[Infographic] Lịch sử của xà phòng và cách chúng tiêu diệt virus corona

[Infographic] Lịch sử của xà phòng và cách chúng tiêu diệt virus corona
Theo: zknight Theo Trí Thức Trẻ
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Đối với con người, xà phòng thường gợi ra cảm giác nhẹ nhàng và êm dịu. Thế nhưng trong thế giới của những vi sinh vật, những phân tử xà phòng thực sự hiếu sát và cuồng nộ.

Truyền thuyết kể lại rằng, một cơn mưa đổ xuống Trái Đất vài ngàn năm trước đã cuốn theo mỡ và tro của những sinh vật bị hiến tế. Khi hỗn hợp này trôi xuống một con sông gần đó, chúng trộn lẫn vào với nhau và tạo thành những bọt nước lấp lánh có thể gột sạch da dẻ và quần áo.

Xà phòng xuất hiện từ đó, trở thành một phát kiến thay đổi lịch sử loài người. 

Nhưng có lẽ, chính tổ tiên của chúng ta khi ấy cũng khó có thể tưởng tượng được rằng, những bong bóng mong manh, lấp lánh đủ màu sắc này lại trở thành một thứ vũ khí lợi hại giúp con người chiến đấu với những mầm bệnh vô hình trong tương lai.

[Infographic] Lịch sử của xà phòng và cách chúng tiêu diệt virus corona - Ảnh 1.
[Infographic] Lịch sử của xà phòng và cách chúng tiêu diệt virus corona - Ảnh 2.

Đối với con người, xà phòng thường gợi ra cảm giác nhẹ nhàng và êm dịu. Thế nhưng trong thế giới của những vi sinh vật, những phân tử xà phòng thực sự là một kẻ hiếu sát và cuồng nộ. Một giọt xà phòng thường pha loãng trong nước cũng đủ để phá hủy nhiều loại vi khuẩn và virus, bao gồm cả chúng corona mới đang gây ra dịch Covid-19 hiện nay.

Bí mật của xà phòng, lại đang nằm trong chính cách mà nó ra đời từ tro và mỡ.

Khi nhìn vào bản chất hóa học của xà phòng, bạn sẽ thấy nó có hai phần. Một là các phân tử ở đầu ưa nước, chứa bazơ. Phần còn lại là đuôi của chuỗi axit béo dài kỵ nước. Bazơ (có trong tro) đã kết hợp với axit béo (có trong mỡ) trong một phản ứng gọi là xà phòng hóa.

Đúng như tên gọi, đầu ưa nước của xà phòng thích bám vào các phân tử nước. Trong khi, đuôi kỵ nước sẽ tránh nước và thích bám vào dầu hoặc chất béo. Các phân tử xà phòng, khi lơ lửng trong nước sẽ tụ lại với nhau, quay đầu ưa nước của chúng ta ngoài và chạm các đuôi kỵ nước lại thành một quả bóng nhỏ gọi là micelles.

[Infographic] Lịch sử của xà phòng và cách chúng tiêu diệt virus corona - Ảnh 3.

Một số vi khuẩn và virus có màng lipid giống như các micelles hai lớp. Chúng có hai dải đuôi kỵ nước kẹp giữa hai đầu ưa nước. Những màng này làm bệ đỡ cho các protein quan trọng gắn vào bề mặt của chúng, cho phép virus xâm nhập tế bào và gây bệnh.

Các mầm bệnh được bọc trong màng lipid bao gồm virus corona, HIV, các chủng virus gây bệnh viêm gan B và C, herpes, Ebola, Zika, sốt xuất huyết và nhiều vi khuẩn tấn công ruột và đường hô hấp.

Khi rửa tay bằng xà phòng và nước là bạn đang tấn công virus và vi khuẩn bằng những phân tử xà phòng. Các đuôi kỵ nước của xà phòng sẽ cố gắng trốn tránh phân tử nước. Và trong quá trình đó, chúng sẽ đâm vào các màng lipid của vi khuẩn hoặc virus, rồi tách chúng ra.

Giáo sư Pall Thordarson, Trưởng Khoa Hóa tại Đại học New South Wales cho biết: "Phân tử xà phòng hành động giống như những cái xà beng, làm mất ổn định toàn bộ hệ thống [màng ngoài của mầm bệnh]". Các màng lipid bị các đòn bẩy từ phân tử xà phòng làm bật tung ra, giải phóng những protein thiết yếu của chúng và vi khuẩn sẽ chết.

[Infographic] Lịch sử của xà phòng và cách chúng tiêu diệt virus corona - Ảnh 4.

Trong khi đó với virus như corona, các phân tử xà phòng làm bật lớp màng lipid, nơi chúng gắn những chiếc gai lây nhiễm lên mình. Khi những chiếc gai của corona bị rụng sạch, chúng sẽ không thể lây nhiễm tế bào con người được nữa. Virus khi đó được gọi là bị bất hoạt.

Đồng thời với quá trình phá hủy này, một số phân tử xà phòng sẽ phá vỡ các liên kết hóa học cho phép vi khuẩn, virus và bụi bẩn bám trên bề mặt da, cậy chúng khỏi bàn tay bạn.

Các micelles cũng có thể hình thành xung quanh các hạt bụi bẩn và các mảnh xác virus, vi khuẩn, bọc chúng trong các lồng nổi. Để khi bạn xả nước, tất cả các vi sinh vật đã bị phá hủy, bị mắc kẹt hay bất hoạt sẽ đều trôi xuống cống.

Nhìn chung, nước rửa tay khô không đáng tin cậy như xà phòng. Mặc dù cồn trên 60% có thể hoạt động tương tự xà phòng để phá hủy và gây mất ổn định màng lipid của vi khuẩn hoặc virus, nhưng chúng không thể hình thành các bọc micelles giúp cuốn trôi vi sinh vật ra khỏi da.

Ngoài ra, còn có nhiều chủng virus không chứa màng lipid, cũng như những vi khuẩn có lá chắn protein bên ngoài. Những mầm bệnh này bao gồm vi khuẩn gây viêm màng não, viêm phổi, tiêu chảy và nhiễm trùng da, cũng như virus viêm gan A, bại liệt, rhinoviruses và adenovirus (gây cảm cúm thông thường) không thể bị giết chết hoặc bất hoạt bằng nước rửa tay khô chứa cồn.

Các mầm bệnh có khả năng đề kháng cao với xà phòng, dù không bị giết chết thì cũng sẽ bị rửa trôi khi bạn chà tay kỹ. Đó là lý do tại sao rửa tay với xà phòng và nước thường được khuyến cáo là một biện pháp vệ sinh tốt hơn sử dụng nước rửa tay khô.

[Infographic] Lịch sử của xà phòng và cách chúng tiêu diệt virus corona - Ảnh 5.

Từ tro và mỡ của những sinh vật hiến tế trôi xuống một con sông gần đó, cho đến thời đại của liệu pháp gen và robot phẫu thuật, công thức của xà phòng về cơ bản không có gì thay đổi. Xà phòng vẫn giữ được hiệu lực sau hàng ngàn năm, không giống như kháng sinh sẽ bị vi khuẩn kháng lại chỉ sau mỗi vài năm.

Xuyên suốt một lịch sử, xà phòng vẫn đang là một trong những can thiệp y tế quý giá nhất mà chúng ta có được. Rửa tay bằng xà phòng và nước cũng là một trong những biện pháp y tế công cộng giúp làm giảm đáng kể tỷ lệ đại dịch và hạn chế số ca nhiễm trùng, ngăn chặn tình trạng quá tải tại bệnh viện và phòng khám.

Nhưng biện pháp này chỉ có hiệu quả nếu mọi người rửa tay thường xuyên và kỹ lưỡng: Hãy thoa đều xà phòng lên toàn bộ lòng bàn tay, chà trong ít nhất 20 giây, tới mọi ngón tay, kẽ tay, mu bàn tay, lòng bàn tay và kẽ hở móng tay…

Trong đại dịch Covid-19 đang hoành hành, xà phòng không chỉ là một thứ vũ khí bảo vệ cá nhân bạn khỏi mầm bệnh, mà còn là một biện pháp y tế cộng đồng quan trọng, nhằm tạo nên một mạng lưới an toàn chung cho cả xã hội.

Nếu mọi người đều rửa tay thường xuyên, sẽ có ít bệnh nhân nhiễm Covid-19 hơn. Căn bệnh vì vậy sẽ lây lan chậm hơn, sẽ có nhiều người được bảo vệ hơn. 

Có thể thấy, ở cấp độ phân tử, xà phòng hoạt động bằng cách phá vỡ mọi thứ, nhưng ở cấp độ xã hội, nó sẽ giúp giữ mọi thứ lại với nhau.

Hãy nhớ điều này vào lần tới khi bạn rửa tay: bởi mạng sống của một ai khác có thể đang nằm trong chính bàn tay bạn.

*Bạn đã rửa tay đúng cách để phòng bệnh Covid-19 hay chưa? Làm bài trắc nghiệm sau để biết nhé:

[Infographic] Lịch sử của xà phòng và cách chúng tiêu diệt virus corona - Ảnh 8.

Tham khảo Nytimes

Bầu khí quyển của Trái Đất thay vì 5 lớp thì vẫn còn một lớp nữa mà bạn chưa hề biết tới

tinybook tinybook 6 tháng 3 tuần
Bầu khí quyển của Trái Đất thay vì 5 lớp thì vẫn còn một lớp nữa mà bạn chưa hề biết tới
Nó có thể là khó tin, nhưng đối với một phần nào đó của bầu khí quyển, nghiên cứu khoa học vẫn chưa được thực hiện.

Sẽ thế nào khi rau được trồng trong nhà máy, bằng robot, AI và thế hệ nông dân 4.0?

tinybook tinybook 6 tháng 3 tuần
Sẽ thế nào khi rau được trồng trong nhà máy, bằng robot, AI và thế hệ nông dân 4.0?
Hơn 1.600 công ty khởi nghiệp đã đầu tư 1,8 tỷ USD vào các nông trại thẳng đứng trong vòng 1 thập kỷ qua.

Thuộc hệ “chăm săn sale” phải nằm lòng chiêu này, vừa sắm được hàng ngon vừa bảo toàn lương đầu tháng!

tinybook tinybook 6 tháng 3 tuần
Thuộc hệ “chăm săn sale” phải nằm lòng chiêu này, vừa sắm được hàng ngon vừa bảo toàn lương đầu tháng!
Cứ mỗi dịp đầu tháng, các chương trình giảm giá khởi động thì cũng là lúc các tín đồ mua sắm khoe chiến tích săn sale và chia sẻ cách mua thế nào được hưởng được lợi nhiều nhất.

Warner Bros. hé lộ loạt chi tiết mới trong Godzilla vs. Kong: Hết đánh trên bờ lại lôi nhau xuống biển, chắc chắn có kẻ bại trận, không có chuyện giảng hòa

tinybook tinybook 6 tháng 3 tuần
Warner Bros. hé lộ loạt chi tiết mới trong Godzilla vs. Kong: Hết đánh trên bờ lại lôi nhau xuống biển, chắc chắn có kẻ bại trận, không có chuyện giảng hòa
Được biết, tổng thời lượng các phân cảnh đối đầu giữa Godzilla và Kong sẽ lên đến gần 20 phút trong bom tấn này, dự kiến ra mắt vào ngày 31/3 tới đây.

Chính xác thì B.1.1.7 là "dòng", "biến chủng" hay "biến thể" của virus SARS-CoV-2?

tinybook tinybook 6 tháng 3 tuần
Chính xác thì B.1.1.7 là "dòng", "biến chủng" hay "biến thể" của virus SARS-CoV-2?
Các nhà sinh học rất muốn báo chí và công chúng sử dụng đúng thuật ngữ chuyên môn của họ.

TopCV - Nền tảng công nghệ tuyển dụng “sát cánh” cùng nhà tuyển dụng

tinybook tinybook 6 tháng 3 tuần
TopCV - Nền tảng công nghệ tuyển dụng “sát cánh” cùng nhà tuyển dụng
Sự phát triển của các nền tảng tuyển dụng đang là cơ hội giúp nhà tuyển dụng tiếp cận được ứng viên dễ dàng hơn và TopCV đang là trở thành sự lựa chọn hàng đầu.

Những diễn viên từng sử dụng công nghệ trẻ hóa để “cưa sừng làm nghé” không hề giả trân trong các bom tấn của Hollywood

tinybook tinybook 6 tháng 3 tuần
Những diễn viên từng sử dụng công nghệ trẻ hóa để “cưa sừng làm nghé” không hề giả trân trong các bom tấn của Hollywood
Với công nghệ de-aging, các diễn viên sẽ được trẻ hóa một cách đơn giản hơn, chân thực hơn thay vì dành hàng tiếng đồng hồ cho khâu trang điểm và lựa chọn trang phục.

WandaVision: Lý giải về Chaos Magic, ma thuật khủng khiếp của Scarlet Witch với khả năng thay đổi bản chất thực tại

tinybook tinybook 6 tháng 3 tuần
WandaVision: Lý giải về Chaos Magic, ma thuật khủng khiếp của Scarlet Witch với khả năng thay đổi bản chất thực tại
Tập phim mới nhất của WandaVision đã chính thức mang đến khái niệm về Chaos Magic - 1 trong những nguồn sức mạnh lâu đời và khủng khiếp nhất trong nguyên tác truyện tranh Marvel.

Thí nghiệm với hai người mất xúc giác chứng minh thế giới chúng ta đang sống không phải là thực tại ảo

tinybook tinybook 6 tháng 3 tuần
Thí nghiệm với hai người mất xúc giác chứng minh thế giới chúng ta đang sống không phải là thực tại ảo
Tất cả chúng ta không phải là những bộ não bị nhúng trong bình thủy tinh.

Warner Bros. xác nhận sẽ "đập đi xây lại" Superman, Henry Cavill sắp bị cho ra rìa?

tinybook tinybook 6 tháng 3 tuần
Warner Bros. xác nhận sẽ "đập đi xây lại" Superman, Henry Cavill sắp bị cho ra rìa?
Warner Bros. đã công bố dự án Superman reboot do J.J. Abrams sản xuất, và có thể Henry Cavill sẽ không phải cái tên cho vai chính mà họ đang nhắm đến.

Những con kênh nổi tiếng của Venice đang cạn nước: Hậu quả của biến đổi khí hậu?

tinybook tinybook 6 tháng 3 tuần
Những con kênh nổi tiếng của Venice đang cạn nước: Hậu quả của biến đổi khí hậu?
Triều cường đã rút cạn các con kênh của thành phố được mệnh danh là lãng mạn nhất châu Âu.

Zulihome - Điểm đến tin cậy cho gia đình Việt muốn mua robot hút bụi thông minh

tinybook tinybook 6 tháng 3 tuần
Zulihome - Điểm đến tin cậy cho gia đình Việt muốn mua robot hút bụi thông minh
Ngay từ khi thành lập và phát triển, Zulihome đã chứng minh được sự uy tín với khách hàng bằng việc cung cấp robot hút bụi thông minh chính hãng từ các thương hiệu nổi tiếng.

Mày mò tìm kiếm ở thành phố diệt vong Pompeii, các nhà khoa học sửng sốt khi khám phá ra thứ "độc nhất vô nhị" vô cùng quý giá

tinybook tinybook 6 tháng 3 tuần
Mày mò tìm kiếm ở thành phố diệt vong Pompeii, các nhà khoa học sửng sốt khi khám phá ra thứ "độc nhất vô nhị" vô cùng quý giá
Một cỗ xe ngựa 2.000 năm tuổi của người La Mã đã được phát hiện "gần như nguyên vẹn" ở ngoại ô thành phố diệt vong Pompeii.

Những sự thật thú vị và cực dị về Gollum, nhân vật độc đáo nhất của Lord of the Rings cũng như nền văn hóa đại chúng thế giới

tinybook tinybook 6 tháng 3 tuần
Những sự thật thú vị và cực dị về Gollum, nhân vật độc đáo nhất của Lord of the Rings cũng như nền văn hóa đại chúng thế giới
Ra đời vào năm 1937 dưới ngòi bút của nhà văn J. R. R. Tolkien trong bộ tiểu thuyết The Hobbit, Gollum có thể coi là 1 nhân vật cực kỳ khác biệt và trở thành nét đặc trưng ấn tượng khó phai trong vũ trụ Lord of the Rings rộng lớn.

WandaVision: Sức mạnh của Wanda là bẩm sinh, không liên quan đến Mind Stone, X-Men đang ở gần MCU hơn bao giờ hết

tinybook tinybook 6 tháng 3 tuần
WandaVision: Sức mạnh của Wanda là bẩm sinh, không liên quan đến Mind Stone, X-Men đang ở gần MCU hơn bao giờ hết
Tập phim mới nhất của WandaVision đã hé lộ nguồn gốc sức mạnh của Wanda Maximoff, và nó không bắt nguồn từ Mind Stone như chúng ta vẫn lầm tưởng.

[CHÍNH THỨC] 9 nhóm đối tượng ưu tiên và miễn phí tiêm vaccine COVID-19

tinybook tinybook 6 tháng 3 tuần
[CHÍNH THỨC] 9 nhóm đối tượng ưu tiên và miễn phí tiêm vaccine COVID-19
Nghị quyết số 21/NQ-CP ngày 26/2/2021 về mua và sử dụng vaccine phòng COVID-19 nêu rõ 9 nhóm đối tượng ưu tiên tiêm và miễn phí.

Thủ đô Anh Quốc đột nhiên thành "vương quốc chuột", to khổng lồ và nhiều gấp đôi con người: Tại sao có chuyện đó?

tinybook tinybook 6 tháng 3 tuần
Thủ đô Anh Quốc đột nhiên thành "vương quốc chuột", to khổng lồ và nhiều gấp đôi con người: Tại sao có chuyện đó?
Người London có thể sẽ sốc khi chứng kiến chuột xuất hiện ở những nơi chưa từng thấy. Lại còn là chuột khổng lồ.

Kinh dị chuyện nhà vệ sinh công cộng thời La Mã, nơi tất cả mọi người chùi chung bằng 1 cái que

tinybook tinybook 6 tháng 3 tuần
Kinh dị chuyện nhà vệ sinh công cộng thời La Mã, nơi tất cả mọi người chùi chung bằng 1 cái que
Đó là một cái que buộc bọt biển được 500 anh em truyền tay nhau chùi đến lúc hỏng thì thôi...

Điệp viên nghỉ hưu kể chuyện nghề: Hóa ra những gì chúng ta xem trên phim lâu nay thực sự tồn tại, thậm chí đôi khi còn thú vị hơn thế

tinybook tinybook 6 tháng 3 tuần
Điệp viên nghỉ hưu kể chuyện nghề: Hóa ra những gì chúng ta xem trên phim lâu nay thực sự tồn tại, thậm chí đôi khi còn thú vị hơn thế
Điệp viên chắc chắn là một trong những nghề thú vị, đặc biệt, nguy hiểm và khiến mọi người tò mò bậc nhất thế giới.

Siêu thị tại Hà Lan bị doạ tẩy chay vì bán phở Việt “fake”: Trông chẳng khác gì mì trộn, sợi vàng như nghệ, ăn kèm sốt thịt gà

tinybook tinybook 6 tháng 3 tuần
Siêu thị tại Hà Lan bị doạ tẩy chay vì bán phở Việt “fake”: Trông chẳng khác gì mì trộn, sợi vàng như nghệ, ăn kèm sốt thịt gà
Nhiều khách hàng bức xúc khi nhìn thấy món phở "quốc hồn quốc tuý" của Việt Nam bị chế tạo theo một phiên bản hoàn toàn khác, thậm chí họ còn kêu gọi tẩy chay chuỗi siêu thị này.

Bill Gates, vắc xin và những chiếc khẩu trang

tinybook tinybook 6 tháng 3 tuần
Bill Gates, vắc xin và những chiếc khẩu trang
Dù đã được tiêm vắc xin chống Covid-19 nhưng tỷ phú từ thiện Bill Gates nói rằng ông vẫn tiếp tục đeo khẩu trang, nhất là khi ở gần những người cao tuổi chưa được tiêm phòng.

"Soi" Joker của Justice League: Đổi giọng, che hình xăm để "lột xác" từ trong ra ngoài

tinybook tinybook 6 tháng 3 tuần
"Soi" Joker của Justice League: Đổi giọng, che hình xăm để "lột xác" từ trong ra ngoài
Snyder đã hé lộ tạo hình đầu tiên về Joker trong đoạn trailer mới ra mắt. Không quá lời khi cho rằng Justice League của Snyder có cách tiếp cận hoàn toàn mới về nhân vật này. Sự lột xác này mạnh mẽ đến mức nào?

Đây là cây đinh ba của Aquaman với khả năng phóng nước cực đỉnh, dùng để rửa bát siêu sạch

tinybook tinybook 6 tháng 3 tuần
Đây là cây đinh ba của Aquaman với khả năng phóng nước cực đỉnh, dùng để rửa bát siêu sạch
Không quá bá đạo như nguyên tác truyện tranh, nhưng cây đinh ba của Aquaman này hoàn toàn có thể sử dụng để rửa bát, rửa ô tô hay đấu súng nước với bạn bè.

Bóng tối phía sau ngành công nghiệp anime tỷ USD của Nhật Bản

tinybook tinybook 6 tháng 3 tuần
Bóng tối phía sau ngành công nghiệp anime tỷ USD của Nhật Bản
Đại dịch thúc đẩy sự bùng nổ của ngành công nghiệp anime Nhật Bản. Nhưng dù khối lượng công việc và lợi nhuận của ngành tăng lên, các họa sĩ diễn hoạt vẫn nhận mức lương ít ỏi.

[Video] Hé lộ loạt kỹ xảo đỉnh cao giúp Lord of the Rings vẫn đẹp lung linh, không hề "out meta" so với phim ngày nay

tinybook tinybook 6 tháng 3 tuần
[Video] Hé lộ loạt kỹ xảo đỉnh cao giúp Lord of the Rings vẫn đẹp lung linh, không hề "out meta" so với phim ngày nay
Dù đã 2 thập kỷ trôi qua nhưng những kỹ xảo trong bộ 3 phim The Lord of the Rings vẫn cứ là đẹp mê hồn và không hề bị lép vế so với các tác phẩm hiện tại

WandaVision: Những đoạn quảng cáo vô thưởng vô phạt, vô vị vô duyên hóa ra lại liên quan rất mật thiết đến Wanda

tinybook tinybook 6 tháng 3 tuần
WandaVision: Những đoạn quảng cáo vô thưởng vô phạt, vô vị vô duyên hóa ra lại liên quan rất mật thiết đến Wanda
Những đoạn quảng cáo trong WandaVision có thể coi là easter egg nhỏ liên quan đến quá khứ, hiện tại và cả tương lai của nữ pháp sư quyền năng Wanda Maximoff.

Trailer Army of the Dead lên sóng: Mãn nhãn với phi vụ cướp nhà băng gay cấn giữa trung tâm đại dịch zombie

tinybook tinybook 6 tháng 3 tuần
Trailer Army of the Dead lên sóng: Mãn nhãn với phi vụ cướp nhà băng gay cấn giữa trung tâm đại dịch zombie
Dưới bàn tay của đạo diễn Zack Snyder, Army of the Dead sẽ là 1 luồng gió mới lạ cho dòng phim zombie vốn đã quá quen thuộc với khán giả thế giới.

Bí mật ẩn sau 6 chiếc ghế luôn 'cháy vé' của hãng hàng không Singapore Airlines

tinybook tinybook 6 tháng 3 tuần
Bí mật ẩn sau 6 chiếc ghế luôn cháy vé của hãng hàng không Singapore Airlines
Không phải hạng ghế thương gia, trên chiếc Airbus A350-900ULR của hãng Singapore Airline luôn có 6 chỗ ngồi được các hành khách tranh giành nhau mỗi khi đặt chỗ.

Dàn diễn viên Spider-Man hé lộ tên phần phim tiếp theo: Mỗi người 1 tiêu đề, không rõ là đang troll khán giả hay "tung thính" cho đa vũ trụ

tinybook tinybook 6 tháng 3 tuần
Dàn diễn viên Spider-Man hé lộ tên phần phim tiếp theo: Mỗi người 1 tiêu đề, không rõ là đang troll khán giả hay "tung thính" cho đa vũ trụ
Chưa ra mắt nhưng Spider-Man 3 đã biết cách "bắt lú" fan hâm mộ rồi.

WandaVision: Cô hàng xóm thân thiện Agnes hiện nguyên hình phản diện, nhưng nhiều khả năng vẫn chưa phải trùm cuối

tinybook tinybook 6 tháng 3 tuần
WandaVision: Cô hàng xóm thân thiện Agnes hiện nguyên hình phản diện, nhưng nhiều khả năng vẫn chưa phải trùm cuối
Cú twist đến sái cổ trong tập mới nhất của WandaVision đã hé lộ Agnes thực chất chính là phù thủy Agatha Harkness, nhưng rất có thể đằng sau đó vẫn còn 1 thế lực đen tối khác đang giật dây để phá hoại cuộc đời của Wanda.
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat