Đã tìm ra cách phát hiện sớm các trận động đất lớn bằng... sóng trọng lực

Đã tìm ra cách phát hiện sớm các trận động đất lớn bằng... sóng trọng lực
Theo: Steve Trần
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Một phương pháp mới giúp chúng ta đo lường cường độ của các trận động đất rất lớn chỉ trong vài phút.

Theo NDTV, các nhà khoa học vừa phát triển một phương pháp mới giúp chúng ta nhanh chóng ước tính được cường độ của các trận động đất rất lớn, từ 8,5 độ richter trở lên. Phương pháp này rất có ý nghĩa trong việc xác định động đất sớm.

Hiện nay, chúng ta biết được quy mô của các trận động đất nhờ sóng địa chấn. Một phân tích mới về trận động đất lớn nhất trong lịch sử nước Nhật là Tohoku hồi tháng 3/2011 đã giúp các nhà khoa học tìm ra một phương pháp đo địa chấn mới.

Theo đó, ngay sau khi động đất diễn ra, chúng ta có thể ghi nhận được độ nhiễu tức thời của hấp dẫn trước khi dò ra sóng địa chấn. Phương pháp mới này có thể dự báo chính xác các chấn động từ 9 độ richter trở lên chỉ trong vài phút. Đây quả là một thành tích cực kỳ ấn tượng so với thời gian 3 giờ theo phương pháp cũ mà cơ quan khí tượng Nhật Bản thực hiện để xác định được Tohaku mạnh đến 9,1 độ richter.

Đã tìm ra cách phát hiện sớm các trận động đất lớn bằng... sóng trọng lực - Ảnh 1.

Các nhà khoa học vừa công bố một phương pháp đo địa chấn mới sử dụng tín hiệu hấp dẫn trên trái đất

Ngay tại hiện trường thì sự dịch chuyển hấp dẫn rất khó phát hiện, vì vậy các nhà khoa học đã phải cố gắng để quan sát các tín hiệu hấp dẫn yếu ớt để biết được nguồn gốc của chúng.

Vì khá nhạy với cường độ của các trận động đất, các tín hiệu hấp dẫn hay sóng trọng lực này rất có ý nghĩa trong việc xác định sớm sự có mặt của một trận động đất lớn. Theo các nhà nghiên cứu, khi động đất diễn ra, sự cân bằng của các lực trên trái đất sẽ bị đảo lộn mạnh mẽ và sóng địa chấn bắt đầu lan tỏa. Sóng địa chấn di chuyển với tốc độ 3-10km sẽ làm nhiễu trường trọng lực của trái đất và nảy sinh một loại tín hiệu khác di chuyển với vận tốc ánh sáng (300 ngàn km/s).

Loại tín hiệu trên có thể được phát hiện bằng các máy đo địa chấn cách tâm chấn từ 1-2 ngàn km chỉ trong vòng 2 phút trước sóng địa chấn. Vận tốc cực nhanh của loại sóng mới hình thành giúp chúng ta có đủ thời gian ghi nhận nó trước khi nó bị sóng địa chấn chiếm chỗ.

Đã tìm ra cách phát hiện sớm các trận động đất lớn bằng... sóng trọng lực - Ảnh 2.

Trong trận động đất Tohaku năm 2011, các khoa học gia đã phát hiện loại sóng trọng lực mới dựa trên dữ liệu từ 10 máy đo địa chấn nằm cách tâm chấn từ 500-3.000 km.

Theo các nhà nghiên cứu, có 2 yếu tố tạo nên loại sóng trọng lực mới này. Yếu tố trực tiếp là thay đổi hấp dẫn tại địa điểm đặt máy đo địa chấn sẽ làm thay đổi vị thế cân bằng trong khối lượng của máy đo. Yếu tố gián tiếp là thay đổi hấp dẫn ở khắp nơi trên trái đất sẽ làm nhiễu sự cân bằng của các lực và sản sinh ra các sóng địa chấn mới. 2 yếu tố này cho thấy loại sóng trọng lực mới rất nhạy với các trận động đất lớn. Nhờ đó, chúng sẽ giúp chúng ta lượng hóa cường độ của các trận động đất lớn nhanh chóng hơn.

Đã tìm ra cách phát hiện sớm các trận động đất lớn bằng... sóng trọng lực - Ảnh 3.

(Ảnh: Geology Page)

Công trình này là của các nhà nghiên cứu đến từ các trường đại học Paris Diderot ở Pháp, học viện công nghệ California (Caltech) nổi tiếng ở Mỹ. Các kết quả đã được công bố trên tạp chí Science, theo sau một nghiên cứu riêng biệt khác được trình bày tại cuộc họp thường niên của Hội địa chất Mỹ. Tại buổi họp, có một giả thuyết cho rằng trong năm 2018, thế giới sẽ chứng kiến hàng loạt trận động đất do sự tự quay quanh mình của trái đất sẽ diễn ra với vận tốc chậm hơn một chút. Vì vậy, những phát minh mới trong phát hiện và phòng ngừa động đất như trên là rất có ý nghĩa.

Thách thức mới cho các nhà nghiên cứu là dò được sóng trọng lực trong các trận động đất có cường độ dưới 8,5 độ richter. Vì dưới ngưỡng này thì sóng trọng lực quá yếu so với sóng địa chấn nên việc nhận ra nó sẽ khó khăn hơn.

Trận động đất Tohaku

Trận động đất Tohaku xảy ra vào tháng 3/2011 được ghi nhận là trận động đất lớn nhất trong lịch sử nước Nhật. Đây chính là trận động đất gây ra thảm họa sóng thần khổng lồ giết chết hàng ngàn người và sụp đổ 3 lò phản ứng hạt nhân của nhà máy điện Fukushima Daiichi. Theo NDTV, tổng số người thiệt mạng vì Tohaku lên tới 12 ngàn người.

Các khái niệm vật lý trong bài

Trường trọng lực (gravity field) của hành tinh là môi trường mà hành tinh gây ra lực hấp dẫn xung quanh nó. Trường trọng lực là một trường hợp cụ thể của trường hấp dẫn, khái niệm chỉ môi trường mà một vật gây ra lực hấp dẫn xung quanh nó.

Đã tìm ra cách phát hiện sớm các trận động đất lớn bằng... sóng trọng lực - Ảnh 4.

Sóng hấp dẫn (gravitational wave): Loại sóng hình thành từ các dao động làm bẻ cong không-thời gian trong vũ trụ, ví dụ như sự hợp nhất giữa hai lỗ đen là sự tương tác giữa các vật thể có khối lượng khổng lồ. Sóng hấp dẫn xuất phát từ thuyết tương đối rộng của Einstein và đã được các nhà khoa học xác nhận nhờ đài quan sát giao thoa kế LIGO những năm gần đây.

Đã tìm ra cách phát hiện sớm các trận động đất lớn bằng... sóng trọng lực - Ảnh 5.

Sóng trọng lực (gravity wave): Là một trường hợp của sóng hấp dẫn ở một hành tinh, các dao động làm thay đổi môi trường ở đó. Các sóng trọng lực mà chúng ta có thể thấy bằng mắt thường là sóng trên biển, hồ, thủy triều, sóng thần, gió thổi trên một ngọn núi, sóng trên các đám mây... được tạo ra khi khí quyển hoặc mặt hồ, mặt biển bị xáo trộn.

NVIDIA phát triển thành công AI tạo ra được thế giới ảo, bằng cách cho nó xem video về thế giới thực

tinybook tinybook 1 tuần 1 ngày
NVIDIA phát triển thành công AI tạo ra được thế giới ảo, bằng cách cho nó xem video về thế giới thực
Ngoài tạo ra thế giới ảo, AI của NVIDIA còn tạo được cảm xúc khuôn mặt con người.

Đây là điều sẽ xảy ra nếu một chiếc máy bay bất ngờ nâng bánh lên khi đã bắt đầu tiếp đất

tinybook tinybook 1 tuần 1 ngày
Đây là điều sẽ xảy ra nếu một chiếc máy bay bất ngờ nâng bánh lên khi đã bắt đầu tiếp đất
Năm ngoái, một sự kiện xảy ra ở Saarbrucken (Đức) đã giúp trả lời một câu hỏi liên quan việc lái máy bay: điều gì sẽ xảy ra nếu máy bay rút bánh xe tiếp đất của nó vào khoang khi chuẩn bị đậu trên mặt đất?

[Vietsub] Tại sao NASA lại đưa InSight - một cái máy khoan trị giá 850 triệu USD lên Sao Hỏa?

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
[Vietsub] Tại sao NASA lại đưa InSight - một cái máy khoan trị giá 850 triệu USD lên Sao Hỏa?
NASA tuyên bố ta càng biết nhiều về Hệ Mặt Trời, hành trình tìm kiếm các hành tinh khác, các dấu hiệu sự sống trong Vũ trụ sẽ càng hiệu quả hơn.

"Transistor thoát khí" có thể kéo dài định luật Moore thêm 20 năm nữa, hiệu quả hơn 10.000 lần chất bán dẫn hiện tại

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
"Transistor thoát khí" có thể kéo dài định luật Moore thêm 20 năm nữa, hiệu quả hơn 10.000 lần chất bán dẫn hiện tại
Ta vẫn đi tìm kiếm làn gió mới thổi vào định luật Moore, và các nhà khoa học tại Đại học RMIT Úc nghĩ rằng họ vừa thành công.

Giới khoa học ngỡ ngàng trước vật thể sáng bóng bí ẩn trên sao Hỏa

tinybook tinybook 1 tuần 3 ngày
Giới khoa học ngỡ ngàng trước vật thể sáng bóng bí ẩn trên sao Hỏa
Robot thám hiểm Curiosity của NASA đang điều tra một vật thể nghi ngờ là thiên thạch, có tên gọi chính thức là "Little Colonsay".

Công nghệ sạc nhanh có những loại nào? Sạc nhanh thế có an toàn không?

tinybook tinybook 1 tuần 3 ngày
Công nghệ sạc nhanh có những loại nào? Sạc nhanh thế có an toàn không?
Tốc độ sạc không phải điều quan trọng duy nhất, yếu tố an toàn của sạc nhanh cũng là điều người dùng luôn quan tâm.

Hiệu ứng Baader Meinhof – khi bạn vừa biết về một thứ gì đó thì thấy nó xuất hiện khắp mọi nơi

tinybook tinybook 1 tuần 3 ngày
Hiệu ứng Baader Meinhof – khi bạn vừa biết về một thứ gì đó thì thấy nó xuất hiện khắp mọi nơi
Tại sao lại thế nhỉ? Câu trả lời nay đã có rồi: là một hiệu ứng tâm lý thôi.

Đang ngủ cũng chốt đủ khách với 5 mẹo tăng tương tác website thông minh

tinybook tinybook 1 tuần 3 ngày
Đang ngủ cũng chốt đủ khách với 5 mẹo tăng tương tác website thông minh
Một trong những vấn đề nan giải mà các website phải đối mặt là làm cách nào giao tiếp với khách hàng và chốt đơn hàng trên website của mình.

Vụ kiện huyền thoại năm 2014: khi Instagram bị troll đến cùng cực mà không thể làm gì

tinybook tinybook 1 tuần 3 ngày
Vụ kiện huyền thoại năm 2014: khi Instagram bị troll đến cùng cực mà không thể làm gì
Cô vịt Slütsof xinh đẹp ngụ tại xứ Stagram trở thành trung tâm chú ý của một vụ kiện tụng.

Kỳ công và tỉ mỉ, đây là cách người Nhật tạo ra loại giấy mỏng nhất thế giới

tinybook tinybook 1 tuần 3 ngày
Kỳ công và tỉ mỉ, đây là cách người Nhật tạo ra loại giấy mỏng nhất thế giới
Ở Nhật Bản có một công ty đang sản xuất loại giấy mỏng nhất thế giới với độ dày chỉ 0,02mm, tương đương làn da của con người. Ưu điểm của loại giấy này là mịn, nhẹ nhưng lại có độ bền khá ấn tượng.

Cơ thể ai cũng có loại mỡ lạ giúp giảm béo cực nhanh, nhưng kích hoạt được nó không lại là chuyện khác

tinybook tinybook 1 tuần 3 ngày
Cơ thể ai cũng có loại mỡ lạ giúp giảm béo cực nhanh, nhưng kích hoạt được nó không lại là chuyện khác
Loại mỡ này có thể là câu trả lời để giải quyết "đại dịch béo phì" đang lan tỏa khắp thế giới hiện nay.

9 loài vật hiếm cực độ có khả năng tuyệt chủng trước cả khi bạn biết đến chúng

tinybook tinybook 1 tuần 4 ngày
9 loài vật hiếm cực độ có khả năng tuyệt chủng trước cả khi bạn biết đến chúng
Những sinh vật này đều được đánh giá là hàng hiếm của tự nhiên, và một số thậm chí đã biến mất trước cả khi chúng ta được biết đến chúng.

Đe dọa ngôi vị thống trị ngành sản xuất chip của Intel là một công ty Đài Loan bạn chưa từng nghe tới

tinybook tinybook 1 tuần 4 ngày
Đe dọa ngôi vị thống trị ngành sản xuất chip của Intel là một công ty Đài Loan bạn chưa từng nghe tới
Không chỉ chuyển sang sản xuất các chip 7nm sớm hơn Intel, năng lực sản xuất của TSMC còn thu hút ngày càng nhiều khách hàng tìm đến để đặt hàng những con chip mà họ thiết kế.

[Vietsub] Hộp số tự động của ô tô được sản xuất như thế nào?

tinybook tinybook 1 tuần 4 ngày
[Vietsub] Hộp số tự động của ô tô được sản xuất như thế nào?
Với hộp số tự động, người điều khiển ô tô sẽ không phải thay đổi số bằng tay. Hôm nay, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về quá trình sản xuất hộp số tự động nhé.

Xuất hiện một tín hiệu lạ dài suốt 20 phút ngoài biển, các nhà khoa học chưa từng gặp thứ gì như thế

tinybook tinybook 1 tuần 4 ngày
Xuất hiện một tín hiệu lạ dài suốt 20 phút ngoài biển, các nhà khoa học chưa từng gặp thứ gì như thế
Các tín hiệu chia thành quãng 17 giây, dài tổng cộng 20 phút.

Thiết bị truyền tín hiệu não cho phép bệnh nhân liệt lướt Internet bằng suy nghĩ, thậm chí chơi được cả piano ảo

tinybook tinybook 1 tuần 4 ngày
Thiết bị truyền tín hiệu não cho phép bệnh nhân liệt lướt Internet bằng suy nghĩ, thậm chí chơi được cả piano ảo
Nghiên cứu này sử dụng bộ cấy ghép được kết nối với bộ não của họ, cho phép các đối tượng di chuyển con trỏ mà không sử dụng gì ngoài suy nghĩ của đối tượng.

Bọn dê thích những ai tươi cười thân thiện với chúng

tinybook tinybook 1 tuần 4 ngày
Bọn dê thích những ai tươi cười thân thiện với chúng
Dê là loài vật khôn ngoan hơn ta tưởng.

[Vietsub] Có gì trong ba lô nặng 40 kg của một người lính nhảy dù Ba Lan?

tinybook tinybook 1 tuần 5 ngày
[Vietsub] Có gì trong ba lô nặng 40 kg của một người lính nhảy dù Ba Lan?
Thật bất ngờ khi biết có tới 21 món vật phẩm nằm trong chiếc ba lô dã chiến, và tổng khối lượng của chúng là khoảng 40 kg (88 lbs).

Phát hiện ra loài ong bắp cày đáng sợ: "xác sống hóa" hoàn toàn một con nhện và biến nó thành thức ăn cho ấu trùng

tinybook tinybook 1 tuần 5 ngày
Phát hiện ra loài ong bắp cày đáng sợ: "xác sống hóa" hoàn toàn một con nhện và biến nó thành thức ăn cho ấu trùng
Ẩn sâu trong rừng rậm Ecuador, người ta phát hiện ra một loài ong bắp cày đáng kinh sợ.

Trong tương lai, Trái Đất sẽ chỉ có một Đại Lục địa duy nhất. Đây là 4 khả năng có thể xảy ra

tinybook tinybook 1 tuần 5 ngày
Trong tương lai, Trái Đất sẽ chỉ có một Đại Lục địa duy nhất. Đây là 4 khả năng có thể xảy ra
Hàng trăm triệu năm trước, sinh vật đã sống trên Đại Lục địa có tên Pangea.

Công ty Boring Company của Elon Musk phải hủy bỏ kế hoạch xây đường hầm giao thông dưới lòng thành phố Los Angeles

tinybook tinybook 2 tuần 1 giờ
Công ty Boring Company của Elon Musk phải hủy bỏ kế hoạch xây đường hầm giao thông dưới lòng thành phố Los Angeles
Kế hoạch thử nghiệm đường hầm của Boring Company sẽ bị kéo dài thêm một thời gian nữa.

Các nhà khoa học tạo ra được "vân tay vạn năng", có khả năng mở khóa bảo mật của smartphone hiện tại

tinybook tinybook 2 tuần 14 giờ
Các nhà khoa học tạo ra được "vân tay vạn năng", có khả năng mở khóa bảo mật của smartphone hiện tại
Nhờ có sức mạnh machine learning, các nhà nghiên cứu tạo ra một vân tay vạn năng.

Google cung cấp công cụ cho phép các nhà phát triển code ứng dụng đồng thời trên mọi nền tảng, kể cả iOS

tinybook tinybook 1 tuần 19 giờ
Google cung cấp công cụ cho phép các nhà phát triển code ứng dụng đồng thời trên mọi nền tảng, kể cả iOS
Không chỉ muốn tạo ra một hệ điều hành mới, Google còn tham vọng hơn khi giới thiệu một công cụ cho phép các nhà phát triển tạo ra ứng dụng đồng thời cho mọi nền tảng, kể cả iOS.

Lý do thực sự khiến Apple và Google muốn chúng ta sử dụng điện thoại ít hơn

tinybook tinybook 1 tuần 3 ngày
Lý do thực sự khiến Apple và Google muốn chúng ta sử dụng điện thoại ít hơn
Điều gì tốt cho khách hàng thì cũng tốt cho lợi ích cuối cùng của chính họ. Apple và Google không muốn bạn nghiện công nghệ.

Microsoft điều chỉnh kế hoạch: laptop Surface AMD và tablet Andromeda sẽ sớm ra mắt

tinybook tinybook 1 tuần 5 ngày
Microsoft điều chỉnh kế hoạch: laptop Surface AMD và tablet Andromeda sẽ sớm ra mắt
Với list sản phẩm vừa rò rỉ, Microsoft hứa hẹn sẽ quay lại mạnh mẽ hơn trong năm 2019.

Người dùng “lãnh đủ” nếu Tổng thống Trump muốn sản xuất iPhone tại Mỹ

tinybook tinybook 1 tuần 6 ngày
Người dùng “lãnh đủ” nếu Tổng thống Trump muốn sản xuất iPhone tại Mỹ
Tổng thống Mỹ Donald Trump đang cân nhắc áp thuế mới lên Trung Quốc, điều đó có thể khiến iPhone đắt hơn nhiều cho người dùng.

Huawei chuẩn bị ra mắt điện thoại trang bị camera chụp ảnh 3D, mua lại cảm biến từ Sony

tinybook tinybook 1 tuần 22 giờ
Huawei chuẩn bị ra mắt điện thoại trang bị camera chụp ảnh 3D, mua lại cảm biến từ Sony
Với công nghệ camera mới của Sony, điện thoại mới của Huawei có khả năng tạo ra các mô hình 3D theo thời gian thực và chia sẻ với người khác.

DxOMark sẽ thay đổi cách đánh giá camera smartphone từ năm sau

tinybook tinybook 1 tuần 22 giờ
DxOMark sẽ thay đổi cách đánh giá camera smartphone từ năm sau
Sự phát triển của công nghệ camera trên smartphone buộc DxOMark phải bổ sung thêm các tiêu chí đánh giá mới.

Foxconn chuẩn bị mở nhà máy sản xuất iPhone tại Việt Nam?

tinybook tinybook 1 tuần 1 ngày
Foxconn chuẩn bị mở nhà máy sản xuất iPhone tại Việt Nam?
Đây là phương án mà đối tác lớn nhất của Apple đang xem xét nhằm tránh những thiệt hại do chiến tranh thương mại Mỹ - Trung.

Qualcomm trình làng cảm biến vân tay siêu âm 3D dưới màn hình đầu tiên trên thế giới, đặt vào chỗ nào cũng nhận

tinybook tinybook 1 tuần 1 ngày
Qualcomm trình làng cảm biến vân tay siêu âm 3D dưới màn hình đầu tiên trên thế giới, đặt vào chỗ nào cũng nhận
Công nghệ này của Qualcomm hứa hẹn là một bước nhảy vọt về độ chính xác và tiện dụng so với cảm biến vân tay quang học trong màn hình.
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat