Con người tiến hóa từ vượn? Những quan điểm sinh học sai lầm mà nhiều người vẫn 'tin sái cổ'

Con người tiến hóa từ vượn? Những quan điểm sinh học sai lầm mà nhiều người vẫn
Theo: Bảo Nam Theo Trí Thức Trẻ
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Con người tiến hóa từ vượn, mèo và chó bị mù màu, đà điểu cắm đầu xuống đất khi sợ... là các quan điểm sinh học sai lầm mà nhiều người đã được tiếp cận trong suốt nhiều năm qua.

1. Loài người tiến hóa từ vượn

Con người tiến hóa từ vượn? Những quan điểm sinh học sai lầm mà nhiều người vẫn tin sái cổ - Ảnh 1.

Ý tưởng rằng con người tiến hóa từ vượn đến từ một quan niệm sai lầm rất phổ biến về sự tiến hóa. Trên thực tế, người tạo ra thuyết tiến hóa là Darwin không bao giờ tuyên bố rằng con người chúng ta đã tiến hóa từ loài vượn hiện đại. Thay vào đó, ông lập luận rằng do sự tương đồng lớn mà chúng ta cùng với khỉ và vượn, tất cả phải có một tổ tiên chung cách đây hàng triệu năm.

2. Con người đứng đầu chuỗi thức ăn

Con người tiến hóa từ vượn? Những quan điểm sinh học sai lầm mà nhiều người vẫn tin sái cổ - Ảnh 2.

Một nhóm các nhà nghiên cứu người Pháp đã tìm cách tính toán và sắp xếp chính xác vị trí nơi con người được xếp hạng trong mạng lưới thức ăn nguyên mẫu. Dựa trên hành vi ăn uống của con người, chúng ta trên thực tế không xếp hạng cao hơn cá cơm hoặc lợn. Và chuỗi thức ăn không phải là dạng tháp. Con người, một loài ăn hỗn hợp cả thực vật lẫn thịt, chắc chắn không thể đứng đầu.

3. Mèo và chó bị mù màu

Con người tiến hóa từ vượn? Những quan điểm sinh học sai lầm mà nhiều người vẫn tin sái cổ - Ảnh 3.

Có một truyền thuyết dai dẳng nói rằng mèo và chó chỉ có thể nhìn thấy màu đen và trắng. Trên thực tế nó xuất hiện sau một thí nghiệm vào năm 1915, khi các nhà nghiên cứu thất bại trong việc dạy mèo phân biệt giấy màu và tờ giấy có màu xám. Các thí nghiệm sau đó cho thấy mèo có thể nhìn thấy màu sắc nhưng không nhìn thấy màu đỏ hoặc nhìn thấy nó kém rõ hơn con người. Chó cũng tương tự, chỉ bị mù màu một phần và không phân biệt được màu đỏ và màu cam chứ nó không có vấn đề với các màu khác.

4. Con người chỉ có 5 giác quan

Con người tiến hóa từ vượn? Những quan điểm sinh học sai lầm mà nhiều người vẫn tin sái cổ - Ảnh 4.

Nguyên tắc về 5 giác quan cơ bản được bắt nguồn từ Aristotle. Tuy nhiên, mặc dù có nguồn gốc cao quý, đây chỉ là một sai lầm. Nếu giác quan là một cách mà bộ não có thể nhận biết để có được thông tin về thế giới bên ngoài, thì hơn 5 loại có thể được đặt tên. Đói, khát và đau là các giác quan cho chung ta biết thông tin về trạng thái cơ thể. Ngoài ra, chúng ta cũng sở hữu các thụ thể về áp suất cơ và nhạy cảm với nhiệt độ. Danh sách này có thể được nối dài tùy thuộc vào định nghĩa hay ý nghĩa mà chúng ta đang sử dụng.

5. Bản đồ cảm nhận vị của lưỡi

Con người tiến hóa từ vượn? Những quan điểm sinh học sai lầm mà nhiều người vẫn tin sái cổ - Ảnh 5.

Một sơ đồ phổ biến chia lưỡi thành 4 khu vực: ngọt, chua, mặn và đắng với một giả định rằng vị giác nằm ở những khu vực này xác định các vị cụ thể? Bạn nên quên nó đi vì trong thực tế, các vị cơ bản đều có thể được xác định bởi mỗi vùng của lưỡi. Ý tưởng về bản đồ vị của lưỡi có từ năm 1901 và đã được chứng minh là sai nhiều lần kể từ đó.

6. Đường hay đồ ngọt gây tăng động với trẻ em

Con người tiến hóa từ vượn? Những quan điểm sinh học sai lầm mà nhiều người vẫn tin sái cổ - Ảnh 6.

Nhiều bậc cha mẹ tin rằng có mối liên hệ giữa sự hiếu động của con cái họ và chế độ ăn uống của chúng, nhưng thực tế, phần lớn các nghiên cứu đã không tìm thấy mối liên hệ giữa tiêu thụ đường và hành vi của trẻ. Hơn nữa, một số nghiên cứu cho thấy rằng khi cha mẹ không nhìn ra liệu đứa trẻ có được cung cấp đồ ngọt, tất cả các tác động cảm nhận về đường đối với hành vi đều biến mất.

7. Chuột Lemming thích tự sát hàng loạt

Con người tiến hóa từ vượn? Những quan điểm sinh học sai lầm mà nhiều người vẫn tin sái cổ - Ảnh 7.

Một trong những tin đồn phổ biến nhất về những con vật lem luốc này là chúng thích tự sát hàng loạt bằng cách nhảy ra khỏi vách đá. Trên thực tế, tin đồn này đã được phát triển từ bộ phim White Wilderness ra mắt năm 1958 của Disney, nơi họ dàn dựng cảnh những con chuột Lemming đùn đẩy nhau nhảy xuống vách đá. Trong thực tế, việc cả đàn chuột nhảy ra khỏi nơi cao hoặc bơi quãng đường xa chỉ là hành vi di cư bình thường để tìm một nơi ở mới.

8. Đà điểu ẩn náu bằng cách cắm đầu xuống cát

Con người tiến hóa từ vượn? Những quan điểm sinh học sai lầm mà nhiều người vẫn tin sái cổ - Ảnh 8.

Trên thực tế, khi đà điểu cảm thấy nguy hiểm, chúng sẽ cố gắng chạy trốn khỏi nó. Nếu không thể chạy trốn, chúng sẽ ngã xuống đất hay đứng yên. Chúng chỉ gục đầu vào cát khi tìm cách nuốt sỏi và cát, một cách nhằm hỗ trợ việc tiêu hóa hoặc khi chúng cần đào hố trong quá trình làm tổ, hay đang cần xoay trứng.

9. Cá vàng không thể nhớ bất cứ điều gì lâu hơn 3 giây

Con người tiến hóa từ vượn? Những quan điểm sinh học sai lầm mà nhiều người vẫn tin sái cổ - Ảnh 9.

Ai đó có trí nhớ kém thường được so sánh với một con cá vàng, con vật được cho là chỉ lưu trữ thông tin trong 3 giây. Nhưng điều này có thực sự đúng? Một số thí nghiệm cho thấy cá vàng được huấn luyện để phản ứng với một số âm thanh nhất định có thể nhớ phản ứng này hàng tháng sau đó.

10. Con người không thể phát triển các tế bào não mới

Con người tiến hóa từ vượn? Những quan điểm sinh học sai lầm mà nhiều người vẫn tin sái cổ - Ảnh 10.

Đây là một quan niệm sai lầm phổ biến, khi cho rằng khi các tế bào não chết đi, sẽ không có tế bào não mới xuất hiện. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh rằng bộ não của chúng ta vẫn tiếp tục tạo ra các tế bào mới theo thời gian. Quá trình này được gọi với tên khoa học là Neurogenesis.

11. Máu bị khử oxy có màu xanh

Con người tiến hóa từ vượn? Những quan điểm sinh học sai lầm mà nhiều người vẫn tin sái cổ - Ảnh 11.

Một quan niệm sai lầm về máu khử oxy sẽ có màu xanh, giống như các hình minh họa trong sách sinh học. Trên thực tế máu người luôn có màu đỏ do sở hữu một số lượng lớn các tế bào hồng cầu. Đúng là tĩnh mạch của chúng ta trông có màu xanh, nhưng nó chỉ xảy ra do cách các bước sóng ánh sáng được phản chiếu từ da: ánh sáng đỏ được hấp thụ và ánh sáng xanh bị phản xạ.

12. Lạc đà trữ nước trong bướu của chúng

Con người tiến hóa từ vượn? Những quan điểm sinh học sai lầm mà nhiều người vẫn tin sái cổ - Ảnh 12.

Đúng là lạc đà có thể sống sót vài ngày mà không cần nước, nhưng không phải do trữ lượng nước mà chúng có trong bướu, như mọi người thường nghĩ. Bướu lạc đà được sử dụng để lưu trữ mô mỡ, không phải nước. Mô này cung cấp cho lạc đà năng lượng sinh hoạt trong vài ngày, vì thức ăn rất khan hiếm trên sa mạc. Và nơi giữ nước trong cơ thể của một con lạc đà lại là thận và ruột của nó.

Tham khảo brightside

Cảnh tượng bồn chứa nhiên liệu của một quả tên lửa bị thổi tung trông như thế nào?

tinybook tinybook 2 tuần 4 ngày
Cảnh tượng bồn chứa nhiên liệu của một quả tên lửa bị thổi tung trông như thế nào?
NASA đang trở nên khá giỏi trong việc làm nổ tung hệ thống tên lửa thế hệ tiếp theo của mình.

Điều hòa không khí ban đầu không được tạo ra để dành cho con người, đây mới là 'chủ nhân thực sự' của nó

tinybook tinybook 2 tuần 4 ngày
Điều hòa không khí ban đầu không được tạo ra để dành cho con người, đây mới là chủ nhân thực sự của nó
Hóa ra thiết bị điện tử gia dụng này có nguồn gốc từ năm 1902.

Vắc-xin Covid-19 “made in Vietnam” vượt tiến độ dự kiến, nhiều khả năng sẽ sẵn sàng trong vòng một năm tới

tinybook tinybook 2 tuần 4 ngày
Vắc-xin Covid-19 “made in Vietnam” vượt tiến độ dự kiến, nhiều khả năng sẽ sẵn sàng trong vòng một năm tới
Với quy trình nghiên cứu thần tốc và nguồn tài trợ lớn từ VinIF thuộc tập đoàn Vingroup, dự án vắc-xin “made in Vietnam” phòng virus SARS-CoV-2 được các nhà khoa học của Công ty Vabiotech triển khai đang có triển vọng “về đích” sớm. Dự án càng có ý nghĩa khi thế giới đang đối mặt với nguy cơ của làn sóng Covid-19 thứ 2.

Thử khám phá hố tử thần sâu hun hút xuất hiện giữa khu phố, ai ngờ phát hiện ra cả hệ thống hầm mỏ bí ẩn nằm ngay bên dưới

tinybook tinybook 2 tuần 5 ngày
Thử khám phá hố tử thần sâu hun hút xuất hiện giữa khu phố, ai ngờ phát hiện ra cả hệ thống hầm mỏ bí ẩn nằm ngay bên dưới
Nằm ngay bên dưới khu phố Hideaway Hills thị trấn Blackhawk là cả một hệ thống hầm mỏ chằng chịt mà cư dân thị trấn này không hề hay biết!

Các nghiên cứu phát hiện ra rằng những con thằn lằn cổ rắn thời tiền sử có khả năng lặn tương tự với cá nhà táng hiện đại

tinybook tinybook 2 tuần 6 ngày
Các nghiên cứu phát hiện ra rằng những con thằn lằn cổ rắn thời tiền sử có khả năng lặn tương tự với cá nhà táng hiện đại
Thằn lằn cổ rắn là một chi bò sát biển lớn đã tuyệt chủng thuộc bộ Plesiosauria. Mẫu vật đầu tiên được phát hiện bởi Mary Anning trong khoảng hai năm 1820-1821 nhưng bị thiếu mất hộp sọ.

[Việt Sub] Điều gì sẽ xảy ra với Trái Đất nếu sao chổi "tử thần" Halley lao thẳng vào Mặt Trăng?

tinybook tinybook 2 tuần 6 ngày
[Việt Sub] Điều gì sẽ xảy ra với Trái Đất nếu sao chổi "tử thần" Halley lao thẳng vào Mặt Trăng?
Điều gì sẽ xảy ra nếu sao chổi Halley lao thẳng vào Mặt Trăng trong lần 'ghé thăm' vào năm 2061? Để trả lời cho câu hỏi đậm chất 'giả tưởng' này, kênh youtube về khoa học nổi tiếng What If đã thực hiện một video giải thích những tác động có thể xảy đến với Trái Đất khi sao chổi Halley va chạm trực tiếp với Mặt Trăng

10 bí ẩn khoa học chưa có lời giải thích

tinybook tinybook 2 tuần 6 ngày
10 bí ẩn khoa học chưa có lời giải thích
Lịch sử thế giới đầy những bí ẩn đáng ngạc nhiên và có thể không ai trong chúng ta sẽ sống đủ lâu để thấy tất cả chúng được giải quyết.

Có gì đặc biệt trong chiếc tủ lạnh sở hữu công nghệ ánh sáng vi chất?

tinybook tinybook 2 tuần 6 ngày
Có gì đặc biệt trong chiếc tủ lạnh sở hữu công nghệ ánh sáng vi chất?
Xu hướng ăn uống lành mạnh, tăng cường thực phẩm giàu vitamin và khoáng chất như rau xanh, trái cây… ngày càng trở nên phổ biến. Vì thế, một chiếc tủ lạnh tốt để lưu giữ rau củ tươi ngon là ưu tiên của nhiều gia đình Việt hiện nay.

Phát hiện cấu trúc tiền sử khổng lồ nằm ngay gần Stongehenge, tạo nên bởi các hố sâu 5 mét xếp thành hình tròn lớn

tinybook tinybook 3 tuần 6 giờ
Phát hiện cấu trúc tiền sử khổng lồ nằm ngay gần Stongehenge, tạo nên bởi các hố sâu 5 mét xếp thành hình tròn lớn
Các nhà khảo cổ phát hiện ra cấu trúc lớn nhất nước Anh này mà không cần tới cuốc xẻng hay máy xúc.

Nhìn số má thành nét vẽ loằng ngoằng: Bệnh não kỳ lạ giúp khoa học hiểu hơn về cách não bộ tiếp nhận thông tin

tinybook tinybook 3 tuần 7 giờ
Nhìn số má thành nét vẽ loằng ngoằng: Bệnh não kỳ lạ giúp khoa học hiểu hơn về cách não bộ tiếp nhận thông tin
Sau khoảng thời gian dài nghiên cứu, các nhà khoa học tạo ra một bảng chữ số riêng cho phép người bệnh làm việc bình thường.

Công nghệ AI của Trung Quốc 'hô biến' tranh phác họa nguệch ngoạc thành thành ảnh chân dung sống động đến không ngờ

tinybook tinybook 3 tuần 10 giờ
Công nghệ AI của Trung Quốc hô biến tranh phác họa nguệch ngoạc thành thành ảnh chân dung sống động đến không ngờ
DeepFaceDrawing có thể biến các bản vẽ phác họa đơn giản thành gương mặt người có độ chân thực và sống động cực cao.

Siberia nóng tới 40 độ C, đang chờ các bên nghiên cứu xác nhận kỷ lục đáng lo ngại

tinybook tinybook 3 tuần 15 giờ
Siberia nóng tới 40 độ C, đang chờ các bên nghiên cứu xác nhận kỷ lục đáng lo ngại
Chưa rõ đây đã là đỉnh điểm đợt nóng chưa.

Đây là điều sẽ xảy ra với cơ thể con người nếu bị ném ra ngoài vũ trụ mà không có bộ đồ bảo hộ

tinybook tinybook 3 tuần 17 giờ
Đây là điều sẽ xảy ra với cơ thể con người nếu bị ném ra ngoài vũ trụ mà không có bộ đồ bảo hộ
Da thịt con người sẽ nổ tung hay máu sẽ ngay lập tức bốc hơi giống như cảnh miêu tả trong các bộ phim khoa học viễn tưởng?

Tại sao chỉ được xách 7kg hành lý, phi công không được để râu: Loạt bí ẩn khi đi máy bay khiến bạn ngã ngửa

tinybook tinybook 3 tuần 18 giờ
Tại sao chỉ được xách 7kg hành lý, phi công không được để râu: Loạt bí ẩn khi đi máy bay khiến bạn ngã ngửa
Qủa thật có nhiều điều mà chúng ta vẫn chưa khám phá hết khi nói đến ngành hàng không.

Những ví dụ cho thấy tiến hóa đôi khi cũng "hà tiện", tận dụng cùng một đặc điểm cho hai loài khác nhau

tinybook tinybook 3 tuần 1 ngày
Những ví dụ cho thấy tiến hóa đôi khi cũng "hà tiện", tận dụng cùng một đặc điểm cho hai loài khác nhau
Đủ tốt rồi thì sao cần phải thay đổi nữa?

[Việt sub] Điều gì sẽ xảy ra với Trái Đất nếu hiện tượng nhật thực toàn phần diễn ra hàng ngày?

tinybook tinybook 3 tuần 1 ngày
[Việt sub] Điều gì sẽ xảy ra với Trái Đất nếu hiện tượng nhật thực toàn phần diễn ra hàng ngày?
Để trả lời cho câu hỏi đậm chất 'giả tưởng' này, kênh youtube nổi tiếng What If mới đây đã đăng tải một video mới, giải thích những tác động có thể xảy đến với Trái Đất khi hiện tượng nhật thực toàn phần xảy ra hàng ngày.

Nhà thông minh trông như quả trứng, chứa gì bên trong mà rộng 6 mét vuông lại có giá tới 56.000 USD?

tinybook tinybook 3 tuần 1 ngày
Nhà thông minh trông như quả trứng, chứa gì bên trong mà rộng 6 mét vuông lại có giá tới 56.000 USD?
Sản phẩm có thiết kế tối giản và vận hành bằng năng lượng mặt trời, vừa có thể là văn phòng, phòng khách hoặc không gian mở rộng cho ngôi nhà của bạn.

Phương trình tìm sự sống mới chỉ ra có 36 nền văn minh trong Dải Ngân hà mà ta kết nối liên lạc được

tinybook tinybook 3 tuần 1 ngày
Phương trình tìm sự sống mới chỉ ra có 36 nền văn minh trong Dải Ngân hà mà ta kết nối liên lạc được
Trong hành trình chứng minh ta không cô đơn trong Vũ trụ, phương trình toán học mới ước tính nhân loại có 36 vị hàng xóm chưa nối liên lạc được.

Thứ "vứt đi" này lại chính là cội nguồn cảm hứng sáng tạo vô biên của đại danh họa Picasso, được ông quý đến nỗi không nỡ buông phút nào

tinybook tinybook 3 tuần 2 ngày
Thứ "vứt đi" này lại chính là cội nguồn cảm hứng sáng tạo vô biên của đại danh họa Picasso, được ông quý đến nỗi không nỡ buông phút nào
Pablo Picasso (1881-1973) là họa sĩ kiêm nhà điêu khắc người Tây Ban Nha. Ông nổi tiểng bậc thầy trường phái lập thể, tác giả của nhiều bức họa đáng giá chục triệu dollar.

Thành phố chuột: Thí nghiệm động vật ghê rợn nhất từng được thực hiện, sự diệt vong của bầy chuột gợi mở suy ngẫm về tương lai nhân loại

tinybook tinybook 3 tuần 2 ngày
Thành phố chuột: Thí nghiệm động vật ghê rợn nhất từng được thực hiện, sự diệt vong của bầy chuột gợi mở suy ngẫm về tương lai nhân loại
Số phận của đàn chuột trên có thể đại diện cho nhân loại không?

Hôm nay, người dân Hà Nội, Đà Nẵng và TP.HCM đừng quên theo dõi hiện tượng nhật thực hiếm gặp vào khung giờ sau đây

tinybook tinybook 3 tuần 2 ngày
Hôm nay, người dân Hà Nội, Đà Nẵng và TP.HCM đừng quên theo dõi hiện tượng nhật thực hiếm gặp vào khung giờ sau đây
Những người đam mê thiên văn học ở các tỉnh thành phía Bắc sẽ được quan sát được nhật thực một phần với tỉ lệ che phủ cực đại lớn hơn các tỉnh thành phía Nam.

Vô tình phát hiện ra loài cá mập mới trong khi phân loại hóa thạch Tyrannosaurus rex

tinybook tinybook 3 tuần 3 ngày
Vô tình phát hiện ra loài cá mập mới trong khi phân loại hóa thạch Tyrannosaurus rex
Mới đây các nhà cổ sinh vật học đã vô tình phát hiện ra một loài cá mập hoàn toàn mới trong quá trình phân loại hóa thạch của khủng long bạo chúa.

100 triệu năm trước Nam Cực từng tồn tại loài kì nhông có thân hình còn to lớn hơn cả một chiếc xe ô tô

tinybook tinybook 3 tuần 3 ngày
100 triệu năm trước Nam Cực từng tồn tại loài kì nhông có thân hình còn to lớn hơn cả một chiếc xe ô tô
Ngày nay, kỳ giông khổng lồ Trung Quốc được coi là loài kỳ giông lớn nhất thế giới cũng như loài lưỡng cư lớn nhất, dài đến 180 cm, nhưng trong quá khứ, tại Nam Cực còn tồn tại một loài kỳ nhông còn to lớn hơn chúng rất nhiều.

Phát hiện quả trứng lớn nhất thế giới, nghi là của 'quái vật biển' khổng lồ sống tại Nam Cực cách đây 66 triệu năm

tinybook tinybook 3 tuần 3 ngày
Phát hiện quả trứng lớn nhất thế giới, nghi là của quái vật biển khổng lồ sống tại Nam Cực cách đây 66 triệu năm
Các nhà khảo cổ học ở Đại học Texas phát hiện quả trứng đường kính 30 cm thuộc về một quái vật biển dài 6 m sống cách đây 66 triệu năm ở Nam Cực.

Elon Musk chuẩn bị xây bệ phóng tên lửa trên mặt nước, làm bàn đạp cho tàu Starship chở người xuyên lục địa, lên Mặt Trăng và đáp Sao Hỏa

tinybook tinybook 3 tuần 3 ngày
Elon Musk chuẩn bị xây bệ phóng tên lửa trên mặt nước, làm bàn đạp cho tàu Starship chở người xuyên lục địa, lên Mặt Trăng và đáp Sao Hỏa
Thêm thông tin về hệ thống tàu cực thanh Starship thay thế máy bay dân dụng.

Khám phá bí ẩn của loài linh cẩu thời tiền sử, chúng đã từng sinh sống cả ở Bắc Cực

tinybook tinybook 3 tuần 4 ngày
Khám phá bí ẩn của loài linh cẩu thời tiền sử, chúng đã từng sinh sống cả ở Bắc Cực
Ngày nay linh cẩu được xem là loài động vật đặc hữu của Châu Phi, nhưng trong quá khứ chúng đã từng phân bố rộng khắp và thậm chí chúng còn sinh sống ở cả Bắc Cực.

Những hành tinh đầy bụi bặm này có thể tồn tại sự sống, chỉ là chúng ta không thể thấy được mà thôi

tinybook tinybook 3 tuần 4 ngày
Những hành tinh đầy bụi bặm này có thể tồn tại sự sống, chỉ là chúng ta không thể thấy được mà thôi
Những thế giới đầy bụi như hành tinh sa mạc Arrakis trong tiểu thuyết Dune có lẽ khá phổ biến trong vũ trụ. Một vài trong số đó, vốn có một lượng lớn bụi trong khí quyển, nhiều khả năng là những nơi có thể tìm thấy sự sống.

Phát hiện ra phân tử hữu cơ có thể tạo nên sự sống ở khu vực trung tâm Dải Ngân hà

tinybook tinybook 3 tuần 4 ngày
Phát hiện ra phân tử hữu cơ có thể tạo nên sự sống ở khu vực trung tâm Dải Ngân hà
Ngoài kia còn những bí ẩn gì mà ta chưa biết nữa?

Giải mã các thủ thuật được dùng trong video quảng cáo

tinybook tinybook 3 tuần 4 ngày
Giải mã các thủ thuật được dùng trong video quảng cáo
Hầu hết những gì mọi người nhìn thấy trong các quảng cáo trên TV chỉ là sự dối trá.

Bất ngờ chưa, hơi nước có thể trở thành nguồn năng lượng tái tạo trong tương lai

tinybook tinybook 3 tuần 5 ngày
Bất ngờ chưa, hơi nước có thể trở thành nguồn năng lượng tái tạo trong tương lai
Theo các nhà nghiên cứu đến từ Đại học Tel Aviv, nguồn điện tạo ra từ sự tương tác giữa các phân tử nước và kim loại có thể sử dụng như một nguồn năng lượng tái tạo dồi dào và luôn sẵn có.
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat