Khám phá vật chất lâu đời nhất trên Trái Đất: "già" hơn cả Hệ Mặt Trời, tới từ một ngôi sao xa xôi khác trên một viên thiên thạch

Khám phá vật chất lâu đời nhất trên Trái Đất: "già" hơn cả Hệ Mặt Trời, tới từ một ngôi sao xa xôi khác trên một viên thiên thạch
Theo: Dink Theo Trí Thức Trẻ
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Phải nhờ đến công nghệ hiện đại của ngày hôm nay, khoa học mới trả lời được câu hỏi: Số vật chất này bao nhiêu tuổi?

Khoa học đã xác nhận thành công đâu là vật chất cứng nhiều tuổi nhất Trái Đất, thế nhưng bất ngờ chưa dừng lại ở đó: nó còn “già đầu” hơn cả Hệ Mặt Trời của chúng ta cơ, lớn tuổi hơn khoảng vài trăm triệu năm. Nghiên cứu mới chỉ rằng chút bụi vũ trụ kích cỡ hiển vi này hình thành tại một ngôi sao xa xăm nào đó vào khoảng 5 tới 7 tỷ năm trước; Mặt Trời của chúng ta mới “chỉ” 4,6 tỷ năm tuổi mà thôi.

Rồi một viên thiên thạch nào đó đã đưa số bụi này tới Trái Đất, để ta có khám phá mới và bài viết ngày hôm nay.

Khám phá vật chất lâu đời nhất trên Trái Đất: già hơn cả Hệ Mặt Trời, tới từ một ngôi sao xa xôi khác trên một viên thiên thạch - Ảnh 1.

Đây là một trong những nghiên cứu thú vị nhất tôi từng tham gia”, nhà hóa học Vũ trụ Philipp Heck đang công tác tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên và Đại học Chicago cho hay. “Đây là thứ vật chất rắn cổ xưa nhất từng được phát hiện, và chúng nói cho chúng tôi rất nhiều điều về cách thức hình thành của các ngôi sao trong thiên hà chúng ta đang sống”.

Dù đã có tiền lệ của thiên thạch chứa một chút vật chất cổ hơn Hệ Mặt Trời, chúng vẫn rất hiếm và rất khó xác định được sự tồn tại của chúng, bởi lẽ những hạt vật chất này rất nhỏ, nằm lẩn sâu bên trong viên đá “trên trời rơi xuống”. Thiên thạch Murchison là một ví dụ như thế: nó nặng tới hơn 100 kg, văng ra từ một vụ nổ thiên thạch trên bầu trời vùng Murchison, Úc vào tháng Chín năm 1969. 

Khám phá vật chất lâu đời nhất trên Trái Đất: già hơn cả Hệ Mặt Trời, tới từ một ngôi sao xa xôi khác trên một viên thiên thạch - Ảnh 2.

Viên thiên thạch Murchison đang nằm trong viện bảo tàng.

Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên đã lấy về 52 kg thiên thạch và bỏ nhiều công sức vào nghiên cứu chúng. Họ phát hiện ra một một lượng lớn khoáng chất silicon carbide - được xác nhận là tới từ ngôi sao khác. Thời gian nó đi từ ngôi sao khác tới đây dài hơn cả độ tuổi của Hệ Mặt Trời, vì thế mà các nhà khoa học biết được rằng thứ vật chất này rất già, có điều họ chưa đo đạc được độ tuổi chính xác của nó.

Từ hồi thập niên 90, các nhà nghiên cứu đã trích xuất được bột silicon carbide từ thiên thạch, bằng cách nghiền nát viên đá ra và khử các silicat không mong muốn bằng acid. Thuở ấy, công cụ phân tích bột silicon carbide không hiện đại như bây giờ, đợi mãi thì khoa học mới đủ tiến bộ để trả lời được những câu hỏi mà các nhà nghiên cứu đau đáu bấy lâu.

Họ sử dụng kính hiển vi electron để quét, đo phổ khối ion thứ cấp và phổ khí hiếm, tìm kiếm hiệu ứng của bức xạ vũ trụ, thứ vốn có thể xuyên thấu những vật chất rắn (như viên thiên thạch chẳng hạn) và tác động được tới silicon carbide.

Khám phá vật chất lâu đời nhất trên Trái Đất: già hơn cả Hệ Mặt Trời, tới từ một ngôi sao xa xôi khác trên một viên thiên thạch - Ảnh 3.

Tia Vũ trụ có thể tương tác với vật chất để rồi tạo nên nguyên tố mới. Và chúng càng phơi nhiễm bức xạ càng lâu, càng nhiều nguyên tố được hình thành”, ông Heck giải thích. “Tôi hay lấy ví dụ về đặt một cái xô ngoài mưa bão chẳng hạn. Giả dụ mưa liên tục, thì lượng nước có được trong xô sẽ phản ánh lượng thời gian xô nằm ngoài trời”.

Bằng cách phát hiện sự tồn tại của hai đồng vị heli-3 và neon-21 trong bột silicon carbide, các nhà khoa học xác định được tuổi thọ của chúng. Một vài mẫu chạm mốc 5,5 tỷ năm tuổi, nhưng đa số các mẫu vật silicon carbide chỉ có độ tuổi khoảng từ 4,6 cho tới 4,9 tỷ năm.

Chính số bột silicon carbide “trẻ tuổi hơn” mới khiến các nhà khoa học thích thú: chúng nói cho ta biết câu chuyện lịch sử về Dải Ngân hà.

Giả thuyết của chúng tôi là phần lớn chỗ bột này, với niên đại 4,6 tới 4,9 tỷ năm tuổi, đã xuất hiện trong giai đoạn một ngôi sao hình thành. Ở thời điểm trước khi Hệ Mặt Trời sinh ra, số lượng sao sinh ra nhiều hơn bình thường”, giáo sư Heck giải thích.

Khám phá vật chất lâu đời nhất trên Trái Đất: già hơn cả Hệ Mặt Trời, tới từ một ngôi sao xa xôi khác trên một viên thiên thạch - Ảnh 4.

Chuỗi sự kiện hình thành sao này đã diễn ra vào khoảng 7 tỷ năm trước. Rồi khi ngôi sao già dần đi, những vật chất silicon carbide này sẽ chảy ra thành từng dòng và trôi vào Vũ trụ; theo thời gian, chúng sẽ kết lại với nhiều vật chất khác để trở thành viên thiên thạch, như những gì đã xảy ra với viên thiên thạch Murchison. 

Theo lời giáo sư Heck, việc phát hiện ra số vật chất cổ đại này được gói gọn trong viên thiên thạch cho thấy quá trình hình thành sao trong Vũ trụ nhiều biến động lắm.

Nhiều người cho rằng tỷ lệ sao hình thành trong thiên hà là một hằng số. Nhưng nhờ có sự tồn tại của số vật chất này, chúng tôi có bằng chứng trực tiếp rằng khoảng 7 tỷ năm trước, có thời gian sao hình thành với tốc độ nhanh hơn bình thường nhiều. Đây là khám phá mấu chốt trong nghiên cứu của chúng tôi”, ông Heck nói.

Ắt cái cảm giác cầm trên tay nắm bột có tuổi đời còn già hơn cả Hệ Mặt Trời của chúng ta nó kỳ diệu lắm.

Tham khảo Science Alert

Chiếc đĩa bí ẩn của nước Nga: Dù bé tẹo nhưng chẳng ai nhấc nổi, bên dưới ẩn giấu bí mật gây ngỡ ngàng

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Chiếc đĩa bí ẩn của nước Nga: Dù bé tẹo nhưng chẳng ai nhấc nổi, bên dưới ẩn giấu bí mật gây ngỡ ngàng
Chiếc đĩa bí ẩn này thực chất là gì? Nếu biết, bạn sẽ hết sức bất ngờ đấy.

Thế giới đang sử dụng những cách nào để xây dựng nhà chống lũ?

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Thế giới đang sử dụng những cách nào để xây dựng nhà chống lũ?
Bên cạnh chống lũ, việc sống chung với lũ cũng là một trong những phương án nhiều nước áp dụng ngày nay. Điểm thiết yếu của chính sách này là phải xây dựng được những ngôi nhà chống lũ cho người dân.

2 thầy trò sử dụng thuật toán để biến bản đồ từ thời cổ đại thành hình chụp rõ nét như bản đồ vệ tinh

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
2 thầy trò sử dụng thuật toán để biến bản đồ từ thời cổ đại thành hình chụp rõ nét như bản đồ vệ tinh
Nhìn vào để thấy sự thay đổi chóng mặt của đô thị hóa.

Nghệ nhân Zimbabwea biến lốp xe hơi cũ thành những đôi dép độc đáo

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Nghệ nhân Zimbabwea biến lốp xe hơi cũ thành những đôi dép độc đáo
Dù tạo ra một đôi giày thoải mái từ lốp xe hơi cũ nghe có vẻ phi thực tế, nhưng theo những gì Chitukutuku đang làm, quy trình này có vẻ khá đơn giản, chỉ mất chưa đầy 1 tiếng đồng hồ.

Chàng thanh niên mang hoài bão dọn sạch biển hợp tác cùng Microsoft, chế tạo tàu gom rác tự hành chạy bằng năng lượng Mặt Trời

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Chàng thanh niên mang hoài bão dọn sạch biển hợp tác cùng Microsoft, chế tạo tàu gom rác tự hành chạy bằng năng lượng Mặt Trời
Dự kiến, hai điểm đến tiếp theo của những hệ thống tàu này là Việt Nam và Cộng hoà Dominica.

Giới khảo cổ phát hiện hình vẽ mèo khổng lồ 2000 năm tuổi nằm ngay giữa sa mạc tại Peru

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Giới khảo cổ phát hiện hình vẽ mèo khổng lồ 2000 năm tuổi nằm ngay giữa sa mạc tại Peru
Theo đó, các nhà khảo cổ học đã bất ngờ phát hiện hình vẽ con mèo khổng lồ này khi đang cải tạo lối đi để du khách có thể dễ tới chiêm ngưỡng những bức hình khổng lồ tạo nên Nazca Lines bí ẩn và nổi tiếng.

Tìm xuống vùng biển sâu nhất đại dương, khoa học phát hiện sự thật đau lòng: Biến đổi khí hậu đang nghiêm trọng hơn bao giờ hết rồi

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Tìm xuống vùng biển sâu nhất đại dương, khoa học phát hiện sự thật đau lòng: Biến đổi khí hậu đang nghiêm trọng hơn bao giờ hết rồi
Có một xu hướng đáng ngại đang tồn tại dưới đáy đại dương, và khoa học đang tích cực tìm hiểu thêm.

Các nhà thiên văn học hóa giải bí ẩn về thiên hà chứa 99,99% vật chất tối

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Các nhà thiên văn học hóa giải bí ẩn về thiên hà chứa 99,99% vật chất tối
Nhiều khả năng đội nghiên cứu đưa nhận định cũ sẽ tính toán lại để tranh cãi bằng được rằng mình đúng. Chúng ta cùng "lót dép" chờ xem.

Phát hiện ra "siêu sức mạnh" mới của loài gấu nước: một lá chắn cực tím bằng huỳnh quang

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Phát hiện ra "siêu sức mạnh" mới của loài gấu nước: một lá chắn cực tím bằng huỳnh quang
Gấu nước vẫn chưa thôi làm chúng ta bất ngờ.

7 việc cực đơn giản nhưng nếu làm được, bạn đặc biệt hơn 90% dân số thế giới đấy

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
7 việc cực đơn giản nhưng nếu làm được, bạn đặc biệt hơn 90% dân số thế giới đấy
Hãy thử xem mình có phải là "của hiếm" của thế giới hay không nhé.

Giáo sư đại học Mỹ tuyên bố: Rất có thể chúng ta đang sống trong một thế giới giả lập

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Giáo sư đại học Mỹ tuyên bố: Rất có thể chúng ta đang sống trong một thế giới giả lập
Theo kết luận của giáo sư, tỉ lệ sống trong giả lập của chúng ta lên tới 50%.

6 ý nghĩa thực sự mỗi khi bạn cảm thấy "Deja vu" - hiện tượng rất nhiều người đã từng trải nghiệm mà không giải thích nổi

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
6 ý nghĩa thực sự mỗi khi bạn cảm thấy "Deja vu" - hiện tượng rất nhiều người đã từng trải nghiệm mà không giải thích nổi
Deja vu đến nay vẫn là một hiện tượng khoa học chưa thể giải thích. Dẫu vậy, nó vẫn mang đến những ý nghĩa nhất định.

Khoa học "đập hộp" hang động tách biệt khỏi thế giới suốt 5 triệu năm, và đây là những gì được tìm thấy

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Khoa học "đập hộp" hang động tách biệt khỏi thế giới suốt 5 triệu năm, và đây là những gì được tìm thấy
Một hang động bị đóng kín suốt 5,5 triệu năm, chỉ được tìm ra từ cách đây hơn 30 năm và đến nay mới chỉ có chưa đến 100 người được phép xuống thám hiểm.

Ai đã tạo ra thế giới kỳ lạ của "Nghìn lẻ một đêm"?

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Ai đã tạo ra thế giới kỳ lạ của "Nghìn lẻ một đêm"?
Nghìn lẻ một đêm là bộ sưu tập các truyện dân gian Trung Đông và Nam Á được biên soạn bằng tiếng Ả Rập trong thời đại hoàng kim Hồi giáo.

Sự kiện Dust Bowl: "Cơn bão đen" kéo dài 10 năm trên khắp Bắc Mỹ

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Sự kiện Dust Bowl: "Cơn bão đen" kéo dài 10 năm trên khắp Bắc Mỹ
Sự kiện Dust Bowl nổi bật với hiện tượng rất nhiều cơn bão và lốc hoành hành ở các đồng cỏ tại khu vực Bắc Mỹ và gây ra nhiều thiệt hại kinh khủng.

Cùng nghe thứ âm thanh tuyệt diệu của vũ trụ, được tạo ra từ loạt ảnh chụp Dải Ngân hà của NASA

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Cùng nghe thứ âm thanh tuyệt diệu của vũ trụ, được tạo ra từ loạt ảnh chụp Dải Ngân hà của NASA
NASA đã sử dụng quá trình chuyển hóa dữ liệu thành âm thanh để đem tới cách nhận thức về vũ trụ theo một cách hoàn toàn mới, đó là hé “âm thanh” của Dải Ngân hà.

Bất chấp “Bão Facebook" - quét tài khoản, không cho chạy quảng cáo, doanh nghiệp này vẫn có thể đạt 1000 đơn đặt hàng/ngày nhờ 3 việc sau

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Bất chấp “Bão Facebook" - quét tài khoản, không cho chạy quảng cáo, doanh nghiệp này vẫn có thể đạt 1000 đơn đặt hàng/ngày nhờ 3 việc sau
"Bão Facebook" đang là từ khoá hot trong thời gian gần đây trong cộng đồng thương mại điện tử và những doanh nghiệp nào có Facebook là kênh quảng cáo, khi bỗng dưng một ngày nhận được thông báo "tài khoản quảng cáo bị vô hiệu hoá", dù không vi phạm hoặc nhận được bất kỳ cảnh báo nào.

Điều gì sẽ xảy ra nếu hai khối rác không gian va chạm vào nhau?

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Điều gì sẽ xảy ra nếu hai khối rác không gian va chạm vào nhau?
Hiệu ứng Domino có thể tạo ra lớp mảnh vỡ không thể xuyên thủng, giam giữ chúng ta trên Trái đất vĩnh viễn.

10 sai lầm hay mắc phải trong việc dọn dẹp nhà cửa

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
10 sai lầm hay mắc phải trong việc dọn dẹp nhà cửa
Trong quá trình dọn dẹp và chăm sóc nhà cửa, chúng ta thường mắc phải những sai lầm không chỉ gây hại cho những đồ vật xung quanh mà còn cho chính bản thân chúng ta.

Phân tích đá Mặt Trăng cho thấy nhà chị Hằng từng phát ra từ trường, và nhờ nó sự sống trên Trái Đất mới xuất hiện

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Phân tích đá Mặt Trăng cho thấy nhà chị Hằng từng phát ra từ trường, và nhờ nó sự sống trên Trái Đất mới xuất hiện
Lấy được mẫu đá từ hai cực của Mặt Trăng, ta sẽ biết rõ khẳng định này là đúng hay sai.

Sử dụng năng lượng Mặt Trời, thiết bị này lấy được nước từ không khí khô hanh như sa mạc

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Sử dụng năng lượng Mặt Trời, thiết bị này lấy được nước từ không khí khô hanh như sa mạc
Toàn bộ hệ thống chỉ nặng 7kg.

Bay liên tục 13.000 km không cần nghỉ, loài chim 'máy bay phản lực' lập kỷ lục vô tiền khoáng hậu

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Bay liên tục 13.000 km không cần nghỉ, loài chim máy bay phản lực lập kỷ lục vô tiền khoáng hậu
Bay hơn 12.000km từ Alaska đến New Zealand trong 11 ngày không ngừng nghỉ, một con chim choắt mỏ thẳng đuôi vằn xác lập một kỷ lục vô tiền khoáng hậu trong thế giới động vật.

Đột phá: lần đầu tiên khoa học đạt được siêu dẫn ở nhiệt độ phòng

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Đột phá: lần đầu tiên khoa học đạt được siêu dẫn ở nhiệt độ phòng
"Trạng thái siêu dẫn" vẫn là mục tiêu của khoa học vật chất suốt nhiều thập kỷ nay, và chúng ta đã đi được nửa chặng đường với đột phá mới.

Não sôi lên, hộp sọ nổ tung, cơ bắp bốc hơi và mô bị thủy tinh hóa, khoảnh khắc bị núi lửa hủy diệt còn kinh hoàng hơn địa ngục

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Não sôi lên, hộp sọ nổ tung, cơ bắp bốc hơi và mô bị thủy tinh hóa, khoảnh khắc bị núi lửa hủy diệt còn kinh hoàng hơn địa ngục
Núi lửa là một vết đứt gãy trên lớp vỏ của một hành tinh, như là Trái Đất cho phép dung nham, tro núi lửa, và khí thoát ra từ một lò magma ở dưới bề mặt.

Khoa học tìm ra giới hạn trên của tốc độ âm thanh: 36 km/s

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Khoa học tìm ra giới hạn trên của tốc độ âm thanh: 36 km/s
Trên lý thuyết, âm thanh truyền qua vật liệu hydro kim loại (mới chỉ tồn tại trên lý thuyết) sẽ có tốc độ cao nhất, gần với mốc 36 km/s.

4 lý do khiến TMĐT ngày càng thu hút tín đồ công nghệ

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
4 lý do khiến TMĐT ngày càng thu hút tín đồ công nghệ
Với hàng loạt ưu đãi độc quyền hấp dẫn, cam kết xuất xứ và chính sách hậu mãi “sang xịn”, sự bùng nổ đơn hàng công nghệ trong những Lễ Hội mua sắm đã và đang chứng tỏ vị thế của hệ thống gian hàng chính hãng trên TMĐT trong lòng fan công nghệ.

Nếu không ngửi được 2 mùi này thì nhiều khả năng bạn đã mắc phải COVID-19

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Nếu không ngửi được 2 mùi này thì nhiều khả năng bạn đã mắc phải COVID-19
Mất khứu giác và vị giác là một trong những triệu chứng do coronavirus được báo cáo phổ biến nhất, và cũng là một trong những dấu hiệu rõ ràng nhất về sự hiện diện của virus SARS-CoV-2.

Đây là lý do tại sao ta nên xây cơ sở hạ tầng internet lượng tử trên quỹ đạo

tinybook tinybook 1 tháng 2 tuần
Đây là lý do tại sao ta nên xây cơ sở hạ tầng internet lượng tử trên quỹ đạo
Nghiên cứu mới chỉ ra rằng với một dàn 400 vệ tinh lượng tử, ta sẽ "dễ dàng" có được internet lượng tử toàn cầu.

6 dấu hiệu cho thấy nhà bạn có vấn đề về điện, cần khắc phục 'càng sớm càng tốt'

tinybook tinybook 1 tháng 2 tuần
6 dấu hiệu cho thấy nhà bạn có vấn đề về điện, cần khắc phục càng sớm càng tốt
Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng hầu hết các ngôi nhà không tuân theo các biện pháp an toàn được khuyến nghị để ngăn ngừa điện giật và hỏa hoạn, tuy nhiên một số dấu hiệu dễ nhận thấy có thể giúp tìm ra vấn đề trước khi mọi thứ vượt khỏi tầm tay.

Mổ xẻ trạm gốc 5G Huawei mới thấy công ty Trung Quốc cần linh kiện Mỹ đến mức nào

tinybook tinybook 1 tháng 2 tuần
Mổ xẻ trạm gốc 5G Huawei mới thấy công ty Trung Quốc cần linh kiện Mỹ đến mức nào
Gần 30% giá trị trạm gốc 5G của Huawei thuộc về các linh kiện Mỹ, hầu hết trong số đó là các con chip tối quan trọng cho việc xử lý tín hiệu radio, điều khiển nguồn năng lượng cũng như chip nhớ.
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat