Bước kiểm tra “Không phải người máy” trên các website hiệu quả ra sao?

Bước kiểm tra “Không phải người máy” trên các website hiệu quả ra sao?
Theo: Tấn Minh Theo Trí Thức Trẻ
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
“Tôi không phải người máy” (I’m not a robot) là một phiên bản của reCAPTCHA, trong đó sử dụng nhiều manh mối để xác định xem liệu người dùng đang cố truy cập vào website là một con người thật sự hay một con bot.

Internet đã làm cuộc sống của chúng ta trở nên dễ dàng hơn nhiều. Chỉ một cú nhấn chuột ngay trong căn phòng ấm cúng, bạn đã có mọi thứ mình muốn. Cần sắm nhu yếu phẩm trong nhà? Hãy vào một trang thương mại điện tử nào đó và cho hàng vào giỏ. Muốn gửi tiền mà không phải ra ngân hàng? Sử dụng các dịch vụ internet banking do ngân hàng của bạn cung cấp. Muốn tìm thông tin về bất kỳ sở thích quái lạ nào mà bạn quan tâm? Chỉ cần tìm đọc một loạt các blog chuyên về các chủ đề phù hợp với bạn.

Tuy nhiên, mọi công nghệ đột phá đều có ưu điểm và hạn chế. Trong trường hợp của internet, một trong nhiều mối quan ngại trong quản lý hạ tầng kỹ thuật số chính là lưu lượng truy cập không lường trước vào các website bởi những con bot.

Với khả năng thực hiện những phi vụ lừa đảo tài chính, đến việc khoắng sạch nguồn hàng từ một website thương mại điện tử, những con bot có thể gây hỗn loạn trên diện rộng. Việc phát triển ra những phương thức tiên tiến nhằm xác định xem ai đang thực sự truy cập một website là điều rất cần thiết; một con người trần mắt thịt, hay một con bot lạnh lùng tạo ra từ những dòng mã?

Phương thức phổ biến nhất hiện nay – hẳn bạn đã biết rồi – chính là reCAPTCHA, hay bước kiểm tra nhằm phân biệt giữa bạn với một con bot chỉ bằng một cú nhấn chuột duy nhất.

Bước kiểm tra “Không phải người máy” trên các website hiệu quả ra sao? - Ảnh 1.

Nhưng làm cách nào mà bạn có thể vượt qua bài kiểm tra này khi chỉ đơn giản nhấn vào một cái hộp? Phương thức này hiệu quả đến mức nào?

Tại sao các website cần kiểm tra xem bạn có phải là bot hay không?

Như đã đề cập ở trên, internet nay không còn là một nơi lý tưởng như chúng ta vẫn thường hình dung. Đó là địa bàn hoạt động của vô vàn những kẻ xấu muốn lợi dụng những sơ hở trong cơ sở hạ tầng kỹ thuật số để phục vụ cho những ý đồ cá nhân của mình.

Bot có thể được huấn luyện để gây đủ loại nguy hiểm. Bot có thể tạo nhiều tài khoản trên các nền tảng mạng xã hội và các nhà cung cấp dịch vụ email (như Gmail chẳng hạn), khiến số lượng người dùng của các dịch vụ này tăng cao và sử dụng những tài khoản email đó để phá hoại những nơi khác trên internet. Chúng có thể điền vào các form bằng các nội dung không mong muốn và phát tán thư rác. Điều tương tự cũng xảy ra với phần bình luận trên các website và các nền tảng khác. Bot khiến chúng ta khó lòng đánh giá được tương tác giữa những con người thực thụ trên một nền tảng hay website.

Ngoài ra, còn có những kẻ gọi là "scraper", chuyên sử dụng bot để thu thập địa chỉ email của người dùng và sử dụng chúng cho nhiều mục đích khác nhau. Các hacker có thể dùng phương thức tấn công "từ điển", trong đó lần lượt quét từng từ trong một danh sách chúng lập nên để bẻ mật mã, do đó mật mã của bạn hoàn toàn không an toàn như bạn vẫn nghĩ. Đó là lý do tại sao bạn lại thấy một bước kiểm tra "I’m not a robot" khi đăng nhập vào nhiều website. Bot còn được dùng để viết các đánh giá tích cực 5 sao trên các sản phẩm và dịch vụ, nhằm tạo nên hình ánh "bóng loáng" trong khi trên thực tế chưa chắc đã vậy.

Để ngăn chặn những vấn đề nêu trên, bước kiểm tra để phân biệt người dùng thực sự và bot là điều cần thiết. Đó là lúc người ta dùng đến CAPTCHA.

Bước kiểm tra “Không phải người máy” trên các website hiệu quả ra sao? - Ảnh 2.

Sự ra đời của CAPTCHA

CAPTCHA, viết tắt của "Completely Automated Public Turing test to tell Computers and Humans Apart" (bài kiểm tra Turing công khai hoàn toàn tự động nhằm phân biệt máy tính và người), được phát triển bởi các nhà khoa học và giáo sư tại Đại học Carnegie Mellon (CMU) và IBM vào năm 2000. Nó là một phương thức để loại bỏ những con bot không mong muốn khỏi website bằng cách sử dụng những hình ảnh bị biến dạng, những câu đố, những đoạn âm thanh… Phương thức này được sử dụng để theo dõi các trường hợp lừa đảo thẻ tín dụng của PayPal.

Tiền đề của phương thức này là các chương trình thường gặp khó khăn trong việc giải mã các hình ảnh bị biến dạng, trong khi con người có thể dễ dàng giải mã chúng. Có thời điểm, phương thức CAPTCHA này đã được sử dụng bởi 200 triệu người dùng mỗi ngày, tương đương với việc bỏ ra xấp xỉ 500.000 giờ giải mã các đoạn văn bản bị xáo trộn! Các chuyên gia tại CMU quyết định biến toàn bộ những nỗ lực này thành một thứ gì đó hữu dụng hơn, và họ đã dùng phương thức phát hiện bot này để số hóa những cuốn sách kinh điển.

Phương thức mới này được gọi là reCAPTCHA, và nó sử dụng các tập tin PDF và sách được scan lên máy tính, hay các nguồn nguyên liệu khác, để đóng vai trò những bài kiểm tra chữ biến dạng, yêu cầu người dùng phải giải mã chúng, qua đó giải quyết 2 vấn đề: loại bỏ bot và số hóa những cuốn sách kinh điển.

Loại công nghệ CAPTCHA mới này sau đó được mua lại bởi Google vào năm 2009 và tiếp tục được công ty phát triển.

Vào ngày 14/4/2014, Google tung ra một bản thảo khoa học tiết lộ hãng đã phát triển được các hệ thống nhận dạng hình ảnh bằng Deep Convolutional Neural Networks, với khả năng giải mã chữ và số từ kho hình ảnh Street View của mình. Có nghĩa là các chương trình này có khả năng giải được các bài kiểm tra CAPTCHA khó nhất với độ chính xác đến 99,8% - khiến cho hệ thống hiện tại trở nên không đáng tin cậy nữa.

Dẫu vậy, vấn đề bot vẫn còn tồn tại, và chúng ta cần một cách nào đó để loại bỏ chúng. Xin giới thiệu với các bạn: No CAPTCHA reCAPTCHA.

Bước kiểm tra “Không phải người máy” trên các website hiệu quả ra sao? - Ảnh 3.

No CAPTCHA reCAPTCHA

Vào ngày 14/12/2014, Google công bố đã phát triển một phiên bản reCAPTCHA mới – phiên bản khá phổ biến hiện nay, chính là ô vuông với dòng chữ "I’m not a robot" (Tôi không phải người máy) bên cạnh.

Phiên bản này không yêu cầu người dùng giải mã các văn bản biến dạng nữa, nhưng thay vào đó sẽ dựa vào một cú nhấn chuột duy nhất để xác định xem bạn là người hay bot. Phương thức này sử dụng backend Advanced Risk Analysis dành cho reCAPTCHA, được phát triển và công bố bởi Google trên một bài blog vào năm 2013.

Quy trình backend này sẽ phân tích tương tác của người dùng trước, trong và sau khi viết CAPTCHA để xác nhận họ, dựa vào các manh mối để hiểu được một người dùng là bot hay con người. Bài kiểm tra "I’m not a robot" sử dụng các phương thức tương tự, đồng thời đánh giá các người dùng di chuyển con trỏ chuột và cách họ điền vào ô văn bản. Google không tiết lộ tất cả các manh mối, bởi nếu lộ ra, mục tiêu loại bỏ bot sẽ không đạt được.

Tuy nhiên, CAPTCHA chưa hoàn toàn bị thay thế, và vẫn được dùng kèm với ô nhấn chuột nếu Google cảm thấy có hành vi mờ ám, biến nó thành một manh mối bổ sung để xác minh người dùng. Các văn bản biến dạng đã được thay thế bằng các hình ảnh – ví dụ, một chú mèo – mà người dùng phải xác định trong số các hình ảnh khác.

Bài kiểm tra "I’m not a robot" có hiệu quả?

Google nói rằng khi phiên bản mới của reCAPTCHA được tung ra, các công ty như Snapchat, WordPress, và Humble Bundle sẽ sẵn sàng triển khai phương thức này. Họ khẳng định rằng trong tuần đầu sử dụng No CAPTCHA reCAPTCHA, người dùng đã vào được website chính nhanh hơn nhiều so với các phương thức trước đó.

Xét về khía cạnh bảo mật, thêm nhiều lớp manh mối sẽ khiến việc truy cập vào một website trở nên khó khăn hơn, và phương thức "I’m not a robot" rõ ràng đã hỗ trợ rất nhiều so với việc giải mã văn bản trong các phương thức CAPTCHA trước đó. Google không tiết lộ các manh mối để buộc những kẻ viết bot phải đoán, từ đó đảm bảo reCAPTCHA luôn ở "kèo" trên.

Phương thức này còn phù hợp với những người khiếm thị, bởi nó giảm được thời gian cần thiết để giải mã văn bản, và thay việc đó với chỉ một cú nhấn chuột, và thỉnh thoảng là tìm một đồ vật trong nhiều hình ảnh. "No CAPTCHA reCAPTCHA" sẽ được phát triển hơn nữa trong tương lai, với nhiều manh mối hơn được thêm vào thuật toán để kiểm tra tính hợp lệ của người dùng.

Có thể nói vấn đề bot sẽ chưa biến mất sớm, nhưng tính đến nay, có vẻ như con người đang dẫn trước trong cuộc đua số với chính những chiếc máy tính.

Tham khảo: ScienceABC

Musk lo ngại dự án DeepMind và "sự ngạo mạn" của những người thông minh sẽ cho phép AI thống trị loài người

tinybook tinybook 2 tháng 1 ngày
Musk lo ngại dự án DeepMind và "sự ngạo mạn" của những người thông minh sẽ cho phép AI thống trị loài người
Một lần nữa Elon Musk nêu lên lo lắng của mình về các hệ thống trí tuệ nhân tạo, vốn được cho là sẽ thay đổi cuộc sống con người theo chiều hướng tốt.

Tin vui: Huấn luyện thành công chó đánh hơi được người nhiễm COVID-19, tỷ lệ chính xác cực cao

tinybook tinybook 2 tháng 2 ngày
Tin vui: Huấn luyện thành công chó đánh hơi được người nhiễm COVID-19, tỷ lệ chính xác cực cao
Nếu được huấn luyện đúng cách, chó có thể phân biệt được mẫu nước bọt của người bị nhiễm SARS-CoV-2 và người không bị nhiễm, với tỷ lệ chính xác lên tới 94%.

Các nhà khoa học cuối cùng đã tìm ra điều gì làm cho coronavirus trở nên nguy hiểm

tinybook tinybook 2 tháng 2 ngày
Các nhà khoa học cuối cùng đã tìm ra điều gì làm cho coronavirus trở nên nguy hiểm
Hóa ra tác nhân gây bệnh đã ngụy trang sau khi lây nhiễm tế bào để ngăn chặn phản ứng nhanh chóng từ hệ thống miễn dịch của cơ thể.

The New York Times tiếp tục đăng tải một bài báo nữa cho thấy thêm bằng chứng về việc người ngoài hành tinh tồn tại

tinybook tinybook 2 tháng 3 ngày
The New York Times tiếp tục đăng tải một bài báo nữa cho thấy thêm bằng chứng về việc người ngoài hành tinh tồn tại
Nếu đúng là họ tới thăm ta thật, thì có lẽ nên tránh thời điểm 2020 này ra. Người Trái Đất đang có nhiều chuyện phải lo lắm rồi, không đủ thời giờ đón tiếp khách tới từ phương xa đâu.

Điều gì sẽ xảy ra nếu Oxy trên Trái Đất đột nhiên biến mất trong vòng 5 giây?

tinybook tinybook 2 tháng 3 ngày
Điều gì sẽ xảy ra nếu Oxy trên Trái Đất đột nhiên biến mất trong vòng 5 giây?
Việc Oxy biến mất trong vòng 5 giây cũng đủ khiến cho nhiều thứ trở nên bất thường, thậm chí khiến loài người cũng như toàn bộ các sinh vật khác đi đến kết cục diệt vong

Một quả bom hạt nhân đã được dùng để xử lý đám cháy 'không thể dập tắt' như thế nào?

tinybook tinybook 2 tháng 3 ngày
Một quả bom hạt nhân đã được dùng để xử lý đám cháy không thể dập tắt như thế nào?
Một vụ cháy lớn đã xảy ra bên trong một mỏ khí đốt ở Liên Xô và kéo dài tới 3 năm, mọi nỗ lực dập lửa thông thường đều thất bại cho tới khi quả bom hạt nhân được đưa tới.

Ở Nam Cực, có loài chim cánh cụt "đại tiện" ra đường phân dài tới 1,34 mét

tinybook tinybook 2 tháng 3 ngày
Ở Nam Cực, có loài chim cánh cụt "đại tiện" ra đường phân dài tới 1,34 mét
Nếu có dịp tới chơi Nam Cực mùa chim cánh cụt ấp trứng, bạn hãy dè chừng những đường dung dịch trắng nhờ bắn ra từ tổ chim nhé.

"Động vật có vú nào cũng mất khoảng 12 giây để đi vệ sinh" - nghiên cứu khoa học chứng minh điều thô nhưng thật

tinybook tinybook 2 tháng 3 ngày
"Động vật có vú nào cũng mất khoảng 12 giây để đi vệ sinh" - nghiên cứu khoa học chứng minh điều thô nhưng thật
Ăn vào thì phải thải ra thôi mà!

Dòng chảy bùn đen bạn đang nhìn thấy là thật 100% dù nhìn như quái vật từ phim kinh dị

tinybook tinybook 2 tháng 5 ngày
Dòng chảy bùn đen bạn đang nhìn thấy là thật 100% dù nhìn như quái vật từ phim kinh dị
Và chúng cũng nguy hiểm không kém gì những con quái vật trong phim ảnh.

Các nhà khoa học tiến hành nghiên cứu những "hố xanh" nằm dưới đáy đại dương, phát hiện ra được nhiều điều thú vị

tinybook tinybook 2 tháng 5 ngày
Các nhà khoa học tiến hành nghiên cứu những "hố xanh" nằm dưới đáy đại dương, phát hiện ra được nhiều điều thú vị
Tháng tới và tháng Năm/2021, các nhà khoa học sẽ tiến hành thám hiểm một hố xanh nữa ngoài khơi Florida.

Một chú vẹt đả bại 21 sinh viên Harvard trong một trò chơi về trí nhớ

tinybook tinybook 2 tháng 6 ngày
Một chú vẹt đả bại 21 sinh viên Harvard trong một trò chơi về trí nhớ
Loài vẹt xám châu Phi (Psittacus erithacus) có nhiều khả năng như sống hơn 50 năm, ghi nhớ nhiều từ tiếng Anh, và nếu có cơ hội, có thể chiến thắng cả một nhóm sinh viên Harvard trong trò chơi về trí nhớ.

Câu chuyện đau lòng về Genie, đứa trẻ biến thành "người rừng" không bao giờ học được cách giao tiếp

tinybook tinybook 2 tháng 6 ngày
Câu chuyện đau lòng về Genie, đứa trẻ biến thành "người rừng" không bao giờ học được cách giao tiếp
Genie là một trong những đứa trẻ bất hạnh nhất trong lịch sử của Hoa Kỳ, cô bé bị lạm dụng nghiêm trọng tới mức giống với "người rừng" hơn là một đứa trẻ bình thường.

Những lầm tưởng về thực phẩm và nấu ăn mà ai cũng mắc không ít thì nhiều

tinybook tinybook 2 tháng 6 ngày
Những lầm tưởng về thực phẩm và nấu ăn mà ai cũng mắc không ít thì nhiều
Mặc dù nấu ăn là một trong những kỹ năng cơ bản cũng như cổ xưa nhất của con người, nhưng nó vẫn chứa đầy hàng tá huyền thoại và các quan niệm sai lầm.

Du thuyền siêu sang làm bằng carbon tổng hợp và kính chống đạn

tinybook tinybook 2 tháng 6 ngày
Du thuyền siêu sang làm bằng carbon tổng hợp và kính chống đạn
Siêu nhẹ, siêu bền và cực kỳ mạnh mẽ là những từ có thể dùng để miêu tả chiếc du thuyền sang trọng này.

Bill Gates không hiểu thuyết âm mưu "cài vi chip vào người thông qua vắc-xin Covid-19" từ đâu ra, tiếp tục bác bỏ cáo buộc vô lý trên truyền hình

tinybook tinybook 2 tháng 6 ngày
Bill Gates không hiểu thuyết âm mưu "cài vi chip vào người thông qua vắc-xin Covid-19" từ đâu ra, tiếp tục bác bỏ cáo buộc vô lý trên truyền hình
Tin đồn không căn cứ nhưng vẫn khiến nhiều lần Bill Gates và nhiều bên khác lên tiếng đính chính.

Đợt sóng nhiệt lớn tại Siberia khiến biển biển băng Bắc Cực tan với tốc độ đáng lo ngại

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Đợt sóng nhiệt lớn tại Siberia khiến biển biển băng Bắc Cực tan với tốc độ đáng lo ngại
Thời tiết Siberia lúc này chẳng khác gì khu vực cận xích đạo trong một ngày hè oi ả.

Canada phát hiện ra loài khủng long bay mới, có kích thước tương đương một chiếc máy bay nhỏ

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Canada phát hiện ra loài khủng long bay mới, có kích thước tương đương một chiếc máy bay nhỏ
Các nhà cổ sinh vật học Canada gần đây đã phát hiện và đã đặt tên cho một loài Pterizard mới với sải cánh dài tới 10 mét.

Machimosaurus rex: Loài cá sấu nước mặn to lớn nhất từng được con người phát hiện

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Machimosaurus rex: Loài cá sấu nước mặn to lớn nhất từng được con người phát hiện
Machimosaurus là một chi thuộc họ Teleosauridae sống vào thời kỳ Jura muộn. Hóa thạch của chúng được tìm thấy ở Morocco, Thụy Sĩ. Các hóa thạch khác được tìm thấy ở Anh, Pháp, Đức, và Bồ Đào Nha.

Nhóm bạn dùng trực thăng để tái hiện lại hình nền ấn tượng của macOS Big Sur

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Nhóm bạn dùng trực thăng để tái hiện lại hình nền ấn tượng của macOS Big Sur
Nếu không có chú thích đầy đủ, có lẽ bạn sẽ không thể biết được ảnh nào của Apple, ảnh nào được nhóm “nhại” lại.

Đón đầu xu hướng "công nghệ không dây" mới nhất

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Đón đầu xu hướng "công nghệ không dây" mới nhất
Cuộc sống chúng ta đang trở nên hiện đại hơn nhờ vào những tiến bộ của khoa học công nghệ. Bên cạnh đó, xu thế “không dây hóa” ngày càng phát triển và hoàn thiện giúp cuộc sống dần nên dễ dàng hơn, tiện lợi hơn và đang trở thành một xu thế tất yếu với mọi người.

Vô tình đào được cục đá kỳ lạ ngay sau vườn nhà, 31 năm sau mới biết đây là "báu vật" ngoài Trái Đất

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Vô tình đào được cục đá kỳ lạ ngay sau vườn nhà, 31 năm sau mới biết đây là "báu vật" ngoài Trái Đất
Sau khi thử bằng nam châm và phát hiện cục đá có chứa sắt, một người đàn ông đã bỏ xó nó trong vườn mà không biết rằng mình vừa đào được mảnh thiên thạch có kích thước lớn nhất nhất nước Đức.

NASA: tiểu hành tinh đường kính 200m và 4 thiên thể khác sẽ lần lượt ngang Trái Đất trong ngày những ngày cuối tháng Bảy này

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
NASA: tiểu hành tinh đường kính 200m và 4 thiên thể khác sẽ lần lượt ngang Trái Đất trong ngày những ngày cuối tháng Bảy này
Cơ quan hàng không vũ trụ Mỹ NASA đã đưa ra cảnh báo về tiểu hành tinh 2020 ND sẽ tiến gần vào Trái Đất ngày 24/7.

Thợ sửa máy photocopy tiết lộ chiêu gián điệp 'độc nhất vô nhị' của CIA thời Chiến tranh Lạnh

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Thợ sửa máy photocopy tiết lộ chiêu gián điệp độc nhất vô nhị của CIA thời Chiến tranh Lạnh
Một chiếc máy photocopy vô cùng đơn giản của hãng Xerox nằm bên trong Đại sứ quán Liên Xô ở Washington DC đã trở thành lỗ hổng bảo mật và được Cơ quan Tình báo Trung Ương Mỹ phát hiện và khai thác.

Gấu trắng Bắc Cực sắp biến mất vĩnh viễn khỏi Trái Đất

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Gấu trắng Bắc Cực sắp biến mất vĩnh viễn khỏi Trái Đất
Gấu trắng Bắc Cực có thể đối diện với nguy cơ bị tuyệt chủng vào cuối thể kỷ 21, theo một nghiên cứu vừa đăng tải trên tạp chí uy tín Nature Climate Change.

Cùng lúc xuất hiện hai đột phá trong ngành pin Mặt Trời: vừa có vật liệu mới, vừa tạo ra điện năng từ "ánh sáng vô hình"

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Cùng lúc xuất hiện hai đột phá trong ngành pin Mặt Trời: vừa có vật liệu mới, vừa tạo ra điện năng từ "ánh sáng vô hình"
Chúng ta vẫn chưa tối ưu hóa được công nghệ năng lượng Mặt Trời đâu, vẫn còn những khoảng trống lớn để khám phá!

Bí mật được hé lộ từ... cục phân 14.000 năm tuổi: Cuối cùng một trong những bí ẩn lớn nhất của loài người đã được giải đáp

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Bí mật được hé lộ từ... cục phân 14.000 năm tuổi: Cuối cùng một trong những bí ẩn lớn nhất của loài người đã được giải đáp
Một câu hỏi gây tranh cãi lớn cho giới khoa học suốt nhiều thập kỷ qua đã được giải đáp, tất cả là nhờ... cục phân này.

Các nhà khoa học phát hiện Châu Phi đang tách ra làm đôi, sắp sửa hình thành một đại dương mới?

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Các nhà khoa học phát hiện Châu Phi đang tách ra làm đôi, sắp sửa hình thành một đại dương mới?
Nghiên cứu mới nhất từ các nhà khoa học cho thấy, những hoạt động địa chất phức tạp của ba mảng kiến tạo xung quanh châu Phi, vốn đang di chuyển dần xa nhau ra, sẽ phân tách châu lục này thành hai phần và tạo ra một đại dương mới trong hàng triệu năm nữa.

Lần đầu tiên trong lịch sử, các nhà thiên văn học quan sát được 1 hố đen vừa "chớp mắt"

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Lần đầu tiên trong lịch sử, các nhà thiên văn học quan sát được 1 hố đen vừa "chớp mắt"
Quầng hào quang của hố đen này đã lịm tắt trước khi bừng sáng rực rỡ trở lại chỉ trong vỏn vẹn 40 ngày, 1 điều mà giới khoa học chưa từng quan sát được trước đây.

Phát hiện ra xác ướp khủng long có dấu chân hình móng ngựa tại Hoa Kỳ

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Phát hiện ra xác ướp khủng long có dấu chân hình móng ngựa tại Hoa Kỳ
Edmontosaurus là một loài khủng long ăn có khá quen thuộc, nhưng với việc phát hiện ra xác ướp của loài này, giới cổ sinh vật học đã biết thêm được thông tin chúng có chân giống với hình móng ngựa.

Vách đá kỳ quái cứ 30 năm lại "đẻ trứng" một lần, các nhà khoa học đau đầu đi tìm lời giải đáp

tinybook tinybook 2 tháng 1 tuần
Vách đá kỳ quái cứ 30 năm lại "đẻ trứng" một lần, các nhà khoa học đau đầu đi tìm lời giải đáp
Nếu bạn chưa bao giờ nghe nói về một vách đá đẻ trứng thì có lẽ bạn không biết về Chan Da Ya, một vách đá bí ẩn ở Trung Quốc cứ 30 năm lại cho ra đời những "quả trứng đá" tròn xoe vô cùng kỳ lạ.
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat