Chuyên gia OECD: Trong tương lai, bạn không học để làm một công việc nào đó mà học để tạo ra công việc

Chuyên gia OECD: Trong tương lai, bạn không học để làm một công việc nào đó mà học để tạo ra công việc
Theo: Lan Anh
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Lao động phi chính thức trong quá khứ thường là những người có kỹ năng thấp, tuy nhiên lao động phi chính thức trong tương lai lại là những người có kỹ năng tốt. Trong nền kinh tế tự do, ranh giới giữa công việc và cuộc sống cá nhân trở nên mờ nhạt.

Nguồn lực con người cũng là một nhân tố quan trọng để một quốc gia phát triển bền vững. Thế kỷ 21 với cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang đặt ra nhiều thách thức cho lao động Việt Nam, nhất là khi nước ta có hơn 18 triệu lao động phi chính thức.

Trí thức trẻ đã có cuộc trao đổi với ông Andreas Schleicher, Giám đốc Ủy ban Giáo dục và Kỹ năng của OECD, về một số vấn đề liên quan đến việc làm và lao động của Việt Nam.

Ông Andreas Schleicher chịu trách nhiệm Chương trình Đánh giá Học sinh Quốc tế (PISA) của OECD từ năm 2002. Bên cạnh đó, ông cũng tham gia vào các hoạt động nghiên cứu giáo dục khác. Năm 2012, ông có bài phát biểu TED Talk với chủ đề "Sử dụng dữ liệu để cải tổ trường học" (Use data to build better schools).

Thưa ông, đâu là hành động cấp thiết mà Việt Nam cần làm trong năm 2018 để tiến tới phát triển kinh tế bền vững?

Mỗi người đều có quan điểm khác nhau về vấn đề này. Tuy nhiên, theo quan điểm cá nhân, tôi nghĩ rằng nâng cao kiến thức, kỹ năng và phẩm chất để mọi người không chỉ giỏi hơn trong việc học toán hay các môn khoa học mà họ còn phát triển được năng lực của bản thân. Trong tương lai, bạn không học để làm một công việc nào đó mà bạn học để tạo ra công việc.

Bạn phải có khả năng đóng góp vào sự phát triển của nền kinh tế, đó mới là tài năng thật sự. Nền kinh tế Việt Nam khá dễ tổn thương, nhiều ngành sản xuất mang lại thu nhập thấp đang giảm dần, bởi vì robot thay thế con người trong nhà xưởng. Tôi nghĩ Việt Nam cần chú ý hơn đến vấn đề này.

Việt Nam hiện có hơn 18 triệu lao động phi chính thức. Họ không có một công việc ổn định, không có hợp đồng lao động và đa số không có Bảo hiểm Xã hội. Ông nghĩ như thế nào về vấn đề này và giải pháp nào để giảm tính dễ tổn thương của lao động phi chính thức?

Lao động phi chính thức đặt ra thách thức đối với nhiều nền kinh tế mới nổi, các nước đang phát triển chứ không riêng gì Việt Nam. Nhu cầu về lao động có kỹ năng đang ngày càng tăng lên nhưng người lao động lại không có đủ bằng cấp hay kỹ năng của họ không được công nhận. Vì vậy, tôi nghĩ rằng cần phải xây dựng thêm nhiều cơ sở đào tạo. Việt Nam có thể bắt đầu với con người, làm sao để đảm bảo rằng các kỹ năng của người lao động được công nhận và được đáp ứng.

Rất nhiều người lao động có khả năng nhưng họ lại không có chứng chỉ hay bằng cấp nên không thể tham gia thị trường lao động chính thức. Mặt khác, về phía các công ty, tôi nghĩ cần tạo ra nhiều cơ hội việc làm hơn. Tôi nghĩ rằng điều này khá khó đối với các công ty nhỏ, nơi có nhiều lao động phi chính thức. Đây là thách thức với cả phía cung và cầu lao động.

Trong nền kinh tế tự do (gig economy) hiện nay, các công ty như Uber hay Grab đang phát triển rất nhanh. Một vài ngày trước tại Hà Nội, các tài xế đã tụ tập phản đối việc tăng mức chiết khấu của hai hãng trên. Vậy thưa ông, làm thế nào để bảo vệ quyền lợi của người lao động trước sức mạnh của các tập đoàn lớn trong nền kinh tế tự do hiện nay?

Đúng vậy, đây là một điểm hết sức quan trọng. Lao động phi chính thức trong quá khứ thường là những người có kỹ năng thấp, tuy nhiên lao động phi chính thức trong tương lai lại là những người có kỹ năng tốt.

Trong nền kinh tế tự do, ranh giới giữa công việc và cuộc sống cá nhân trở nên mờ nhạt. Mọi người có thể làm việc bán thời gian, họ có thể có nhiều hơn một công việc và làm nhiều việc khác nhau. Vì vậy, Chính phủ đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý nền kinh tế tự do.

Ví dụ như Chính phủ sẽ thu thuế như thế nào trong nền kinh tế tự do, làm sao để đảm bảo an sinh xã hội. Ngày nay, Chính phủ bảo vệ người lao động thông qua hợp đồng lao động nhưng tôi nghĩ chúng ta cần triển khai thêm các phương tiện khác để đảm bảo an sinh xã hội cũng như thu thuế vì kinh tế và lao động phi chính thức đang tăng lên.

Tính phi chính thức trong nền kinh tế truyền thống giảm đi nhưng nền kinh tế số lại đặt ra nhiều thách thức cho tương lai.

Thưa ông, ông nghĩ sao về các công việc trong tương lai? Liệu cách mạng công nghiệp 4.0 có giúp con người bỏ đi những công việc nhàm chán?

Tôi nghĩ máy tính sẽ thực hiện những công việc nhàm chán. Theo tôi, các công việc tồn tại trong tương lai đòi hỏi kỹ năng sáng tạo, tưởng tượng, đòi hỏi kỹ năng tương tác giao tiếp giữa mọi người với nhau. Những công việc chăm sóc (caring jobs) sẽ vẫn tồn tại, vì chúng đòi hỏi mối quan hệ tương tác giữa con người.

Khả năng sáng tạo, các kỹ năng xã hội và nhiều giá trị khác cũng trở nên quan trọng. Tôi cũng không chắc lắm nhưng tôi nghĩ những công việc đơn giản sẽ không tồn tại trong tương lai.

Cuối cùng, ông có lời khuyên gì cho sinh viên Việt Nam trong bối cảnh hiện nay?

Tất nhiên sinh viên Việt Nam cần bằng cấp tốt nhưng điều quan trọng nhất theo tôi là phát triển năng lực và động lực để tiếp tục học hỏi suốt đời. Bạn biết không, học rồi lại xóa bỏ những điều đã học (unlearn) khi bối cảnh xã hội thay đổi, rồi lại tiếp tục học hỏi những điều khác (relearn).

Thật ra là học hỏi không khó nhưng đôi khi chúng ta cần phải quên đi những thứ mình đã học khi tình huống, bối cảnh khác đi, khi bỗng nhiên một số kỹ năng khác trở nên quan trọng. Và tiếp tục học hỏi để có những góc nhìn, quan điểm đa chiều hơn. Vì vậy việc dành nhiều thời gian để đặt câu hỏi là hết sức quan trọng.

Chiếc đĩa bí ẩn của nước Nga: Dù bé tẹo nhưng chẳng ai nhấc nổi, bên dưới ẩn giấu bí mật gây ngỡ ngàng

tinybook tinybook 2 ngày 9 giờ
Chiếc đĩa bí ẩn của nước Nga: Dù bé tẹo nhưng chẳng ai nhấc nổi, bên dưới ẩn giấu bí mật gây ngỡ ngàng
Chiếc đĩa bí ẩn này thực chất là gì? Nếu biết, bạn sẽ hết sức bất ngờ đấy.

Thế giới đang sử dụng những cách nào để xây dựng nhà chống lũ?

tinybook tinybook 2 ngày 10 giờ
Thế giới đang sử dụng những cách nào để xây dựng nhà chống lũ?
Bên cạnh chống lũ, việc sống chung với lũ cũng là một trong những phương án nhiều nước áp dụng ngày nay. Điểm thiết yếu của chính sách này là phải xây dựng được những ngôi nhà chống lũ cho người dân.

2 thầy trò sử dụng thuật toán để biến bản đồ từ thời cổ đại thành hình chụp rõ nét như bản đồ vệ tinh

tinybook tinybook 2 ngày 23 giờ
2 thầy trò sử dụng thuật toán để biến bản đồ từ thời cổ đại thành hình chụp rõ nét như bản đồ vệ tinh
Nhìn vào để thấy sự thay đổi chóng mặt của đô thị hóa.

Nghệ nhân Zimbabwea biến lốp xe hơi cũ thành những đôi dép độc đáo

tinybook tinybook 2 ngày 23 giờ
Nghệ nhân Zimbabwea biến lốp xe hơi cũ thành những đôi dép độc đáo
Dù tạo ra một đôi giày thoải mái từ lốp xe hơi cũ nghe có vẻ phi thực tế, nhưng theo những gì Chitukutuku đang làm, quy trình này có vẻ khá đơn giản, chỉ mất chưa đầy 1 tiếng đồng hồ.

Chàng thanh niên mang hoài bão dọn sạch biển hợp tác cùng Microsoft, chế tạo tàu gom rác tự hành chạy bằng năng lượng Mặt Trời

tinybook tinybook 3 ngày 5 phút
Chàng thanh niên mang hoài bão dọn sạch biển hợp tác cùng Microsoft, chế tạo tàu gom rác tự hành chạy bằng năng lượng Mặt Trời
Dự kiến, hai điểm đến tiếp theo của những hệ thống tàu này là Việt Nam và Cộng hoà Dominica.

Giới khảo cổ phát hiện hình vẽ mèo khổng lồ 2000 năm tuổi nằm ngay giữa sa mạc tại Peru

tinybook tinybook 3 ngày 3 giờ
Giới khảo cổ phát hiện hình vẽ mèo khổng lồ 2000 năm tuổi nằm ngay giữa sa mạc tại Peru
Theo đó, các nhà khảo cổ học đã bất ngờ phát hiện hình vẽ con mèo khổng lồ này khi đang cải tạo lối đi để du khách có thể dễ tới chiêm ngưỡng những bức hình khổng lồ tạo nên Nazca Lines bí ẩn và nổi tiếng.

Tìm xuống vùng biển sâu nhất đại dương, khoa học phát hiện sự thật đau lòng: Biến đổi khí hậu đang nghiêm trọng hơn bao giờ hết rồi

tinybook tinybook 3 ngày 6 giờ
Tìm xuống vùng biển sâu nhất đại dương, khoa học phát hiện sự thật đau lòng: Biến đổi khí hậu đang nghiêm trọng hơn bao giờ hết rồi
Có một xu hướng đáng ngại đang tồn tại dưới đáy đại dương, và khoa học đang tích cực tìm hiểu thêm.

Các nhà thiên văn học hóa giải bí ẩn về thiên hà chứa 99,99% vật chất tối

tinybook tinybook 3 ngày 21 giờ
Các nhà thiên văn học hóa giải bí ẩn về thiên hà chứa 99,99% vật chất tối
Nhiều khả năng đội nghiên cứu đưa nhận định cũ sẽ tính toán lại để tranh cãi bằng được rằng mình đúng. Chúng ta cùng "lót dép" chờ xem.

Phát hiện ra "siêu sức mạnh" mới của loài gấu nước: một lá chắn cực tím bằng huỳnh quang

tinybook tinybook 4 ngày 15 phút
Phát hiện ra "siêu sức mạnh" mới của loài gấu nước: một lá chắn cực tím bằng huỳnh quang
Gấu nước vẫn chưa thôi làm chúng ta bất ngờ.

7 việc cực đơn giản nhưng nếu làm được, bạn đặc biệt hơn 90% dân số thế giới đấy

tinybook tinybook 4 ngày 3 giờ
7 việc cực đơn giản nhưng nếu làm được, bạn đặc biệt hơn 90% dân số thế giới đấy
Hãy thử xem mình có phải là "của hiếm" của thế giới hay không nhé.

Giáo sư đại học Mỹ tuyên bố: Rất có thể chúng ta đang sống trong một thế giới giả lập

tinybook tinybook 4 ngày 5 giờ
Giáo sư đại học Mỹ tuyên bố: Rất có thể chúng ta đang sống trong một thế giới giả lập
Theo kết luận của giáo sư, tỉ lệ sống trong giả lập của chúng ta lên tới 50%.

6 ý nghĩa thực sự mỗi khi bạn cảm thấy "Deja vu" - hiện tượng rất nhiều người đã từng trải nghiệm mà không giải thích nổi

tinybook tinybook 4 ngày 5 giờ
6 ý nghĩa thực sự mỗi khi bạn cảm thấy "Deja vu" - hiện tượng rất nhiều người đã từng trải nghiệm mà không giải thích nổi
Deja vu đến nay vẫn là một hiện tượng khoa học chưa thể giải thích. Dẫu vậy, nó vẫn mang đến những ý nghĩa nhất định.

Khoa học "đập hộp" hang động tách biệt khỏi thế giới suốt 5 triệu năm, và đây là những gì được tìm thấy

tinybook tinybook 4 ngày 5 giờ
Khoa học "đập hộp" hang động tách biệt khỏi thế giới suốt 5 triệu năm, và đây là những gì được tìm thấy
Một hang động bị đóng kín suốt 5,5 triệu năm, chỉ được tìm ra từ cách đây hơn 30 năm và đến nay mới chỉ có chưa đến 100 người được phép xuống thám hiểm.

Ai đã tạo ra thế giới kỳ lạ của "Nghìn lẻ một đêm"?

tinybook tinybook 4 ngày 22 giờ
Ai đã tạo ra thế giới kỳ lạ của "Nghìn lẻ một đêm"?
Nghìn lẻ một đêm là bộ sưu tập các truyện dân gian Trung Đông và Nam Á được biên soạn bằng tiếng Ả Rập trong thời đại hoàng kim Hồi giáo.

Sự kiện Dust Bowl: "Cơn bão đen" kéo dài 10 năm trên khắp Bắc Mỹ

tinybook tinybook 4 ngày 22 giờ
Sự kiện Dust Bowl: "Cơn bão đen" kéo dài 10 năm trên khắp Bắc Mỹ
Sự kiện Dust Bowl nổi bật với hiện tượng rất nhiều cơn bão và lốc hoành hành ở các đồng cỏ tại khu vực Bắc Mỹ và gây ra nhiều thiệt hại kinh khủng.

Cùng nghe thứ âm thanh tuyệt diệu của vũ trụ, được tạo ra từ loạt ảnh chụp Dải Ngân hà của NASA

tinybook tinybook 5 ngày 3 phút
Cùng nghe thứ âm thanh tuyệt diệu của vũ trụ, được tạo ra từ loạt ảnh chụp Dải Ngân hà của NASA
NASA đã sử dụng quá trình chuyển hóa dữ liệu thành âm thanh để đem tới cách nhận thức về vũ trụ theo một cách hoàn toàn mới, đó là hé “âm thanh” của Dải Ngân hà.

Bất chấp “Bão Facebook" - quét tài khoản, không cho chạy quảng cáo, doanh nghiệp này vẫn có thể đạt 1000 đơn đặt hàng/ngày nhờ 3 việc sau

tinybook tinybook 5 ngày 4 giờ
Bất chấp “Bão Facebook" - quét tài khoản, không cho chạy quảng cáo, doanh nghiệp này vẫn có thể đạt 1000 đơn đặt hàng/ngày nhờ 3 việc sau
"Bão Facebook" đang là từ khoá hot trong thời gian gần đây trong cộng đồng thương mại điện tử và những doanh nghiệp nào có Facebook là kênh quảng cáo, khi bỗng dưng một ngày nhận được thông báo "tài khoản quảng cáo bị vô hiệu hoá", dù không vi phạm hoặc nhận được bất kỳ cảnh báo nào.

Điều gì sẽ xảy ra nếu hai khối rác không gian va chạm vào nhau?

tinybook tinybook 5 ngày 6 giờ
Điều gì sẽ xảy ra nếu hai khối rác không gian va chạm vào nhau?
Hiệu ứng Domino có thể tạo ra lớp mảnh vỡ không thể xuyên thủng, giam giữ chúng ta trên Trái đất vĩnh viễn.

10 sai lầm hay mắc phải trong việc dọn dẹp nhà cửa

tinybook tinybook 5 ngày 12 giờ
10 sai lầm hay mắc phải trong việc dọn dẹp nhà cửa
Trong quá trình dọn dẹp và chăm sóc nhà cửa, chúng ta thường mắc phải những sai lầm không chỉ gây hại cho những đồ vật xung quanh mà còn cho chính bản thân chúng ta.

Phân tích đá Mặt Trăng cho thấy nhà chị Hằng từng phát ra từ trường, và nhờ nó sự sống trên Trái Đất mới xuất hiện

tinybook tinybook 5 ngày 22 giờ
Phân tích đá Mặt Trăng cho thấy nhà chị Hằng từng phát ra từ trường, và nhờ nó sự sống trên Trái Đất mới xuất hiện
Lấy được mẫu đá từ hai cực của Mặt Trăng, ta sẽ biết rõ khẳng định này là đúng hay sai.

Sử dụng năng lượng Mặt Trời, thiết bị này lấy được nước từ không khí khô hanh như sa mạc

tinybook tinybook 5 ngày 23 giờ
Sử dụng năng lượng Mặt Trời, thiết bị này lấy được nước từ không khí khô hanh như sa mạc
Toàn bộ hệ thống chỉ nặng 7kg.

Bay liên tục 13.000 km không cần nghỉ, loài chim 'máy bay phản lực' lập kỷ lục vô tiền khoáng hậu

tinybook tinybook 6 ngày 4 giờ
Bay liên tục 13.000 km không cần nghỉ, loài chim máy bay phản lực lập kỷ lục vô tiền khoáng hậu
Bay hơn 12.000km từ Alaska đến New Zealand trong 11 ngày không ngừng nghỉ, một con chim choắt mỏ thẳng đuôi vằn xác lập một kỷ lục vô tiền khoáng hậu trong thế giới động vật.

Đột phá: lần đầu tiên khoa học đạt được siêu dẫn ở nhiệt độ phòng

tinybook tinybook 1 tuần 1 phút
Đột phá: lần đầu tiên khoa học đạt được siêu dẫn ở nhiệt độ phòng
"Trạng thái siêu dẫn" vẫn là mục tiêu của khoa học vật chất suốt nhiều thập kỷ nay, và chúng ta đã đi được nửa chặng đường với đột phá mới.

Não sôi lên, hộp sọ nổ tung, cơ bắp bốc hơi và mô bị thủy tinh hóa, khoảnh khắc bị núi lửa hủy diệt còn kinh hoàng hơn địa ngục

tinybook tinybook 1 tuần 22 giờ
Não sôi lên, hộp sọ nổ tung, cơ bắp bốc hơi và mô bị thủy tinh hóa, khoảnh khắc bị núi lửa hủy diệt còn kinh hoàng hơn địa ngục
Núi lửa là một vết đứt gãy trên lớp vỏ của một hành tinh, như là Trái Đất cho phép dung nham, tro núi lửa, và khí thoát ra từ một lò magma ở dưới bề mặt.

Khoa học tìm ra giới hạn trên của tốc độ âm thanh: 36 km/s

tinybook tinybook 1 tuần 23 giờ
Khoa học tìm ra giới hạn trên của tốc độ âm thanh: 36 km/s
Trên lý thuyết, âm thanh truyền qua vật liệu hydro kim loại (mới chỉ tồn tại trên lý thuyết) sẽ có tốc độ cao nhất, gần với mốc 36 km/s.

4 lý do khiến TMĐT ngày càng thu hút tín đồ công nghệ

tinybook tinybook 1 tuần 1 ngày
4 lý do khiến TMĐT ngày càng thu hút tín đồ công nghệ
Với hàng loạt ưu đãi độc quyền hấp dẫn, cam kết xuất xứ và chính sách hậu mãi “sang xịn”, sự bùng nổ đơn hàng công nghệ trong những Lễ Hội mua sắm đã và đang chứng tỏ vị thế của hệ thống gian hàng chính hãng trên TMĐT trong lòng fan công nghệ.

Nếu không ngửi được 2 mùi này thì nhiều khả năng bạn đã mắc phải COVID-19

tinybook tinybook 1 tuần 1 ngày
Nếu không ngửi được 2 mùi này thì nhiều khả năng bạn đã mắc phải COVID-19
Mất khứu giác và vị giác là một trong những triệu chứng do coronavirus được báo cáo phổ biến nhất, và cũng là một trong những dấu hiệu rõ ràng nhất về sự hiện diện của virus SARS-CoV-2.

Đây là lý do tại sao ta nên xây cơ sở hạ tầng internet lượng tử trên quỹ đạo

tinybook tinybook 1 tuần 1 ngày
Đây là lý do tại sao ta nên xây cơ sở hạ tầng internet lượng tử trên quỹ đạo
Nghiên cứu mới chỉ ra rằng với một dàn 400 vệ tinh lượng tử, ta sẽ "dễ dàng" có được internet lượng tử toàn cầu.

6 dấu hiệu cho thấy nhà bạn có vấn đề về điện, cần khắc phục 'càng sớm càng tốt'

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
6 dấu hiệu cho thấy nhà bạn có vấn đề về điện, cần khắc phục càng sớm càng tốt
Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng hầu hết các ngôi nhà không tuân theo các biện pháp an toàn được khuyến nghị để ngăn ngừa điện giật và hỏa hoạn, tuy nhiên một số dấu hiệu dễ nhận thấy có thể giúp tìm ra vấn đề trước khi mọi thứ vượt khỏi tầm tay.

Mổ xẻ trạm gốc 5G Huawei mới thấy công ty Trung Quốc cần linh kiện Mỹ đến mức nào

tinybook tinybook 1 tuần 2 ngày
Mổ xẻ trạm gốc 5G Huawei mới thấy công ty Trung Quốc cần linh kiện Mỹ đến mức nào
Gần 30% giá trị trạm gốc 5G của Huawei thuộc về các linh kiện Mỹ, hầu hết trong số đó là các con chip tối quan trọng cho việc xử lý tín hiệu radio, điều khiển nguồn năng lượng cũng như chip nhớ.
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat