Hỏi khó: Tại sao ngựa vằn lại có vằn? Nghe giáo sư giải thích xong mới thấy hóa ra đơn giản đến ngây người

Hỏi khó: Tại sao ngựa vằn lại có vằn? Nghe giáo sư giải thích xong mới thấy hóa ra đơn giản đến ngây người
Theo: Dink Theo Trí Thức Trẻ
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Vằn trên mình ngựa cũng giống đề-can dán trên xe đua: chúng không có tác dụng làm vật thể chạy nhanh hơn đâu.

Tại sao ngựa vằn lại … có vằn? Câu hỏi tưởng chừng như đơn giản đã làm đau đầu cả những nhà sinh vật học lỗi lạc của 150 năm trước, như Charles Darwin và Alfred Russel Wallace. Người ta luận ra nhiều ý tưởng, trong số đó có 4 lời giải thích nổi bật hơn cả.

Vằn là để:

- Trốn tránh thú săn mồi. Vằn sẽ khiến sư tử lóa mắt trước một đàn ngựa.

- Quyết định các yếu tố xã hội.

- Làm giảm thân nhiệt.

- Tránh ruồi.

Một câu hỏi với 4 đáp án lớn, rất phù hợp cho chương trình Ai Là Triệu Phú.

Chỉ giả thuyết cuối cùng có tiềm năng đúng cao nhất, và những nghiên cứu mới được thực hiện lại càng củng cố nó.

Hỏi khó: Tại sao ngựa vằn lại có vằn? Nghe giáo sư giải thích xong mới thấy hóa ra đơn giản đến ngây người - Ảnh 1.

Lợi ích của vằn

Vằn có giúp con ngựa lẩn tránh được kẻ săn mồi không? Giả thuyết này hay nhưng có quá nhiều lỗ hổng. Những thử nghiệm thực địa cho thấy khi ngựa vằn đứng trong tán cây đám cỏ, mắt thường của con người vẫn dễ dàng nhận thấy chúng, ngay cả trong điều kiện thiếu sáng. Trong quá trình bứt tốc để trốn chạy kẻ thù, chúng cũng không có hành động lợi dụng tối đa vằn để làm lóa mắt kẻ thù. Có thể so sánh vằn của ngựa vô dụng giống như … đề-can dán xe đua vậy.

Chưa hết. Thị lực của sư tử và linh cẩu đốm rất tồi, nhìn ngựa vằn từ phía xa, chúng chỉ thấy những bóng mờ đen trắng di chuyển thôi. Cả hai loài săn mồi đều phải lại gần để thấy rõ được vằn con ngựa, mà chúng cũng dựa vào mùi ngựa để săn là chính. Từ đó có thể thấy vằn vô nghĩa trong việc đánh lừa thị giác kẻ đi săn.

Ngựa vằn lại còn là … món khoái khẩu của sư tử, nhiều nghiên cứu nối tiếp chỉ ra lượng ngựa vằn chết dưới bộ nanh sư tử nhiều hơn con số các nhà khoa học ước tính. Có thể thấy lớp áo vằn không giúp được con ngựa thoát cảnh "hóa kiếp" là mấy.

Hỏi khó: Tại sao ngựa vằn lại có vằn? Nghe giáo sư giải thích xong mới thấy hóa ra đơn giản đến ngây người - Ảnh 2.

Vậy còn chức năng xã hội của vằn thì sao? Liệu vằn có khiến ngựa đực tìm bạn tình dễ hơn? Vằn của ngựa mỗi con một khác, liệu chăng vằn là để các cá thể ngựa phân biệt nhau? Giả thuyết này cũng có lỗ hổng. 

Nghiên cứu trên ngựa được nuôi nhốt cho thấy chúng có thể nhận ra nhau bằng thị giác và thính giác. Mà loài ngựa vằn cũng không có nhiều mối quan hệ xã hội hơn ngựa thường là mấy. Kể cả những cá thể ngựa vằn có lớp áo ngoài xấu xí, ít vằn hay thậm chí không vằn cũng vẫn có cơ hội giao phối.

Hỏi khó: Tại sao ngựa vằn lại có vằn? Nghe giáo sư giải thích xong mới thấy hóa ra đơn giản đến ngây người - Ảnh 3.

Hay đó là cơ chế làm mát tự nhiên, cho phép con ngựa lang thang dưới cái nắng Châu Phi mà không hề hấn gì? Mảng đen hấp thụ bức xạ từ Mặt Trời, mảng trắng thì phản lại, tạo ra một vòng tuần hoàn nhiệt và bức xạ ngay trên da con ngựa. Nghe có vẻ bùi tai, nhưng thử nghiệm cho thấy điều hoàn toàn khác:

Các nhà khoa học "mặc" lên mấy thùng phuy nước áo đen và trắng. Sau một hồi phơi nắng, nhiệt độ của nước trong thùng "có quần áo" chắc khác gì thùng thường. Lớp vằn không có tác dụng giải nhiệt.

Hỏi khó: Tại sao ngựa vằn lại có vằn? Nghe giáo sư giải thích xong mới thấy hóa ra đơn giản đến ngây người - Ảnh 4.

Và giờ còn mỗi chức năng đuổi ruồi. Nghe thì có vẻ … hơi chán, nhưng nhiều khi sự thực vẫn luôn nhàm chán: giả thuyết này có rất nhiều bằng chứng khoa học hậu thuẫn.

Ta mới khẳng định được kết quả của những thử nghiệm từ thập niên 80: ruồi xê xê và ruồi ngựa tránh đậu lên những bề mặt vằn.

Đáng chú ý hơn là những dữ liệu về bảy loài thuộc họ ngựa, được thu thập từ khắp nơi trên thế giới. Ba nhóm chính là loài ngựa có vằn toàn thân, vằn một phần thân và không có vằn. Độ dày của vằn có liên quan phần lớn tới độ khó chịu mà ruồi mang lại, những loài ngựa sống tại các vùng lắm ruồi thường sẽ có vằn trên thân.

Một trong những lý do nữa khiến ngựa vằn Châu Phi cần vằn vện đầy người, là ruồi Châu Phi mang rất nhiều bệnh tật, những thứ vi khuẩn/virus khiến ngựa tử vong. Vậy nên, nếu mang trên người lớp áo choàng phòng thân tự nhiên, con ngựa sẽ giảm tỉ lệ mắc bệnh truyền nhiễm qua ruồi.

Hỏi khó: Tại sao ngựa vằn lại có vằn? Nghe giáo sư giải thích xong mới thấy hóa ra đơn giản đến ngây người - Ảnh 5.

Cần thử nghiệm để có cơ sở khẳng định

Tại một trang trại ngựa ở Somerset, Vương quốc Anh, mùa hè đi kèm với mùa ruồi ngựa. Cả khu vực bỗng biến thành địa điểm tổ chức nghiên cứu tuyệt vời. Theo dõi kĩ đường bay của ruồi quanh các con ngựa vằn và ngựa thường, sự thật dần hiện rõ.

Thị lực ruồi cực kém, đây là điều tối quan trọng, cần ghi nhớ khi các nhà khoa học bắt tay vào thực nghiệm. Cả ngựa thường và ngựa vằn đều thu hút số ruồi tương đương, nhiều khả năng do mùi của ngựa đã kéo lũ ruồi bay tới.

Quanh ngựa thường, ruồi lơ lửng, hạ cánh xuống theo đường xoắn ốc, đậu liên tục lên người những con ngựa.

Quanh ngựa vằn, ruồi hoặc bay thẳng qua hoặc chỉ đáp một lần, xong lại bay mất.

Hỏi khó: Tại sao ngựa vằn lại có vằn? Nghe giáo sư giải thích xong mới thấy hóa ra đơn giản đến ngây người - Ảnh 6.

Nghiên cứu về đường bay của ruồi quanh con ngựa.

Phân tích từng khung hình của hành vi con ruồi, các nhà khoa học thấy rõ con ruồi giảm dần tốc độ hạ cánh rồi mới đáp xuống thân con ngựa đơn sắc một cách có tính toán. Nhưng khi "sân bay" có vằn, những con ruồi đã không giảm tốc trước khi tiến hành đáp, chúng va thẳng vào thân con ngựa vằn rồi bật ra luôn.

Khi lần lượt khoác lên một con ngựa ngựa tấm vải trắng, đen hoặc có vằn, ruồi cũng không thấy đậu lên lớp vải vằn. Tuy nhiên, lượng ruồi đáp trên phần đầu đơn sắc không được che chắn của con ngựa không thay đổi, cho thấy lớp ngoài có vằn chỉ có tác dụng ở tầm gần, chứ ruồi bay từ xa tới vẫn đậu lên đầu con ngựa bình thường.

Hỏi khó: Tại sao ngựa vằn lại có vằn? Nghe giáo sư giải thích xong mới thấy hóa ra đơn giản đến ngây người - Ảnh 7.

Có thể khẳng định, khoác lên mình con ngựa một lớp vải vằn sẽ giúp giảm số ruồi quấy rầy những con vật tội nghiệp.

Ta xác định được tác dụng của vằn, thế nhưng cách vằn hoạt động ra sao, khoa học vẫn chưa có câu trả lời. Giả thuyết thứ nhất: vằn chính là công cụ làm mờ mắt con ruồi, ngăn ruồi hạ cánh hiệu quả. Giả thuyết thứ hai: ngựa vằn hiện ra trong mắt ruồi dưới dạng những đường sọc đen lơ lửng, không phải một hình hài con ngựa hoàn chỉnh; khi va vào mới biết đây là cả một khối thịt có vằn. Các nhà khoa học vẫn đang tiếp tục tìm hiểu.

Dựa vào bài thông tin khoa học từ nghiên cứu của giáo sư Tim Caro chuyên ngành sinh học và thiên nhiên hoang dã, được đăng tải trên The Conversation.

4 smartphone bán chạy nhất năm 2018 đều là iPhone, nhưng là iPhone cũ

tinybook tinybook 2 tuần 4 ngày
4 smartphone bán chạy nhất năm 2018 đều là iPhone, nhưng là iPhone cũ
Mặc dù có một số thương hiệu khác như Xiaomi và Samsung cũng xuất hiện trong bảng xếp hạng, tuy nhiên phần lớn smartphone dẫn đầu đều đến từ Apple.

Mạng viễn thông Đông Dương ITelecom ra mắt: Dùng chung hạ tầng VinaPhone, 77.000 đồng được 90GB data/tháng, đầu số 087

tinybook tinybook 3 tuần 3 ngày
Mạng viễn thông Đông Dương ITelecom ra mắt: Dùng chung hạ tầng VinaPhone, 77.000 đồng được 90GB data/tháng, đầu số 087
ITelecom là nhà mạng đầu tiên tại Việt Nam hoạt động theo mô hình mạng viễn thông ảo (MVNO).

Apple bị kiện vì cố tình che giấu sự sụt giảm nhu cầu iPhone tại Trung Quốc

tinybook tinybook 1 tháng 8 giờ
Apple bị kiện vì cố tình che giấu sự sụt giảm nhu cầu iPhone tại Trung Quốc
Phía nguyên đơn cho biết việc Apple bưng bít thông tin là hành vi gian lận vì nó ảnh hưởng đến giá trị cổ phiếu cũng như định giá công ty.

Huawei: “Apple chưa hỏi mua chip 5G của chúng tôi”

tinybook tinybook 1 tháng 2 ngày
Huawei: “Apple chưa hỏi mua chip 5G của chúng tôi”
Huawei vừa chính thức bác bỏ tin đồn liên quan đến việc cung cấp chip mạng 5G cho các mẫu iPhone tiếp theo của Apple.

NASA cảnh báo các mối đe dọa đối với trái đất do thiên thạch gây ra phải được xem xét nghiêm túc

tinybook tinybook 2 tuần 4 ngày
NASA cảnh báo các mối đe dọa đối với trái đất do thiên thạch gây ra phải được xem xét nghiêm túc
Hôm thứ Hai, người đứng đầu NASA cho biết các thiên thạch có thể phá hủy toàn bộ một tiểu bang của Hoa Kỳ là mối đe dọa thực sự đối với trái đất.

Tiết lộ câu chuyện phía sau việc Steve Jobs chọn Tim Cook làm CEO của Apple

tinybook tinybook 2 tuần 5 ngày
Tiết lộ câu chuyện phía sau việc Steve Jobs chọn Tim Cook làm CEO của Apple
Tiếp nối di sản của người tiền nhiệm vĩ đại – Steve Jobs đã để lại không phải là một con đường dễ dàng dành cho Tim Cook.

Ở Hàn Quốc, người ta đang xây dựng một thành phố hiện đại, loại bỏ hoàn toàn nhu cầu sử dụng ô tô

tinybook tinybook 2 tuần 5 ngày
Ở Hàn Quốc, người ta đang xây dựng một thành phố hiện đại, loại bỏ hoàn toàn nhu cầu sử dụng ô tô
Chính phủ Hàn Quốc mong muốn Quận Thương mại Quốc tế IBD trở thành ngọn hải đăng mới trong khía cạnh quy hoạch các thành phố lớn.

Chú ong bắp cày này được đặt theo tên của Dracula vì một lý do ai cũng phải bất ngờ

tinybook tinybook 2 tuần 5 ngày
Chú ong bắp cày này được đặt theo tên của Dracula vì một lý do ai cũng phải bất ngờ
Chú ong bắp cày kỳ lạ này được bảo quản kỹ càng trong hổ phách, và nếu nhìn kỹ, bạn sẽ thấy nó có một tập hợp các bộ phận tạo thành cái miệng treo lủng lẳng từ trên đầu.

Khoảng cách giàu nghèo giữa các nước càng lúc càng lớn vì... biến đổi khí hậu

tinybook tinybook 2 tuần 5 ngày
Khoảng cách giàu nghèo giữa các nước càng lúc càng lớn vì... biến đổi khí hậu
Không chỉ làm chậm tiến trình thu hẹp bất bình đẳng, biến đổi khí hậu còn đang khiến cho khoảng cách giàu nghèo giữa những quốc gia đã phát triển thuộc khu vực hàn đới và các nước đang phát triển ở gần hơn so với xích đạo ngày một trầm trọng thêm.

WHO cấm trẻ dưới 2 tuổi tiếp xúc với màn hình điện tử

tinybook tinybook 2 tuần 5 ngày
WHO cấm trẻ dưới 2 tuổi tiếp xúc với màn hình điện tử
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đang tiến hành một cách kiên quyết việc cấm cho trẻ nhỏ xem TV hoặc chơi điện thoại thông minh, đồng thời thúc đẩy các bậc cha mẹ giúp con cái họ vận động nhiều và ngủ đủ giấc.

Phát hiện lượng hạt nhân khổng lồ tích trữ trong các dòng sông băng của Trái đất

tinybook tinybook 2 tuần 5 ngày
Phát hiện lượng hạt nhân khổng lồ tích trữ trong các dòng sông băng của Trái đất
Nghiên cứu gần đây nhất được trình bày tại Đại hội đồng Liên minh khoa học địa chất châu Âu năm nay cho thấy các mảnh vụn phóng xạ lưu trữ trong dòng sông băng thực sự có thể trở thành một quả bom hẹn giờ.

Các nhà khoa học đã có thể mô phỏng giọng nói bằng tín hiệu não

tinybook tinybook 2 tuần 5 ngày
Các nhà khoa học đã có thể mô phỏng giọng nói bằng tín hiệu não
Bằng cách thu thập tần số não liên quan đến các chuyển động cơ hàm, môi và lưỡi, các nhà khoa học đã thiết lập nên một hệ thống tạo giọng nói ảo, được nghiên cứu cho những người mất khả năng nói.

[Vietsub] Kem được sản xuất như thế nào?

tinybook tinybook 2 tuần 6 ngày
[Vietsub] Kem được sản xuất như thế nào?
Nhân mấy hôm trời nóng, tranh thủ tìm hiểu quy trình sản xuất kem cho hạ nhiệt nào!

Nhờ hiệu ứng lượng tử, các nhà khoa học tìm được cách tạo nên siêu ổ cứng mới

tinybook tinybook 2 tuần 6 ngày
Nhờ hiệu ứng lượng tử, các nhà khoa học tìm được cách tạo nên siêu ổ cứng mới
Hiệu ứng lượng tử mới phát hiện cho phép các nhà khoa học kiểm soát được hướng quay của các hạt electron trên hợp kim làm nên ổ đĩa cứng, tạo nên các thiết bị lưu trữ mới nhanh hơn, dung lượng lớn hơn đáng kể so với trước.

Smartphone có hoạt động được ngoài không gian không, NASA có cả một dự án để trả lời cho bạn

tinybook tinybook 2 tuần 6 ngày
Smartphone có hoạt động được ngoài không gian không, NASA có cả một dự án để trả lời cho bạn
Không gian vũ trụ vẫn còn nhiều điều cần khám phá, smartphone là một trong những thứ đó.

7 sáng tạo trong ngành công nghiệp quốc phòng gợi nhắc chúng ta về sự nguy hiểm của Skynet và trí tuệ nhân tạo

tinybook tinybook 2 tuần 6 ngày
7 sáng tạo trong ngành công nghiệp quốc phòng gợi nhắc chúng ta về sự nguy hiểm của Skynet và trí tuệ nhân tạo
Những sáng tạo vũ khí ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong ngành công nghiệp quốc phòng không đơn thuần chỉ đem lại lợi ích cho con người mà cũng có thể là một mối nguy trong tương lai nếu chúng ta không thể kiểm soát chúng.

50 tuổi vẫn có bộ não của thanh niên 25 tuổi nếu ngồi thiền mỗi ngày

tinybook tinybook 2 tuần 6 ngày
50 tuổi vẫn có bộ não của thanh niên 25 tuổi nếu ngồi thiền mỗi ngày
Trong khi hầu hết vỏ não của chúng ta teo đi theo thời gian thì các thiền giả 50 tuổi trong nghiên cứu có lượng chất xám tương đương với một nửa tuổi thọ của họ.

Nếu như Elon Musk được ví như Iron Man, thì đây chính là Superman của thế giới xe điện

tinybook tinybook 3 tuần 5 giờ
Nếu như Elon Musk được ví như Iron Man, thì đây chính là Superman của thế giới xe điện
Thị trường xe điện ngày một sôi nổi, đó chính là những gì Elon Musk hằng mong ước.

Tìm ra lý do vũ khí Đội quân đất nung của Tần Thủy Hoàng vẫn sáng bóng và sắc bén sau hơn 2000 năm

tinybook tinybook 3 tuần 7 giờ
Tìm ra lý do vũ khí Đội quân đất nung của Tần Thủy Hoàng vẫn sáng bóng và sắc bén sau hơn 2000 năm
Các chiến binh và ngựa bằng đất nung đứng bên trong hố số 1 của Bảo tàng Chiến binh và Ngựa đất nung ở Tây An, tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc

Start-up Trung Quốc thử nghiệm thành công tên lửa mini

tinybook tinybook 3 tuần 15 giờ
Start-up Trung Quốc thử nghiệm thành công tên lửa mini
Trong suốt cuộc thử nghiệm tên lửa tái sử dụng cao 8,1m, các kỹ sư thuộc start-up LinkSpace, do các doanh nhân trẻ nhất trong lĩnh vực không gian Trung Quốc thành lập, đã sử dụng dây bằng vật liệu Kevlar để đảm bảo tên lửa hạ cánh an toàn.

Trung Quốc: Lái xe buýt qua cầu kính khổng lồ để chứng minh độ an toàn của cây cầu

tinybook tinybook 3 tuần 15 giờ
Trung Quốc: Lái xe buýt qua cầu kính khổng lồ để chứng minh độ an toàn của cây cầu
Từng có hàng trăm lượt người đi qua cùng lúc mà chẳng làm sao nên một chiếc xe buýt chỉ nặng vài tấn cũng chẳng nhằm nhò gì với cây cầu kính khổng lồ tại công viên Trương Gia Giới, Hồ Nam.

Mỗi siêu xe Koenigsegg có giá 2 triệu USD, một năm chỉ có 16 chiếc. Vậy hãng kiểm tra độ bền ra sao cho đỡ phí?

tinybook tinybook 3 tuần 18 giờ
Mỗi siêu xe Koenigsegg có giá 2 triệu USD, một năm chỉ có 16 chiếc. Vậy hãng kiểm tra độ bền ra sao cho đỡ phí?
Họ phải dùng phương pháp thử nghiệm đặc biệt thay vì biến hàng loạt chiếc siêu xe thành phế liệu.

King Ghidorah - đối thủ truyền kiếp khiến vua quái vật Godzilla cũng phải e dè

tinybook tinybook 3 tuần 1 ngày
King Ghidorah - đối thủ truyền kiếp khiến vua quái vật Godzilla cũng phải e dè
Tháng 5 này, bộ phim Godzilla: King of the Monsters chính thức được chiếu trên màn ảnh rộng, Godzilla sẽ đối mặt với một đối thủ truyền kiếp và là thách thức lớn nhất từ trước tới nay của vua quái vật. Đó chính là King Ghidorah.

Kỳ công ghép hàng ngàn mảnh bìa carton thành mô hình xe tăng chiến đấu trông như thật với tỷ lệ 1:1

tinybook tinybook 3 tuần 1 ngày
Kỳ công ghép hàng ngàn mảnh bìa carton thành mô hình xe tăng chiến đấu trông như thật với tỷ lệ 1:1
Khó ai có thể tin mô hình xe tăng khổng lồ, tương đương với tỷ lệ thật này lại được làm nên từ những tấm bìa carton nhỏ.

Giả thuyết mới: Night King đang cưỡi rồng tới đánh phá King's Landing

tinybook tinybook 3 tuần 2 ngày
Giả thuyết mới: Night King đang cưỡi rồng tới đánh phá Kings Landing
Đây là lý do tại sao Viserion chưa xuất hiện trước cổng Winterfell.

Hàu là "công nhân vệ sinh" cho đại dương, nhưng chúng ta đã tiêu diệt đến 90% loài sinh vật này

tinybook tinybook 3 tuần 2 ngày
Hàu là "công nhân vệ sinh" cho đại dương, nhưng chúng ta đã tiêu diệt đến 90% loài sinh vật này
Chỉ một con hàu cũng có thể làm sạch đến 50 gallon (227 lít) nước mỗi ngày, giúp loại bỏ các nhân tố gây ô nhiễm và hòa chất độc hại. Tuy nhiên, quần thể hàu trên khắp thế giới đang bị hủy hoại. Hiện tại, các nhà khoa học đang nỗ lực tìm cách để tái sinh chúng ở một số vùng như Solent, bờ biển phía nam nước Anh, nơi số lượng hàu đang sụt giảm nghiêm trọng.

Pin thể rắn, hậu duệ thay thế hoàn toàn pin Li-ion, có được bước tiến quan trọng để ứng dụng vào smartphone

tinybook tinybook 3 tuần 2 ngày
Pin thể rắn, hậu duệ thay thế hoàn toàn pin Li-ion, có được bước tiến quan trọng để ứng dụng vào smartphone
Tương tự ổ đĩa thể rắn SSD là bước tiến của lưu trữ dữ liệu, pin thể rắn sẽ là bước tiến tiếp theo của công nghệ lưu trữ năng lượng.

Điều gì xảy ra khi Thanos xóa sổ một nửa số cá thể mỗi loài trên Trái Đất?

tinybook tinybook 3 tuần 3 ngày
Điều gì xảy ra khi Thanos xóa sổ một nửa số cá thể mỗi loài trên Trái Đất?
Đây là một kế hoạch toàn toàn ... ngu ngốc của gã khổng lồ điên loạn. Có lẽ là do Thanos điên thật.

Steam Cleaning - công nghệ dùng để làm sạch tường Đại Nội Huế cho thấy sức mạnh của nước có thể lớn đến mức nào

tinybook tinybook 3 tuần 3 ngày
Steam Cleaning - công nghệ dùng để làm sạch tường Đại Nội Huế cho thấy sức mạnh của nước có thể lớn đến mức nào
Nước hóa ra có rất nhiều công dụng đầy sức mạnh, từ khả năng... đánh vảy cá đến "thay áo" cho Đại Nội Huế. Tất cả mọi thứ đều nằm trong tầm tay của khoa học.

Bật mí những cực phẩm dành cho các fan Marvel thể hiện tình yêu với Avengers: Endgame

tinybook tinybook 3 tuần 3 ngày
Bật mí những cực phẩm dành cho các fan Marvel thể hiện tình yêu với Avengers: Endgame
Ngoài những items quen thuộc như áo phông, mô hình thì BST giày thể thao thiết kế dựa trên bộ 3 siêu anh hùng Ironman, Captain America và Thor đang là siêu phẩm hot hit được fans săn đón nhiệt tình.
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat