Được mệnh danh là "bể chứa virus", sinh vật bị nghi lan truyền virus corona có sự tiến hóa đáng sợ nào?

Được mệnh danh là "bể chứa virus", sinh vật bị nghi lan truyền virus corona có sự tiến hóa đáng sợ nào?
Theo: Tất Đạt
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Là động vật có vú duy nhất biết bay, dơi có những cơ chế sinh học đặc biệt giúp chúng chống lại được nhiều loại virus nguy hiểm.

Nhiều nhà khoa học cho rằng virus corona tại Vũ Hán có khả năng xuất phát từ một loài rắn. Tuy nhiên, các chuyên gia dịch bệnh truyền nhiễm lại cho rằng "thủ phạm" chính có khả năng cao là loài dơi.

Tiến sĩ Peter Daszak, chủ tịch của EcoHealth Alliance - một tổ chức y tế môi trường phi lợi nhuận, nhận định: "Khi nhìn vào cấu trúc gen của virus và khớp nó với tất cả những chủng virus corona đã biết trước đó, thì họ hàng gần nhất của nó xuất phát từ loài dơi". 

Được mệnh danh là bể chứa virus, sinh vật bị nghi lan truyền virus corona có sự tiến hóa đáng sợ nào? - Ảnh 1.

Trong một nghiên cứu đăng trên tạp chí y khoa Lancet, Giáo sư Guizhen Wu tại Trung tâm Kiểm soát và Phòng dịch Trung Quốc cho biết các dữ liệu mà họ thu thập được cho tới nay đều chỉ ra rằng virus corona ở Vũ Hán xuất phát từ dơi.

Từ trước tới nay, dơi đã luôn bị giới khoa học coi là kẻ phản diện về mặt sinh học.

Theo CNN, loài thú này là "bể chứa" của nhiều loại virus chết người khác nhau như Marburg, Nipah và Hendra - những chủng virus đã gây bệnh cho con người và làm bùng phát dịch tại Uganda, Malaysia, Bangladesh và Australia. Dơi còn là vật chủ tự nhiên của virus Ebola, bệnh dại, SARS và MERS. Trong đó, SARS và MERS là hai loại virus corona giống với loại virus viêm phổi đang hoành hành tại Vũ Hán, Trung Quốc.

Được mệnh danh là bể chứa virus, sinh vật bị nghi lan truyền virus corona có sự tiến hóa đáng sợ nào? - Ảnh 2.

Các nhân viên bắt dơi tại giếng ở Ấn Độ. Ảnh: CNN

Thông thường, có những sinh vật trung gian khác trong quá trình lan truyền virus, ví dụ như loài cầy hương trong trường hợp virus SARS năm 2003 và lạc đà trong trường hợp virus MERS hồi năm 2012.

Virus Nipah là loại virus có thể gây ra 1 loạt các triệu chứng nghiêm trọng, đặc biệt là viêm não dẫn tới tử vong. Khi tìm hiểu, các nhà nghiên cứu phát hiện loại virus này xuất phát từ nhựa của cây cọ đã bị nhiễm nước tiểu hoặc nước bọt của dơi. Dơi thường đậu trên những cây mà người dân địa phương đặt thiết bị để thu hoạch nhựa.

Tiến sĩ Stathis Giotis, chuyên gia virus học tại Khoa Bệnh truyền nhiễm tại Đại học Hoàng gia London, cho biết: "Các nhà khoa học nghiên cứu về virus trên dơi không ngạc nhiên gì khi chủng virus corona mới có liên quan tới dơi. Dơi là những 'bể chứa' quan trọng đối với sự xuất hiện và bùng phát của những loại virus có khả năng lây từ động vật sang người".

Ông Giotis cho rằng loài dơi móng ngựa khá phổ biến ở Trung Quốc có thể là thủ phạm trong đợt dịch lần này.

Năng lực kì lạ của dơi

Dơi là một nhóm sinh vật lớn với hơn 1.300 loài, chỉ nhiều sau động vật gặm nhấm trong nhánh động vật có vú. Dơi phân bố tại tất cả mọi nơi, chỉ trừ Nam Cực. So với những động vật trên cạn khác, dơi có tuổi thọ lớn hơn và sống thành nhóm có khi lên tới cả triệu cá thể trong các hang động. Điều đó đồng nghĩa với việc dơi có thể nhiễm nhiều loại virus và dễ dàng lan truyền lẫn nhau.

Mặc dù mang trên mình nhiều loại virus nguy hiểm, nhưng dường như dơi không bị ảnh hưởng lớn bởi chúng. Virus nguy hiểm nhất đối với dơi là virus bệnh dại.

Được mệnh danh là bể chứa virus, sinh vật bị nghi lan truyền virus corona có sự tiến hóa đáng sợ nào? - Ảnh 3.

Các nhà khoa học tìm bắt dơi tại Nam Phi. Ảnh: CNN

Một giả thuyết cho rằng khả năng bay đã cho phép dơi phát triển cơ chế sinh học giúp chống lại virus. Hoạt động bay thúc đẩy quá trình trao đổi chất và làm tăng thân nhiệt dơi - cũng giống như sốt ở con người và các động vật có vú khác. Các nhà khoa học nhận định, xét về khía cạnh tiến hóa, cơ chế này giúp củng cố hệ miễn dịch và khiến dơi chống chịu virus tốt hơn. Đây cũng là loài thú có vú duy nhất sở hữu khả năng bay lượn.

Ông Giotis nói: "Giả thuyết hiện nay cho rằng hệ miễn dịch của dơi đã thích nghi và tiến hóa trong hàng trăm năm nhờ vào việc bay trên không. Ngoài ra, bộ gen của loài này cũng có điểm khác lạ. Chúng vẫn có những thành phần miễn dịch và chống virus như các loài khác, nhưng một số gen gây viêm hoặc một số cơ chế chống virus đặc thù đã bị biến đổi hoặc biến mất".

Tất nhiên, dơi không phải là sinh vật duy nhất mang theo bệnh dịch lây truyền từ động vật sang người. Trước đây, dịch hạch đã bùng phát do loài gặm nhấm và HIV được cho là xuất phát từ tinh tinh.

Trong một nghiên cứu năm 2017, các nhà khoa học cho biết dơi chứa nhiều loại virus nguy hiểm hơn những sinh vật khác. Một nhóm các nhà khoa học bao gồm ông Daszak đã tìm hiểu về 188 loại virus lây từ động vật sang người và kết luận rằng số lượng virus trên dơi chiếm một tỉ lệ "cao hơn rất nhiều" so với các động vật có vú khác.

Hoạt động phá rừng và đô thị hóa - đặc biệt tại những khu vực đông đúc dân cư như ở Trung Quốc - đang khiến dơi và các sinh vật khác có nhiều nguy cơ tiếp xúc con người và gây lây lan bệnh dịch hơn.

Virus Vũ Hán có phải xuất phát từ dơi?

Các nhà khoa học Trung Quốc đã nghiên cứu về dơi rất kĩ lưỡng bởi chúng được cho là có nguy cơ cao gây ra các dịch bệnh trong lương lai.

Trong nghiên cứu công bố năm ngoái, một nhóm chuyên gia tại Viện Virus học Vũ Hán đã đưa ra suy đoán: "Có khả năng virus corona trên dơi sẽ tái xuất và gây ra đợt bùng phát dịch bệnh mới. Trung Quốc sẽ là một điểm nóng và thách thức ở đây là đoán khi nào và lúc nào dịch bệnh sẽ xảy ra. Chúng ta phải cố gắng hết sức để phòng chống trường hợp như vậy".

Daszak cho biết các nhà khoa học đã phát hiện khoảng 50 loại virus corona có liên quan tới SARS trên các cá thể dơi ở khắp Trung Quốc. Virus SARS đã được phát hiện trên những người dân ở tỉnh Vân Nam sinh sống gần hang động mặc dù họ không có biểu hiện và triệu chứng bệnh hô hấp trong quá trình xét nghiệm.

Vẫn còn quá sớm để khẳng định liệu virus corona Vũ Hán xuất phát từ dơi hay từ một sinh vật trung gian khác. Giáo sư Wu cho biết các dữ liệu cho thấy virus xuất phát từ dơi và lây sang một động vật hoang dã khác rồi mới lây sang người.

Bên cạnh đó, chợ hải sản Vũ Hán cũng không bày bán dơi và trường hợp đầu tiên mắc bệnh hồi tháng 12 khi hầu hết các loài dơi ở Vũ Hán đang ngủ đông.


Chiếc đĩa bí ẩn của nước Nga: Dù bé tẹo nhưng chẳng ai nhấc nổi, bên dưới ẩn giấu bí mật gây ngỡ ngàng

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Chiếc đĩa bí ẩn của nước Nga: Dù bé tẹo nhưng chẳng ai nhấc nổi, bên dưới ẩn giấu bí mật gây ngỡ ngàng
Chiếc đĩa bí ẩn này thực chất là gì? Nếu biết, bạn sẽ hết sức bất ngờ đấy.

Thế giới đang sử dụng những cách nào để xây dựng nhà chống lũ?

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Thế giới đang sử dụng những cách nào để xây dựng nhà chống lũ?
Bên cạnh chống lũ, việc sống chung với lũ cũng là một trong những phương án nhiều nước áp dụng ngày nay. Điểm thiết yếu của chính sách này là phải xây dựng được những ngôi nhà chống lũ cho người dân.

2 thầy trò sử dụng thuật toán để biến bản đồ từ thời cổ đại thành hình chụp rõ nét như bản đồ vệ tinh

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
2 thầy trò sử dụng thuật toán để biến bản đồ từ thời cổ đại thành hình chụp rõ nét như bản đồ vệ tinh
Nhìn vào để thấy sự thay đổi chóng mặt của đô thị hóa.

Nghệ nhân Zimbabwea biến lốp xe hơi cũ thành những đôi dép độc đáo

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Nghệ nhân Zimbabwea biến lốp xe hơi cũ thành những đôi dép độc đáo
Dù tạo ra một đôi giày thoải mái từ lốp xe hơi cũ nghe có vẻ phi thực tế, nhưng theo những gì Chitukutuku đang làm, quy trình này có vẻ khá đơn giản, chỉ mất chưa đầy 1 tiếng đồng hồ.

Chàng thanh niên mang hoài bão dọn sạch biển hợp tác cùng Microsoft, chế tạo tàu gom rác tự hành chạy bằng năng lượng Mặt Trời

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Chàng thanh niên mang hoài bão dọn sạch biển hợp tác cùng Microsoft, chế tạo tàu gom rác tự hành chạy bằng năng lượng Mặt Trời
Dự kiến, hai điểm đến tiếp theo của những hệ thống tàu này là Việt Nam và Cộng hoà Dominica.

Giới khảo cổ phát hiện hình vẽ mèo khổng lồ 2000 năm tuổi nằm ngay giữa sa mạc tại Peru

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Giới khảo cổ phát hiện hình vẽ mèo khổng lồ 2000 năm tuổi nằm ngay giữa sa mạc tại Peru
Theo đó, các nhà khảo cổ học đã bất ngờ phát hiện hình vẽ con mèo khổng lồ này khi đang cải tạo lối đi để du khách có thể dễ tới chiêm ngưỡng những bức hình khổng lồ tạo nên Nazca Lines bí ẩn và nổi tiếng.

Tìm xuống vùng biển sâu nhất đại dương, khoa học phát hiện sự thật đau lòng: Biến đổi khí hậu đang nghiêm trọng hơn bao giờ hết rồi

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Tìm xuống vùng biển sâu nhất đại dương, khoa học phát hiện sự thật đau lòng: Biến đổi khí hậu đang nghiêm trọng hơn bao giờ hết rồi
Có một xu hướng đáng ngại đang tồn tại dưới đáy đại dương, và khoa học đang tích cực tìm hiểu thêm.

Các nhà thiên văn học hóa giải bí ẩn về thiên hà chứa 99,99% vật chất tối

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Các nhà thiên văn học hóa giải bí ẩn về thiên hà chứa 99,99% vật chất tối
Nhiều khả năng đội nghiên cứu đưa nhận định cũ sẽ tính toán lại để tranh cãi bằng được rằng mình đúng. Chúng ta cùng "lót dép" chờ xem.

Phát hiện ra "siêu sức mạnh" mới của loài gấu nước: một lá chắn cực tím bằng huỳnh quang

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Phát hiện ra "siêu sức mạnh" mới của loài gấu nước: một lá chắn cực tím bằng huỳnh quang
Gấu nước vẫn chưa thôi làm chúng ta bất ngờ.

7 việc cực đơn giản nhưng nếu làm được, bạn đặc biệt hơn 90% dân số thế giới đấy

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
7 việc cực đơn giản nhưng nếu làm được, bạn đặc biệt hơn 90% dân số thế giới đấy
Hãy thử xem mình có phải là "của hiếm" của thế giới hay không nhé.

Giáo sư đại học Mỹ tuyên bố: Rất có thể chúng ta đang sống trong một thế giới giả lập

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Giáo sư đại học Mỹ tuyên bố: Rất có thể chúng ta đang sống trong một thế giới giả lập
Theo kết luận của giáo sư, tỉ lệ sống trong giả lập của chúng ta lên tới 50%.

6 ý nghĩa thực sự mỗi khi bạn cảm thấy "Deja vu" - hiện tượng rất nhiều người đã từng trải nghiệm mà không giải thích nổi

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
6 ý nghĩa thực sự mỗi khi bạn cảm thấy "Deja vu" - hiện tượng rất nhiều người đã từng trải nghiệm mà không giải thích nổi
Deja vu đến nay vẫn là một hiện tượng khoa học chưa thể giải thích. Dẫu vậy, nó vẫn mang đến những ý nghĩa nhất định.

Khoa học "đập hộp" hang động tách biệt khỏi thế giới suốt 5 triệu năm, và đây là những gì được tìm thấy

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Khoa học "đập hộp" hang động tách biệt khỏi thế giới suốt 5 triệu năm, và đây là những gì được tìm thấy
Một hang động bị đóng kín suốt 5,5 triệu năm, chỉ được tìm ra từ cách đây hơn 30 năm và đến nay mới chỉ có chưa đến 100 người được phép xuống thám hiểm.

Ai đã tạo ra thế giới kỳ lạ của "Nghìn lẻ một đêm"?

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Ai đã tạo ra thế giới kỳ lạ của "Nghìn lẻ một đêm"?
Nghìn lẻ một đêm là bộ sưu tập các truyện dân gian Trung Đông và Nam Á được biên soạn bằng tiếng Ả Rập trong thời đại hoàng kim Hồi giáo.

Sự kiện Dust Bowl: "Cơn bão đen" kéo dài 10 năm trên khắp Bắc Mỹ

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Sự kiện Dust Bowl: "Cơn bão đen" kéo dài 10 năm trên khắp Bắc Mỹ
Sự kiện Dust Bowl nổi bật với hiện tượng rất nhiều cơn bão và lốc hoành hành ở các đồng cỏ tại khu vực Bắc Mỹ và gây ra nhiều thiệt hại kinh khủng.

Cùng nghe thứ âm thanh tuyệt diệu của vũ trụ, được tạo ra từ loạt ảnh chụp Dải Ngân hà của NASA

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Cùng nghe thứ âm thanh tuyệt diệu của vũ trụ, được tạo ra từ loạt ảnh chụp Dải Ngân hà của NASA
NASA đã sử dụng quá trình chuyển hóa dữ liệu thành âm thanh để đem tới cách nhận thức về vũ trụ theo một cách hoàn toàn mới, đó là hé “âm thanh” của Dải Ngân hà.

Bất chấp “Bão Facebook" - quét tài khoản, không cho chạy quảng cáo, doanh nghiệp này vẫn có thể đạt 1000 đơn đặt hàng/ngày nhờ 3 việc sau

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Bất chấp “Bão Facebook" - quét tài khoản, không cho chạy quảng cáo, doanh nghiệp này vẫn có thể đạt 1000 đơn đặt hàng/ngày nhờ 3 việc sau
"Bão Facebook" đang là từ khoá hot trong thời gian gần đây trong cộng đồng thương mại điện tử và những doanh nghiệp nào có Facebook là kênh quảng cáo, khi bỗng dưng một ngày nhận được thông báo "tài khoản quảng cáo bị vô hiệu hoá", dù không vi phạm hoặc nhận được bất kỳ cảnh báo nào.

Điều gì sẽ xảy ra nếu hai khối rác không gian va chạm vào nhau?

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Điều gì sẽ xảy ra nếu hai khối rác không gian va chạm vào nhau?
Hiệu ứng Domino có thể tạo ra lớp mảnh vỡ không thể xuyên thủng, giam giữ chúng ta trên Trái đất vĩnh viễn.

10 sai lầm hay mắc phải trong việc dọn dẹp nhà cửa

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
10 sai lầm hay mắc phải trong việc dọn dẹp nhà cửa
Trong quá trình dọn dẹp và chăm sóc nhà cửa, chúng ta thường mắc phải những sai lầm không chỉ gây hại cho những đồ vật xung quanh mà còn cho chính bản thân chúng ta.

Phân tích đá Mặt Trăng cho thấy nhà chị Hằng từng phát ra từ trường, và nhờ nó sự sống trên Trái Đất mới xuất hiện

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Phân tích đá Mặt Trăng cho thấy nhà chị Hằng từng phát ra từ trường, và nhờ nó sự sống trên Trái Đất mới xuất hiện
Lấy được mẫu đá từ hai cực của Mặt Trăng, ta sẽ biết rõ khẳng định này là đúng hay sai.

Sử dụng năng lượng Mặt Trời, thiết bị này lấy được nước từ không khí khô hanh như sa mạc

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Sử dụng năng lượng Mặt Trời, thiết bị này lấy được nước từ không khí khô hanh như sa mạc
Toàn bộ hệ thống chỉ nặng 7kg.

Bay liên tục 13.000 km không cần nghỉ, loài chim 'máy bay phản lực' lập kỷ lục vô tiền khoáng hậu

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Bay liên tục 13.000 km không cần nghỉ, loài chim máy bay phản lực lập kỷ lục vô tiền khoáng hậu
Bay hơn 12.000km từ Alaska đến New Zealand trong 11 ngày không ngừng nghỉ, một con chim choắt mỏ thẳng đuôi vằn xác lập một kỷ lục vô tiền khoáng hậu trong thế giới động vật.

Đột phá: lần đầu tiên khoa học đạt được siêu dẫn ở nhiệt độ phòng

tinybook tinybook 1 tháng 2 tuần
Đột phá: lần đầu tiên khoa học đạt được siêu dẫn ở nhiệt độ phòng
"Trạng thái siêu dẫn" vẫn là mục tiêu của khoa học vật chất suốt nhiều thập kỷ nay, và chúng ta đã đi được nửa chặng đường với đột phá mới.

Não sôi lên, hộp sọ nổ tung, cơ bắp bốc hơi và mô bị thủy tinh hóa, khoảnh khắc bị núi lửa hủy diệt còn kinh hoàng hơn địa ngục

tinybook tinybook 1 tháng 2 tuần
Não sôi lên, hộp sọ nổ tung, cơ bắp bốc hơi và mô bị thủy tinh hóa, khoảnh khắc bị núi lửa hủy diệt còn kinh hoàng hơn địa ngục
Núi lửa là một vết đứt gãy trên lớp vỏ của một hành tinh, như là Trái Đất cho phép dung nham, tro núi lửa, và khí thoát ra từ một lò magma ở dưới bề mặt.

Khoa học tìm ra giới hạn trên của tốc độ âm thanh: 36 km/s

tinybook tinybook 1 tháng 2 tuần
Khoa học tìm ra giới hạn trên của tốc độ âm thanh: 36 km/s
Trên lý thuyết, âm thanh truyền qua vật liệu hydro kim loại (mới chỉ tồn tại trên lý thuyết) sẽ có tốc độ cao nhất, gần với mốc 36 km/s.

4 lý do khiến TMĐT ngày càng thu hút tín đồ công nghệ

tinybook tinybook 1 tháng 2 tuần
4 lý do khiến TMĐT ngày càng thu hút tín đồ công nghệ
Với hàng loạt ưu đãi độc quyền hấp dẫn, cam kết xuất xứ và chính sách hậu mãi “sang xịn”, sự bùng nổ đơn hàng công nghệ trong những Lễ Hội mua sắm đã và đang chứng tỏ vị thế của hệ thống gian hàng chính hãng trên TMĐT trong lòng fan công nghệ.

Nếu không ngửi được 2 mùi này thì nhiều khả năng bạn đã mắc phải COVID-19

tinybook tinybook 1 tháng 2 tuần
Nếu không ngửi được 2 mùi này thì nhiều khả năng bạn đã mắc phải COVID-19
Mất khứu giác và vị giác là một trong những triệu chứng do coronavirus được báo cáo phổ biến nhất, và cũng là một trong những dấu hiệu rõ ràng nhất về sự hiện diện của virus SARS-CoV-2.

Đây là lý do tại sao ta nên xây cơ sở hạ tầng internet lượng tử trên quỹ đạo

tinybook tinybook 1 tháng 2 tuần
Đây là lý do tại sao ta nên xây cơ sở hạ tầng internet lượng tử trên quỹ đạo
Nghiên cứu mới chỉ ra rằng với một dàn 400 vệ tinh lượng tử, ta sẽ "dễ dàng" có được internet lượng tử toàn cầu.

6 dấu hiệu cho thấy nhà bạn có vấn đề về điện, cần khắc phục 'càng sớm càng tốt'

tinybook tinybook 1 tháng 2 tuần
6 dấu hiệu cho thấy nhà bạn có vấn đề về điện, cần khắc phục càng sớm càng tốt
Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng hầu hết các ngôi nhà không tuân theo các biện pháp an toàn được khuyến nghị để ngăn ngừa điện giật và hỏa hoạn, tuy nhiên một số dấu hiệu dễ nhận thấy có thể giúp tìm ra vấn đề trước khi mọi thứ vượt khỏi tầm tay.

Mổ xẻ trạm gốc 5G Huawei mới thấy công ty Trung Quốc cần linh kiện Mỹ đến mức nào

tinybook tinybook 1 tháng 2 tuần
Mổ xẻ trạm gốc 5G Huawei mới thấy công ty Trung Quốc cần linh kiện Mỹ đến mức nào
Gần 30% giá trị trạm gốc 5G của Huawei thuộc về các linh kiện Mỹ, hầu hết trong số đó là các con chip tối quan trọng cho việc xử lý tín hiệu radio, điều khiển nguồn năng lượng cũng như chip nhớ.
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat