Hỏi khó: Tại sao ngựa vằn lại có vằn? Nghe giáo sư giải thích xong mới thấy hóa ra đơn giản đến ngây người

Hỏi khó: Tại sao ngựa vằn lại có vằn? Nghe giáo sư giải thích xong mới thấy hóa ra đơn giản đến ngây người
Theo: Dink Theo Trí Thức Trẻ
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Vằn trên mình ngựa cũng giống đề-can dán trên xe đua: chúng không có tác dụng làm vật thể chạy nhanh hơn đâu.

Tại sao ngựa vằn lại … có vằn? Câu hỏi tưởng chừng như đơn giản đã làm đau đầu cả những nhà sinh vật học lỗi lạc của 150 năm trước, như Charles Darwin và Alfred Russel Wallace. Người ta luận ra nhiều ý tưởng, trong số đó có 4 lời giải thích nổi bật hơn cả.

Vằn là để:

- Trốn tránh thú săn mồi. Vằn sẽ khiến sư tử lóa mắt trước một đàn ngựa.

- Quyết định các yếu tố xã hội.

- Làm giảm thân nhiệt.

- Tránh ruồi.

Một câu hỏi với 4 đáp án lớn, rất phù hợp cho chương trình Ai Là Triệu Phú.

Chỉ giả thuyết cuối cùng có tiềm năng đúng cao nhất, và những nghiên cứu mới được thực hiện lại càng củng cố nó.

Hỏi khó: Tại sao ngựa vằn lại có vằn? Nghe giáo sư giải thích xong mới thấy hóa ra đơn giản đến ngây người - Ảnh 1.

Lợi ích của vằn

Vằn có giúp con ngựa lẩn tránh được kẻ săn mồi không? Giả thuyết này hay nhưng có quá nhiều lỗ hổng. Những thử nghiệm thực địa cho thấy khi ngựa vằn đứng trong tán cây đám cỏ, mắt thường của con người vẫn dễ dàng nhận thấy chúng, ngay cả trong điều kiện thiếu sáng. Trong quá trình bứt tốc để trốn chạy kẻ thù, chúng cũng không có hành động lợi dụng tối đa vằn để làm lóa mắt kẻ thù. Có thể so sánh vằn của ngựa vô dụng giống như … đề-can dán xe đua vậy.

Chưa hết. Thị lực của sư tử và linh cẩu đốm rất tồi, nhìn ngựa vằn từ phía xa, chúng chỉ thấy những bóng mờ đen trắng di chuyển thôi. Cả hai loài săn mồi đều phải lại gần để thấy rõ được vằn con ngựa, mà chúng cũng dựa vào mùi ngựa để săn là chính. Từ đó có thể thấy vằn vô nghĩa trong việc đánh lừa thị giác kẻ đi săn.

Ngựa vằn lại còn là … món khoái khẩu của sư tử, nhiều nghiên cứu nối tiếp chỉ ra lượng ngựa vằn chết dưới bộ nanh sư tử nhiều hơn con số các nhà khoa học ước tính. Có thể thấy lớp áo vằn không giúp được con ngựa thoát cảnh "hóa kiếp" là mấy.

Hỏi khó: Tại sao ngựa vằn lại có vằn? Nghe giáo sư giải thích xong mới thấy hóa ra đơn giản đến ngây người - Ảnh 2.

Vậy còn chức năng xã hội của vằn thì sao? Liệu vằn có khiến ngựa đực tìm bạn tình dễ hơn? Vằn của ngựa mỗi con một khác, liệu chăng vằn là để các cá thể ngựa phân biệt nhau? Giả thuyết này cũng có lỗ hổng. 

Nghiên cứu trên ngựa được nuôi nhốt cho thấy chúng có thể nhận ra nhau bằng thị giác và thính giác. Mà loài ngựa vằn cũng không có nhiều mối quan hệ xã hội hơn ngựa thường là mấy. Kể cả những cá thể ngựa vằn có lớp áo ngoài xấu xí, ít vằn hay thậm chí không vằn cũng vẫn có cơ hội giao phối.

Hỏi khó: Tại sao ngựa vằn lại có vằn? Nghe giáo sư giải thích xong mới thấy hóa ra đơn giản đến ngây người - Ảnh 3.

Hay đó là cơ chế làm mát tự nhiên, cho phép con ngựa lang thang dưới cái nắng Châu Phi mà không hề hấn gì? Mảng đen hấp thụ bức xạ từ Mặt Trời, mảng trắng thì phản lại, tạo ra một vòng tuần hoàn nhiệt và bức xạ ngay trên da con ngựa. Nghe có vẻ bùi tai, nhưng thử nghiệm cho thấy điều hoàn toàn khác:

Các nhà khoa học "mặc" lên mấy thùng phuy nước áo đen và trắng. Sau một hồi phơi nắng, nhiệt độ của nước trong thùng "có quần áo" chắc khác gì thùng thường. Lớp vằn không có tác dụng giải nhiệt.

Hỏi khó: Tại sao ngựa vằn lại có vằn? Nghe giáo sư giải thích xong mới thấy hóa ra đơn giản đến ngây người - Ảnh 4.

Và giờ còn mỗi chức năng đuổi ruồi. Nghe thì có vẻ … hơi chán, nhưng nhiều khi sự thực vẫn luôn nhàm chán: giả thuyết này có rất nhiều bằng chứng khoa học hậu thuẫn.

Ta mới khẳng định được kết quả của những thử nghiệm từ thập niên 80: ruồi xê xê và ruồi ngựa tránh đậu lên những bề mặt vằn.

Đáng chú ý hơn là những dữ liệu về bảy loài thuộc họ ngựa, được thu thập từ khắp nơi trên thế giới. Ba nhóm chính là loài ngựa có vằn toàn thân, vằn một phần thân và không có vằn. Độ dày của vằn có liên quan phần lớn tới độ khó chịu mà ruồi mang lại, những loài ngựa sống tại các vùng lắm ruồi thường sẽ có vằn trên thân.

Một trong những lý do nữa khiến ngựa vằn Châu Phi cần vằn vện đầy người, là ruồi Châu Phi mang rất nhiều bệnh tật, những thứ vi khuẩn/virus khiến ngựa tử vong. Vậy nên, nếu mang trên người lớp áo choàng phòng thân tự nhiên, con ngựa sẽ giảm tỉ lệ mắc bệnh truyền nhiễm qua ruồi.

Hỏi khó: Tại sao ngựa vằn lại có vằn? Nghe giáo sư giải thích xong mới thấy hóa ra đơn giản đến ngây người - Ảnh 5.

Cần thử nghiệm để có cơ sở khẳng định

Tại một trang trại ngựa ở Somerset, Vương quốc Anh, mùa hè đi kèm với mùa ruồi ngựa. Cả khu vực bỗng biến thành địa điểm tổ chức nghiên cứu tuyệt vời. Theo dõi kĩ đường bay của ruồi quanh các con ngựa vằn và ngựa thường, sự thật dần hiện rõ.

Thị lực ruồi cực kém, đây là điều tối quan trọng, cần ghi nhớ khi các nhà khoa học bắt tay vào thực nghiệm. Cả ngựa thường và ngựa vằn đều thu hút số ruồi tương đương, nhiều khả năng do mùi của ngựa đã kéo lũ ruồi bay tới.

Quanh ngựa thường, ruồi lơ lửng, hạ cánh xuống theo đường xoắn ốc, đậu liên tục lên người những con ngựa.

Quanh ngựa vằn, ruồi hoặc bay thẳng qua hoặc chỉ đáp một lần, xong lại bay mất.

Hỏi khó: Tại sao ngựa vằn lại có vằn? Nghe giáo sư giải thích xong mới thấy hóa ra đơn giản đến ngây người - Ảnh 6.

Nghiên cứu về đường bay của ruồi quanh con ngựa.

Phân tích từng khung hình của hành vi con ruồi, các nhà khoa học thấy rõ con ruồi giảm dần tốc độ hạ cánh rồi mới đáp xuống thân con ngựa đơn sắc một cách có tính toán. Nhưng khi "sân bay" có vằn, những con ruồi đã không giảm tốc trước khi tiến hành đáp, chúng va thẳng vào thân con ngựa vằn rồi bật ra luôn.

Khi lần lượt khoác lên một con ngựa ngựa tấm vải trắng, đen hoặc có vằn, ruồi cũng không thấy đậu lên lớp vải vằn. Tuy nhiên, lượng ruồi đáp trên phần đầu đơn sắc không được che chắn của con ngựa không thay đổi, cho thấy lớp ngoài có vằn chỉ có tác dụng ở tầm gần, chứ ruồi bay từ xa tới vẫn đậu lên đầu con ngựa bình thường.

Hỏi khó: Tại sao ngựa vằn lại có vằn? Nghe giáo sư giải thích xong mới thấy hóa ra đơn giản đến ngây người - Ảnh 7.

Có thể khẳng định, khoác lên mình con ngựa một lớp vải vằn sẽ giúp giảm số ruồi quấy rầy những con vật tội nghiệp.

Ta xác định được tác dụng của vằn, thế nhưng cách vằn hoạt động ra sao, khoa học vẫn chưa có câu trả lời. Giả thuyết thứ nhất: vằn chính là công cụ làm mờ mắt con ruồi, ngăn ruồi hạ cánh hiệu quả. Giả thuyết thứ hai: ngựa vằn hiện ra trong mắt ruồi dưới dạng những đường sọc đen lơ lửng, không phải một hình hài con ngựa hoàn chỉnh; khi va vào mới biết đây là cả một khối thịt có vằn. Các nhà khoa học vẫn đang tiếp tục tìm hiểu.

Dựa vào bài thông tin khoa học từ nghiên cứu của giáo sư Tim Caro chuyên ngành sinh học và thiên nhiên hoang dã, được đăng tải trên The Conversation.

7 cơ hội việc làm mới đầy hấp dẫn hứa hẹn sẽ được tạo ra nhờ robot

tinybook tinybook 1 tuần 5 ngày
7 cơ hội việc làm mới đầy hấp dẫn hứa hẹn sẽ được tạo ra nhờ robot
Khác xa với sự bi quan của nhiều người về việc robot có thể thay thế con người làm nhiều việc và gián tiếp thúc đẩy tình trạng thất nghiệp, tuy nhiên robot hoàn toàn có thể tạo ra thêm nhiều việc làm mới.

[Video] Cận cảnh quá trình thử nghiệm hệ thống tên lửa đẩy trên tàu vũ trụ Orion của NASA

tinybook tinybook 1 tuần 5 ngày
[Video] Cận cảnh quá trình thử nghiệm hệ thống tên lửa đẩy trên tàu vũ trụ Orion của NASA
Quá trình thử nghiệm tên lửa đẩy rất quan trọng vì nó quyết định phần lớn sự thành công của việc đưa tàu vũ trụ Orion của NASA đi vào đúng quỹ đạo và tiếp cận được Mặt Trăng.

Cận cảnh chuyên gia Nhật Bản tắm nước sông Tô Lịch

tinybook tinybook 1 tuần 5 ngày
Cận cảnh chuyên gia Nhật Bản tắm nước sông Tô Lịch
Chuyên gia Nhật Bản hy vọng trong tương lai, khi cả sông được xử lý làm sạch bằng công nghệ Nano, nước sông Tô Lịch lại trong xanh.

Vệ tinh không chỉ dẫn đường, giám sát thiên tai mà đã có thể dự đoán khi nào một cây cầu sắp sập

tinybook tinybook 1 tuần 6 ngày
Vệ tinh không chỉ dẫn đường, giám sát thiên tai mà đã có thể dự đoán khi nào một cây cầu sắp sập
Vệ tinh không chỉ dẫn đường, giám sát thiên tai mà đã có thể dự đoán khi nào một cây cầu sắp sập

Tìm được loại men ủ hơn 4500 năm, nhà khoa học thử chế biến và thành công với món bánh mì nướng thơm ngon lạ lùng

tinybook tinybook 1 tuần 6 ngày
Tìm được loại men ủ hơn 4500 năm, nhà khoa học thử chế biến và thành công với món bánh mì nướng thơm ngon lạ lùng
Có thể bạn vẫn sẽ tin tưởng và ăn một chiếc bánh bị hết hạn một hoặc hai ngày. Nhưng bạn có dám ăn một chiếc bánh mì nướng đã hết hạn sử dụng quá 4500 năm hay không?

Chiêm ngưỡng ảnh đẹp như mơ chụp bằng smartphone OPPO

tinybook tinybook 1 tuần 6 ngày
Chiêm ngưỡng ảnh đẹp như mơ chụp bằng smartphone OPPO
Đây là những bức ảnh xuất sắc nhất đã thắng giải trrong cuộc thi OPPO Creators Awards năm 2019. Cuộc thi hướng đến cộng đồng người dùng smartphone đam mê nhiếp ảnh trên toàn cầu, với thông điệp :”See Beyond” (Vượt chuẩn tầm nhìn).

Cận cảnh dàn nội thất siêu hiện đại sắp được trang bị cho các máy bay của Airbus trong tương lai

tinybook tinybook 2 tuần 7 giờ
Cận cảnh dàn nội thất siêu hiện đại sắp được trang bị cho các máy bay của Airbus trong tương lai
Cụ thể, dàn nội thất này sẽ được mang lên các mẫu máy bay A330, với tên gọi mới là A330neo Airspace.

Một công ty xây dựng tại Mỹ cung cấp dịch vụ biến sân vườn thành bãi biển nhân tạo với biển xanh, cát trắng, nắng vàng

tinybook tinybook 2 tuần 19 giờ
Một công ty xây dựng tại Mỹ cung cấp dịch vụ biến sân vườn thành bãi biển nhân tạo với biển xanh, cát trắng, nắng vàng
Chỉ cần bỏ ra từ 20 ngàn USD, bạn có thể biến một khoảng sân nhà bạn trở thành bãi biển nhiệt đới đầy nắng và gió ngay trong đời thực.

Ngọn hải đăng bị cô lập ở Iceland này là nơi hoàn hảo để tránh một đại dịch zombie

tinybook tinybook 2 tuần 20 giờ
Ngọn hải đăng bị cô lập ở Iceland này là nơi hoàn hảo để tránh một đại dịch zombie
Một ngọn hải đăng đặc biệt ở Iceland được mệnh danh là địa điểm hoàn hảo để sống sót nếu như có một ngày đại dịch zombie xảy ra.

Các nhà khoa học Nhật chế tạo một chiếc đuôi máy, vì nghĩ rằng con người không có đuôi là một thiếu sót lớn

tinybook tinybook 2 tuần 1 ngày
Các nhà khoa học Nhật chế tạo một chiếc đuôi máy, vì nghĩ rằng con người không có đuôi là một thiếu sót lớn
Sẽ ra sao nếu con người có đuôi?

Đã có 'siêu thực phẩm' có thể cứu đói cả nhân loại: Tất cả chỉ nhờ loại thực vật nhỏ bé này!

tinybook tinybook 2 tuần 1 ngày
Đã có siêu thực phẩm có thể cứu đói cả nhân loại: Tất cả chỉ nhờ loại thực vật nhỏ bé này!
Một công ty khởi nghiệp ở Anh đã tạo ra một loại thực phẩm chỉ từ vi tảo nhưng đáp ứng đầy đủ mọi nhu cầu dưỡng chất cho cơ thể.

Kết hợp 2 kỹ thuật diệt muỗi bí truyền, các nhà khoa học triệt tiêu được 94% lượng muỗi tại hai hòn đảo Trung Quốc

tinybook tinybook 2 tuần 2 ngày
Kết hợp 2 kỹ thuật diệt muỗi bí truyền, các nhà khoa học triệt tiêu được 94% lượng muỗi tại hai hòn đảo Trung Quốc
Báo cáo khoa học mới cho ta hy vọng về một miền đất hứa, nơi con người không còn bị muỗi đốt mỗi khi hè tới.

Sự đáng sợ của biến đổi khí hậu: Đến động vật ở vùng lạnh nhất cũng không thể sống nổi nữa

tinybook tinybook 2 tuần 2 ngày
Sự đáng sợ của biến đổi khí hậu: Đến động vật ở vùng lạnh nhất cũng không thể sống nổi nữa
Biến đổi khí hậu đã khiến động vật chết hàng loạt khi nhiệt độ tăng đột biến tại một số khu vực.

Nhà hoạt động vì quyền động vật hô hào người dân "để yên cho muỗi hút máu vì nó còn phải nuôi con"

tinybook tinybook 2 tuần 2 ngày
Nhà hoạt động vì quyền động vật hô hào người dân "để yên cho muỗi hút máu vì nó còn phải nuôi con"
Trong khi cả thế giới đang ra sức diệt muỗi, người đàn ông này lại kêu gọi mọi người để loài côn trùng này được yên thân.

Khi bị ong bắp cày tấn công, ong mật Nhật Bản sẽ bu lấy đối thủ, đồng loạt rung lên để nướng chín kẻ địch

tinybook tinybook 2 tuần 3 ngày
Khi bị ong bắp cày tấn công, ong mật Nhật Bản sẽ bu lấy đối thủ, đồng loạt rung lên để nướng chín kẻ địch
Tự nhiên kỳ diệu làm sao!

Thứ gì chúng ta tạo ra được nhưng không thể chứa đựng được? Nếu bạn đoán "tình yêu dành cho crush" thì sai bét!

tinybook tinybook 2 tuần 3 ngày
Thứ gì chúng ta tạo ra được nhưng không thể chứa đựng được? Nếu bạn đoán "tình yêu dành cho crush" thì sai bét!
Hóa ra các nhà hóa học đang giữ đáp án cho câu hỏi này.

Tại sao hầu hết bảng mạch in lại có màu xanh lá cây trong khi của Apple lại màu đen?

tinybook tinybook 2 tuần 3 ngày
Tại sao hầu hết bảng mạch in lại có màu xanh lá cây trong khi của Apple lại màu đen?
Dù các bảng mạch màu xanh lá cây giúp việc kiểm tra bản mạch hiệu quả hơn, nhưng khi quá trình này được tự động hóa cao hơn, màu sắc của nó trở nên không còn quá quan trọng nữa.

Cách sử dụng phần mềm trên máy bay 300 triệu USD: cứ 149 tiếng thì nhớ phải tắt đi bật lại

tinybook tinybook 2 tuần 3 ngày
Cách sử dụng phần mềm trên máy bay 300 triệu USD: cứ 149 tiếng thì nhớ phải tắt đi bật lại
Bệnh "lag" không của riêng ai.

Bạn có biết: Quân đội Mỹ từng thả cả cả dàn nhạc cụ xuống căn cứ cho binh lính giải trí sau những giờ chiến đấu căng thẳng

tinybook tinybook 2 tuần 3 ngày
Bạn có biết: Quân đội Mỹ từng thả cả cả dàn nhạc cụ xuống căn cứ cho binh lính giải trí sau những giờ chiến đấu căng thẳng
Trong chiến tranh, người lính cũng cần được giải trí và quân đội Mỹ có một cách để giải trí rất hữu hiệu cho binh lính, đó là mang đàn piano và các nhạc cụ ra ngoài chiến trường.

Độc đáo ý tưởng khách sạn xây dựng sát vách núi với hồ bơi vô cực kéo dài ngoài mỏm đá

tinybook tinybook 2 tuần 4 ngày
Độc đáo ý tưởng khách sạn xây dựng sát vách núi với hồ bơi vô cực kéo dài ngoài mỏm đá
Nếu bạn đủ can đảm dạo bước ngoài ban công khách sạn, thậm chí là thả mình trong hồ bơi kéo dài ra ngoài vách núi, có lẽ bạn là một trong số những người gan dạ nhất trên hành tinh.

Lốc xoáy bình thường xưa rồi, đoạn video lốc xoáy... than này sẽ khiến bạn phải sững sờ

tinybook tinybook 2 tuần 4 ngày
Lốc xoáy bình thường xưa rồi, đoạn video lốc xoáy... than này sẽ khiến bạn phải sững sờ
Nếu như năm ngoái là năm của lốc xoáy lửa, thì năm nay chúng ta có lốc xoáy than.

Bằng dung dịch từ tính do NASA sáng chế, chàng trai 18 tuổi tìm ra cách lọc vi nhựa khỏi nước

tinybook tinybook 2 tuần 4 ngày
Bằng dung dịch từ tính do NASA sáng chế, chàng trai 18 tuổi tìm ra cách lọc vi nhựa khỏi nước
Fionn Ferreira nhận về 50.000 USD tiền thưởng từ Hội chợ Khoa học Google. Một phần thưởng xứng đáng cho nỗ lực cứu lấy nhân loại!

Chiếc xe đạp tự lái này cho thấy sự tiến bộ trong khả năng thiết kế chip của Trung Quốc

tinybook tinybook 2 tuần 4 ngày
Chiếc xe đạp tự lái này cho thấy sự tiến bộ trong khả năng thiết kế chip của Trung Quốc
Nhờ thiết kế lai giữa kiến trúc chip thông thường với các mạng lưới thần kinh nhân tạo, chip Tianjic có thể mang tới nhiều khả năng cao cấp cho chiếc xe đạp tự lái.

Đây là hệ thống dùng năng lượng Mặt Trời để biến nước biển thành nước ngọt, tạo ra được 75.000 lít nước/ngày với giá chỉ 58 VNĐ/lít

tinybook tinybook 2 tuần 4 ngày
Đây là hệ thống dùng năng lượng Mặt Trời để biến nước biển thành nước ngọt, tạo ra được 75.000 lít nước/ngày với giá chỉ 58 VNĐ/lít
Nó sẽ giải quyết được vấn nạn thiếu nước nhân loại đã đang đối mặt.

Nghiên cứu mới: Uống rượu vang đỏ giúp giảm stress và trầm cảm nhờ vào một hợp chất đặc biệt

tinybook tinybook 2 tuần 4 ngày
Nghiên cứu mới: Uống rượu vang đỏ giúp giảm stress và trầm cảm nhờ vào một hợp chất đặc biệt
Việc phát hiện một hợp chất đặc biệt trong rượu vang đỏ đã mở đường cho việc phát triển các loại thuốc chống trầm cảm và lo âu mới có nguồn gốc thiên nhiên.

Giải ngố về Eternals, tập hợp siêu anh hùng sở hữu quyền năng vô song sắp xuất hiện trong Vũ trụ Điện ảnh Marvel

tinybook tinybook 2 tuần 5 ngày
Giải ngố về Eternals, tập hợp siêu anh hùng sở hữu quyền năng vô song sắp xuất hiện trong Vũ trụ Điện ảnh Marvel
Trong bài viết này sẽ đi sâu hơn vào tiểu sử và các thông tin về nhóm siêu anh hùng the Eternals.

Hỏi khó: Thuốc độc lúc hết hạn sẽ không độc nữa hay còn nguy hiểm hơn?

tinybook tinybook 2 tuần 5 ngày
Hỏi khó: Thuốc độc lúc hết hạn sẽ không độc nữa hay còn nguy hiểm hơn?
Đã bao giờ bạn tự hỏi chuyện gì sẽ xảy ra với chai thuốc diệt chuột hết hạn từ năm ngoái của nhà mình chưa? Thời gian chắc chắn đã làm nó bị hỏng – nhưng mà "hỏng" theo cách nào nhỉ?

Chiếc xe đạp điện giá 3.000 USD được quảng cáo "không thể bị ăn trộm" bị phá khóa trong chưa đầy 60 giây

tinybook tinybook 2 tuần 5 ngày
Chiếc xe đạp điện giá 3.000 USD được quảng cáo "không thể bị ăn trộm" bị phá khóa trong chưa đầy 60 giây
Trên đời này không có thứ gì tuyệt đối cả.

Các nhà khoa học phát minh ra loại vải càng thơm khi càng thấm nhiều mồ hôi

tinybook tinybook 2 tuần 5 ngày
Các nhà khoa học phát minh ra loại vải càng thơm khi càng thấm nhiều mồ hôi
Bộ quần áo bạn mặc khi tập thể dục thể thao sẽ kiêm luôn vai trò máy lọc không khí!

Giải ngố về AGI: Trí tuệ nhân tạo có thể đưa nhân loại sang trang mới, lại vừa có thể dẫn đến họa diệt vong nếu rơi vào tay kẻ xấu

tinybook tinybook 2 tuần 6 ngày
Giải ngố về AGI: Trí tuệ nhân tạo có thể đưa nhân loại sang trang mới, lại vừa có thể dẫn đến họa diệt vong nếu rơi vào tay kẻ xấu
Giờ là thời điểm năm 2019, một loạt những công nghệ tưởng như bất khả thi đã đang tìm được đường ra tới đời thực. Trong số đó, ta có Trí tuệ Phổ biến Nhân tạo - Artificial General Intelligence.
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat