Cần phi hành đoàn bao nhiêu người thì mới đủ để sống sót chuyến du hành sang hệ sao Proxima Centauri?

Cần phi hành đoàn bao nhiêu người thì mới đủ để sống sót chuyến du hành sang hệ sao Proxima Centauri?
Theo: Dink Theo Trí Thức Trẻ
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Thuật toán Heritage của hai nhà khoa học người Pháp sẽ cho ta lời giải.
Cần phi hành đoàn bao nhiêu người thì mới đủ để sống sót chuyến du hành sang hệ sao Proxima Centauri? - Ảnh 1.

Nếu như loài người muốn trở thành sinh vật liên ngân hà, hiển nhiên ta sẽ phải tự di chuyển quãng đường xa hàng năm ánh sáng, tới một hành tinh có thể hỗ trợ sự sống ở một thiên hà xa xôi. Năm ngoái, thiên hà hàng xóm Proxima Centauri trở thành ứng cử viên sáng giá - trên đó có vài ngoại hành tinh (exoplanet - hành tinh ngoài Hệ Mặt Trời) có tiềm năng trở thành Trái Đất thứ hai.

Proxima Centauri cách Trái Đất 4,2 năm ánh sáng, quãng đường sẽ dài 6.300 năm với những công nghệ hiện tại ta đang có. Một chuyến du hành xa như thế sẽ phải trải dài nhiều thế hệ, những người có mặt trên chuyến đi lịch sử sẽ không thể tận mắt nhìn thấy mái nhà mới (trừ khi ta phát triển thành công công nghệ đông lạnh), con cháu của họ sẽ là thế hệ đầu tiên đặt chân lên hành tinh xa xôi.

Cần phi hành đoàn bao nhiêu người thì mới đủ để sống sót chuyến du hành sang hệ sao Proxima Centauri? - Ảnh 2.

Proxima Centauri qua "con mắt" của kính viễn vọng Hubble.

Để chuẩn bị cho chuyến đi này, ta tính tới tàu Vũ trụ, công nghệ tổng hợp nhiên liệu ngay khi di chuyển, thực phẩm thiết yếu, nhưng nhiều khi ta lại quên mất câu hỏi đơn giản nhất: phi hành đoàn cần bao nhiêu người thì mới đảm bảo sứ mệnh cao cả có khả năng thành công cao? Số người tối tiểu cần có trên tàu là bao nhiêu để đảm bảo con cháu của thế hệ #1 khỏe mạnh về mặt di truyền?

Ngày hôm nay, ta đã có thể trả lời câu hỏi này nhờ công trình nghiên cứu của Frédéric Marin, nhà nghiên cứu đang công tác tại Đại học Strasbourg và Camille Beluffi, đang làm việc cho công ty nghiên cứu Casc4de; cả hai người họ đều mang quốc tịch Pháp. Họ tính ra được tỷ lệ sống sót của phi hành đoàn với số lượng thành viên khác nhau, cùng với những điều luật sinh sản cụ thể để sứ mệnh thành công.

Đầu tiên, ta cần một chút bối cảnh. Các nhà khoa học, kỹ sư đã nghiên cứu kỹ những cách thức khác nhau có thể đưa con người tới hệ sao gần nhất. Hai yếu tố rõ ràng nhất là khoảng cách tính bằng năm ánh sáng giữa hai hệ sao và tốc độ tàu Vũ trụ hiện tại của con người.

Tàu Apollo 11, thứ đã đưa con người lên Mặt Trăng, bay với tốc độ 40.000 km/h; bằng vận tốc nhanh kinh khủng này, ta sẽ tới được Proxima Centauri trong ... hơn 100.000 năm. May mắn thay, tàu vũ trụ đã nhanh hơn trước nhiều. Đơn cử, thiết bị thăm dò Mặt Trời - tàu Parker Solar Probe dự kiến được phóng trong năm nay, sẽ bay với tốc độ hơn 700.000 km/h, khoảng 0,067% tốc độ ánh sáng.

Cần phi hành đoàn bao nhiêu người thì mới đủ để sống sót chuyến du hành sang hệ sao Proxima Centauri? - Ảnh 3.

Parker Solar Probe, tàu thăm dò Mặt Trời của NASA.

Marin và Beluffi sử dụng những con số nêu trên để tính toán. “Với tốc độ này, một chuyến hành trình liên sao tới hành tinh Proxima Centauri b vẫn sẽ mất 6.300 năm”, họ nói. Nếu tính tuổi thị trung bình của con người là 70, 6.300 năm sẽ tương đương với 90 thế hệ người.

Không dễ để chọn ra được phi hành đoàn #1 trên chuyến hành trình lịch sử. Những yếu tố quan trọng bao gồm lượng nam giới và phụ nữ có trong đoàn, độ tuổi và tuổi thọ của họ, tỷ lệ có con thành công, sức chứa của con tàu và nhiều hơn nữa. Các yếu tố khác bao gồm độ tuổi sinh sản, một cặp đôi có ý định có con sẽ gần huyết thống tới giới hạn nào, số lượng con mà họ có thể có là bao nhiêu, …

Một khi tính toán được những yếu tố trên, nhóm các nhà nghiên cứu sử dụng thuật toán có tên Heritage để tiến hành giả lập một sứ mệnh du hành liên sao với nhiều thế hệ người Đầu tiên, thuật toán sẽ tạo ra một phi hành đoàn với chất lượng như đã nêu ở dữ liệu đầu vào, rồi sẽ cho tiến hành thử nghiệm trên lý thuyết. Quá trình này đã bao gồm cả việc qua đời tự nhiên lẫn chết vì tai nạn mỗi năm, để xem số lượng phi hành đoàn cần là bao nhiêu để có thể tiếp tục sinh sản thế hệ mới.

Cần phi hành đoàn bao nhiêu người thì mới đủ để sống sót chuyến du hành sang hệ sao Proxima Centauri? - Ảnh 4.

Trong số thành viên phi hành đoàn, thuật toán sẽ chọn hai người ngẫu nhiên thuộc hai giới tính khác nhau và tính toán tỷ lệ có con của họ, dựa trên khả năng sinh sản của mỗi người và các giới hạn liên quan tới quan hệ cận huyết. Nếu như tỷ lệ có thai cao, thuật toán sẽ tạo ra một thành viên phi hành đoàn mới và lặp lại vòng này cho tới khi phi hành đoàn chết hẳn hoặc tới được hệ sao Proxima Centauri sau 6.300 năm.

Mỗi một lần chạy sứ mệnh lịch sử này, thuật toán sẽ đưa thêm vào một sự kiện thảm họa gì đó - một dịch bệnh bí ẩn, một cú va chạm với thiên thể vũ trụ hoặc một tai nạn bất kỳ - để giảm số lượng thành viên của phi hành đoàn đi ⅓.

Thuật toán sẽ cho chạy mỗi sứ mệnh 100 lần để tìm ra tỷ lệ phi hành đoàn với số lượng người nhất định sống sót được suốt 6.300 năm.

Một điểm mấu chốt nữa là việc sinh sản cận huyết sẽ được thực hiện ở mức độ nào. Sau khi tính toán nhiều tình huống khác nhau, Marin và Beluffi quyết định sẽ không cho cặp đôi nào giao phối cận huyết; để có con, một cặp đôi phải không có liên hệ huyết thống. Họ cho chạy tổng cộng 100 sứ mệnh với số lượng phi hành đoàn khác nhau, để tìm ra tỷ lệ thành công cao nhất.

Kết quả rất thú vị. Thuật toán Heritage dự đoán rằng với một phi hành đoàn gồm 14 gặp, sứ mệnh sẽ thất bại thảm hại, phi hành đoàn sẽ bỏ mạng trước khi tới Proxima Centauri. Một nhóm nhỏ như thế sẽ không có đủ độ đa dạng di truyền để sống sót.

Cần phi hành đoàn bao nhiêu người thì mới đủ để sống sót chuyến du hành sang hệ sao Proxima Centauri? - Ảnh 5.

Thông qua nghiên cứu trên động vật, các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng với 25 cặp đôi và một kế hoạch sinh sản cẩn thận, nhóm sinh vật này sẽ tồn tại được mãi mãi. Tuy nhiên thuật toán Heritage thì khắc nghiệt hơn thế, cũng như độ khắc nghiệt giữa điều kiện tự nhiên trên Trái Đất và cái lạnh chết chóc của Vũ trụ vậy: với 25 nam và 25 nữ, tới 50% phi hành đoàn sẽ bị xóa sổ trước khi tới được Proxima Centauri; nguyên nhân chính là do sự kiện ngẫu nhiên không có lợi diễn ra trong khoảng thời gian 6.300 năm.

Theo thuật toán Heritage, tỷ lệ thành không không chạm mốc 100% cho tới khi phi hành đoàn có tổng cộng 98 người, tức là 49 cặp đôi. “Lúc đó, ta có thể khẳng định rằng dưới các yếu tố có trong thử nghiệm, một phi hành đoàn với 98 người sẽ là điều kiện tối thiểu để đi hết chuyến hành trình 6.300 năm tới hành tinh Proxima Centauri b”.

Có thể coi đây là bài giả lập làm nền móng cho các bài thử chi tiết hơn sau này. Đầu tiên, tỷ lệ có con thành công sẽ khác biệt trong môi trường Vũ trụ, tỷ lệ để một đứa trẻ khỏe mạnh sẽ thấp hơn do những ảnh hưởng của bức xạ Vũ trụ. Tỷ lệ xảy ra những thảm họa sẽ còn thấp hơn những xung đột xã hội có thể có khi cộng đồng cả trăm người sống cùng nhau trong một con tàu Vũ trụ. Một thuật toán Heritage tiên tiến hơn có thể sẽ khắc phục những yếu tố này, chạy lại một loạt những thử nghiệm mới để ta có những con số chính xác hơn.

Bạn có thể đọc thêm về nghiên cứu tại đường link này.

Musk lo ngại dự án DeepMind và "sự ngạo mạn" của những người thông minh sẽ cho phép AI thống trị loài người

tinybook tinybook 1 tháng 4 tuần
Musk lo ngại dự án DeepMind và "sự ngạo mạn" của những người thông minh sẽ cho phép AI thống trị loài người
Một lần nữa Elon Musk nêu lên lo lắng của mình về các hệ thống trí tuệ nhân tạo, vốn được cho là sẽ thay đổi cuộc sống con người theo chiều hướng tốt.

Tin vui: Huấn luyện thành công chó đánh hơi được người nhiễm COVID-19, tỷ lệ chính xác cực cao

tinybook tinybook 2 tháng 2 giờ
Tin vui: Huấn luyện thành công chó đánh hơi được người nhiễm COVID-19, tỷ lệ chính xác cực cao
Nếu được huấn luyện đúng cách, chó có thể phân biệt được mẫu nước bọt của người bị nhiễm SARS-CoV-2 và người không bị nhiễm, với tỷ lệ chính xác lên tới 94%.

Các nhà khoa học cuối cùng đã tìm ra điều gì làm cho coronavirus trở nên nguy hiểm

tinybook tinybook 2 tháng 9 giờ
Các nhà khoa học cuối cùng đã tìm ra điều gì làm cho coronavirus trở nên nguy hiểm
Hóa ra tác nhân gây bệnh đã ngụy trang sau khi lây nhiễm tế bào để ngăn chặn phản ứng nhanh chóng từ hệ thống miễn dịch của cơ thể.

The New York Times tiếp tục đăng tải một bài báo nữa cho thấy thêm bằng chứng về việc người ngoài hành tinh tồn tại

tinybook tinybook 2 tháng 23 giờ
The New York Times tiếp tục đăng tải một bài báo nữa cho thấy thêm bằng chứng về việc người ngoài hành tinh tồn tại
Nếu đúng là họ tới thăm ta thật, thì có lẽ nên tránh thời điểm 2020 này ra. Người Trái Đất đang có nhiều chuyện phải lo lắm rồi, không đủ thời giờ đón tiếp khách tới từ phương xa đâu.

Điều gì sẽ xảy ra nếu Oxy trên Trái Đất đột nhiên biến mất trong vòng 5 giây?

tinybook tinybook 2 tháng 1 ngày
Điều gì sẽ xảy ra nếu Oxy trên Trái Đất đột nhiên biến mất trong vòng 5 giây?
Việc Oxy biến mất trong vòng 5 giây cũng đủ khiến cho nhiều thứ trở nên bất thường, thậm chí khiến loài người cũng như toàn bộ các sinh vật khác đi đến kết cục diệt vong

Một quả bom hạt nhân đã được dùng để xử lý đám cháy 'không thể dập tắt' như thế nào?

tinybook tinybook 2 tháng 1 ngày
Một quả bom hạt nhân đã được dùng để xử lý đám cháy không thể dập tắt như thế nào?
Một vụ cháy lớn đã xảy ra bên trong một mỏ khí đốt ở Liên Xô và kéo dài tới 3 năm, mọi nỗ lực dập lửa thông thường đều thất bại cho tới khi quả bom hạt nhân được đưa tới.

Ở Nam Cực, có loài chim cánh cụt "đại tiện" ra đường phân dài tới 1,34 mét

tinybook tinybook 2 tháng 1 ngày
Ở Nam Cực, có loài chim cánh cụt "đại tiện" ra đường phân dài tới 1,34 mét
Nếu có dịp tới chơi Nam Cực mùa chim cánh cụt ấp trứng, bạn hãy dè chừng những đường dung dịch trắng nhờ bắn ra từ tổ chim nhé.

"Động vật có vú nào cũng mất khoảng 12 giây để đi vệ sinh" - nghiên cứu khoa học chứng minh điều thô nhưng thật

tinybook tinybook 2 tháng 1 ngày
"Động vật có vú nào cũng mất khoảng 12 giây để đi vệ sinh" - nghiên cứu khoa học chứng minh điều thô nhưng thật
Ăn vào thì phải thải ra thôi mà!

Dòng chảy bùn đen bạn đang nhìn thấy là thật 100% dù nhìn như quái vật từ phim kinh dị

tinybook tinybook 2 tháng 2 ngày
Dòng chảy bùn đen bạn đang nhìn thấy là thật 100% dù nhìn như quái vật từ phim kinh dị
Và chúng cũng nguy hiểm không kém gì những con quái vật trong phim ảnh.

Các nhà khoa học tiến hành nghiên cứu những "hố xanh" nằm dưới đáy đại dương, phát hiện ra được nhiều điều thú vị

tinybook tinybook 2 tháng 3 ngày
Các nhà khoa học tiến hành nghiên cứu những "hố xanh" nằm dưới đáy đại dương, phát hiện ra được nhiều điều thú vị
Tháng tới và tháng Năm/2021, các nhà khoa học sẽ tiến hành thám hiểm một hố xanh nữa ngoài khơi Florida.

Một chú vẹt đả bại 21 sinh viên Harvard trong một trò chơi về trí nhớ

tinybook tinybook 2 tháng 3 ngày
Một chú vẹt đả bại 21 sinh viên Harvard trong một trò chơi về trí nhớ
Loài vẹt xám châu Phi (Psittacus erithacus) có nhiều khả năng như sống hơn 50 năm, ghi nhớ nhiều từ tiếng Anh, và nếu có cơ hội, có thể chiến thắng cả một nhóm sinh viên Harvard trong trò chơi về trí nhớ.

Câu chuyện đau lòng về Genie, đứa trẻ biến thành "người rừng" không bao giờ học được cách giao tiếp

tinybook tinybook 2 tháng 3 ngày
Câu chuyện đau lòng về Genie, đứa trẻ biến thành "người rừng" không bao giờ học được cách giao tiếp
Genie là một trong những đứa trẻ bất hạnh nhất trong lịch sử của Hoa Kỳ, cô bé bị lạm dụng nghiêm trọng tới mức giống với "người rừng" hơn là một đứa trẻ bình thường.

Những lầm tưởng về thực phẩm và nấu ăn mà ai cũng mắc không ít thì nhiều

tinybook tinybook 2 tháng 4 ngày
Những lầm tưởng về thực phẩm và nấu ăn mà ai cũng mắc không ít thì nhiều
Mặc dù nấu ăn là một trong những kỹ năng cơ bản cũng như cổ xưa nhất của con người, nhưng nó vẫn chứa đầy hàng tá huyền thoại và các quan niệm sai lầm.

Du thuyền siêu sang làm bằng carbon tổng hợp và kính chống đạn

tinybook tinybook 2 tháng 4 ngày
Du thuyền siêu sang làm bằng carbon tổng hợp và kính chống đạn
Siêu nhẹ, siêu bền và cực kỳ mạnh mẽ là những từ có thể dùng để miêu tả chiếc du thuyền sang trọng này.

Bill Gates không hiểu thuyết âm mưu "cài vi chip vào người thông qua vắc-xin Covid-19" từ đâu ra, tiếp tục bác bỏ cáo buộc vô lý trên truyền hình

tinybook tinybook 2 tháng 4 ngày
Bill Gates không hiểu thuyết âm mưu "cài vi chip vào người thông qua vắc-xin Covid-19" từ đâu ra, tiếp tục bác bỏ cáo buộc vô lý trên truyền hình
Tin đồn không căn cứ nhưng vẫn khiến nhiều lần Bill Gates và nhiều bên khác lên tiếng đính chính.

Đợt sóng nhiệt lớn tại Siberia khiến biển biển băng Bắc Cực tan với tốc độ đáng lo ngại

tinybook tinybook 2 tháng 4 ngày
Đợt sóng nhiệt lớn tại Siberia khiến biển biển băng Bắc Cực tan với tốc độ đáng lo ngại
Thời tiết Siberia lúc này chẳng khác gì khu vực cận xích đạo trong một ngày hè oi ả.

Canada phát hiện ra loài khủng long bay mới, có kích thước tương đương một chiếc máy bay nhỏ

tinybook tinybook 2 tháng 4 ngày
Canada phát hiện ra loài khủng long bay mới, có kích thước tương đương một chiếc máy bay nhỏ
Các nhà cổ sinh vật học Canada gần đây đã phát hiện và đã đặt tên cho một loài Pterizard mới với sải cánh dài tới 10 mét.

Machimosaurus rex: Loài cá sấu nước mặn to lớn nhất từng được con người phát hiện

tinybook tinybook 2 tháng 5 ngày
Machimosaurus rex: Loài cá sấu nước mặn to lớn nhất từng được con người phát hiện
Machimosaurus là một chi thuộc họ Teleosauridae sống vào thời kỳ Jura muộn. Hóa thạch của chúng được tìm thấy ở Morocco, Thụy Sĩ. Các hóa thạch khác được tìm thấy ở Anh, Pháp, Đức, và Bồ Đào Nha.

Nhóm bạn dùng trực thăng để tái hiện lại hình nền ấn tượng của macOS Big Sur

tinybook tinybook 2 tháng 5 ngày
Nhóm bạn dùng trực thăng để tái hiện lại hình nền ấn tượng của macOS Big Sur
Nếu không có chú thích đầy đủ, có lẽ bạn sẽ không thể biết được ảnh nào của Apple, ảnh nào được nhóm “nhại” lại.

Đón đầu xu hướng "công nghệ không dây" mới nhất

tinybook tinybook 2 tháng 5 ngày
Đón đầu xu hướng "công nghệ không dây" mới nhất
Cuộc sống chúng ta đang trở nên hiện đại hơn nhờ vào những tiến bộ của khoa học công nghệ. Bên cạnh đó, xu thế “không dây hóa” ngày càng phát triển và hoàn thiện giúp cuộc sống dần nên dễ dàng hơn, tiện lợi hơn và đang trở thành một xu thế tất yếu với mọi người.

Vô tình đào được cục đá kỳ lạ ngay sau vườn nhà, 31 năm sau mới biết đây là "báu vật" ngoài Trái Đất

tinybook tinybook 2 tháng 5 ngày
Vô tình đào được cục đá kỳ lạ ngay sau vườn nhà, 31 năm sau mới biết đây là "báu vật" ngoài Trái Đất
Sau khi thử bằng nam châm và phát hiện cục đá có chứa sắt, một người đàn ông đã bỏ xó nó trong vườn mà không biết rằng mình vừa đào được mảnh thiên thạch có kích thước lớn nhất nhất nước Đức.

NASA: tiểu hành tinh đường kính 200m và 4 thiên thể khác sẽ lần lượt ngang Trái Đất trong ngày những ngày cuối tháng Bảy này

tinybook tinybook 2 tháng 6 ngày
NASA: tiểu hành tinh đường kính 200m và 4 thiên thể khác sẽ lần lượt ngang Trái Đất trong ngày những ngày cuối tháng Bảy này
Cơ quan hàng không vũ trụ Mỹ NASA đã đưa ra cảnh báo về tiểu hành tinh 2020 ND sẽ tiến gần vào Trái Đất ngày 24/7.

Thợ sửa máy photocopy tiết lộ chiêu gián điệp 'độc nhất vô nhị' của CIA thời Chiến tranh Lạnh

tinybook tinybook 2 tháng 6 ngày
Thợ sửa máy photocopy tiết lộ chiêu gián điệp độc nhất vô nhị của CIA thời Chiến tranh Lạnh
Một chiếc máy photocopy vô cùng đơn giản của hãng Xerox nằm bên trong Đại sứ quán Liên Xô ở Washington DC đã trở thành lỗ hổng bảo mật và được Cơ quan Tình báo Trung Ương Mỹ phát hiện và khai thác.

Gấu trắng Bắc Cực sắp biến mất vĩnh viễn khỏi Trái Đất

tinybook tinybook 2 tháng 6 ngày
Gấu trắng Bắc Cực sắp biến mất vĩnh viễn khỏi Trái Đất
Gấu trắng Bắc Cực có thể đối diện với nguy cơ bị tuyệt chủng vào cuối thể kỷ 21, theo một nghiên cứu vừa đăng tải trên tạp chí uy tín Nature Climate Change.

Cùng lúc xuất hiện hai đột phá trong ngành pin Mặt Trời: vừa có vật liệu mới, vừa tạo ra điện năng từ "ánh sáng vô hình"

tinybook tinybook 2 tháng 6 ngày
Cùng lúc xuất hiện hai đột phá trong ngành pin Mặt Trời: vừa có vật liệu mới, vừa tạo ra điện năng từ "ánh sáng vô hình"
Chúng ta vẫn chưa tối ưu hóa được công nghệ năng lượng Mặt Trời đâu, vẫn còn những khoảng trống lớn để khám phá!

Bí mật được hé lộ từ... cục phân 14.000 năm tuổi: Cuối cùng một trong những bí ẩn lớn nhất của loài người đã được giải đáp

tinybook tinybook 2 tháng 6 ngày
Bí mật được hé lộ từ... cục phân 14.000 năm tuổi: Cuối cùng một trong những bí ẩn lớn nhất của loài người đã được giải đáp
Một câu hỏi gây tranh cãi lớn cho giới khoa học suốt nhiều thập kỷ qua đã được giải đáp, tất cả là nhờ... cục phân này.

Các nhà khoa học phát hiện Châu Phi đang tách ra làm đôi, sắp sửa hình thành một đại dương mới?

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Các nhà khoa học phát hiện Châu Phi đang tách ra làm đôi, sắp sửa hình thành một đại dương mới?
Nghiên cứu mới nhất từ các nhà khoa học cho thấy, những hoạt động địa chất phức tạp của ba mảng kiến tạo xung quanh châu Phi, vốn đang di chuyển dần xa nhau ra, sẽ phân tách châu lục này thành hai phần và tạo ra một đại dương mới trong hàng triệu năm nữa.

Lần đầu tiên trong lịch sử, các nhà thiên văn học quan sát được 1 hố đen vừa "chớp mắt"

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Lần đầu tiên trong lịch sử, các nhà thiên văn học quan sát được 1 hố đen vừa "chớp mắt"
Quầng hào quang của hố đen này đã lịm tắt trước khi bừng sáng rực rỡ trở lại chỉ trong vỏn vẹn 40 ngày, 1 điều mà giới khoa học chưa từng quan sát được trước đây.

Phát hiện ra xác ướp khủng long có dấu chân hình móng ngựa tại Hoa Kỳ

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Phát hiện ra xác ướp khủng long có dấu chân hình móng ngựa tại Hoa Kỳ
Edmontosaurus là một loài khủng long ăn có khá quen thuộc, nhưng với việc phát hiện ra xác ướp của loài này, giới cổ sinh vật học đã biết thêm được thông tin chúng có chân giống với hình móng ngựa.

Vách đá kỳ quái cứ 30 năm lại "đẻ trứng" một lần, các nhà khoa học đau đầu đi tìm lời giải đáp

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Vách đá kỳ quái cứ 30 năm lại "đẻ trứng" một lần, các nhà khoa học đau đầu đi tìm lời giải đáp
Nếu bạn chưa bao giờ nghe nói về một vách đá đẻ trứng thì có lẽ bạn không biết về Chan Da Ya, một vách đá bí ẩn ở Trung Quốc cứ 30 năm lại cho ra đời những "quả trứng đá" tròn xoe vô cùng kỳ lạ.
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat