Giả thuyết toán học mới khẳng định du hành thời gian là bất khả thi, nhưng lại có tiềm năng cho ta một "siêu năng lực" khác

Giả thuyết toán học mới khẳng định du hành thời gian là bất khả thi, nhưng lại có tiềm năng cho ta một "siêu năng lực" khác
Theo: Dink Theo Trí Thức Trẻ
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Báo cáo khoa học mới cố gắng móc nối cơ học lượng tử với một giả thuyết toán học đã bị nhiều bên tranh cãi suốt hơn 100 năm.
Giả thuyết toán học mới khẳng định du hành thời gian là bất khả thi, nhưng lại có tiềm năng cho ta một siêu năng lực khác - Ảnh 1.

Nhà vật lý học Nicolas Gisin vừa công bố một chuỗi các báo cáo khoa học có thể thay đổi toàn bộ cách chúng a nhìn nhận “thời gian”. Công trình nghiên cứu của giáo sư Gisin, hiện đang công tác tại Đại học Geneva, cố gắng móc nối thuyết cơ học lượng tử hiện tại với một giả thuyết toán học cũ, được phát triển bởi nhà toán học người Hà Lan Luitzen Egbertus Jan Brouwer (cha đẻ của nguyên lý điểm bất động Brouwer, một trong những định lý toán học quan trọng nhất thế kỷ 20)

Ông Brouwer là người phát sinh giả thuyết toán học có tên “toán học duy trực giác - intuitionistic mathematics”, một cách thức nhìn nhận toán học gây tranh cãi khi loại bác bỏ nhiều yếu tố cơ bản của toán học cổ điển.

Thế nhưng đây không phải một chế độ ăn không cơ sở khoa học hay niềm tin rằng vaccine có hại nào đó để chúng ta dè chừng, thuyết toán học này là tâm điểm tranh cãi suốt hơn một thế kỷ và nghiên cứu của Gisin có tiềm năng mang nó ra ánh sáng. Bản thân giả thuyết này rất phức tạp, nhưng điểm gây tranh cãi lớn nhất của nó là “toán học duy trực giác” yêu cầu loại bỏ đi yếu tố trung gian trong toán học.

Giả thuyết toán học mới khẳng định du hành thời gian là bất khả thi, nhưng lại có tiềm năng cho ta một siêu năng lực khác - Ảnh 2.

Nicolas Gisin.

Có thể lấy ví dụ về “yếu tố trung gian” trong toán học như sau: khi đưa ra một tuyên bố, hoặc nó đúng hoặc câu phủ định của nó đúng; một cặp câu khẳng định - phủ định bất kỳ đều ứng với ví dụ vừa nên, “tôi có 5 cái bút” hoặc “tôi không có 5 cái bút”.

Thuyết tương đối của Einstein có nghĩa nhờ deterministic math (tạm dịch là toán học tiền định), yêu cầu loại bỏ yếu tố trung gian, đảm bảo không xuất hiện yếu tố ngẫu nhiên trong quá trình phát triển mô hình toán học. Theo thuyết tương đối, mọi chuyện đã, đang và sẽ diễn ra bắt đầu xảy ra tại thời điểm Vũ trụ tồn tại - tức là đã được tiền định.

Trong khi đó, toán học duy trực giác lại nói điều ngược lại: toán học không thể nói cho ta biết chuyện gì sẽ diễn ra, bởi cũng như một qubit trong cơ học lượng tử, nó mang nhiều giá trị cho tới khi được quan sát (tức là khi được đo); số kế tiếp trong một dãy số toán học không thể được dự đoán chính xác trước khi nó xảy ra.

Giáo sư Gisin viết rằng “ngôn ngữ toán học làm nên vốn hiểu biết của ta về yếu tố thời gian trong vật lý”, và cần lật lại những ý kiến trái chiều giữa người ủng hộ toán học duy trực giác của Brouwer và người ủng hộ toán học tiền định của Einstein. Báo cáo khoa học viết:

Bản thân Einstein không thoải mái khi biết nền vật lý mà ông yêu quý thiếu đi khái niệm về ‘lập tức’ - mặc dù phải thừa nhận rằng, ông không tìm ra cách nào kết hợp chúng lại được. Ông kết luận rồi sẽ phải sống chung với hoàn cảnh mới thôi”.

Giả thuyết toán học mới khẳng định du hành thời gian là bất khả thi, nhưng lại có tiềm năng cho ta một siêu năng lực khác - Ảnh 3.

Thiên tài toán học Albert Einstein, người thay đổi hiểu biết của nhân loại về vật lý.

Để đồng thuận được với thuyết tương đối của Einstein, và tránh đương đầu với khái niệm “ngay lập tức”, các nhà toán học thêm yếu tố vô tận vào trong toán. Ví dụ, nếu cứ giả định một dãy số vô tận, một người sẽ có thể ứng dụng khéo léo thuyết không - thời gian để mô tả sự tồn tại của một chuỗi số thực duy nhất và vô tận, với chúng ta là người quan sát. Giống như một đĩa nhạc đang quay với ta là chiếc kim đặt lên bề mặt đĩa, nhìn theo vòng xoay của dãy số được cho là vô tận.

Trong trường hợp này, khái niệm “lập tức” chỉ tồn tại bởi lẽ ta có mặt ở đây để chứng kiến nó. Trên lý thuyết, nếu lắp đặt thành công cỗ máy thời gian, ta có thể đi về thời điểm mà tại đó, “lập tức” đã hoặc chưa diễn ra. 

Nhưng nếu báo cáo của Gisin (và cả toán học duy trực giác của Brouwer) mà đúng, khả năng du hành thời gian kia sẽ bất khả thi:

Một thể tích không gian sẽ không thể chứa nhiều hơn một lượng thông tin hữu hạn, và số thực thì không chứa thông tin vô hạn”.

Hiểu theo một cách khác, giả định này của giáo sư Gisin cho thấy không có cách nào để vũ trụ vô tận đột ngột hình thành lập tức và có ngay liên kết với thời gian. Như toán học duy trực giác chỉ ra, thời gian diễn ra theo từng bước một, “lập tức” là một điểm chuyển động một chiều trên dòng thời gian. 

Giả thuyết toán học mới khẳng định du hành thời gian là bất khả thi, nhưng lại có tiềm năng cho ta một siêu năng lực khác - Ảnh 4.

Mỗi cái bóng xuất hiện trên đồng hộ Mặt Trời là một điểm "lập tức".

Bất cứ nỗ lực du hành thời gian nào sẽ là không tưởng trên mặt khoa học, bởi ta đã đang du hành thời gian tịnh tiến rồi: mỗi một thời khắc đều mang tính độc nhất, và ta “du hành” từ mốc độc nhất này tới độc nhất khác.

Cũng theo cách hiểu này, quá khứ không tồn tại nữa bởi thời gian không gắn liền với thực tại. Mà tương lai cũng không tồn tại, bởi lẽ tương lai chỉ hình thành khi MỌI KHẢ NĂNG ở “lập tức”  phải diễn ra. Chỉ duy nhất khái niệm “lập tức” tồn tại, chỉ có giây phút bạn đang trải qua được thừa nhận.

Khái niệm này gạt đi khả năng du hành thời gian, nhưng nếu thành công, có khi nó lại cho ta năng lực khác hiệu quả hơn. Cơ học lượng tử được xây dựng trên nền những khái niệm khó giải thích nổi, nhưng lại mang tiềm năng cho ta sức mạnh du hành thời gian tương đối - thay đổi không gian quanh ta để di chuyển ở khoảng cách xa mà không bị già đi do ảnh hưởng bởi thời gian. Giấc mơ này vẫn xa vời lắm, vì khoảng cách giữa cơ học lượng tử và vật lý cổ điển vẫn còn xa.

Giáo sư Gisin nghĩ rằng toán học duy trực giác có thể giúp ta chạm tay vào siêu năng lực này. Theo lời ông, cách nhận thức toán học này sẽ giống với thực tại ta đang trải nghiệm hơn. Ông viết trong báo cáo:

Vật lý học có thể thành công nếu như được xây dựng trên nền tảng toán học duy trực giác, ngay cả khi ta mất sự liên quan tới toán học tiền định. Trái ngược với dự đoán, tôi cá rằng giả thuyết vật lý tiếp theo sẽ còn trừu tượng hơn cả thuyết lượng tử, nhưng lại sẽ gần gũi với trải nghiệm của con người hơn”.

Tham khảo QuantaMag

Bầu khí quyển của Trái Đất thay vì 5 lớp thì vẫn còn một lớp nữa mà bạn chưa hề biết tới

tinybook tinybook 10 tháng 2 tuần
Bầu khí quyển của Trái Đất thay vì 5 lớp thì vẫn còn một lớp nữa mà bạn chưa hề biết tới
Nó có thể là khó tin, nhưng đối với một phần nào đó của bầu khí quyển, nghiên cứu khoa học vẫn chưa được thực hiện.

Sẽ thế nào khi rau được trồng trong nhà máy, bằng robot, AI và thế hệ nông dân 4.0?

tinybook tinybook 10 tháng 2 tuần
Sẽ thế nào khi rau được trồng trong nhà máy, bằng robot, AI và thế hệ nông dân 4.0?
Hơn 1.600 công ty khởi nghiệp đã đầu tư 1,8 tỷ USD vào các nông trại thẳng đứng trong vòng 1 thập kỷ qua.

Thuộc hệ “chăm săn sale” phải nằm lòng chiêu này, vừa sắm được hàng ngon vừa bảo toàn lương đầu tháng!

tinybook tinybook 10 tháng 3 tuần
Thuộc hệ “chăm săn sale” phải nằm lòng chiêu này, vừa sắm được hàng ngon vừa bảo toàn lương đầu tháng!
Cứ mỗi dịp đầu tháng, các chương trình giảm giá khởi động thì cũng là lúc các tín đồ mua sắm khoe chiến tích săn sale và chia sẻ cách mua thế nào được hưởng được lợi nhiều nhất.

Warner Bros. hé lộ loạt chi tiết mới trong Godzilla vs. Kong: Hết đánh trên bờ lại lôi nhau xuống biển, chắc chắn có kẻ bại trận, không có chuyện giảng hòa

tinybook tinybook 10 tháng 3 tuần
Warner Bros. hé lộ loạt chi tiết mới trong Godzilla vs. Kong: Hết đánh trên bờ lại lôi nhau xuống biển, chắc chắn có kẻ bại trận, không có chuyện giảng hòa
Được biết, tổng thời lượng các phân cảnh đối đầu giữa Godzilla và Kong sẽ lên đến gần 20 phút trong bom tấn này, dự kiến ra mắt vào ngày 31/3 tới đây.

Chính xác thì B.1.1.7 là "dòng", "biến chủng" hay "biến thể" của virus SARS-CoV-2?

tinybook tinybook 10 tháng 3 tuần
Chính xác thì B.1.1.7 là "dòng", "biến chủng" hay "biến thể" của virus SARS-CoV-2?
Các nhà sinh học rất muốn báo chí và công chúng sử dụng đúng thuật ngữ chuyên môn của họ.

TopCV - Nền tảng công nghệ tuyển dụng “sát cánh” cùng nhà tuyển dụng

tinybook tinybook 10 tháng 3 tuần
TopCV - Nền tảng công nghệ tuyển dụng “sát cánh” cùng nhà tuyển dụng
Sự phát triển của các nền tảng tuyển dụng đang là cơ hội giúp nhà tuyển dụng tiếp cận được ứng viên dễ dàng hơn và TopCV đang là trở thành sự lựa chọn hàng đầu.

Những diễn viên từng sử dụng công nghệ trẻ hóa để “cưa sừng làm nghé” không hề giả trân trong các bom tấn của Hollywood

tinybook tinybook 10 tháng 3 tuần
Những diễn viên từng sử dụng công nghệ trẻ hóa để “cưa sừng làm nghé” không hề giả trân trong các bom tấn của Hollywood
Với công nghệ de-aging, các diễn viên sẽ được trẻ hóa một cách đơn giản hơn, chân thực hơn thay vì dành hàng tiếng đồng hồ cho khâu trang điểm và lựa chọn trang phục.

WandaVision: Lý giải về Chaos Magic, ma thuật khủng khiếp của Scarlet Witch với khả năng thay đổi bản chất thực tại

tinybook tinybook 10 tháng 3 tuần
WandaVision: Lý giải về Chaos Magic, ma thuật khủng khiếp của Scarlet Witch với khả năng thay đổi bản chất thực tại
Tập phim mới nhất của WandaVision đã chính thức mang đến khái niệm về Chaos Magic - 1 trong những nguồn sức mạnh lâu đời và khủng khiếp nhất trong nguyên tác truyện tranh Marvel.

Thí nghiệm với hai người mất xúc giác chứng minh thế giới chúng ta đang sống không phải là thực tại ảo

tinybook tinybook 10 tháng 3 tuần
Thí nghiệm với hai người mất xúc giác chứng minh thế giới chúng ta đang sống không phải là thực tại ảo
Tất cả chúng ta không phải là những bộ não bị nhúng trong bình thủy tinh.

Warner Bros. xác nhận sẽ "đập đi xây lại" Superman, Henry Cavill sắp bị cho ra rìa?

tinybook tinybook 10 tháng 3 tuần
Warner Bros. xác nhận sẽ "đập đi xây lại" Superman, Henry Cavill sắp bị cho ra rìa?
Warner Bros. đã công bố dự án Superman reboot do J.J. Abrams sản xuất, và có thể Henry Cavill sẽ không phải cái tên cho vai chính mà họ đang nhắm đến.

Những con kênh nổi tiếng của Venice đang cạn nước: Hậu quả của biến đổi khí hậu?

tinybook tinybook 10 tháng 3 tuần
Những con kênh nổi tiếng của Venice đang cạn nước: Hậu quả của biến đổi khí hậu?
Triều cường đã rút cạn các con kênh của thành phố được mệnh danh là lãng mạn nhất châu Âu.

Zulihome - Điểm đến tin cậy cho gia đình Việt muốn mua robot hút bụi thông minh

tinybook tinybook 10 tháng 3 tuần
Zulihome - Điểm đến tin cậy cho gia đình Việt muốn mua robot hút bụi thông minh
Ngay từ khi thành lập và phát triển, Zulihome đã chứng minh được sự uy tín với khách hàng bằng việc cung cấp robot hút bụi thông minh chính hãng từ các thương hiệu nổi tiếng.

Mày mò tìm kiếm ở thành phố diệt vong Pompeii, các nhà khoa học sửng sốt khi khám phá ra thứ "độc nhất vô nhị" vô cùng quý giá

tinybook tinybook 10 tháng 3 tuần
Mày mò tìm kiếm ở thành phố diệt vong Pompeii, các nhà khoa học sửng sốt khi khám phá ra thứ "độc nhất vô nhị" vô cùng quý giá
Một cỗ xe ngựa 2.000 năm tuổi của người La Mã đã được phát hiện "gần như nguyên vẹn" ở ngoại ô thành phố diệt vong Pompeii.

Những sự thật thú vị và cực dị về Gollum, nhân vật độc đáo nhất của Lord of the Rings cũng như nền văn hóa đại chúng thế giới

tinybook tinybook 10 tháng 3 tuần
Những sự thật thú vị và cực dị về Gollum, nhân vật độc đáo nhất của Lord of the Rings cũng như nền văn hóa đại chúng thế giới
Ra đời vào năm 1937 dưới ngòi bút của nhà văn J. R. R. Tolkien trong bộ tiểu thuyết The Hobbit, Gollum có thể coi là 1 nhân vật cực kỳ khác biệt và trở thành nét đặc trưng ấn tượng khó phai trong vũ trụ Lord of the Rings rộng lớn.

WandaVision: Sức mạnh của Wanda là bẩm sinh, không liên quan đến Mind Stone, X-Men đang ở gần MCU hơn bao giờ hết

tinybook tinybook 10 tháng 3 tuần
WandaVision: Sức mạnh của Wanda là bẩm sinh, không liên quan đến Mind Stone, X-Men đang ở gần MCU hơn bao giờ hết
Tập phim mới nhất của WandaVision đã hé lộ nguồn gốc sức mạnh của Wanda Maximoff, và nó không bắt nguồn từ Mind Stone như chúng ta vẫn lầm tưởng.

[CHÍNH THỨC] 9 nhóm đối tượng ưu tiên và miễn phí tiêm vaccine COVID-19

tinybook tinybook 10 tháng 3 tuần
[CHÍNH THỨC] 9 nhóm đối tượng ưu tiên và miễn phí tiêm vaccine COVID-19
Nghị quyết số 21/NQ-CP ngày 26/2/2021 về mua và sử dụng vaccine phòng COVID-19 nêu rõ 9 nhóm đối tượng ưu tiên tiêm và miễn phí.

Thủ đô Anh Quốc đột nhiên thành "vương quốc chuột", to khổng lồ và nhiều gấp đôi con người: Tại sao có chuyện đó?

tinybook tinybook 10 tháng 3 tuần
Thủ đô Anh Quốc đột nhiên thành "vương quốc chuột", to khổng lồ và nhiều gấp đôi con người: Tại sao có chuyện đó?
Người London có thể sẽ sốc khi chứng kiến chuột xuất hiện ở những nơi chưa từng thấy. Lại còn là chuột khổng lồ.

Kinh dị chuyện nhà vệ sinh công cộng thời La Mã, nơi tất cả mọi người chùi chung bằng 1 cái que

tinybook tinybook 10 tháng 3 tuần
Kinh dị chuyện nhà vệ sinh công cộng thời La Mã, nơi tất cả mọi người chùi chung bằng 1 cái que
Đó là một cái que buộc bọt biển được 500 anh em truyền tay nhau chùi đến lúc hỏng thì thôi...

Điệp viên nghỉ hưu kể chuyện nghề: Hóa ra những gì chúng ta xem trên phim lâu nay thực sự tồn tại, thậm chí đôi khi còn thú vị hơn thế

tinybook tinybook 10 tháng 3 tuần
Điệp viên nghỉ hưu kể chuyện nghề: Hóa ra những gì chúng ta xem trên phim lâu nay thực sự tồn tại, thậm chí đôi khi còn thú vị hơn thế
Điệp viên chắc chắn là một trong những nghề thú vị, đặc biệt, nguy hiểm và khiến mọi người tò mò bậc nhất thế giới.

Siêu thị tại Hà Lan bị doạ tẩy chay vì bán phở Việt “fake”: Trông chẳng khác gì mì trộn, sợi vàng như nghệ, ăn kèm sốt thịt gà

tinybook tinybook 10 tháng 3 tuần
Siêu thị tại Hà Lan bị doạ tẩy chay vì bán phở Việt “fake”: Trông chẳng khác gì mì trộn, sợi vàng như nghệ, ăn kèm sốt thịt gà
Nhiều khách hàng bức xúc khi nhìn thấy món phở "quốc hồn quốc tuý" của Việt Nam bị chế tạo theo một phiên bản hoàn toàn khác, thậm chí họ còn kêu gọi tẩy chay chuỗi siêu thị này.

Bill Gates, vắc xin và những chiếc khẩu trang

tinybook tinybook 10 tháng 3 tuần
Bill Gates, vắc xin và những chiếc khẩu trang
Dù đã được tiêm vắc xin chống Covid-19 nhưng tỷ phú từ thiện Bill Gates nói rằng ông vẫn tiếp tục đeo khẩu trang, nhất là khi ở gần những người cao tuổi chưa được tiêm phòng.

"Soi" Joker của Justice League: Đổi giọng, che hình xăm để "lột xác" từ trong ra ngoài

tinybook tinybook 10 tháng 3 tuần
"Soi" Joker của Justice League: Đổi giọng, che hình xăm để "lột xác" từ trong ra ngoài
Snyder đã hé lộ tạo hình đầu tiên về Joker trong đoạn trailer mới ra mắt. Không quá lời khi cho rằng Justice League của Snyder có cách tiếp cận hoàn toàn mới về nhân vật này. Sự lột xác này mạnh mẽ đến mức nào?

Đây là cây đinh ba của Aquaman với khả năng phóng nước cực đỉnh, dùng để rửa bát siêu sạch

tinybook tinybook 10 tháng 3 tuần
Đây là cây đinh ba của Aquaman với khả năng phóng nước cực đỉnh, dùng để rửa bát siêu sạch
Không quá bá đạo như nguyên tác truyện tranh, nhưng cây đinh ba của Aquaman này hoàn toàn có thể sử dụng để rửa bát, rửa ô tô hay đấu súng nước với bạn bè.

Bóng tối phía sau ngành công nghiệp anime tỷ USD của Nhật Bản

tinybook tinybook 10 tháng 3 tuần
Bóng tối phía sau ngành công nghiệp anime tỷ USD của Nhật Bản
Đại dịch thúc đẩy sự bùng nổ của ngành công nghiệp anime Nhật Bản. Nhưng dù khối lượng công việc và lợi nhuận của ngành tăng lên, các họa sĩ diễn hoạt vẫn nhận mức lương ít ỏi.

[Video] Hé lộ loạt kỹ xảo đỉnh cao giúp Lord of the Rings vẫn đẹp lung linh, không hề "out meta" so với phim ngày nay

tinybook tinybook 10 tháng 3 tuần
[Video] Hé lộ loạt kỹ xảo đỉnh cao giúp Lord of the Rings vẫn đẹp lung linh, không hề "out meta" so với phim ngày nay
Dù đã 2 thập kỷ trôi qua nhưng những kỹ xảo trong bộ 3 phim The Lord of the Rings vẫn cứ là đẹp mê hồn và không hề bị lép vế so với các tác phẩm hiện tại

WandaVision: Những đoạn quảng cáo vô thưởng vô phạt, vô vị vô duyên hóa ra lại liên quan rất mật thiết đến Wanda

tinybook tinybook 10 tháng 3 tuần
WandaVision: Những đoạn quảng cáo vô thưởng vô phạt, vô vị vô duyên hóa ra lại liên quan rất mật thiết đến Wanda
Những đoạn quảng cáo trong WandaVision có thể coi là easter egg nhỏ liên quan đến quá khứ, hiện tại và cả tương lai của nữ pháp sư quyền năng Wanda Maximoff.

Trailer Army of the Dead lên sóng: Mãn nhãn với phi vụ cướp nhà băng gay cấn giữa trung tâm đại dịch zombie

tinybook tinybook 10 tháng 3 tuần
Trailer Army of the Dead lên sóng: Mãn nhãn với phi vụ cướp nhà băng gay cấn giữa trung tâm đại dịch zombie
Dưới bàn tay của đạo diễn Zack Snyder, Army of the Dead sẽ là 1 luồng gió mới lạ cho dòng phim zombie vốn đã quá quen thuộc với khán giả thế giới.

Bí mật ẩn sau 6 chiếc ghế luôn 'cháy vé' của hãng hàng không Singapore Airlines

tinybook tinybook 10 tháng 3 tuần
Bí mật ẩn sau 6 chiếc ghế luôn cháy vé của hãng hàng không Singapore Airlines
Không phải hạng ghế thương gia, trên chiếc Airbus A350-900ULR của hãng Singapore Airline luôn có 6 chỗ ngồi được các hành khách tranh giành nhau mỗi khi đặt chỗ.

Dàn diễn viên Spider-Man hé lộ tên phần phim tiếp theo: Mỗi người 1 tiêu đề, không rõ là đang troll khán giả hay "tung thính" cho đa vũ trụ

tinybook tinybook 10 tháng 3 tuần
Dàn diễn viên Spider-Man hé lộ tên phần phim tiếp theo: Mỗi người 1 tiêu đề, không rõ là đang troll khán giả hay "tung thính" cho đa vũ trụ
Chưa ra mắt nhưng Spider-Man 3 đã biết cách "bắt lú" fan hâm mộ rồi.

WandaVision: Cô hàng xóm thân thiện Agnes hiện nguyên hình phản diện, nhưng nhiều khả năng vẫn chưa phải trùm cuối

tinybook tinybook 10 tháng 3 tuần
WandaVision: Cô hàng xóm thân thiện Agnes hiện nguyên hình phản diện, nhưng nhiều khả năng vẫn chưa phải trùm cuối
Cú twist đến sái cổ trong tập mới nhất của WandaVision đã hé lộ Agnes thực chất chính là phù thủy Agatha Harkness, nhưng rất có thể đằng sau đó vẫn còn 1 thế lực đen tối khác đang giật dây để phá hoại cuộc đời của Wanda.
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat