Giới khoa học cãi nhau nảy lửa chỉ vì một con ruồi xinh đẹp

Giới khoa học cãi nhau nảy lửa chỉ vì một con ruồi xinh đẹp
Theo: Dink Theo Thời Đại
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Khi mấy ông đầu to mắt cận cáu lên thì mọi chuyện cũng không đẹp đẽ lắm ...

Con ruồi là đầu câu chuyện

Câu thành ngữ "chuyện bé xé ra to" hoàn toàn đúng với trường hợp này: các nhà khoa học cãi nhau ỏm tỏi chỉ vì con ruồi nhỏ bé (nhưng xinh đẹp) Marleyimyia xylocopae với dải màu vàng phần lưng, mắt to dễ thương, cánh điểm ánh xanh dương – một sinh vật hoàn toàn đáng yêu mỗi tội thuộc giống loài ruồi khó ưa.

Khổ nỗi, bằng chứng cho sự đẹp đẽ kia chỉ là một tấm ảnh và tấm ảnh đó cũng là bằng chứng duy nhất chứng minh cho sự tồn tại của loài ruồi này. Năm 2015, tại Công viên bảo tồn Ndumo ờ Nam Phi, nhà phân loại giống loài Stephen Marshall cố gắng thu thập mẫu vật của loài ruồi xinh đẹp này, bắt được chúng vào trong một chiếc lọ nhưng lại để xổng mất khi ông đóng nắp lọ không cẩn thận.

Hình ảnh duy nhất về con ruồi đó đây.

Hình ảnh duy nhất về con ruồi đó đây.

Vào ngày 5 tháng 10 cùng năm đó, ông Marshall và cộng sự của mình, nhà khoa học Neal Evenhuis đã có một giây phút "tặc lưỡi cho qua", phá bỏ luật bất thành văn của giới khoa học, sinh vật học: họ đặt tên cho con ruồi xinh đẹp kia mà chỉ sử dụng tấm ảnh chụp lại làm bằng chứng tồn tại của nó.

Trong ngành sinh học, tầm quan trọng của một loài có thể lên tới mức linh thiêng, đâu phải tự nhiên mà có được giới sinh vật như ngày hôm nay? Từ một mẫu sinh vật, ta có được hình thái học, ta có được ADN. Đó mới là cách hoạt động của ngành động vật học.

Các nhà khoa học đi tìm những cá thể mà họ cho là một loài sinh vật mới, bắt về, viết ra một bản cáo cáo, ghi chú lại cho các trường đại học, các bảo tàng lịch sử để cho các nhà nghiên cứu có cơ hội tìm hiểu và tìm ví dụ. Việc mà hai nhà khoa học Marshall và Evenhuis đặt tên mà không cần mẫu trên tay đã làm giới khoa học bất bình và họ lại càng bất bình hơn khi hai nhà khoa học cho rằng việc phân loại sinh vật dựa trên ảnh càng ngày phải càng rộng rãi hơn nữa, vì chúng ta đang sống trong thời đại của những bức ảnh tuyệt vời với độ phân giải cực cao.

Công nghệ ngày một hiện đại cho ta ảnh ngày một nét.

Công nghệ ngày một hiện đại cho ta ảnh ngày một nét.

Không biết là cố tình hay chỉ viết theo đúng tính chất bản báo cáo, Marshall và Evenhuis đặt tên chủ đề cho nghiên cứu của mình là “Xác định loài mới nhưng không cần mẫu vật: Một phương pháp mô tả sinh vật chỉ dựa vào ảnh”.

Chúng tôi đã rất thận trọng trong việc đặt tiêu đề bản nghiên cứu trên”, ông Marshall nói. “Và chúng tôi biết rằng sẽ có những ý kiến trái chiều về việc này”.

Họ đúng ở khoản này. Các nhà phân loại học trên toàn thế giới đã có những cuộc tranh luận gay gắt, chủ yếu là chỉ trích phương pháp này. Một con ruồi đã mở ra một khe nứt không đáy chia cắt hai trường phái xác định và phân loại sinh vật.

Rất nhiều thành viên trong cộng đồng dậy sóng trước màn đặt tên trái khoáy kia, nhưng bên cạnh đó, vẫn có rất nhiều người ủng hộ. Vậy chẳng lẽ họ lại đồng ý với một phương pháp phản khoa học? Thực ra là không, bởi lẽ theo các luật của ngành động vật học, ông Marshall và người đồng nghiệp Evenhuis chẳng làm gì sai cả.

Trận chiến giữa các nhà khoa học đầu to mắt cận

Cộng đồng phân loại học động vật lại dậy sóng một lần nữa, khi mà trang khoa học uy tín Nature đưa ra một bài báo về việc tựa game phá vỡ hàng loạt kỉ lục Pokemon Go có thể “làm thay đổi ngành phân loại học”. Lượng người chơi đông đảo, ai ai cũng tràn ra đường với một chiếc điện thoại trên tay, rất có thể họ sẽ chụp được bức ảnh nào đó của một loài sinh vật mới.

Ai còn nhớ? Hay ai ai cũng quên?

Ai còn nhớ? Hay ai ai cũng quên?

Nhưng dựa theo những gì mà cộng đồng này phản ứng với bản nghiên cứu của Marshall và Evenhuis, chắc hẳn bạn cũng có thể đoán ra được các nhà phân loại học nghĩ gì về ý tưởng “chụp ảnh động vật để xác định giống loài” này.

Ông Thomas Pape, người đứng đầu nhóm phát hành cuốn Luật Quốc tế trong Cách đặt danh pháp khoa học của Ngành động vật học - một cuốn cẩm nang hướng dẫn cách đặt tên loài, lại cung cấp một cái nhìn nữa. Ông cũng với 34 người khác đã ký kết và đứng ra bảo vệ cái ý tưởng mới mẻ của thời đại công nghệ kia: ông cho rằng việc đặt tên loài ruồi kia được dựa trên những yếu tố phù hợp, lời giải thích cho trường hợp đặt tên mà không có mẫu vật này hoàn toàn chấp nhận được.

Bên cạnh đó, cuốn cẩm nang hướng dẫn cách đặt tên của Thomas Pape cũng đưa ra những lời chỉ dẫn cho các nhà sinh vật học có thể đặt tên mà không cần tới một mẫu vật thực sự. Vì thế, theo ông Pape, những gì Marshall và Evenhuis làm là hoàn toàn hợp tình hợp lý, con ruồi kia cũng phải được xác nhận là có thực. Thực theo kiểu đã được xác minh bởi các nhà khoa học.

Danh pháp khoa học của các loài khác nhau.

Danh pháp khoa học của các loài khác nhau.

Xuất bản sách về việc đặt tên mà không cần mẫu vật? Một chủ đề chắc chắn đã làm nóng máu rất rất nhiều nhà phân loại động vật. Một bài phàn nàn được đăng tải trên nhóm Facebook của Bộ sưu tập Lịch sử Tự nhiên đã thu hút được rất nhiều người ủng hộ cũng như những người phản đối phương pháp đặt tên thông qua ảnh.

Trên đó, hai nhà nghiên cứu Eliécer Gutiérrez và Christopher Mah đều tới từ Bảo tàng tự nhiên Quốc gia đã “tranh luận” rất sôi nổi về vấn đề này. “Đây là một sự lựa chọn cho những người cần nhiều hơn là một cái xác động vật ở đâu đó”, anh Mah viết. “Nếu người khác không muốn sử dụng phương pháp này .. thì đừng có làm”.

Anh Gutiérrez phản pháo rằng nếu dựa trên những bức ảnh để xếp loại động vật như vậy, thì “khoa học” cũng sẽ chẳng khác gì cuộc đi săn sinh vật huyền bí như quái vật hồ Loch Ness.

Nếu như bạn nghĩ rằng cuộc tranh luận không khoan nhượng này chỉ diễn ra trên mạng xã hội (Facebook, Twitter, ...) thì bạn đã nhầm, bạn không hiểu các nhà khoa học làm việc như thế nào rồi (dù mấy ai hiểu được?).

Những người phản đối việc phân loại sinh vật qua ảnh trả lời cuốn cẩm nang hướng dẫn của giáo sư Pape rằng “Việc phân loại sinh vật dựa vào ảnh không là một hành động không thích đáng, không cần thiết và có nguy cơ gây hại tới toàn bộ ngành sinh vật học”. Ý kiến phản đối trên được gần 500 người lên tiếng ủng hộ (cũng như bài post được 500 likes trên Facebook vậy, có điều nó có giá trị hơn).

Loài Locherious Nessinary?

Loài Locherious Nessinary?

Họ cho rằng một hình ảnh hai chiều của một con vật sẽ không bao giờ có thể có được độ tin cậy của một mẫu vật thực mà người ta có thể cầm trên tay cả. “Một bức ảnh đẹp sẽ cho ta thấy những khía cạnh về hình ảnh của một con vật, nhưng ta sẽ không bao giờ xác định được đặc tính của nó một cách chính xác”, anh Gutiérrezm đồng tác giả (không ngạc nhiên lắm) của bản nghiên cứu phản pháo. “Ta sẽ không biết được những đặc tính rất nhỏ trên cơ thể chúng, những tính chất bên trong cơ thể sinh vật và hiển nhiên, ta không biết được ADN của chúng”.

Trên ResearchGate, mạng xã hội của các nhà khoa học (vâng, các nhà khoa học cũng có mạng xã hội của riêng mình), phần bình luận bên dưới các bản nghiên cứu này đều khá ... hằn học. “Nếu như ta chấp nhận việc phân loại sinh vật dựa trên hình ảnh, sao không chấp nhận cả việc phân loại bằng phương pháp vẽ truyền thần đi?”.

Trăm nghe không bằng một thấy - Nhưng liệu trăm thấy có bằng một sờ?

Gạt “cuộc chiến đẫm máu” này sang bên cạnh, những người phản đối việc phân loại động vật qua ảnh này không lo lắng lắm về một con ruồi xinh đẹp ở Nam Phi, họ đang lo sợ về việc ý tưởng này sẽ dần trở thành một mảng quan trọng trong ngành phân loại động vật.

Nó như một chiếc hộp Pandora vậy, những mối nguy vượt rất xa mọi lợi ích có thể mang về được”, Luis Ceríaco từ Bảo tàng Quốc gia về Lịch sử tự nhiên và khoa học nói. “Bất cứ một nhà phân loại sinh học cẩu thả nào sẽ chỉnh sửa một bức ảnh và từ đó, ‘tạo’ ra một loài sinh vật hoàn toàn mới – thêm vảy, đổi màu, phóng đại kích cỡ thân thể sinh vật, v.v...”.

Điều đó đúng, xét tới việc ngành khoa học có không ít những nhà nghiên cứu non nớt hay cẩu thả và xét tới cả việc chỉnh sửa ảnh là một thao tác cực kì dễ dàng trong thời đại công nghệ cao này.

Tỉ lệ xảy ra điều màu nhiệm giảm mạnh vào cái ngày máy ảnh trở nên phổ biến nhưng lại tăng trở lại cái ngày photoshop lên ngôi.

Tỉ lệ xảy ra điều màu nhiệm giảm mạnh vào cái ngày máy ảnh trở nên phổ biến nhưng lại tăng trở lại cái ngày photoshop lên ngôi.

Dù đúng là chưa có sự việc đáng tiếc như vậy xảy ra nhưng nó hoàn toàn CÓ THỂ xảy ra. Cộng đồng chống sử dụng ảnh để phân loại sinh vật khẳng định chắc nịch như vậy. Và không phải là cộng đồng đang sợ hãi hoảng loạn bởi một con ruồi đâu, họ cũng có ý đúng khi nghĩ vậy.

Thời đại này, một nhà phân loại sinh vật nghiệp dư có thể dễ dàng viết ra một bài báo cáo khoa học rồi đăng tải nó, tự đặt tên cho giống loài mới đó, chỉnh sửa ảnh làm tư liệu, ... Lý do duy nhất ngăn những kẻ phá hoại này lại là nếu như làm vậy, họ sẽ chỉ tự bêu riếu bản thân mà thôi.

Nhưng, trái với những gì nhiều người nghĩ, việc giải quyết những vấn đề còn tồn đọng không nằm ở việc cấm hoàn toàn việc sử dụng ảnh. Đó là những gì Doug Yanega, ủy viên của Ủy ban Danh pháp Sinh vật học Quốc tế cho hay. Việc cần làm là thay đổi quy chế xem xét và thẩm định các bản nghiên cứu được gửi lên, ta cần một hệ thống thẩm định mở thay thế cho hệ thống xét duyệt đã quá cũ hiện nay.

Cho tới khi cộng đồng phân loại sinh vật có thể tìm ra một cách thức giải quyết vấn đề êm đẹp, thì việc xác định giống loài động vật thông qua ảnh vẫn là một phương pháp rất cần thiết ngoài thực địa. “Ta đều muốn có những mẫu vật xinh đẹp và được bảo toàn nguyên vẹn trong lòng bàn tay, để có thể nghiên cứu kĩ càng”, giáo sư Pape nói. Nhưng đây không phải là thế giới hoàn hảo.

Trong môi trường thực địa, công việc khá phức tạo và lằng nhằng. Như trong trường hợp của hai nhà nghiên cứu Marshall và Evenhuis với con ruồi xinh đẹp kia, đối tượng nghiên cứu của họ là một con vật có cánh và vô cùng nhanh nhẹn. Ví dụ như ở vùng biển sâu, có thể hình ảnh của một giống loài mới chỉ hiện hình thoảng qua trong một cú lướt camera. Nếu bạn định bắt một con sứa hay một số động vật giáp xác nhỏ về để nghiên cứu thì chúc may mắn, những con vật đó gần như là tan ra thành nước khi được vớt lên bằng lưới.

Những nhà sinh học làm việc ngoài thực địa sẽ phải làm việc với bất kì những gì họ có thể có được và bên cạnh đó, việc xác định giống loài dựa trên chỉ một bức ảnh cũng không phải là chuyện thường xuyên diễn ra để mà cấm đoán. “Nếu như tấm ảnh có chất lượng đủ cao, chúng ta hoàn toàn có thể đưa ra quyết định và ta cũng có thể sử dụng hình ảnh ấy như một ví dụ cụ thể về loài vật được xác định”, ông Pape nói.

Đây là một cuộc tranh cãi nảy lửa nhưng đặc biệt cần thiết, ta đang nhìn thấy quá nhiều giống loài ra đi “chỉ trong một nốt nhạc”. Việc đặt tên cho chúng là rất quan trọng, làm sao có thể tiến hành bảo tồn một loài không có tên được? Không tiến hành nhanh thì chắc ta cũng chẳng còn cả loài để mà bảo tồn, chứ đừng nói tới mang mẫu vật về nghiên cứu. Điều đó có nghĩa là, ta cần phải sử dụng bất kì bằng chứng chứng minh sinh vật tồn tại mà ta có thể có được.

Có một ví dụ rất điển hình là vào năm 2013, đó là khi các nhà khoa học tại Oman chụp được một số hình ảnh và ghi lại được một số âm thanh mà họ cho là thuộc về một loài cú mới. Họ không thể có được mẫu vật loài chim này vì hai lý do, những lý do được xếp hẳn vào một hạng mục trong báo cáo nghiên cứu của họ.

Rằng những loài chim này sống trên vách núi rất hiểm trở và chúng chỉ ra ngoài vào ban đêm, và rằng họ ước tính chỉ có 6 hoặc 7 cá thể cú này trên thế giới, việc bắt về một mẫu sinh vật sẽ gây nguy hại cho giống loài cú hiếm này.

Bên cạnh đó, luật pháp nhiều nơi cấm hoàn toàn việc thu thập mẫu sinh vật, bất kể đó là các nhà nghiên cứu hay bọn thợ săn thú quý hiếm. Tất cả những gì các nhà khoa học có thể mang về chỉ là những tấm ảnh chụp.

Cuộc chiến này có vẻ vẫn còn dài và đầy gian truân, nhưng thế mới thấy, con người chúng ta cũng làm mọi cách để bảo tồn các loài sinh vật đấy chứ? Chúng ta rất coi trọng những sản phẩm mà tự nhiên đã nhào nặn ra, đến mức việc đặt tên ruồi không cần mẫu vật cũng khiến toàn bộ giới khoa học nhảy dựng lên.

Cuối cùng thì, con người cũng không xấu xa như chúng ta tưởng.

Tham khảo Wired

Bầu khí quyển của Trái Đất thay vì 5 lớp thì vẫn còn một lớp nữa mà bạn chưa hề biết tới

tinybook tinybook 3 tháng 1 tuần
Bầu khí quyển của Trái Đất thay vì 5 lớp thì vẫn còn một lớp nữa mà bạn chưa hề biết tới
Nó có thể là khó tin, nhưng đối với một phần nào đó của bầu khí quyển, nghiên cứu khoa học vẫn chưa được thực hiện.

Sẽ thế nào khi rau được trồng trong nhà máy, bằng robot, AI và thế hệ nông dân 4.0?

tinybook tinybook 3 tháng 1 tuần
Sẽ thế nào khi rau được trồng trong nhà máy, bằng robot, AI và thế hệ nông dân 4.0?
Hơn 1.600 công ty khởi nghiệp đã đầu tư 1,8 tỷ USD vào các nông trại thẳng đứng trong vòng 1 thập kỷ qua.

Thuộc hệ “chăm săn sale” phải nằm lòng chiêu này, vừa sắm được hàng ngon vừa bảo toàn lương đầu tháng!

tinybook tinybook 3 tháng 1 tuần
Thuộc hệ “chăm săn sale” phải nằm lòng chiêu này, vừa sắm được hàng ngon vừa bảo toàn lương đầu tháng!
Cứ mỗi dịp đầu tháng, các chương trình giảm giá khởi động thì cũng là lúc các tín đồ mua sắm khoe chiến tích săn sale và chia sẻ cách mua thế nào được hưởng được lợi nhiều nhất.

Warner Bros. hé lộ loạt chi tiết mới trong Godzilla vs. Kong: Hết đánh trên bờ lại lôi nhau xuống biển, chắc chắn có kẻ bại trận, không có chuyện giảng hòa

tinybook tinybook 3 tháng 1 tuần
Warner Bros. hé lộ loạt chi tiết mới trong Godzilla vs. Kong: Hết đánh trên bờ lại lôi nhau xuống biển, chắc chắn có kẻ bại trận, không có chuyện giảng hòa
Được biết, tổng thời lượng các phân cảnh đối đầu giữa Godzilla và Kong sẽ lên đến gần 20 phút trong bom tấn này, dự kiến ra mắt vào ngày 31/3 tới đây.

Chính xác thì B.1.1.7 là "dòng", "biến chủng" hay "biến thể" của virus SARS-CoV-2?

tinybook tinybook 3 tháng 1 tuần
Chính xác thì B.1.1.7 là "dòng", "biến chủng" hay "biến thể" của virus SARS-CoV-2?
Các nhà sinh học rất muốn báo chí và công chúng sử dụng đúng thuật ngữ chuyên môn của họ.

TopCV - Nền tảng công nghệ tuyển dụng “sát cánh” cùng nhà tuyển dụng

tinybook tinybook 3 tháng 1 tuần
TopCV - Nền tảng công nghệ tuyển dụng “sát cánh” cùng nhà tuyển dụng
Sự phát triển của các nền tảng tuyển dụng đang là cơ hội giúp nhà tuyển dụng tiếp cận được ứng viên dễ dàng hơn và TopCV đang là trở thành sự lựa chọn hàng đầu.

Những diễn viên từng sử dụng công nghệ trẻ hóa để “cưa sừng làm nghé” không hề giả trân trong các bom tấn của Hollywood

tinybook tinybook 3 tháng 1 tuần
Những diễn viên từng sử dụng công nghệ trẻ hóa để “cưa sừng làm nghé” không hề giả trân trong các bom tấn của Hollywood
Với công nghệ de-aging, các diễn viên sẽ được trẻ hóa một cách đơn giản hơn, chân thực hơn thay vì dành hàng tiếng đồng hồ cho khâu trang điểm và lựa chọn trang phục.

WandaVision: Lý giải về Chaos Magic, ma thuật khủng khiếp của Scarlet Witch với khả năng thay đổi bản chất thực tại

tinybook tinybook 3 tháng 1 tuần
WandaVision: Lý giải về Chaos Magic, ma thuật khủng khiếp của Scarlet Witch với khả năng thay đổi bản chất thực tại
Tập phim mới nhất của WandaVision đã chính thức mang đến khái niệm về Chaos Magic - 1 trong những nguồn sức mạnh lâu đời và khủng khiếp nhất trong nguyên tác truyện tranh Marvel.

Thí nghiệm với hai người mất xúc giác chứng minh thế giới chúng ta đang sống không phải là thực tại ảo

tinybook tinybook 3 tháng 1 tuần
Thí nghiệm với hai người mất xúc giác chứng minh thế giới chúng ta đang sống không phải là thực tại ảo
Tất cả chúng ta không phải là những bộ não bị nhúng trong bình thủy tinh.

Warner Bros. xác nhận sẽ "đập đi xây lại" Superman, Henry Cavill sắp bị cho ra rìa?

tinybook tinybook 3 tháng 1 tuần
Warner Bros. xác nhận sẽ "đập đi xây lại" Superman, Henry Cavill sắp bị cho ra rìa?
Warner Bros. đã công bố dự án Superman reboot do J.J. Abrams sản xuất, và có thể Henry Cavill sẽ không phải cái tên cho vai chính mà họ đang nhắm đến.

Những con kênh nổi tiếng của Venice đang cạn nước: Hậu quả của biến đổi khí hậu?

tinybook tinybook 3 tháng 1 tuần
Những con kênh nổi tiếng của Venice đang cạn nước: Hậu quả của biến đổi khí hậu?
Triều cường đã rút cạn các con kênh của thành phố được mệnh danh là lãng mạn nhất châu Âu.

Zulihome - Điểm đến tin cậy cho gia đình Việt muốn mua robot hút bụi thông minh

tinybook tinybook 3 tháng 1 tuần
Zulihome - Điểm đến tin cậy cho gia đình Việt muốn mua robot hút bụi thông minh
Ngay từ khi thành lập và phát triển, Zulihome đã chứng minh được sự uy tín với khách hàng bằng việc cung cấp robot hút bụi thông minh chính hãng từ các thương hiệu nổi tiếng.

Mày mò tìm kiếm ở thành phố diệt vong Pompeii, các nhà khoa học sửng sốt khi khám phá ra thứ "độc nhất vô nhị" vô cùng quý giá

tinybook tinybook 3 tháng 1 tuần
Mày mò tìm kiếm ở thành phố diệt vong Pompeii, các nhà khoa học sửng sốt khi khám phá ra thứ "độc nhất vô nhị" vô cùng quý giá
Một cỗ xe ngựa 2.000 năm tuổi của người La Mã đã được phát hiện "gần như nguyên vẹn" ở ngoại ô thành phố diệt vong Pompeii.

Những sự thật thú vị và cực dị về Gollum, nhân vật độc đáo nhất của Lord of the Rings cũng như nền văn hóa đại chúng thế giới

tinybook tinybook 3 tháng 1 tuần
Những sự thật thú vị và cực dị về Gollum, nhân vật độc đáo nhất của Lord of the Rings cũng như nền văn hóa đại chúng thế giới
Ra đời vào năm 1937 dưới ngòi bút của nhà văn J. R. R. Tolkien trong bộ tiểu thuyết The Hobbit, Gollum có thể coi là 1 nhân vật cực kỳ khác biệt và trở thành nét đặc trưng ấn tượng khó phai trong vũ trụ Lord of the Rings rộng lớn.

WandaVision: Sức mạnh của Wanda là bẩm sinh, không liên quan đến Mind Stone, X-Men đang ở gần MCU hơn bao giờ hết

tinybook tinybook 3 tháng 1 tuần
WandaVision: Sức mạnh của Wanda là bẩm sinh, không liên quan đến Mind Stone, X-Men đang ở gần MCU hơn bao giờ hết
Tập phim mới nhất của WandaVision đã hé lộ nguồn gốc sức mạnh của Wanda Maximoff, và nó không bắt nguồn từ Mind Stone như chúng ta vẫn lầm tưởng.

[CHÍNH THỨC] 9 nhóm đối tượng ưu tiên và miễn phí tiêm vaccine COVID-19

tinybook tinybook 3 tháng 1 tuần
[CHÍNH THỨC] 9 nhóm đối tượng ưu tiên và miễn phí tiêm vaccine COVID-19
Nghị quyết số 21/NQ-CP ngày 26/2/2021 về mua và sử dụng vaccine phòng COVID-19 nêu rõ 9 nhóm đối tượng ưu tiên tiêm và miễn phí.

Thủ đô Anh Quốc đột nhiên thành "vương quốc chuột", to khổng lồ và nhiều gấp đôi con người: Tại sao có chuyện đó?

tinybook tinybook 3 tháng 1 tuần
Thủ đô Anh Quốc đột nhiên thành "vương quốc chuột", to khổng lồ và nhiều gấp đôi con người: Tại sao có chuyện đó?
Người London có thể sẽ sốc khi chứng kiến chuột xuất hiện ở những nơi chưa từng thấy. Lại còn là chuột khổng lồ.

Kinh dị chuyện nhà vệ sinh công cộng thời La Mã, nơi tất cả mọi người chùi chung bằng 1 cái que

tinybook tinybook 3 tháng 1 tuần
Kinh dị chuyện nhà vệ sinh công cộng thời La Mã, nơi tất cả mọi người chùi chung bằng 1 cái que
Đó là một cái que buộc bọt biển được 500 anh em truyền tay nhau chùi đến lúc hỏng thì thôi...

Điệp viên nghỉ hưu kể chuyện nghề: Hóa ra những gì chúng ta xem trên phim lâu nay thực sự tồn tại, thậm chí đôi khi còn thú vị hơn thế

tinybook tinybook 3 tháng 1 tuần
Điệp viên nghỉ hưu kể chuyện nghề: Hóa ra những gì chúng ta xem trên phim lâu nay thực sự tồn tại, thậm chí đôi khi còn thú vị hơn thế
Điệp viên chắc chắn là một trong những nghề thú vị, đặc biệt, nguy hiểm và khiến mọi người tò mò bậc nhất thế giới.

Siêu thị tại Hà Lan bị doạ tẩy chay vì bán phở Việt “fake”: Trông chẳng khác gì mì trộn, sợi vàng như nghệ, ăn kèm sốt thịt gà

tinybook tinybook 3 tháng 1 tuần
Siêu thị tại Hà Lan bị doạ tẩy chay vì bán phở Việt “fake”: Trông chẳng khác gì mì trộn, sợi vàng như nghệ, ăn kèm sốt thịt gà
Nhiều khách hàng bức xúc khi nhìn thấy món phở "quốc hồn quốc tuý" của Việt Nam bị chế tạo theo một phiên bản hoàn toàn khác, thậm chí họ còn kêu gọi tẩy chay chuỗi siêu thị này.

Bill Gates, vắc xin và những chiếc khẩu trang

tinybook tinybook 3 tháng 1 tuần
Bill Gates, vắc xin và những chiếc khẩu trang
Dù đã được tiêm vắc xin chống Covid-19 nhưng tỷ phú từ thiện Bill Gates nói rằng ông vẫn tiếp tục đeo khẩu trang, nhất là khi ở gần những người cao tuổi chưa được tiêm phòng.

"Soi" Joker của Justice League: Đổi giọng, che hình xăm để "lột xác" từ trong ra ngoài

tinybook tinybook 3 tháng 2 tuần
"Soi" Joker của Justice League: Đổi giọng, che hình xăm để "lột xác" từ trong ra ngoài
Snyder đã hé lộ tạo hình đầu tiên về Joker trong đoạn trailer mới ra mắt. Không quá lời khi cho rằng Justice League của Snyder có cách tiếp cận hoàn toàn mới về nhân vật này. Sự lột xác này mạnh mẽ đến mức nào?

Đây là cây đinh ba của Aquaman với khả năng phóng nước cực đỉnh, dùng để rửa bát siêu sạch

tinybook tinybook 3 tháng 2 tuần
Đây là cây đinh ba của Aquaman với khả năng phóng nước cực đỉnh, dùng để rửa bát siêu sạch
Không quá bá đạo như nguyên tác truyện tranh, nhưng cây đinh ba của Aquaman này hoàn toàn có thể sử dụng để rửa bát, rửa ô tô hay đấu súng nước với bạn bè.

Bóng tối phía sau ngành công nghiệp anime tỷ USD của Nhật Bản

tinybook tinybook 3 tháng 2 tuần
Bóng tối phía sau ngành công nghiệp anime tỷ USD của Nhật Bản
Đại dịch thúc đẩy sự bùng nổ của ngành công nghiệp anime Nhật Bản. Nhưng dù khối lượng công việc và lợi nhuận của ngành tăng lên, các họa sĩ diễn hoạt vẫn nhận mức lương ít ỏi.

[Video] Hé lộ loạt kỹ xảo đỉnh cao giúp Lord of the Rings vẫn đẹp lung linh, không hề "out meta" so với phim ngày nay

tinybook tinybook 3 tháng 2 tuần
[Video] Hé lộ loạt kỹ xảo đỉnh cao giúp Lord of the Rings vẫn đẹp lung linh, không hề "out meta" so với phim ngày nay
Dù đã 2 thập kỷ trôi qua nhưng những kỹ xảo trong bộ 3 phim The Lord of the Rings vẫn cứ là đẹp mê hồn và không hề bị lép vế so với các tác phẩm hiện tại

WandaVision: Những đoạn quảng cáo vô thưởng vô phạt, vô vị vô duyên hóa ra lại liên quan rất mật thiết đến Wanda

tinybook tinybook 3 tháng 2 tuần
WandaVision: Những đoạn quảng cáo vô thưởng vô phạt, vô vị vô duyên hóa ra lại liên quan rất mật thiết đến Wanda
Những đoạn quảng cáo trong WandaVision có thể coi là easter egg nhỏ liên quan đến quá khứ, hiện tại và cả tương lai của nữ pháp sư quyền năng Wanda Maximoff.

Trailer Army of the Dead lên sóng: Mãn nhãn với phi vụ cướp nhà băng gay cấn giữa trung tâm đại dịch zombie

tinybook tinybook 3 tháng 2 tuần
Trailer Army of the Dead lên sóng: Mãn nhãn với phi vụ cướp nhà băng gay cấn giữa trung tâm đại dịch zombie
Dưới bàn tay của đạo diễn Zack Snyder, Army of the Dead sẽ là 1 luồng gió mới lạ cho dòng phim zombie vốn đã quá quen thuộc với khán giả thế giới.

Bí mật ẩn sau 6 chiếc ghế luôn 'cháy vé' của hãng hàng không Singapore Airlines

tinybook tinybook 3 tháng 2 tuần
Bí mật ẩn sau 6 chiếc ghế luôn cháy vé của hãng hàng không Singapore Airlines
Không phải hạng ghế thương gia, trên chiếc Airbus A350-900ULR của hãng Singapore Airline luôn có 6 chỗ ngồi được các hành khách tranh giành nhau mỗi khi đặt chỗ.

Dàn diễn viên Spider-Man hé lộ tên phần phim tiếp theo: Mỗi người 1 tiêu đề, không rõ là đang troll khán giả hay "tung thính" cho đa vũ trụ

tinybook tinybook 3 tháng 2 tuần
Dàn diễn viên Spider-Man hé lộ tên phần phim tiếp theo: Mỗi người 1 tiêu đề, không rõ là đang troll khán giả hay "tung thính" cho đa vũ trụ
Chưa ra mắt nhưng Spider-Man 3 đã biết cách "bắt lú" fan hâm mộ rồi.

WandaVision: Cô hàng xóm thân thiện Agnes hiện nguyên hình phản diện, nhưng nhiều khả năng vẫn chưa phải trùm cuối

tinybook tinybook 3 tháng 2 tuần
WandaVision: Cô hàng xóm thân thiện Agnes hiện nguyên hình phản diện, nhưng nhiều khả năng vẫn chưa phải trùm cuối
Cú twist đến sái cổ trong tập mới nhất của WandaVision đã hé lộ Agnes thực chất chính là phù thủy Agatha Harkness, nhưng rất có thể đằng sau đó vẫn còn 1 thế lực đen tối khác đang giật dây để phá hoại cuộc đời của Wanda.
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat