Đố bạn biết trong văn bản cổ xưa này, đâu là "số không" đầu tiên của nhân loại

Đố bạn biết trong văn bản cổ xưa này, đâu là "số không" đầu tiên của nhân loại
Theo: Dink Theo Trí Thức Trẻ
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Nó đã đi một chặng đường rất dài để biến thành số "0" như ngày nay.

Con số không – “0” vẫn được ta dùng hằng ngày, nhưng bạn có biết rằng nguồn gốc của nó vẫn bí ẩn, khiến cả các nhà khảo cổ lẫn các nhà sử học đau đầu. Nhưng mới đây, một nghiên cứu phân tích văn bản cổ của Ấn Độ đã hé mở đôi chút cho chúng ta biết, và rằng số không – kí tự 0 có sớm hơn ta tưởng 500 năm.

Sử dụng phương pháp xác định niên đại bằng carbon, họ thấy rằng bản cổ tự Bakhshali – bản sao duy nhất của một văn bản toán học lớn, đã có từ khoảng giữa năm 224 và 383 Sau Công nguyên, chứ không phải từ giữa thế kỷ thứ 9 và 12 như trước đây. Bản cổ tự Bakhshali có một kí tự “0” rõ ràng – Đó chính là số không đầu tiên của loài người.

Chấm tròn màu đen ở dòng cuối cùng chính là số không đầu tiên của nhân loại.

Chấm tròn màu đen ở dòng cuối cùng chính là số không đầu tiên của nhân loại.

Năm 1881, một người nông dân tại khu làng Bakhshali (nay là Pakistan) đã đào lên được những văn tự cổ này. Nó được chuyển tới Thư viện Bodleian tại Đại học Oxford năm 1902, và đã được lưu giữ tại đó cho tới giờ. Theo phân tích, thì đây là “mảnh giấy” mà một thương gia sử dụng để ghi lại hoạt động trao đổi hàng hóa hàng ngày.

Những phỏng đoán trước đây cho rằng tấm cổ tự này được viết vào khoảng giữa thế kỷ thứ 8 và 12 dựa trên phong cashc viết, cách hành văn và nội dung toán học của nó, cùng một số yếu tố khác nữa. Cách thức xác định niên đại bằng carbon không dễ thực hiện, bởi lẽ tấm cổ tự này được tạo nên từ nhiều nguyên liệu với nhiều niên đại khác nhau.

Những tấm cổ tự này cực kì mong manh, phải được lưu trữ trong một quyển sách đặc biệt.

Những tấm cổ tự này cực kì mong manh, phải được lưu trữ trong một quyển sách đặc biệt.

Khái niệm “số không” có vẻ thuộc về trực giác của con người – ta luôn nhận thức được rằng cái gì đó không tồn tại. Tuy nhiên, đó là vì con người hiện đại đã quá quen với nó. Đã có một bước nhảy vọt của nhận thức, từ việc “trên cây không có quả táo nào” sang “Số táo trên cây là không”. Nhiều nền văn hóa đã sử dụng cách biểu đạt “số không” khác nhau, nhưng có hai lý do lớn khiến cho việc sử dụng “số không” trong bản cổ tự Bakhshali cực kì có ý nghĩa.

Đầu tiên, chấm đen trong cổ tự Bakhshali là thứ đã “tiến hóa” lên thành một hình tròn rỗng, chính là số không mà ta biết sau này. Thứ hai, đây là ví dụ duy nhất về việc một kí tự biểu thị “số không” được biến thành một con số sau này.

Từ một chấm đen tròn nhỏ, biến thành một số không hiển thị bằng màn hình điện tử. Một bước tiến dài của nhân loại.

Từ một chấm đen tròn nhỏ, biến thành một số không hiển thị bằng màn hình điện tử. Một bước tiến dài của nhân loại.

Chấm đen trong cổ tự Bakhshali không phải là ví dụ đầu tiên về việc sử dụng “số không” để làm thành tố diễn đạt số lớn hơn (ví dụ như 101), nhưng đó chính là bào thai tạo nên số không ngày nay, giáo sư toán học tại Oxford, Marcus du Sautoy giải thích.

Việc xác định được niên đại của bản cổ tự Bakhshali là cực kì quan trọng trong lịch sử Toán học và việc nghiên cứu văn hóa khu vực Nam Á, những nghiên cứu này sẽ cho phép ta khẳng định truyền thống khoa học giàu có và lâu đời của khu vực này”, Richard Ovenden, một học giả tại Thư viện Bodley công bố.

Việc nghiên cứu bản cổ tự này vẫn chưa kết thúc, nhưng ít ra, các học giả và các nhà khoa học cũng đã tìm ra được niên đại của nó, từ đó ta sẽ có một biểu đồ rõ hơn về tiến trình phát triển của khoa học cũng như cấu trúc nguyên bản của hệ thống số khoa học.

NVIDIA phát triển thành công AI tạo ra được thế giới ảo, bằng cách cho nó xem video về thế giới thực

tinybook tinybook 5 ngày 11 giờ
NVIDIA phát triển thành công AI tạo ra được thế giới ảo, bằng cách cho nó xem video về thế giới thực
Ngoài tạo ra thế giới ảo, AI của NVIDIA còn tạo được cảm xúc khuôn mặt con người.

Đây là điều sẽ xảy ra nếu một chiếc máy bay bất ngờ nâng bánh lên khi đã bắt đầu tiếp đất

tinybook tinybook 5 ngày 16 giờ
Đây là điều sẽ xảy ra nếu một chiếc máy bay bất ngờ nâng bánh lên khi đã bắt đầu tiếp đất
Năm ngoái, một sự kiện xảy ra ở Saarbrucken (Đức) đã giúp trả lời một câu hỏi liên quan việc lái máy bay: điều gì sẽ xảy ra nếu máy bay rút bánh xe tiếp đất của nó vào khoang khi chuẩn bị đậu trên mặt đất?

[Vietsub] Tại sao NASA lại đưa InSight - một cái máy khoan trị giá 850 triệu USD lên Sao Hỏa?

tinybook tinybook 6 ngày 1 giờ
[Vietsub] Tại sao NASA lại đưa InSight - một cái máy khoan trị giá 850 triệu USD lên Sao Hỏa?
NASA tuyên bố ta càng biết nhiều về Hệ Mặt Trời, hành trình tìm kiếm các hành tinh khác, các dấu hiệu sự sống trong Vũ trụ sẽ càng hiệu quả hơn.

"Transistor thoát khí" có thể kéo dài định luật Moore thêm 20 năm nữa, hiệu quả hơn 10.000 lần chất bán dẫn hiện tại

tinybook tinybook 6 ngày 22 giờ
"Transistor thoát khí" có thể kéo dài định luật Moore thêm 20 năm nữa, hiệu quả hơn 10.000 lần chất bán dẫn hiện tại
Ta vẫn đi tìm kiếm làn gió mới thổi vào định luật Moore, và các nhà khoa học tại Đại học RMIT Úc nghĩ rằng họ vừa thành công.

Giới khoa học ngỡ ngàng trước vật thể sáng bóng bí ẩn trên sao Hỏa

tinybook tinybook 1 tuần 2 giờ
Giới khoa học ngỡ ngàng trước vật thể sáng bóng bí ẩn trên sao Hỏa
Robot thám hiểm Curiosity của NASA đang điều tra một vật thể nghi ngờ là thiên thạch, có tên gọi chính thức là "Little Colonsay".

Công nghệ sạc nhanh có những loại nào? Sạc nhanh thế có an toàn không?

tinybook tinybook 1 tuần 2 giờ
Công nghệ sạc nhanh có những loại nào? Sạc nhanh thế có an toàn không?
Tốc độ sạc không phải điều quan trọng duy nhất, yếu tố an toàn của sạc nhanh cũng là điều người dùng luôn quan tâm.

Hiệu ứng Baader Meinhof – khi bạn vừa biết về một thứ gì đó thì thấy nó xuất hiện khắp mọi nơi

tinybook tinybook 1 tuần 3 giờ
Hiệu ứng Baader Meinhof – khi bạn vừa biết về một thứ gì đó thì thấy nó xuất hiện khắp mọi nơi
Tại sao lại thế nhỉ? Câu trả lời nay đã có rồi: là một hiệu ứng tâm lý thôi.

Đang ngủ cũng chốt đủ khách với 5 mẹo tăng tương tác website thông minh

tinybook tinybook 1 tuần 4 giờ
Đang ngủ cũng chốt đủ khách với 5 mẹo tăng tương tác website thông minh
Một trong những vấn đề nan giải mà các website phải đối mặt là làm cách nào giao tiếp với khách hàng và chốt đơn hàng trên website của mình.

Vụ kiện huyền thoại năm 2014: khi Instagram bị troll đến cùng cực mà không thể làm gì

tinybook tinybook 1 tuần 15 giờ
Vụ kiện huyền thoại năm 2014: khi Instagram bị troll đến cùng cực mà không thể làm gì
Cô vịt Slütsof xinh đẹp ngụ tại xứ Stagram trở thành trung tâm chú ý của một vụ kiện tụng.

Kỳ công và tỉ mỉ, đây là cách người Nhật tạo ra loại giấy mỏng nhất thế giới

tinybook tinybook 1 tuần 23 giờ
Kỳ công và tỉ mỉ, đây là cách người Nhật tạo ra loại giấy mỏng nhất thế giới
Ở Nhật Bản có một công ty đang sản xuất loại giấy mỏng nhất thế giới với độ dày chỉ 0,02mm, tương đương làn da của con người. Ưu điểm của loại giấy này là mịn, nhẹ nhưng lại có độ bền khá ấn tượng.

Cơ thể ai cũng có loại mỡ lạ giúp giảm béo cực nhanh, nhưng kích hoạt được nó không lại là chuyện khác

tinybook tinybook 1 tuần 1 ngày
Cơ thể ai cũng có loại mỡ lạ giúp giảm béo cực nhanh, nhưng kích hoạt được nó không lại là chuyện khác
Loại mỡ này có thể là câu trả lời để giải quyết "đại dịch béo phì" đang lan tỏa khắp thế giới hiện nay.

9 loài vật hiếm cực độ có khả năng tuyệt chủng trước cả khi bạn biết đến chúng

tinybook tinybook 1 tuần 1 ngày
9 loài vật hiếm cực độ có khả năng tuyệt chủng trước cả khi bạn biết đến chúng
Những sinh vật này đều được đánh giá là hàng hiếm của tự nhiên, và một số thậm chí đã biến mất trước cả khi chúng ta được biết đến chúng.

Đe dọa ngôi vị thống trị ngành sản xuất chip của Intel là một công ty Đài Loan bạn chưa từng nghe tới

tinybook tinybook 1 tuần 1 ngày
Đe dọa ngôi vị thống trị ngành sản xuất chip của Intel là một công ty Đài Loan bạn chưa từng nghe tới
Không chỉ chuyển sang sản xuất các chip 7nm sớm hơn Intel, năng lực sản xuất của TSMC còn thu hút ngày càng nhiều khách hàng tìm đến để đặt hàng những con chip mà họ thiết kế.

[Vietsub] Hộp số tự động của ô tô được sản xuất như thế nào?

tinybook tinybook 1 tuần 1 ngày
[Vietsub] Hộp số tự động của ô tô được sản xuất như thế nào?
Với hộp số tự động, người điều khiển ô tô sẽ không phải thay đổi số bằng tay. Hôm nay, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về quá trình sản xuất hộp số tự động nhé.

Xuất hiện một tín hiệu lạ dài suốt 20 phút ngoài biển, các nhà khoa học chưa từng gặp thứ gì như thế

tinybook tinybook 1 tuần 1 ngày
Xuất hiện một tín hiệu lạ dài suốt 20 phút ngoài biển, các nhà khoa học chưa từng gặp thứ gì như thế
Các tín hiệu chia thành quãng 17 giây, dài tổng cộng 20 phút.

Thiết bị truyền tín hiệu não cho phép bệnh nhân liệt lướt Internet bằng suy nghĩ, thậm chí chơi được cả piano ảo

tinybook tinybook 1 tuần 1 ngày
Thiết bị truyền tín hiệu não cho phép bệnh nhân liệt lướt Internet bằng suy nghĩ, thậm chí chơi được cả piano ảo
Nghiên cứu này sử dụng bộ cấy ghép được kết nối với bộ não của họ, cho phép các đối tượng di chuyển con trỏ mà không sử dụng gì ngoài suy nghĩ của đối tượng.

Bọn dê thích những ai tươi cười thân thiện với chúng

tinybook tinybook 1 tuần 1 ngày
Bọn dê thích những ai tươi cười thân thiện với chúng
Dê là loài vật khôn ngoan hơn ta tưởng.

[Vietsub] Có gì trong ba lô nặng 40 kg của một người lính nhảy dù Ba Lan?

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
[Vietsub] Có gì trong ba lô nặng 40 kg của một người lính nhảy dù Ba Lan?
Thật bất ngờ khi biết có tới 21 món vật phẩm nằm trong chiếc ba lô dã chiến, và tổng khối lượng của chúng là khoảng 40 kg (88 lbs).

Phát hiện ra loài ong bắp cày đáng sợ: "xác sống hóa" hoàn toàn một con nhện và biến nó thành thức ăn cho ấu trùng

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
Phát hiện ra loài ong bắp cày đáng sợ: "xác sống hóa" hoàn toàn một con nhện và biến nó thành thức ăn cho ấu trùng
Ẩn sâu trong rừng rậm Ecuador, người ta phát hiện ra một loài ong bắp cày đáng kinh sợ.

Trong tương lai, Trái Đất sẽ chỉ có một Đại Lục địa duy nhất. Đây là 4 khả năng có thể xảy ra

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
Trong tương lai, Trái Đất sẽ chỉ có một Đại Lục địa duy nhất. Đây là 4 khả năng có thể xảy ra
Hàng trăm triệu năm trước, sinh vật đã sống trên Đại Lục địa có tên Pangea.

Công ty Boring Company của Elon Musk phải hủy bỏ kế hoạch xây đường hầm giao thông dưới lòng thành phố Los Angeles

tinybook tinybook 1 tuần 4 ngày
Công ty Boring Company của Elon Musk phải hủy bỏ kế hoạch xây đường hầm giao thông dưới lòng thành phố Los Angeles
Kế hoạch thử nghiệm đường hầm của Boring Company sẽ bị kéo dài thêm một thời gian nữa.

Các nhà khoa học tạo ra được "vân tay vạn năng", có khả năng mở khóa bảo mật của smartphone hiện tại

tinybook tinybook 1 tuần 4 ngày
Các nhà khoa học tạo ra được "vân tay vạn năng", có khả năng mở khóa bảo mật của smartphone hiện tại
Nhờ có sức mạnh machine learning, các nhà nghiên cứu tạo ra một vân tay vạn năng.

Google cung cấp công cụ cho phép các nhà phát triển code ứng dụng đồng thời trên mọi nền tảng, kể cả iOS

tinybook tinybook 4 ngày 20 giờ
Google cung cấp công cụ cho phép các nhà phát triển code ứng dụng đồng thời trên mọi nền tảng, kể cả iOS
Không chỉ muốn tạo ra một hệ điều hành mới, Google còn tham vọng hơn khi giới thiệu một công cụ cho phép các nhà phát triển tạo ra ứng dụng đồng thời cho mọi nền tảng, kể cả iOS.

Lý do thực sự khiến Apple và Google muốn chúng ta sử dụng điện thoại ít hơn

tinybook tinybook 1 tuần 3 giờ
Lý do thực sự khiến Apple và Google muốn chúng ta sử dụng điện thoại ít hơn
Điều gì tốt cho khách hàng thì cũng tốt cho lợi ích cuối cùng của chính họ. Apple và Google không muốn bạn nghiện công nghệ.

Microsoft điều chỉnh kế hoạch: laptop Surface AMD và tablet Andromeda sẽ sớm ra mắt

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
Microsoft điều chỉnh kế hoạch: laptop Surface AMD và tablet Andromeda sẽ sớm ra mắt
Với list sản phẩm vừa rò rỉ, Microsoft hứa hẹn sẽ quay lại mạnh mẽ hơn trong năm 2019.

Người dùng “lãnh đủ” nếu Tổng thống Trump muốn sản xuất iPhone tại Mỹ

tinybook tinybook 1 tuần 3 ngày
Người dùng “lãnh đủ” nếu Tổng thống Trump muốn sản xuất iPhone tại Mỹ
Tổng thống Mỹ Donald Trump đang cân nhắc áp thuế mới lên Trung Quốc, điều đó có thể khiến iPhone đắt hơn nhiều cho người dùng.

Huawei chuẩn bị ra mắt điện thoại trang bị camera chụp ảnh 3D, mua lại cảm biến từ Sony

tinybook tinybook 4 ngày 23 giờ
Huawei chuẩn bị ra mắt điện thoại trang bị camera chụp ảnh 3D, mua lại cảm biến từ Sony
Với công nghệ camera mới của Sony, điện thoại mới của Huawei có khả năng tạo ra các mô hình 3D theo thời gian thực và chia sẻ với người khác.

DxOMark sẽ thay đổi cách đánh giá camera smartphone từ năm sau

tinybook tinybook 4 ngày 23 giờ
DxOMark sẽ thay đổi cách đánh giá camera smartphone từ năm sau
Sự phát triển của công nghệ camera trên smartphone buộc DxOMark phải bổ sung thêm các tiêu chí đánh giá mới.

Foxconn chuẩn bị mở nhà máy sản xuất iPhone tại Việt Nam?

tinybook tinybook 5 ngày 4 giờ
Foxconn chuẩn bị mở nhà máy sản xuất iPhone tại Việt Nam?
Đây là phương án mà đối tác lớn nhất của Apple đang xem xét nhằm tránh những thiệt hại do chiến tranh thương mại Mỹ - Trung.

Qualcomm trình làng cảm biến vân tay siêu âm 3D dưới màn hình đầu tiên trên thế giới, đặt vào chỗ nào cũng nhận

tinybook tinybook 5 ngày 5 giờ
Qualcomm trình làng cảm biến vân tay siêu âm 3D dưới màn hình đầu tiên trên thế giới, đặt vào chỗ nào cũng nhận
Công nghệ này của Qualcomm hứa hẹn là một bước nhảy vọt về độ chính xác và tiện dụng so với cảm biến vân tay quang học trong màn hình.
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat