ngốn nhiên liệu".

Tìm hiểu số phận của mẫu xe tăng Pháp siêu uy lực trong thế chiến 2 từng khiến xe tăng Đức phải khiếp sợ

tinybook tinybook 4 tuần 22 giờ
Tìm hiểu số phận của mẫu xe tăng Pháp siêu uy lực trong thế chiến 2 từng khiến xe tăng Đức phải khiếp sợ
Ở thời điểm những năm 1940 thì pháo 47 mm SA 35 và súng máy 7,5 mm MAC mle 1931 của xe tăng Pháp là những loại hỏa khí đầy uy lực có thể bắn xuyên xe tăng Đức từ khoảng cách 1000 yard (khoảng 915 m).

Sự thật đằng sau những bài viết khẳng định "ánh sáng xanh gây mù lòa"

tinybook tinybook 4 tuần 1 ngày
Sự thật đằng sau những bài viết khẳng định "ánh sáng xanh gây mù lòa"
Đeo kính lên để nhìn thẳng vào vấn đề mà nhìn nhận, ta mới thấy rõ chân tướng sự việc.

Chú mèo con tội nghiệp đã được giải cứu tại Thành phố kỹ thuật số của Samsung như thế nào

tinybook tinybook 4 tuần 1 ngày
Chú mèo con tội nghiệp đã được giải cứu tại Thành phố kỹ thuật số của Samsung như thế nào
Tất cả bắt đầu bằng một mảnh giấy ghi chú được đính lên bức tường gần Samsung Digital City. Mảnh giấy viết có một chú mèo con ở gần đó đang bị bệnh và cần ai đó đến giúp đỡ.

Lịch sử dài của "Đó không phải là lỗi, đó là tính năng": chính con người cũng vậy, đừng đổ tại các lập trình viên

tinybook tinybook 4 tuần 1 ngày
Lịch sử dài của "Đó không phải là lỗi, đó là tính năng": chính con người cũng vậy, đừng đổ tại các lập trình viên
"It's not a bug, it's a feature".

Xuất hiện loại kính chống say xe cực chất, đeo 10 phút là dùng smartphone trên ô tô vô tư luôn

tinybook tinybook 4 tuần 1 ngày
Xuất hiện loại kính chống say xe cực chất, đeo 10 phút là dùng smartphone trên ô tô vô tư luôn
Chiếc kính này sẽ là vị cứu tinh cho các "thánh say xe" và mang lại một kì du lịch trọn vẹn, an toàn nhất.

Giải ngố HDR, HDR10+ trên TV là gì và tại sao bạn nên quan tâm đến nó

tinybook tinybook 4 tuần 1 ngày
Giải ngố HDR, HDR10+ trên TV là gì và tại sao bạn nên quan tâm đến nó
Một lưu ý quan trọng khi bạn đi sắm cho gia đình một chiếc TV mới, nhận thấy mác "Có HDR" và thắc mắc chúng là gì.

Robot sát thủ Nga giống như thoát ra từ một bộ phim khoa học giả tưởng

tinybook tinybook 4 tuần 2 ngày
Robot sát thủ Nga giống như thoát ra từ một bộ phim khoa học giả tưởng
Kalashnikov – nhà sản xuất súng AK-47 – đã cho ra mắt một robot khổng lồ tại sự kiện Diễn đàn Kỹ thuật Quân sự Quốc tế 2018 ở ngoại ô Moscow.

Bạn biết không: Dân Châu Âu thẳng tay vứt bỏ 50 triệu tấn rau củ quả mỗi năm chỉ vì trông chúng xấu mã

tinybook tinybook 4 tuần 2 ngày
Bạn biết không: Dân Châu Âu thẳng tay vứt bỏ 50 triệu tấn rau củ quả mỗi năm chỉ vì trông chúng xấu mã
Có tới 50 tiệu tấn rau củ quả bị lãng phí chỉ riêng tại Châu Âu chỉ vì hình thức xấu xí. Trong khi đó, 1/10 dân số thế giới vẫn đang thiếu đói. Sự tương phản này quả thực khiến chúng ta phải suy nghĩ lại về cách sử dụng tài nguyên.

Phát hiện ra băng trên Mặt Trăng, thêm yếu tố vững chắc mới để xây dựng căn cứ tại nhà của Chị Hằng

tinybook tinybook 1 tháng 12 giờ
Phát hiện ra băng trên Mặt Trăng, thêm yếu tố vững chắc mới để xây dựng căn cứ tại nhà của Chị Hằng
Phân tích dữ liệu thu về từ 10 năm trước, ta tìm ra yếu tố mới trên Mặt Trăng.

Các nhà khoa học tại MIT chế tạo thành công máy bẻ mì spaghetti làm đôi

tinybook tinybook 1 tháng 1 ngày
Các nhà khoa học tại MIT chế tạo thành công máy bẻ mì spaghetti làm đôi
Ta có thể ứng dụng kết quả nghiên cứu vào rất nhiều thứ, có điều chưa tìm ra được thứ gì cụ thể thôi.

Cô gái mất suất thực tập tại NASA vì dám bảo một ông là "im mồm", ai ngờ ông ấy là sếp NASA

tinybook tinybook 1 tháng 1 ngày
Cô gái mất suất thực tập tại NASA vì dám bảo một ông là "im mồm", ai ngờ ông ấy là sếp NASA
Dù Homer Hickham đã có những lời lẽ nhẹ nhàng và giúp cô gái có lại suất thực tập, chưa rõ mọi chuyện ra sao.

Bạn có nhận ra con đường VinGroup đang đi cũng chính là con đường của Samsung ngày nào

tinybook tinybook 1 tháng 2 ngày
Bạn có nhận ra con đường VinGroup đang đi cũng chính là con đường của Samsung ngày nào
Một khởi đầu khiêm tốn trong lĩnh vực thực phẩm, và một giấc mơ vô cùng lớn, trong một lĩnh vực sẽ thay đổi tương lai loài người.

Thông điệp ngầm của VinGroup: smartphone Vsmart sẽ chỉ là một dấu chấm nhỏ cho khát vọng tương lai

tinybook tinybook 1 tháng 2 ngày
Thông điệp ngầm của VinGroup: smartphone Vsmart sẽ chỉ là một dấu chấm nhỏ cho khát vọng tương lai
Chỉ bằng một chiếc smartphone thôi, VinGroup sẽ có thể thu hút được toàn bộ sự chú ý của người hâm mộ công nghệ trong nước. Nhưng tham vọng của tập đoàn số 1 Việt Nam không dừng tại đây.

Tìm hiểu về công nghệ Ray Tracing trên RTX 20x series - bước đột phá cho khả năng dựng hình chân thực nhất từ trước đến nay

tinybook tinybook 1 tháng 3 ngày
Tìm hiểu về công nghệ Ray Tracing trên RTX 20x series - bước đột phá cho khả năng dựng hình chân thực nhất từ trước đến nay
Cho dù đã được sử dụng từ lâu trong ngành công nghiệp, nhưng nhờ NVIDIA, đây là lần đầu tiên công nghệ này có thể hiện diện trên các desktop dành cho người dùng phổ thông.

Giảm thời gian chế tạo từ cả nghìn năm xuống còn 72 ngày, magnesite đã trở thành ứng cử viên số 1 trong việc giảm thiểu CO2 trong bầu không khí

tinybook tinybook 1 tháng 3 ngày
Giảm thời gian chế tạo từ cả nghìn năm xuống còn 72 ngày, magnesite đã trở thành ứng cử viên số 1 trong việc giảm thiểu CO2 trong bầu không khí
Các nhà khoa học mới tìm ra được cách tăng tốc độ tổng hợp magnesite, từ cả trăm năm xuống còn 72 ngày.

Cận cảnh robot chiến đấu tự hành "Made in Việt Nam": không sợ thời tiết khắc nghiệt, tự động sử dụng vũ khí tiêu diệt mục tiêu

tinybook tinybook 1 tháng 3 ngày
Cận cảnh robot chiến đấu tự hành "Made in Việt Nam": không sợ thời tiết khắc nghiệt, tự động sử dụng vũ khí tiêu diệt mục tiêu
Robot có các module quan sát quang học giúp tăng khả năng quan sát và truyền dữ liệu bảo mật về trung tâm chỉ huy, đồng thời có thể tự động sử dụng vũ khí tiêu diệt mục tiêu khi được lệnh từ trung tâm.

"Tự sát" bằng cách ăn chính mình - bí ẩn kinh dị ở loài rắn đã có lời giải

tinybook tinybook 1 tháng 3 ngày
"Tự sát" bằng cách ăn chính mình - bí ẩn kinh dị ở loài rắn đã có lời giải
Không ít người cảm thấy cực choáng váng trước hình ảnh loài rắn - "sát thủ máu lạnh" này lại tự ăn chính cơ thể mình.

Câu chuyện kì bí về con tàu ma Octavius: thuyền trưởng chết cóng trên ghế ngồi, tay vẫn còn cầm bút viết

tinybook tinybook 1 tháng 4 ngày
Câu chuyện kì bí về con tàu ma Octavius: thuyền trưởng chết cóng trên ghế ngồi, tay vẫn còn cầm bút viết
Không rõ rằng nó vẫn còn lênh đênh trên biển, hay đã chìm vào lòng đại dương bao la?

Ở Nhật Bản có hẳn một quán cà phê không nhân viên phục vụ và nằm sâu trong rừng

tinybook tinybook 1 tháng 5 ngày
Ở Nhật Bản có hẳn một quán cà phê không nhân viên phục vụ và nằm sâu trong rừng
Quán cà phê đặc biệt này ẩn sâu trong một khu rừng trên đảo Okinawa, Nhật Bản và đặc biệt không hề có ai phục vụ mà chính các du khách sẽ phải tự phục vụ mình.

Kẻ trộm ngân hàng đầu tiên trong lịch sử nước Mỹ bị bắt vì lý do mà bạn có nằm mơ cũng không nghĩ được

tinybook tinybook 1 tháng 5 ngày
Kẻ trộm ngân hàng đầu tiên trong lịch sử nước Mỹ bị bắt vì lý do mà bạn có nằm mơ cũng không nghĩ được
Băng trộm gồm 2 tên đã có một kế hoạch lấy tiền hoàn hảo, có điều kế hoạch tiêu tiền thì hơi thiếu thông minh.

Giả thuyết rợn tóc gáy của vụ phun trào núi lửa Toba suýt chút nữa khiến nhân loại bị diệt vong

tinybook tinybook 1 tháng 5 ngày
Giả thuyết rợn tóc gáy của vụ phun trào núi lửa Toba suýt chút nữa khiến nhân loại bị diệt vong
Giả thuyết gây tranh cãi, thu hút rất nhiều ý kiến trái chiều về giai đoạn con người suýt thì tuyệt diệt.

Kỳ lạ ngành công nghiệp dược phẩm tại Haiti: Ai cũng có thể trở thành dược sỹ và đi bán thuốc ngoài chợ

tinybook tinybook 1 tháng 5 ngày
Kỳ lạ ngành công nghiệp dược phẩm tại Haiti: Ai cũng có thể trở thành dược sỹ và đi bán thuốc ngoài chợ
Ở Haiti, thuốc chữa bệnh được giao dịch dễ dàng giống như việc mua một mớ rau hoặc cân thịt ngoài chợ. Ngoài ra, người bán thuốc không phải ngồi một chỗ chờ người bệnh tới mà phải chủ động đi tìm bệnh nhân để bán thuốc.

Nghe có vẻ ngược đời, nhưng đây là tầm quan trọng của việc lãng phí thời gian

tinybook tinybook 1 tháng 5 ngày
Nghe có vẻ ngược đời, nhưng đây là tầm quan trọng của việc lãng phí thời gian
Ta đang không lãng phí thời gian đúng cách, ta đang bị tội lỗi của "không làm việc" kéo lại.

Toàn bộ nhân vật trong bộ truyện Dragon Ball đều gói gọn trong bức chân dung "bé" Son Goku, bạn nhìn ra được bao nhiêu người xuất hiện?

tinybook tinybook 1 tháng 5 ngày
Toàn bộ nhân vật trong bộ truyện Dragon Ball đều gói gọn trong bức chân dung "bé" Son Goku, bạn nhìn ra được bao nhiêu người xuất hiện?
Tuổi thơ của vài thế hệ trẻ nằm trọn trong một tác phẩm nghệ thuật.
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat