Đã tuyệt chủng một thế kỷ, liệu loài ngựa vằn "tàn lụi" này có thể thực sự sống lại?

Đã tuyệt chủng một thế kỷ, liệu loài ngựa vằn "tàn lụi" này có thể thực sự sống lại?
Theo: Đức Khương Theo Trí Thức Trẻ
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Các sọc đen và trắng là dấu hiệu nhận biết của loài ngựa vằn. Thế nhưng bạn đã bao giờ nhìn thấy một con ngựa vằn bị mất sọc chưa?

Ngựa Quagga là một phân loài đã tuyệt chủng của loài ngựa vằn đồng bằng từng sống tại Nam Phi. Ngựa Quagga có thân hình chỉ vằn nửa thân trước. Nó được xem là một trong những loài vật đã tuyệt chủng nổi tiếng nhất của Châu Phi. Ngựa Quagga đã từng sinh sôi khá nhiều ở Châu Phi nhưng đã trở thành nạn nhân của việc săn bắn trái phép bởi thịt ngựa và da của chúng rất có giá trị. Ngựa Quagga hoang dã cuối cùng đã bị bắn vào những năm cuối thập niên 1870 và con cuối cùng chết trong điều kiện nuôi nhốt vào ngày 12 tháng 8 năm 1883 tại vườn thú Artis Magistra ở Amsterdam, Hà Lan.

Đã tuyệt chủng một thế kỷ, liệu loài ngựa vằn tàn lụi này có thể thực sự sống lại? - Ảnh 1.

Quagga được cho là loài ngựa vằn độc nhất, bởi vì loài ngựa này vừa có một nửa giống ngựa vằn và một nửa giống ngựa. Mọi người còn gọi chúng với một cái tên hài hước khác là ngựa vằn không mặc quần. Tuy nhiên, sinh vật đã biến mất cả trăm năm này đã hồi sinh dưới hình dạng khác sau khi tuyệt chủng. Sau 30 năm chọn lọc và lai tạo nhân tạo, các nhà khoa học đã sử dụng những con ngựa vằn hiện có để lai tạo ra những loài có ngoại hình và đặc điểm gần như giống hệt Quagga.

Nhưng câu hỏi đặt ra là loài Quagga mới được lai tạo có còn là loài Quagga ban đầu không?

Đã tuyệt chủng một thế kỷ, liệu loài ngựa vằn tàn lụi này có thể thực sự sống lại? - Ảnh 2.

Có ba loại ngựa vằn trên thế giới hiện nay, đó là: Ngựa vằn núi, Ngựa vằn đồng bằng và Ngựa vằn Grevy (Ngựa vằn xám). Trong số ba loại ngựa vằn này, ngựa vằn đồng bằng là loài phân bố rộng rãi nhất và là loài ngựa vằn phổ biến nhất mà chúng ta thấy.

Tên khoa học của ngựa vằn đồng bằng là Equus quagga (trước đây còn gọi là Equus burchelli), bản thân tên khoa học thuộc của chúng cũng có liên quan tới loài Quagga.

Trong thế kỷ 21, các nghiên cứu dựa trên mức độ DNA cũng đã chỉ ra rằng ngựa Quagga không phải là một loài riêng biệt mà chúng là một loài tách ra từ giống ngựa vằn đồng bằng. Vì vậy, loài Quagga đã tuyệt có tên khoa học là Equus quagga quagga .

Đã tuyệt chủng một thế kỷ, liệu loài ngựa vằn tàn lụi này có thể thực sự sống lại? - Ảnh 3.

Trong thời đại tuyệt chủng của ngựa Quagga, sự phát triển của lĩnh vực phân loại loài tự nhiên không phát triển như ngày nay. Bị hạn chế bởi công nghệ, hầu hết các nhà khoa học thời đó đã phân loại động vật theo hình thái, thói quen và bộ lông của chúng. Năm 1778, nhà tự nhiên học người Hà Lan Pieter Boddaert đã phân loại ngựa Quagga là một loài độc lập.

Trong vườn thú London, Darwin có thể đã tận mắt nhìn thấy một con ngựa Quagga thực sự. Ông cũng đồng ý với quan điểm, ngựa Quagga là một loài độc lập và sử dụng loài ngựa này như một ví dụ để minh họa quan điểm của ông về quy luật biến đổi tự nhiên. Điều này cũng dễ hiểu, nếu nhìn vào ngoại hình thì quả thực ngựa Quagga sẽ là loài ngựa vằn có ngoại hình nổi bật và khác biệt nhất trong 3 loài ngựa vằn còn tồn tại trên Trái Đất.

Đã tuyệt chủng một thế kỷ, liệu loài ngựa vằn tàn lụi này có thể thực sự sống lại? - Ảnh 4.

Tuy nhiên, nhận thức của công chúng về ngựa vằn lúc này vẫn còn quá đơn giản. Theo quan điểm của họ, chỉ cần có sọc trên cơ thể thì dù là ngựa vằn núi, hay ngựa vằn đồng bằng thì đều có thể được gọi với cái tên là Quagga. Và sự nhầm lẫn này thực sự là một trong những nguyên nhân dẫn đến sự tuyệt chủng của loài này.

Con ngựa Quagga cái cuối cùng chết tại vườn thú Artis Magistra ở Amsterdam, Hà Lan. Nhưng không ai nhận ra đây cũng là dấu chấm hết cho loài ngựa độc đáo này. Và ngay sau đó, các quản lý của vườn thú đã liên hệ với các đối tác của họ ở miền nam Châu Phi và yêu cầu họ mang thêm một vài con Quagga khác đến để nuôi tại vườn thú.

Nhưng vào thời điểm đó, ngựa Quagga đã biến mất từ ​​lâu ở Thuộc địa Cape của Nam Phi. Chỉ có những người thợ săn từ Châu Âu vẫn nghĩ rằng vẫn còn có rất nhiều Quagga cho con người tiêu thụ ở đồng cỏ Châu Phi. Đây có thể là do sai lầm khi họ cho rằng ngựa vằn đồng bằng cũng là ngựa Quagga.

Chính sự nhầm lẫn này khiến người ta không nhận thấy rằng ngựa Quagga đang có nguy cơ tuyệt chủng, và thực tế, chúng đã tuyệt chủng. Nhưng, mãi đến năm 1886, ngựa Quagga mới được xếp vào danh sách các loài động vật được bảo vệ. Nhưng tại thời điểm đó, đã ba năm trôi qua kể từ khi con Quagga cuối cùng chết và bên ngoài tự nhiên cũng chẳng còn con Quagga nào cần được bảo vệ. Vào thời điểm đó, linh dương lam và sư tử Hảo Vọng cũng bị tuyệt chủng cùng với ngựa Quagga.

Đã tuyệt chủng một thế kỷ, liệu loài ngựa vằn tàn lụi này có thể thực sự sống lại? - Ảnh 5.

Linh dương lam, thỉnh thoảng cũng được gọi là blaubok, là 1 loài linh dương đã tuyệt chủng. Đây là loài động vật hữu nhũ lớn đầu tiên biến mất tại Châu Phi trong thời kỳ lịch sử. Loài này có họ hàng gần với linh dương lang và linh dương đen Đông Phi, nhưng mảnh dẻ, nhỏ hơn cả hai loài họ hàng.

Đã tuyệt chủng một thế kỷ, liệu loài ngựa vằn tàn lụi này có thể thực sự sống lại? - Ảnh 6.

Sư tử Cape hay sư tử Hảo Vong là một quần thể sư tử ở các tỉnh Natal và Cape của Nam Phi đã bị tuyệt chủng vào giữa thế kỷ 19. Mẫu vật có nguồn gốc từ Mũi Hảo Vọng và được mô tả vào năm 1842. Cho đến năm 2017, sư tử Cape được coi là một phân loài sư tử riêng biệt.

Ngựa Quagga chủ yếu sống ở một khu vực địa lý có tên là Karoo ở phía nam Cape của Nam Phi. Trước khi thực dân Châu Âu đến, người dân địa phương chủ yếu săn bắt Quagga theo những cách nguyên thủy. Và điều này không ảnh hưởng đến quy mô số lượng bầy đàn của ngựa Quagga, bởi vậy chúng vẫn ở trạng thái tương đối cân bằng.

Và sự cân bằng này đã bị phá vỡ với làn sóng của những người thực dân Châu Âu. Họ sử dụng các công cụ và vũ khí tối tân để săn tất cả các sinh vật trên đồng cỏ Châu Phi.

Đã tuyệt chủng một thế kỷ, liệu loài ngựa vằn tàn lụi này có thể thực sự sống lại? - Ảnh 7.

Người da trắng Nam Phi thường tin rằng thịt ngựa vằn không sạch sẽ, vì vậy sau những chuyến đi săn, xác của ngựa Quagga sẽ bị bỏ lại trên đồng cỏ chờ thối rữa. Đôi khi, thịt ngựa Quagga cũng được sử dụng làm thực phẩm cho công nhân Châu Phi và da của chúng cũng có thể được người dân địa phương làm thành những vật dụng hàng ngày với giá rẻ, chẳng hạn như túi để đựng đồ hoặc thắt lưng, dây để buộc đồ.

Nhìn chung, việc săn bắn ngựa Quagga không mang lại lợi nhuận cho những người Châu Âu, thay vào đó họ coi đây là một trò tiêu khiển. Ngoài mục đích giải trí, những người khai hoang đến vào thế kỷ 19 còn lo lắng rằng ngựa Quagga sẽ cạnh tranh với gia súc trên đồng cỏ. Do đó, chỉ cần nông dân nhìn thấy dấu vết của chúng, họ sẽ bắn bắn chúng và điều này cũng làm số lượng của ngựa Quagga giảm mạnh.

Đã tuyệt chủng một thế kỷ, liệu loài ngựa vằn tàn lụi này có thể thực sự sống lại? - Ảnh 8.

Tiêu bản ngựa Quagga.

Trên thực tế, sự tồn tại của ngựa Quagga tại thời điểm đó đã bị con người phớt lờ. Nguyên nhân là do phần thân trên có sọc trắng đen nhưng phần thân dưới lại có màu đồng nhất khiến bộ lông của Quagga có cảm giác không liền lạc. Mọi người coi ngựa Quagga chỉ là một "phiên bản lỗi" của loài ngựa vằn đồng bằng. Do đó, ngựa Quagga không phổ biến như ngựa vằn thông thường. Điều này cũng dẫn đến một hệ quả, sau khi ngựa Quagga tuyệt chủng, mọi người chẳng hề mảy may quan tâm, ngay cả những mẫu da lông của chúng cũng không được bảo quản và lưu giữ một cách cẩn thận.

Tìm kiếm tại các viện bảo tàng trên khắp thế giới, người ta chỉ có thể tìm thấy 23 bộ lông ngựa Quagga và một vài bức ảnh về loài ngựa này.

Đã tuyệt chủng một thế kỷ, liệu loài ngựa vằn tàn lụi này có thể thực sự sống lại? - Ảnh 9.

Năm 1878, con Quagga cuối cùng trên đồng cỏ Châu Phi bị bắt trong tự nhiên. Kể từ đó, con người đã không còn nhìn thấy sinh vật này trong tự nhiên, và chỉ một phần nhỏ của số lượng loài này vẫn còn sống trong các vườn thú lớn ở Châu Âu.

Tính cách trung kiên và ngỗ ngược là đặc điểm của ngựa vằn, đó là một trong những nguyên nhân khiến con người không thể gắn kết với ngựa vằn như ngựa đã được thuần hóa. Do đó, chỉ một số ít ngựa Quagga có thể sống sót sau khi bị con người giam cầm trong vườn thú. Vào thời điểm đó, những người quản lý vườn thú cũng đã tiến hành nhiều chương trình nhân giống cho ngựa Quagga nhưng đều thất bại. Tuy nhiên, chúng đã để lại một bí ẩn cho con người - mối quan hệ giữa ngựa Quagga và ngựa vằn là gì?

Trong thế kỷ trước, cộng đồng khoa học đã tranh cãi về vấn đề này. Trong một thời gian dài, nhiều học giả đã ủng hộ rằng Quagga nên là một loài độc lập. Và vì màu lông trên cơ thể, một số người thậm chí còn cho rằng chúng có quan hệ họ hàng gần hơn với ngựa hoang. Nhưng mọi thứ đã thay đổi vào năm 1984. Sau khi tìm kiếm khắp nơi trên thế giới các mẫu vật của ngựa Quagga, cuối cùng một nhà nghiên cứu mẫu vật đã tìm thấy một mẩu thịt nhỏ của ngựa Quagga. Từ đó ông đã có được mẫu DNA của loài này, các nhà khoa học phát hiện ra rằng Quagga hoàn toàn không phải là một loài độc lập, và chúng có nhiều khả năng là một phân loài của ngựa vằn đồng bằng. Khoảng 120.000 đến 290.000 năm trước, Quagga đã tách khỏi ngựa vằn đồng bằng và từ từ phát triển những đặc điểm riêng biệt.

Đã tuyệt chủng một thế kỷ, liệu loài ngựa vằn tàn lụi này có thể thực sự sống lại? - Ảnh 10.

Đây cũng là lần đầu tiên trong lịch sử, con người trích xuất được DNA của một loài động vật đã tuyệt chủng. Lấy cảm hứng từ điều này, một kế hoạch hồi sinh ngựa Quagga đã chính thức được khởi động vào năm 1986.

Tên của dự án này rất đơn giản, nó được gọi là dự án Quagga. Người sáng lập, Reinhold Rau, là nhà nghiên cứu mẫu vật đã tìm thấy DNA của ngựa Quagga duy nhất còn sót lại. Trên thực tế, sự việc này cũng truyền cảm hứng cho việc tạo ra "Công viên kỷ Jura" - Cuốn tiểu thuyết được xuất bản vào năm 1990 cũng mô tả việc chiết xuất DNA của loài khủng long đã tuyệt chủng, và các nhà khoa học cố gắng nhân bản khủng long. Nhưng không giống như "Công viên kỷ Jura", trọng tâm của Dự án Quagga không nằm ở DNA.

Về lý thuyết, có hai cách để hồi sinh các loài đã tuyệt chủng. Phương pháp đầu tiên được biết đến là nhân bản. Nếu DNA của một loài nào đó có thể được bảo tồn nguyên vẹn, thì trên lý thuyết chúng ta có thể nhân bản chính xác được sinh vật đó.

Thứ hai là nhân giống chọn lọc , sử dụng các loài có quan hệ họ hàng gần nhất để đảo ngược việc lai tạo các loài đã tuyệt chủng. Trên thực tế, ngay cả khi không phải là chọn lọc nhân tạo, vẫn có một hiện tượng trong tự nhiên được gọi là tiến hóa lặp đi lặp lại. Điều này có nghĩa là sau khi một loài tuyệt chủng, loài có quan hệ họ hàng gần với chúng dưới cùng một áp lực chọn lọc của môi trường, cấu trúc cơ thể của chúng sẽ dần trở nên giống nhau và lại tiếp tục tiến hóa thành loài đã tuyệt chủng.

Đã tuyệt chủng một thế kỷ, liệu loài ngựa vằn tàn lụi này có thể thực sự sống lại? - Ảnh 11.

Quá trình tiến hóa lặp đi lặp lại diễn ra ở loài chim Dryolimnas cuvieri.

Việc sử dụng chọn lọc và phục sinh nhân tạo chủ yếu dựa vào đặc điểm ngoại hình, gây áp lực chọn lọc nhân tạo đối với các loài có quan hệ họ hàng gần nhất. Quagga ngày nay được biết đến là một phân loài của ngựa vằn đồng bằng. Vì vậy, về mặt lý thuyết, sự sống lại của ngựa Quagga là hoàn toàn có thể. Reinhold Rau đã nhận thấy từ ngay cả ở những con ngựa vằn đồng bằng, giữa chúng cũng có tồn tại các đặc điểm khác nhau. Và sự khác biệt này cũng mang theo tính chất địa lý, càng về gần phía nam Châu Phi, trên cơ thể của những con ngựa vằn đồng bằng càng có ít sọc trên hơn thể hơn và màu sắc của các sọc cũng nhạt hơn - màu sắc tương đối giống với màu sọc của ngựa Quagga.

Điều này cũng có nghĩa là các sọc đặc biệt của ngựa Quagga không phải là do đột biến độc nhất của loài này, thay vào đó là do biến thể di truyền của ngựa vằn đồng bằng. Nói cách khác, họa tiết sọc của ngựa Quagga có thể được tái tạo lại từ ngựa vằn đồng bằng. Kết quả là, họ đã chọn ra những cá thể giống ngựa vằn giông với ngựa Quagga nhất từ ​​những con ngựa vằn đồng bằng làm bố mẹ sinh sản.

Đã tuyệt chủng một thế kỷ, liệu loài ngựa vằn tàn lụi này có thể thực sự sống lại? - Ảnh 12.

1: Ngựa vằn đồng bằng thông thường; 2: Ngựa vằn đồng bằng có đặc điểm giống với ngựa Quagga được lựa chọn làm con giống của dự án; 3: Những con ngựa Quagga thế hệ mới, là sản phẩm của dự án; 4&5: Những con ngựa Quagga nguyên gốc.

Việc chọn lọc và nhân giống ngựa Quagga không đơn giản như nuôi ruồi giấm trong phòng thí nghiệm hoặc nuôi chó cảnh. Những con ngựa vằn ngỗ ngược này cần được nuôi trên đồng cỏ có diện tích từ 1.000 đến 4.000 ha để giao phối tự do dưới sự sắp đặt của dự án. Sau 30 năm làm việc chăm chỉ và nuôi dưỡng trong 5 thế hệ, Dự án Quagga đã lai tạo ra những sinh vật gần như giống hệt với ngoại hình của ngựa Quagga ban đầu.

Đã tuyệt chủng một thế kỷ, liệu loài ngựa vằn tàn lụi này có thể thực sự sống lại? - Ảnh 13.

Những con ngựa ở thế hệ thứ 5 của dự án.

Tuy nhiên, Dự án Quagga cũng đặt ra nhiều vấn đề mà con người phải đối mặt. Khi chúng ta phục sinh một loài, chính xác thì chúng ta đang làm cho chúng sống lại bằng cách nào? Nó có phải là một sinh vật tương tự như loài ban đầu không? Chúng có mang trong mình gen của loài ban đầu không? Hành vi và thói quen của chúng có được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác không? Hay đó chỉ là khả năng thích nghi của một quần thể với một môi trường cụ thể? Nếu chỉ sao chép các đặc điểm ngoại hình thì bản chất của việc "sống lại" này có gì khác so với việc lai tạo ra các loài chó cảnh? Nếu nhân giống trên diện rộng thành công, chúng có thể thích nghi với môi trường hay không?

Đã tuyệt chủng một thế kỷ, liệu loài ngựa vằn tàn lụi này có thể thực sự sống lại? - Ảnh 14.

Về phía các nhà khoa học, họ cũng khó chứng minh liệu có sự khác biệt về gen hoặc khả năng thích nghi giữa ngựa Quagga mới và ngựa Quagga cũ hay không bởi ngựa Quagga và ngựa vằn đồng bằng đã tách nhau ra từ hàng trăm nghìn năm trước.

Đã tuyệt chủng một thế kỷ, liệu loài ngựa vằn tàn lụi này có thể thực sự sống lại? - Ảnh 15.

Trên thực tế, để phân biệt với loài Quagga đã tuyệt chủng, nhóm nghiên cứu cũng quyết định gọi loài vật mới này là Rau Quagga. Người sáng lập dự án cũng chia sẻ rằng sự tuyệt chủng của loài ngựa Quagga là do sự tham lam và thiển cận của nhân loại. Ông tin rằng sự tuyệt chủng này có thể đảo ngược, hoặc vẫn còn cơ hội để bù đắp cho nó.

Không giống như các loài động vật đã tuyệt chủng như voi ma mút và khủng long, ngay cả khi chúng được sống lại, chúng cũng khó tìm được môi trường sống cho riêng mình. Còn đối với ngựa Quagga, vẫn còn 1 nơi cho chúng ở đồng cỏ Châu Phi. Sắp tới, những con Quagga được "hồi sinh" này sẽ được thả vào đồng cỏ Châu Phi và chạy tự do trở lại.

Chiếc đĩa bí ẩn của nước Nga: Dù bé tẹo nhưng chẳng ai nhấc nổi, bên dưới ẩn giấu bí mật gây ngỡ ngàng

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Chiếc đĩa bí ẩn của nước Nga: Dù bé tẹo nhưng chẳng ai nhấc nổi, bên dưới ẩn giấu bí mật gây ngỡ ngàng
Chiếc đĩa bí ẩn này thực chất là gì? Nếu biết, bạn sẽ hết sức bất ngờ đấy.

Thế giới đang sử dụng những cách nào để xây dựng nhà chống lũ?

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Thế giới đang sử dụng những cách nào để xây dựng nhà chống lũ?
Bên cạnh chống lũ, việc sống chung với lũ cũng là một trong những phương án nhiều nước áp dụng ngày nay. Điểm thiết yếu của chính sách này là phải xây dựng được những ngôi nhà chống lũ cho người dân.

2 thầy trò sử dụng thuật toán để biến bản đồ từ thời cổ đại thành hình chụp rõ nét như bản đồ vệ tinh

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
2 thầy trò sử dụng thuật toán để biến bản đồ từ thời cổ đại thành hình chụp rõ nét như bản đồ vệ tinh
Nhìn vào để thấy sự thay đổi chóng mặt của đô thị hóa.

Nghệ nhân Zimbabwea biến lốp xe hơi cũ thành những đôi dép độc đáo

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Nghệ nhân Zimbabwea biến lốp xe hơi cũ thành những đôi dép độc đáo
Dù tạo ra một đôi giày thoải mái từ lốp xe hơi cũ nghe có vẻ phi thực tế, nhưng theo những gì Chitukutuku đang làm, quy trình này có vẻ khá đơn giản, chỉ mất chưa đầy 1 tiếng đồng hồ.

Chàng thanh niên mang hoài bão dọn sạch biển hợp tác cùng Microsoft, chế tạo tàu gom rác tự hành chạy bằng năng lượng Mặt Trời

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Chàng thanh niên mang hoài bão dọn sạch biển hợp tác cùng Microsoft, chế tạo tàu gom rác tự hành chạy bằng năng lượng Mặt Trời
Dự kiến, hai điểm đến tiếp theo của những hệ thống tàu này là Việt Nam và Cộng hoà Dominica.

Giới khảo cổ phát hiện hình vẽ mèo khổng lồ 2000 năm tuổi nằm ngay giữa sa mạc tại Peru

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Giới khảo cổ phát hiện hình vẽ mèo khổng lồ 2000 năm tuổi nằm ngay giữa sa mạc tại Peru
Theo đó, các nhà khảo cổ học đã bất ngờ phát hiện hình vẽ con mèo khổng lồ này khi đang cải tạo lối đi để du khách có thể dễ tới chiêm ngưỡng những bức hình khổng lồ tạo nên Nazca Lines bí ẩn và nổi tiếng.

Tìm xuống vùng biển sâu nhất đại dương, khoa học phát hiện sự thật đau lòng: Biến đổi khí hậu đang nghiêm trọng hơn bao giờ hết rồi

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Tìm xuống vùng biển sâu nhất đại dương, khoa học phát hiện sự thật đau lòng: Biến đổi khí hậu đang nghiêm trọng hơn bao giờ hết rồi
Có một xu hướng đáng ngại đang tồn tại dưới đáy đại dương, và khoa học đang tích cực tìm hiểu thêm.

Các nhà thiên văn học hóa giải bí ẩn về thiên hà chứa 99,99% vật chất tối

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Các nhà thiên văn học hóa giải bí ẩn về thiên hà chứa 99,99% vật chất tối
Nhiều khả năng đội nghiên cứu đưa nhận định cũ sẽ tính toán lại để tranh cãi bằng được rằng mình đúng. Chúng ta cùng "lót dép" chờ xem.

Phát hiện ra "siêu sức mạnh" mới của loài gấu nước: một lá chắn cực tím bằng huỳnh quang

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Phát hiện ra "siêu sức mạnh" mới của loài gấu nước: một lá chắn cực tím bằng huỳnh quang
Gấu nước vẫn chưa thôi làm chúng ta bất ngờ.

7 việc cực đơn giản nhưng nếu làm được, bạn đặc biệt hơn 90% dân số thế giới đấy

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
7 việc cực đơn giản nhưng nếu làm được, bạn đặc biệt hơn 90% dân số thế giới đấy
Hãy thử xem mình có phải là "của hiếm" của thế giới hay không nhé.

Giáo sư đại học Mỹ tuyên bố: Rất có thể chúng ta đang sống trong một thế giới giả lập

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Giáo sư đại học Mỹ tuyên bố: Rất có thể chúng ta đang sống trong một thế giới giả lập
Theo kết luận của giáo sư, tỉ lệ sống trong giả lập của chúng ta lên tới 50%.

6 ý nghĩa thực sự mỗi khi bạn cảm thấy "Deja vu" - hiện tượng rất nhiều người đã từng trải nghiệm mà không giải thích nổi

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
6 ý nghĩa thực sự mỗi khi bạn cảm thấy "Deja vu" - hiện tượng rất nhiều người đã từng trải nghiệm mà không giải thích nổi
Deja vu đến nay vẫn là một hiện tượng khoa học chưa thể giải thích. Dẫu vậy, nó vẫn mang đến những ý nghĩa nhất định.

Khoa học "đập hộp" hang động tách biệt khỏi thế giới suốt 5 triệu năm, và đây là những gì được tìm thấy

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Khoa học "đập hộp" hang động tách biệt khỏi thế giới suốt 5 triệu năm, và đây là những gì được tìm thấy
Một hang động bị đóng kín suốt 5,5 triệu năm, chỉ được tìm ra từ cách đây hơn 30 năm và đến nay mới chỉ có chưa đến 100 người được phép xuống thám hiểm.

Ai đã tạo ra thế giới kỳ lạ của "Nghìn lẻ một đêm"?

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Ai đã tạo ra thế giới kỳ lạ của "Nghìn lẻ một đêm"?
Nghìn lẻ một đêm là bộ sưu tập các truyện dân gian Trung Đông và Nam Á được biên soạn bằng tiếng Ả Rập trong thời đại hoàng kim Hồi giáo.

Sự kiện Dust Bowl: "Cơn bão đen" kéo dài 10 năm trên khắp Bắc Mỹ

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Sự kiện Dust Bowl: "Cơn bão đen" kéo dài 10 năm trên khắp Bắc Mỹ
Sự kiện Dust Bowl nổi bật với hiện tượng rất nhiều cơn bão và lốc hoành hành ở các đồng cỏ tại khu vực Bắc Mỹ và gây ra nhiều thiệt hại kinh khủng.

Cùng nghe thứ âm thanh tuyệt diệu của vũ trụ, được tạo ra từ loạt ảnh chụp Dải Ngân hà của NASA

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Cùng nghe thứ âm thanh tuyệt diệu của vũ trụ, được tạo ra từ loạt ảnh chụp Dải Ngân hà của NASA
NASA đã sử dụng quá trình chuyển hóa dữ liệu thành âm thanh để đem tới cách nhận thức về vũ trụ theo một cách hoàn toàn mới, đó là hé “âm thanh” của Dải Ngân hà.

Bất chấp “Bão Facebook" - quét tài khoản, không cho chạy quảng cáo, doanh nghiệp này vẫn có thể đạt 1000 đơn đặt hàng/ngày nhờ 3 việc sau

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Bất chấp “Bão Facebook" - quét tài khoản, không cho chạy quảng cáo, doanh nghiệp này vẫn có thể đạt 1000 đơn đặt hàng/ngày nhờ 3 việc sau
"Bão Facebook" đang là từ khoá hot trong thời gian gần đây trong cộng đồng thương mại điện tử và những doanh nghiệp nào có Facebook là kênh quảng cáo, khi bỗng dưng một ngày nhận được thông báo "tài khoản quảng cáo bị vô hiệu hoá", dù không vi phạm hoặc nhận được bất kỳ cảnh báo nào.

Điều gì sẽ xảy ra nếu hai khối rác không gian va chạm vào nhau?

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Điều gì sẽ xảy ra nếu hai khối rác không gian va chạm vào nhau?
Hiệu ứng Domino có thể tạo ra lớp mảnh vỡ không thể xuyên thủng, giam giữ chúng ta trên Trái đất vĩnh viễn.

10 sai lầm hay mắc phải trong việc dọn dẹp nhà cửa

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
10 sai lầm hay mắc phải trong việc dọn dẹp nhà cửa
Trong quá trình dọn dẹp và chăm sóc nhà cửa, chúng ta thường mắc phải những sai lầm không chỉ gây hại cho những đồ vật xung quanh mà còn cho chính bản thân chúng ta.

Phân tích đá Mặt Trăng cho thấy nhà chị Hằng từng phát ra từ trường, và nhờ nó sự sống trên Trái Đất mới xuất hiện

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Phân tích đá Mặt Trăng cho thấy nhà chị Hằng từng phát ra từ trường, và nhờ nó sự sống trên Trái Đất mới xuất hiện
Lấy được mẫu đá từ hai cực của Mặt Trăng, ta sẽ biết rõ khẳng định này là đúng hay sai.

Sử dụng năng lượng Mặt Trời, thiết bị này lấy được nước từ không khí khô hanh như sa mạc

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Sử dụng năng lượng Mặt Trời, thiết bị này lấy được nước từ không khí khô hanh như sa mạc
Toàn bộ hệ thống chỉ nặng 7kg.

Bay liên tục 13.000 km không cần nghỉ, loài chim 'máy bay phản lực' lập kỷ lục vô tiền khoáng hậu

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Bay liên tục 13.000 km không cần nghỉ, loài chim máy bay phản lực lập kỷ lục vô tiền khoáng hậu
Bay hơn 12.000km từ Alaska đến New Zealand trong 11 ngày không ngừng nghỉ, một con chim choắt mỏ thẳng đuôi vằn xác lập một kỷ lục vô tiền khoáng hậu trong thế giới động vật.

Đột phá: lần đầu tiên khoa học đạt được siêu dẫn ở nhiệt độ phòng

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Đột phá: lần đầu tiên khoa học đạt được siêu dẫn ở nhiệt độ phòng
"Trạng thái siêu dẫn" vẫn là mục tiêu của khoa học vật chất suốt nhiều thập kỷ nay, và chúng ta đã đi được nửa chặng đường với đột phá mới.

Não sôi lên, hộp sọ nổ tung, cơ bắp bốc hơi và mô bị thủy tinh hóa, khoảnh khắc bị núi lửa hủy diệt còn kinh hoàng hơn địa ngục

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Não sôi lên, hộp sọ nổ tung, cơ bắp bốc hơi và mô bị thủy tinh hóa, khoảnh khắc bị núi lửa hủy diệt còn kinh hoàng hơn địa ngục
Núi lửa là một vết đứt gãy trên lớp vỏ của một hành tinh, như là Trái Đất cho phép dung nham, tro núi lửa, và khí thoát ra từ một lò magma ở dưới bề mặt.

Khoa học tìm ra giới hạn trên của tốc độ âm thanh: 36 km/s

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Khoa học tìm ra giới hạn trên của tốc độ âm thanh: 36 km/s
Trên lý thuyết, âm thanh truyền qua vật liệu hydro kim loại (mới chỉ tồn tại trên lý thuyết) sẽ có tốc độ cao nhất, gần với mốc 36 km/s.

4 lý do khiến TMĐT ngày càng thu hút tín đồ công nghệ

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
4 lý do khiến TMĐT ngày càng thu hút tín đồ công nghệ
Với hàng loạt ưu đãi độc quyền hấp dẫn, cam kết xuất xứ và chính sách hậu mãi “sang xịn”, sự bùng nổ đơn hàng công nghệ trong những Lễ Hội mua sắm đã và đang chứng tỏ vị thế của hệ thống gian hàng chính hãng trên TMĐT trong lòng fan công nghệ.

Nếu không ngửi được 2 mùi này thì nhiều khả năng bạn đã mắc phải COVID-19

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Nếu không ngửi được 2 mùi này thì nhiều khả năng bạn đã mắc phải COVID-19
Mất khứu giác và vị giác là một trong những triệu chứng do coronavirus được báo cáo phổ biến nhất, và cũng là một trong những dấu hiệu rõ ràng nhất về sự hiện diện của virus SARS-CoV-2.

Đây là lý do tại sao ta nên xây cơ sở hạ tầng internet lượng tử trên quỹ đạo

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Đây là lý do tại sao ta nên xây cơ sở hạ tầng internet lượng tử trên quỹ đạo
Nghiên cứu mới chỉ ra rằng với một dàn 400 vệ tinh lượng tử, ta sẽ "dễ dàng" có được internet lượng tử toàn cầu.

6 dấu hiệu cho thấy nhà bạn có vấn đề về điện, cần khắc phục 'càng sớm càng tốt'

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
6 dấu hiệu cho thấy nhà bạn có vấn đề về điện, cần khắc phục càng sớm càng tốt
Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng hầu hết các ngôi nhà không tuân theo các biện pháp an toàn được khuyến nghị để ngăn ngừa điện giật và hỏa hoạn, tuy nhiên một số dấu hiệu dễ nhận thấy có thể giúp tìm ra vấn đề trước khi mọi thứ vượt khỏi tầm tay.

Mổ xẻ trạm gốc 5G Huawei mới thấy công ty Trung Quốc cần linh kiện Mỹ đến mức nào

tinybook tinybook 1 tháng 2 tuần
Mổ xẻ trạm gốc 5G Huawei mới thấy công ty Trung Quốc cần linh kiện Mỹ đến mức nào
Gần 30% giá trị trạm gốc 5G của Huawei thuộc về các linh kiện Mỹ, hầu hết trong số đó là các con chip tối quan trọng cho việc xử lý tín hiệu radio, điều khiển nguồn năng lượng cũng như chip nhớ.
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat