Chúng ta từ bụi mà ra, rồi lại trở về làm cát bụi - vậy rốt cuộc bụi là cái gì?

Chúng ta từ bụi mà ra, rồi lại trở về làm cát bụi - vậy rốt cuộc bụi là cái gì?
Theo: Minh Khánh
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Đây là một bài hack não cực mạnh, giúp bạn biết đến một khía cạnh rất khác của hạt bụi - thứ tạo vật tầm thường ở quanh chúng ta.

Trong bài hát "Cát bụi" của cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn có câu: "Hạt bụi nào hóa kiếp thân tôi, để một mai tôi về làm cát bụi". Nếu hiểu câu này theo nghĩa đen, thì có nghĩa rằng bản thân cuộc đời của tất cả chúng ta sẽ là một vòng tuần hoàn, đi từ hạt bụi và kết thúc cũng là hạt bụi.

Nhưng rốt cuộc, bụi là gì? Bạn nghĩ mình đã hiểu được những gì về bụi? Câu trả lời là chẳng được bao nhiêu đâu.

Hãy bắt đầu hành trình khám phá thế giới bụi của chúng ta với cậu bạn mạt bụi nhà Dermatophagoides farinae. Đây là một loài có cùng họ hàng với nhện, nhưng bé xíu, cả cơ thể chỉ dài 1/4 mm bằng đầu chiếc đinh ghim. Mạt nhà ta hoàn toàn mù nhưng lại được trời phú cho khứu giác cực nhạy để kiếm chỗ ẩn náu và đẻ trứng.

Nhưng tại sao chúng ta lại nhắc đến loài vật này? Đơn giản là vì toàn bộ thế giới của mạt bụi là dưới tấm ga giường đầy bụi bẩn, hoặc trong nhúm bụi nào đó bị lãng quên ở góc nhà. Tóm lại, chúng sống trong bụi.

Chúng ta từ bụi mà ra, rồi lại trở về làm cát bụi - vậy rốt cuộc bụi là cái gì? - Ảnh 1.
Chúng ta từ bụi mà ra, rồi lại trở về làm cát bụi - vậy rốt cuộc bụi là cái gì? - Ảnh 2.

Nhưng bụi là gì? Soi vào sâu hơn một tý, thì một nhúm bụi thực chất chứa cả một thế giới đầy sắc màu. Tuy nhiên mọi thứ đã trộn lẫn vào nhau thành màu xám xịt dưới mắt nhìn của chúng ta.

Thành phần của bụi là hỗn hợp rất nhiều mảnh nhỏ với xuất xứ từ khắp mọi nơi. Chúng có thể là cát, tế bào da chết, lông tóc, phấn hoa, thậm chí là... gàu, và dĩ nhiên là cả lũ mạt bụi nói trên.

Chúng ta từ bụi mà ra, rồi lại trở về làm cát bụi - vậy rốt cuộc bụi là cái gì? - Ảnh 3.
Chúng ta từ bụi mà ra, rồi lại trở về làm cát bụi - vậy rốt cuộc bụi là cái gì? - Ảnh 4.

Trong đó, tế bào da chết là một thành phần chiếm rất nhiều trong bụi. Như ở người, da chết xuất hiện liên tục, nên ở bất kỳ nơi nào có người thì cũng có da chết thải ra. Chúng kết hợp cùng lông tóc, vụn vải... và trở thành "bụi nhà".

Nêu vậy để thấy rằng bụi không phải ở đâu cũng giống nhau. Từng môi trường sống sẽ có các thành phần vật chất độc nhất, tạo ra các nhúm bụi riêng biệt.

Chúng ta từ bụi mà ra, rồi lại trở về làm cát bụi - vậy rốt cuộc bụi là cái gì? - Ảnh 5.
Chúng ta từ bụi mà ra, rồi lại trở về làm cát bụi - vậy rốt cuộc bụi là cái gì? - Ảnh 6.

Nhưng không chỉ vậy, đôi khi bụi ở nơi này lại chứa vật chất ở một nơi khác, lại ở khoảng cách rất xa. Chúng được mang đến bởi gió, hoặc nhờ quá trình di cư của động vật.

Những hoạt động công nghiệp của con người cũng đóng góp đáng kể vào thành phần bụi. Nhờ thế mà bụi có thể chứa bột xi măng, cao su tróc từ lốp xe, và các hóa chất khác lơ lửng trong không khí...

Sự tổ hợp của các thành phần trong bụi có thể được dùng như một dạng "vân tay" địa lý. Ví dụ, ở Tây Ban Nha là nơi có trữ lượng lớn khoáng vật canxi cacbonat, thì bụi ở quốc gia này có lượng khoáng chất này nhiều gấp 20 lần bụi ở Nigeria, vốn có tính chất địa lý khác biệt.

Hay sau các trận bão lớn, các nhà khoa học đã thu thập được thành phần bụi đặc trưng của sa mạc Sahara tại London, nơi cách xa cả ngàn cây số.

Nhờ các thiết bị hiện đại, giờ đây chúng ta còn có thể xác định sự khác nhau trong bụi của từng ngôi nhà, và điều này có thể giúp ích rất lớn cho các chuyên gia pháp y.

Không những là một chỉ dấu đơn thuần ở Trái đất, bụi còn chứa các thành phần đến từ khoảng không vũ trụ. Khi một ngôi sao phát nổ, khí ga siêu nóng làm bốc hơi mọi thứ xung quanh, sau đó bụi được hình thành khi vật chất bắt đầu ngưng tụ lại.

Chúng cứ trôi nổi giữa các vì sao và thiên hà, mang theo vật chất của những ngôi sao đã chết, và rồi lại đóng vai trò là các viên gạch tạo nên những thiên thể mới.

Chúng ta từ bụi mà ra, rồi lại trở về làm cát bụi - vậy rốt cuộc bụi là cái gì? - Ảnh 7.
Chúng ta từ bụi mà ra, rồi lại trở về làm cát bụi - vậy rốt cuộc bụi là cái gì? - Ảnh 8.

Mỗi năm có hàng chục ngàn tấn bụi vũ trụ rơi xuống Trái đất, trộn lẫn với các vật chất sẵn có, tạo thành hỗn hợp bụi lơ lửng quanh mỗi ngôi nhà của chúng ta.

Mọi vận động quanh ta như sự phát nổ một ngôi sao, xói mòn đất đai, quá trình thoái hóa của các tòa nhà, sinh vật, và thậm chí cả con người dù nhanh hay chậm thì rốt cuộc đều biến tất cả trở về cát bụi.

Nhưng rồi từ chúng mà cuộc sống mới lại hình thành. Biết đâu được Trái đất đầy sự sống chúng ta biết ngày nay lại khởi đầu từ những hạt bụi mang thành phần hữu cơ đến từ một không gian xa xăm nào đấy ngoài kia!

Bụi là gì?

Bụi là hỗn hợp rất nhiều mảnh nhỏ có đường kính nhỏ cỡ vài micromet đến nửa milimet, có xuất xứ từ khắp mọi nơi - từ vũ trụ, Trái đất.

Chúng có thể là cát, tế bào da chết, lông tóc, phấn hoa, thậm chí là... gàu, và dĩ nhiên là cả lũ mạt bụi ở gầm giường nữa.

Nguồn: TED-Ed

Bầu khí quyển của Trái Đất thay vì 5 lớp thì vẫn còn một lớp nữa mà bạn chưa hề biết tới

tinybook tinybook 1 năm 6 tháng
Bầu khí quyển của Trái Đất thay vì 5 lớp thì vẫn còn một lớp nữa mà bạn chưa hề biết tới
Nó có thể là khó tin, nhưng đối với một phần nào đó của bầu khí quyển, nghiên cứu khoa học vẫn chưa được thực hiện.

Sẽ thế nào khi rau được trồng trong nhà máy, bằng robot, AI và thế hệ nông dân 4.0?

tinybook tinybook 1 năm 6 tháng
Sẽ thế nào khi rau được trồng trong nhà máy, bằng robot, AI và thế hệ nông dân 4.0?
Hơn 1.600 công ty khởi nghiệp đã đầu tư 1,8 tỷ USD vào các nông trại thẳng đứng trong vòng 1 thập kỷ qua.

Thuộc hệ “chăm săn sale” phải nằm lòng chiêu này, vừa sắm được hàng ngon vừa bảo toàn lương đầu tháng!

tinybook tinybook 1 năm 6 tháng
Thuộc hệ “chăm săn sale” phải nằm lòng chiêu này, vừa sắm được hàng ngon vừa bảo toàn lương đầu tháng!
Cứ mỗi dịp đầu tháng, các chương trình giảm giá khởi động thì cũng là lúc các tín đồ mua sắm khoe chiến tích săn sale và chia sẻ cách mua thế nào được hưởng được lợi nhiều nhất.

Warner Bros. hé lộ loạt chi tiết mới trong Godzilla vs. Kong: Hết đánh trên bờ lại lôi nhau xuống biển, chắc chắn có kẻ bại trận, không có chuyện giảng hòa

tinybook tinybook 1 năm 6 tháng
Warner Bros. hé lộ loạt chi tiết mới trong Godzilla vs. Kong: Hết đánh trên bờ lại lôi nhau xuống biển, chắc chắn có kẻ bại trận, không có chuyện giảng hòa
Được biết, tổng thời lượng các phân cảnh đối đầu giữa Godzilla và Kong sẽ lên đến gần 20 phút trong bom tấn này, dự kiến ra mắt vào ngày 31/3 tới đây.

Chính xác thì B.1.1.7 là "dòng", "biến chủng" hay "biến thể" của virus SARS-CoV-2?

tinybook tinybook 1 năm 6 tháng
Chính xác thì B.1.1.7 là "dòng", "biến chủng" hay "biến thể" của virus SARS-CoV-2?
Các nhà sinh học rất muốn báo chí và công chúng sử dụng đúng thuật ngữ chuyên môn của họ.

TopCV - Nền tảng công nghệ tuyển dụng “sát cánh” cùng nhà tuyển dụng

tinybook tinybook 1 năm 6 tháng
TopCV - Nền tảng công nghệ tuyển dụng “sát cánh” cùng nhà tuyển dụng
Sự phát triển của các nền tảng tuyển dụng đang là cơ hội giúp nhà tuyển dụng tiếp cận được ứng viên dễ dàng hơn và TopCV đang là trở thành sự lựa chọn hàng đầu.

Những diễn viên từng sử dụng công nghệ trẻ hóa để “cưa sừng làm nghé” không hề giả trân trong các bom tấn của Hollywood

tinybook tinybook 1 năm 6 tháng
Những diễn viên từng sử dụng công nghệ trẻ hóa để “cưa sừng làm nghé” không hề giả trân trong các bom tấn của Hollywood
Với công nghệ de-aging, các diễn viên sẽ được trẻ hóa một cách đơn giản hơn, chân thực hơn thay vì dành hàng tiếng đồng hồ cho khâu trang điểm và lựa chọn trang phục.

WandaVision: Lý giải về Chaos Magic, ma thuật khủng khiếp của Scarlet Witch với khả năng thay đổi bản chất thực tại

tinybook tinybook 1 năm 6 tháng
WandaVision: Lý giải về Chaos Magic, ma thuật khủng khiếp của Scarlet Witch với khả năng thay đổi bản chất thực tại
Tập phim mới nhất của WandaVision đã chính thức mang đến khái niệm về Chaos Magic - 1 trong những nguồn sức mạnh lâu đời và khủng khiếp nhất trong nguyên tác truyện tranh Marvel.

Thí nghiệm với hai người mất xúc giác chứng minh thế giới chúng ta đang sống không phải là thực tại ảo

tinybook tinybook 1 năm 6 tháng
Thí nghiệm với hai người mất xúc giác chứng minh thế giới chúng ta đang sống không phải là thực tại ảo
Tất cả chúng ta không phải là những bộ não bị nhúng trong bình thủy tinh.

Warner Bros. xác nhận sẽ "đập đi xây lại" Superman, Henry Cavill sắp bị cho ra rìa?

tinybook tinybook 1 năm 6 tháng
Warner Bros. xác nhận sẽ "đập đi xây lại" Superman, Henry Cavill sắp bị cho ra rìa?
Warner Bros. đã công bố dự án Superman reboot do J.J. Abrams sản xuất, và có thể Henry Cavill sẽ không phải cái tên cho vai chính mà họ đang nhắm đến.

Những con kênh nổi tiếng của Venice đang cạn nước: Hậu quả của biến đổi khí hậu?

tinybook tinybook 1 năm 6 tháng
Những con kênh nổi tiếng của Venice đang cạn nước: Hậu quả của biến đổi khí hậu?
Triều cường đã rút cạn các con kênh của thành phố được mệnh danh là lãng mạn nhất châu Âu.

Zulihome - Điểm đến tin cậy cho gia đình Việt muốn mua robot hút bụi thông minh

tinybook tinybook 1 năm 6 tháng
Zulihome - Điểm đến tin cậy cho gia đình Việt muốn mua robot hút bụi thông minh
Ngay từ khi thành lập và phát triển, Zulihome đã chứng minh được sự uy tín với khách hàng bằng việc cung cấp robot hút bụi thông minh chính hãng từ các thương hiệu nổi tiếng.

Mày mò tìm kiếm ở thành phố diệt vong Pompeii, các nhà khoa học sửng sốt khi khám phá ra thứ "độc nhất vô nhị" vô cùng quý giá

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
Mày mò tìm kiếm ở thành phố diệt vong Pompeii, các nhà khoa học sửng sốt khi khám phá ra thứ "độc nhất vô nhị" vô cùng quý giá
Một cỗ xe ngựa 2.000 năm tuổi của người La Mã đã được phát hiện "gần như nguyên vẹn" ở ngoại ô thành phố diệt vong Pompeii.

Những sự thật thú vị và cực dị về Gollum, nhân vật độc đáo nhất của Lord of the Rings cũng như nền văn hóa đại chúng thế giới

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
Những sự thật thú vị và cực dị về Gollum, nhân vật độc đáo nhất của Lord of the Rings cũng như nền văn hóa đại chúng thế giới
Ra đời vào năm 1937 dưới ngòi bút của nhà văn J. R. R. Tolkien trong bộ tiểu thuyết The Hobbit, Gollum có thể coi là 1 nhân vật cực kỳ khác biệt và trở thành nét đặc trưng ấn tượng khó phai trong vũ trụ Lord of the Rings rộng lớn.

WandaVision: Sức mạnh của Wanda là bẩm sinh, không liên quan đến Mind Stone, X-Men đang ở gần MCU hơn bao giờ hết

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
WandaVision: Sức mạnh của Wanda là bẩm sinh, không liên quan đến Mind Stone, X-Men đang ở gần MCU hơn bao giờ hết
Tập phim mới nhất của WandaVision đã hé lộ nguồn gốc sức mạnh của Wanda Maximoff, và nó không bắt nguồn từ Mind Stone như chúng ta vẫn lầm tưởng.

[CHÍNH THỨC] 9 nhóm đối tượng ưu tiên và miễn phí tiêm vaccine COVID-19

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
[CHÍNH THỨC] 9 nhóm đối tượng ưu tiên và miễn phí tiêm vaccine COVID-19
Nghị quyết số 21/NQ-CP ngày 26/2/2021 về mua và sử dụng vaccine phòng COVID-19 nêu rõ 9 nhóm đối tượng ưu tiên tiêm và miễn phí.

Thủ đô Anh Quốc đột nhiên thành "vương quốc chuột", to khổng lồ và nhiều gấp đôi con người: Tại sao có chuyện đó?

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
Thủ đô Anh Quốc đột nhiên thành "vương quốc chuột", to khổng lồ và nhiều gấp đôi con người: Tại sao có chuyện đó?
Người London có thể sẽ sốc khi chứng kiến chuột xuất hiện ở những nơi chưa từng thấy. Lại còn là chuột khổng lồ.

Kinh dị chuyện nhà vệ sinh công cộng thời La Mã, nơi tất cả mọi người chùi chung bằng 1 cái que

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
Kinh dị chuyện nhà vệ sinh công cộng thời La Mã, nơi tất cả mọi người chùi chung bằng 1 cái que
Đó là một cái que buộc bọt biển được 500 anh em truyền tay nhau chùi đến lúc hỏng thì thôi...

Điệp viên nghỉ hưu kể chuyện nghề: Hóa ra những gì chúng ta xem trên phim lâu nay thực sự tồn tại, thậm chí đôi khi còn thú vị hơn thế

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
Điệp viên nghỉ hưu kể chuyện nghề: Hóa ra những gì chúng ta xem trên phim lâu nay thực sự tồn tại, thậm chí đôi khi còn thú vị hơn thế
Điệp viên chắc chắn là một trong những nghề thú vị, đặc biệt, nguy hiểm và khiến mọi người tò mò bậc nhất thế giới.

Siêu thị tại Hà Lan bị doạ tẩy chay vì bán phở Việt “fake”: Trông chẳng khác gì mì trộn, sợi vàng như nghệ, ăn kèm sốt thịt gà

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
Siêu thị tại Hà Lan bị doạ tẩy chay vì bán phở Việt “fake”: Trông chẳng khác gì mì trộn, sợi vàng như nghệ, ăn kèm sốt thịt gà
Nhiều khách hàng bức xúc khi nhìn thấy món phở "quốc hồn quốc tuý" của Việt Nam bị chế tạo theo một phiên bản hoàn toàn khác, thậm chí họ còn kêu gọi tẩy chay chuỗi siêu thị này.

Bill Gates, vắc xin và những chiếc khẩu trang

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
Bill Gates, vắc xin và những chiếc khẩu trang
Dù đã được tiêm vắc xin chống Covid-19 nhưng tỷ phú từ thiện Bill Gates nói rằng ông vẫn tiếp tục đeo khẩu trang, nhất là khi ở gần những người cao tuổi chưa được tiêm phòng.

"Soi" Joker của Justice League: Đổi giọng, che hình xăm để "lột xác" từ trong ra ngoài

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
"Soi" Joker của Justice League: Đổi giọng, che hình xăm để "lột xác" từ trong ra ngoài
Snyder đã hé lộ tạo hình đầu tiên về Joker trong đoạn trailer mới ra mắt. Không quá lời khi cho rằng Justice League của Snyder có cách tiếp cận hoàn toàn mới về nhân vật này. Sự lột xác này mạnh mẽ đến mức nào?

Đây là cây đinh ba của Aquaman với khả năng phóng nước cực đỉnh, dùng để rửa bát siêu sạch

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
Đây là cây đinh ba của Aquaman với khả năng phóng nước cực đỉnh, dùng để rửa bát siêu sạch
Không quá bá đạo như nguyên tác truyện tranh, nhưng cây đinh ba của Aquaman này hoàn toàn có thể sử dụng để rửa bát, rửa ô tô hay đấu súng nước với bạn bè.

Bóng tối phía sau ngành công nghiệp anime tỷ USD của Nhật Bản

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
Bóng tối phía sau ngành công nghiệp anime tỷ USD của Nhật Bản
Đại dịch thúc đẩy sự bùng nổ của ngành công nghiệp anime Nhật Bản. Nhưng dù khối lượng công việc và lợi nhuận của ngành tăng lên, các họa sĩ diễn hoạt vẫn nhận mức lương ít ỏi.

[Video] Hé lộ loạt kỹ xảo đỉnh cao giúp Lord of the Rings vẫn đẹp lung linh, không hề "out meta" so với phim ngày nay

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
[Video] Hé lộ loạt kỹ xảo đỉnh cao giúp Lord of the Rings vẫn đẹp lung linh, không hề "out meta" so với phim ngày nay
Dù đã 2 thập kỷ trôi qua nhưng những kỹ xảo trong bộ 3 phim The Lord of the Rings vẫn cứ là đẹp mê hồn và không hề bị lép vế so với các tác phẩm hiện tại

WandaVision: Những đoạn quảng cáo vô thưởng vô phạt, vô vị vô duyên hóa ra lại liên quan rất mật thiết đến Wanda

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
WandaVision: Những đoạn quảng cáo vô thưởng vô phạt, vô vị vô duyên hóa ra lại liên quan rất mật thiết đến Wanda
Những đoạn quảng cáo trong WandaVision có thể coi là easter egg nhỏ liên quan đến quá khứ, hiện tại và cả tương lai của nữ pháp sư quyền năng Wanda Maximoff.

Trailer Army of the Dead lên sóng: Mãn nhãn với phi vụ cướp nhà băng gay cấn giữa trung tâm đại dịch zombie

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
Trailer Army of the Dead lên sóng: Mãn nhãn với phi vụ cướp nhà băng gay cấn giữa trung tâm đại dịch zombie
Dưới bàn tay của đạo diễn Zack Snyder, Army of the Dead sẽ là 1 luồng gió mới lạ cho dòng phim zombie vốn đã quá quen thuộc với khán giả thế giới.

Bí mật ẩn sau 6 chiếc ghế luôn 'cháy vé' của hãng hàng không Singapore Airlines

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
Bí mật ẩn sau 6 chiếc ghế luôn cháy vé của hãng hàng không Singapore Airlines
Không phải hạng ghế thương gia, trên chiếc Airbus A350-900ULR của hãng Singapore Airline luôn có 6 chỗ ngồi được các hành khách tranh giành nhau mỗi khi đặt chỗ.

Dàn diễn viên Spider-Man hé lộ tên phần phim tiếp theo: Mỗi người 1 tiêu đề, không rõ là đang troll khán giả hay "tung thính" cho đa vũ trụ

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
Dàn diễn viên Spider-Man hé lộ tên phần phim tiếp theo: Mỗi người 1 tiêu đề, không rõ là đang troll khán giả hay "tung thính" cho đa vũ trụ
Chưa ra mắt nhưng Spider-Man 3 đã biết cách "bắt lú" fan hâm mộ rồi.

WandaVision: Cô hàng xóm thân thiện Agnes hiện nguyên hình phản diện, nhưng nhiều khả năng vẫn chưa phải trùm cuối

tinybook tinybook 1 năm 7 tháng
WandaVision: Cô hàng xóm thân thiện Agnes hiện nguyên hình phản diện, nhưng nhiều khả năng vẫn chưa phải trùm cuối
Cú twist đến sái cổ trong tập mới nhất của WandaVision đã hé lộ Agnes thực chất chính là phù thủy Agatha Harkness, nhưng rất có thể đằng sau đó vẫn còn 1 thế lực đen tối khác đang giật dây để phá hoại cuộc đời của Wanda.
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat