Bốn triệu con kiến bị mắc kẹt dưới hầm hạt nhân thời Liên Xô, chúng đã làm thế nào để sống?

Bốn triệu con kiến bị mắc kẹt dưới hầm hạt nhân thời Liên Xô, chúng đã làm thế nào để sống?
Theo: zknight Theo Trí Thức Trẻ
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Trong căn hầm có khoảng 1 triệu con kiến còn sống và 3 triệu xác chết, biến nó trở thành một nghĩa địa kiến khổng lồ.

Từ lâu, loài kiến đã nổi tiếng với khả năng sinh tồn trong nghịch cảnh. Ngay cả khi bị mắc kẹt vô vọng trong một căn hầm không có ánh sáng, thức ăn và lối thoát, chúng vẫn có thể tìm cách để sống. Câu chuyện có thật này được các nhà khoa học ghi nhận trong một khu rừng phía tây Ba Lan, nơi từng có một căn cứ hạt nhân từ thời Xô Viết. 

Mặc dù đã bị giải thể và bỏ hoang từ lâu, nhưng hai boongke từng cất giữ vũ khí hạt nhân dưới lòng đất của nó vẫn còn nguyên cấu trúc. Bất đắc dĩ, sự kín đáo và bóng tối đã biến chúng thành một ngôi nhà trú ngụ tuyệt vời cho những con dơi ngủ đông.

Đầu những năm 2010, một số nhà khoa học bắt đầu đến các boongke để nghiên cứu quần thể dơi. Thật bất ngờ, họ đã phát hiện ra một loài sinh vật khác: Những con kiến ​​gỗ (Formica polyctena) bị mắc kẹt trên sàn hầm. Điều đặc biệt là chúng đã sống sót mà không có kiến chúa, hay bất kỳ cấu trúc gì mà bạn thường thấy trong một tổ kiến.

Bốn triệu con kiến bị mắc kẹt dưới hầm hạt nhân thời Liên Xô, chúng đã làm thế nào để sống? - Ảnh 1.

Trong căn hầm có khoảng 1 triệu con kiến còn sống và 3 triệu xác chết, biến nó trở thành một nghĩa địa kiến khổng lồ.

Tại thời điểm đầu tiên mà bầy kiến được phát hiện, các nhà khoa học đếm được khoảng 1 triệu cá thể còn sống và 3 triệu xác chết. Không thể sinh sản vì không có kiến chúa, toàn bộ những con kiến thợ này rõ ràng đã bị kẹt lại trong boongke ngay từ đầu.

Nguyên nhân? Trên trần boongke, các nhà khoa học nhìn thấy một ống thông gió bị rỉ sét. Chiếc ống nối căn hầm tối với khu rừng phía trên. Ở đó, một đàn kiến ​​khổng lồ đã xây dựng một gò đất ngay phía trên boongke. 

Các nhà khoa học nhận định, khi kim loại bắt đầu rỉ sét và bị thủng, một số con kiến đã rơi xuống căn hầm bê tông bên dưới. Ống thông gió trên trần nhà làm việc như một cái rọ, một khi đã rơi xuống, những con kiến không thể leo lên được nữa, bởi khi đu mình ngược trên trần nhà, chúng sẽ bị trọng lực kéo rơi trở lại mặt sàn. Những con kiến vì thế bị mắc kẹt vĩnh viễn.

Bốn triệu con kiến bị mắc kẹt dưới hầm hạt nhân thời Liên Xô, chúng đã làm thế nào để sống? - Ảnh 2.
Bốn triệu con kiến bị mắc kẹt dưới hầm hạt nhân thời Liên Xô, chúng đã làm thế nào để sống? - Ảnh 3.

Phía bên dưới tổ kiến, ống thông gió của căn boongke làm việc như một cái rọ. Một khi những con kiến bị rơi xuống, chúng không thể thoát ra được nữa.

"Trong bóng tối hoàn toàn, chúng đã xây dựng được một ụ đất”, các nhà khoa học viết trong báo cáo nghiên cứu. Mặc dù không có cấu trúc như một tổ kiến thông thường với đầy đủ chức năng, nhưng những con kiến mắc kẹt vẫn tiếp tục làm việc quanh năm để vận hành "cái tổ", bằng chứng là chúng đã giữ cho lối vào ụ đất luôn luôn mở.

Từ lâu, các nhà côn trùng học đã muốn điều tra các giới hạn về điều kiện sống của kiến. Bởi vậy, phát hiện về tổ kiến dưới boongke hạt nhân chính là một cơ hội vàng dành cho họ. 

Không thể bỏ lỡ, suốt nhiều năm sau đó, thỉnh thoảng các nhà nghiên cứu lại trở lại thăm căn hầm và theo dõi những con kiến bị mắc kẹt. Ngày càng nhiều, họ phát hiện những con kiến không ngừng rơi xuống khi ống kim loại tiếp tục gỉ sét. Mặc dù thiếu ánh sáng, nhiệt độ và cả thức ăn, những con kiến này vẫn sống sót.

Bốn triệu con kiến bị mắc kẹt dưới hầm hạt nhân thời Liên Xô, chúng đã làm thế nào để sống? - Ảnh 4.

Những con kiến mắc kẹt vẫn tiếp tục làm việc quanh năm để vận hành "cái tổ" mà chúng xây dựng, bằng chứng là lối vào của nó luôn luôn mở.

Bên trong một căn hầm không có ánh sáng và đặc biệt là không có thức ăn, tại sao những con kiến vẫn có thể tồn tại? Sau một thời gian dài tìm hiểu, cuối cùng các nhà khoa học cũng có được câu trả lời: Lũ kiến đã ăn thịt chính đồng loại của chúng.

Rõ ràng, kịch bản này đã được tính đến. Rốt cuộc, trong một căn hầm kín như thế này, chính những con kiến là nguồn thức ăn duy nhất của chúng, ngoại trừ một vài con chuột hay dơi vô tình lắm mới chết ở đây. Trước đó, kiến gỗ cũng đã từng được biết đến sẽ ăn xác chết của chính chúng trong những cuộc chiến giữa các tổ, khoảng thời gian thức ăn sẽ khan hiếm.

Nhưng khoa học không thể chỉ là phỏng đoán, các nhà nghiên cứu phải tìm cách xác nhận linh cảm của họ. Và cách tốt nhất là khám nghiệm thi thể những con kiến đã chết. Trong một công cuộc khảo sát nghĩa trang kiến, các nhà khoa học đã lấy mẫu 150 thi thể của những con kiến thợ nằm rải rác trong hầm. Họ soi chúng dưới kính lúp và xác nhận tới 93% những thi thể này đã bị cắn hoặc gặm.

Các tác giả báo cáo cho biết đây là những dấu hiệu rõ ràng cho thấy hàng loạt con kiến gỗ đã bị đồng loại ăn thịt. Thực tế cho thấy không có bất kể một sinh vật nào khác trong hầm có khả năng tạo ra những vết cắn này.

Bốn triệu con kiến bị mắc kẹt dưới hầm hạt nhân thời Liên Xô, chúng đã làm thế nào để sống? - Ảnh 5.

Tới 93% những xác kiến có dấu vết bị đồng loại ăn thịt.

Không thể sinh sản, sự tồn tại và phát triển của tổ kiến trong boongke suốt nhiều năm qua chỉ có thể dựa vào sự rơi xuống liên tục của những con kiến thợ mới và xác chết tích lũy lại của những đồng loại cũ”, các nhà nghiên cứu kết luận.

"Các xác chết phục vụ như một nguồn thực phẩm vô tận, hỗ trợ đáng kể cho sự tồn tại của những con kiến ​​bị nhốt trong điều kiện cực kỳ bất lợi này".

Những con kiến ​​gỗ tự chúng dường như vẫn có thể tiếp tục vượt qua nghịch cảnh để sinh tồn. Nhưng đến năm 2016, sau khi thỏa mãn với nghiên cứu của mình, các nhà khoa học đã bắc một cây gỗ nối nền boongke với ống thông gió trên trần. 

Con đường này đã mở một lối thoát cho lũ kiến. Chỉ trong vòng bốn tháng, gần như tất cả những con kiến mắc kẹt đã thoát ra ngoài, bỏ hoang căn hầm một lần nữa.

Bốn triệu con kiến bị mắc kẹt dưới hầm hạt nhân thời Liên Xô, chúng đã làm thế nào để sống? - Ảnh 6.

Chỉ trong vòng bốn tháng, gần như tất cả những con kiến mắc kẹt đã thoát ra ngoài, bỏ hoang căn hầm một lần nữa.

Bây giờ, khi bất kỳ một con kiến ​​nào không may rơi vào buồng tối, chúng chắc chắn sẽ không còn phải ăn thịt đồng loại để sinh tồn nữa. Đơn giản, đi qua cây cầu mà các nhà khoa học đã bắc là chúng đã có thể về tới nhà.

Nghiên cứu mới được công bố trên Tạp chí Hymenoptera Research.

Tham khảo Sciencealert, Pensoft

Bầu khí quyển của Trái Đất thay vì 5 lớp thì vẫn còn một lớp nữa mà bạn chưa hề biết tới

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Bầu khí quyển của Trái Đất thay vì 5 lớp thì vẫn còn một lớp nữa mà bạn chưa hề biết tới
Nó có thể là khó tin, nhưng đối với một phần nào đó của bầu khí quyển, nghiên cứu khoa học vẫn chưa được thực hiện.

Sẽ thế nào khi rau được trồng trong nhà máy, bằng robot, AI và thế hệ nông dân 4.0?

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Sẽ thế nào khi rau được trồng trong nhà máy, bằng robot, AI và thế hệ nông dân 4.0?
Hơn 1.600 công ty khởi nghiệp đã đầu tư 1,8 tỷ USD vào các nông trại thẳng đứng trong vòng 1 thập kỷ qua.

Thuộc hệ “chăm săn sale” phải nằm lòng chiêu này, vừa sắm được hàng ngon vừa bảo toàn lương đầu tháng!

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Thuộc hệ “chăm săn sale” phải nằm lòng chiêu này, vừa sắm được hàng ngon vừa bảo toàn lương đầu tháng!
Cứ mỗi dịp đầu tháng, các chương trình giảm giá khởi động thì cũng là lúc các tín đồ mua sắm khoe chiến tích săn sale và chia sẻ cách mua thế nào được hưởng được lợi nhiều nhất.

Warner Bros. hé lộ loạt chi tiết mới trong Godzilla vs. Kong: Hết đánh trên bờ lại lôi nhau xuống biển, chắc chắn có kẻ bại trận, không có chuyện giảng hòa

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Warner Bros. hé lộ loạt chi tiết mới trong Godzilla vs. Kong: Hết đánh trên bờ lại lôi nhau xuống biển, chắc chắn có kẻ bại trận, không có chuyện giảng hòa
Được biết, tổng thời lượng các phân cảnh đối đầu giữa Godzilla và Kong sẽ lên đến gần 20 phút trong bom tấn này, dự kiến ra mắt vào ngày 31/3 tới đây.

Chính xác thì B.1.1.7 là "dòng", "biến chủng" hay "biến thể" của virus SARS-CoV-2?

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Chính xác thì B.1.1.7 là "dòng", "biến chủng" hay "biến thể" của virus SARS-CoV-2?
Các nhà sinh học rất muốn báo chí và công chúng sử dụng đúng thuật ngữ chuyên môn của họ.

TopCV - Nền tảng công nghệ tuyển dụng “sát cánh” cùng nhà tuyển dụng

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
TopCV - Nền tảng công nghệ tuyển dụng “sát cánh” cùng nhà tuyển dụng
Sự phát triển của các nền tảng tuyển dụng đang là cơ hội giúp nhà tuyển dụng tiếp cận được ứng viên dễ dàng hơn và TopCV đang là trở thành sự lựa chọn hàng đầu.

Những diễn viên từng sử dụng công nghệ trẻ hóa để “cưa sừng làm nghé” không hề giả trân trong các bom tấn của Hollywood

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Những diễn viên từng sử dụng công nghệ trẻ hóa để “cưa sừng làm nghé” không hề giả trân trong các bom tấn của Hollywood
Với công nghệ de-aging, các diễn viên sẽ được trẻ hóa một cách đơn giản hơn, chân thực hơn thay vì dành hàng tiếng đồng hồ cho khâu trang điểm và lựa chọn trang phục.

WandaVision: Lý giải về Chaos Magic, ma thuật khủng khiếp của Scarlet Witch với khả năng thay đổi bản chất thực tại

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
WandaVision: Lý giải về Chaos Magic, ma thuật khủng khiếp của Scarlet Witch với khả năng thay đổi bản chất thực tại
Tập phim mới nhất của WandaVision đã chính thức mang đến khái niệm về Chaos Magic - 1 trong những nguồn sức mạnh lâu đời và khủng khiếp nhất trong nguyên tác truyện tranh Marvel.

Thí nghiệm với hai người mất xúc giác chứng minh thế giới chúng ta đang sống không phải là thực tại ảo

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Thí nghiệm với hai người mất xúc giác chứng minh thế giới chúng ta đang sống không phải là thực tại ảo
Tất cả chúng ta không phải là những bộ não bị nhúng trong bình thủy tinh.

Warner Bros. xác nhận sẽ "đập đi xây lại" Superman, Henry Cavill sắp bị cho ra rìa?

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Warner Bros. xác nhận sẽ "đập đi xây lại" Superman, Henry Cavill sắp bị cho ra rìa?
Warner Bros. đã công bố dự án Superman reboot do J.J. Abrams sản xuất, và có thể Henry Cavill sẽ không phải cái tên cho vai chính mà họ đang nhắm đến.

Những con kênh nổi tiếng của Venice đang cạn nước: Hậu quả của biến đổi khí hậu?

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Những con kênh nổi tiếng của Venice đang cạn nước: Hậu quả của biến đổi khí hậu?
Triều cường đã rút cạn các con kênh của thành phố được mệnh danh là lãng mạn nhất châu Âu.

Zulihome - Điểm đến tin cậy cho gia đình Việt muốn mua robot hút bụi thông minh

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Zulihome - Điểm đến tin cậy cho gia đình Việt muốn mua robot hút bụi thông minh
Ngay từ khi thành lập và phát triển, Zulihome đã chứng minh được sự uy tín với khách hàng bằng việc cung cấp robot hút bụi thông minh chính hãng từ các thương hiệu nổi tiếng.

Mày mò tìm kiếm ở thành phố diệt vong Pompeii, các nhà khoa học sửng sốt khi khám phá ra thứ "độc nhất vô nhị" vô cùng quý giá

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Mày mò tìm kiếm ở thành phố diệt vong Pompeii, các nhà khoa học sửng sốt khi khám phá ra thứ "độc nhất vô nhị" vô cùng quý giá
Một cỗ xe ngựa 2.000 năm tuổi của người La Mã đã được phát hiện "gần như nguyên vẹn" ở ngoại ô thành phố diệt vong Pompeii.

Những sự thật thú vị và cực dị về Gollum, nhân vật độc đáo nhất của Lord of the Rings cũng như nền văn hóa đại chúng thế giới

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Những sự thật thú vị và cực dị về Gollum, nhân vật độc đáo nhất của Lord of the Rings cũng như nền văn hóa đại chúng thế giới
Ra đời vào năm 1937 dưới ngòi bút của nhà văn J. R. R. Tolkien trong bộ tiểu thuyết The Hobbit, Gollum có thể coi là 1 nhân vật cực kỳ khác biệt và trở thành nét đặc trưng ấn tượng khó phai trong vũ trụ Lord of the Rings rộng lớn.

WandaVision: Sức mạnh của Wanda là bẩm sinh, không liên quan đến Mind Stone, X-Men đang ở gần MCU hơn bao giờ hết

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
WandaVision: Sức mạnh của Wanda là bẩm sinh, không liên quan đến Mind Stone, X-Men đang ở gần MCU hơn bao giờ hết
Tập phim mới nhất của WandaVision đã hé lộ nguồn gốc sức mạnh của Wanda Maximoff, và nó không bắt nguồn từ Mind Stone như chúng ta vẫn lầm tưởng.

[CHÍNH THỨC] 9 nhóm đối tượng ưu tiên và miễn phí tiêm vaccine COVID-19

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
[CHÍNH THỨC] 9 nhóm đối tượng ưu tiên và miễn phí tiêm vaccine COVID-19
Nghị quyết số 21/NQ-CP ngày 26/2/2021 về mua và sử dụng vaccine phòng COVID-19 nêu rõ 9 nhóm đối tượng ưu tiên tiêm và miễn phí.

Thủ đô Anh Quốc đột nhiên thành "vương quốc chuột", to khổng lồ và nhiều gấp đôi con người: Tại sao có chuyện đó?

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Thủ đô Anh Quốc đột nhiên thành "vương quốc chuột", to khổng lồ và nhiều gấp đôi con người: Tại sao có chuyện đó?
Người London có thể sẽ sốc khi chứng kiến chuột xuất hiện ở những nơi chưa từng thấy. Lại còn là chuột khổng lồ.

Kinh dị chuyện nhà vệ sinh công cộng thời La Mã, nơi tất cả mọi người chùi chung bằng 1 cái que

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Kinh dị chuyện nhà vệ sinh công cộng thời La Mã, nơi tất cả mọi người chùi chung bằng 1 cái que
Đó là một cái que buộc bọt biển được 500 anh em truyền tay nhau chùi đến lúc hỏng thì thôi...

Điệp viên nghỉ hưu kể chuyện nghề: Hóa ra những gì chúng ta xem trên phim lâu nay thực sự tồn tại, thậm chí đôi khi còn thú vị hơn thế

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Điệp viên nghỉ hưu kể chuyện nghề: Hóa ra những gì chúng ta xem trên phim lâu nay thực sự tồn tại, thậm chí đôi khi còn thú vị hơn thế
Điệp viên chắc chắn là một trong những nghề thú vị, đặc biệt, nguy hiểm và khiến mọi người tò mò bậc nhất thế giới.

Siêu thị tại Hà Lan bị doạ tẩy chay vì bán phở Việt “fake”: Trông chẳng khác gì mì trộn, sợi vàng như nghệ, ăn kèm sốt thịt gà

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Siêu thị tại Hà Lan bị doạ tẩy chay vì bán phở Việt “fake”: Trông chẳng khác gì mì trộn, sợi vàng như nghệ, ăn kèm sốt thịt gà
Nhiều khách hàng bức xúc khi nhìn thấy món phở "quốc hồn quốc tuý" của Việt Nam bị chế tạo theo một phiên bản hoàn toàn khác, thậm chí họ còn kêu gọi tẩy chay chuỗi siêu thị này.

Bill Gates, vắc xin và những chiếc khẩu trang

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Bill Gates, vắc xin và những chiếc khẩu trang
Dù đã được tiêm vắc xin chống Covid-19 nhưng tỷ phú từ thiện Bill Gates nói rằng ông vẫn tiếp tục đeo khẩu trang, nhất là khi ở gần những người cao tuổi chưa được tiêm phòng.

"Soi" Joker của Justice League: Đổi giọng, che hình xăm để "lột xác" từ trong ra ngoài

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
"Soi" Joker của Justice League: Đổi giọng, che hình xăm để "lột xác" từ trong ra ngoài
Snyder đã hé lộ tạo hình đầu tiên về Joker trong đoạn trailer mới ra mắt. Không quá lời khi cho rằng Justice League của Snyder có cách tiếp cận hoàn toàn mới về nhân vật này. Sự lột xác này mạnh mẽ đến mức nào?

Đây là cây đinh ba của Aquaman với khả năng phóng nước cực đỉnh, dùng để rửa bát siêu sạch

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Đây là cây đinh ba của Aquaman với khả năng phóng nước cực đỉnh, dùng để rửa bát siêu sạch
Không quá bá đạo như nguyên tác truyện tranh, nhưng cây đinh ba của Aquaman này hoàn toàn có thể sử dụng để rửa bát, rửa ô tô hay đấu súng nước với bạn bè.

Bóng tối phía sau ngành công nghiệp anime tỷ USD của Nhật Bản

tinybook tinybook 7 tháng 3 tuần
Bóng tối phía sau ngành công nghiệp anime tỷ USD của Nhật Bản
Đại dịch thúc đẩy sự bùng nổ của ngành công nghiệp anime Nhật Bản. Nhưng dù khối lượng công việc và lợi nhuận của ngành tăng lên, các họa sĩ diễn hoạt vẫn nhận mức lương ít ỏi.

[Video] Hé lộ loạt kỹ xảo đỉnh cao giúp Lord of the Rings vẫn đẹp lung linh, không hề "out meta" so với phim ngày nay

tinybook tinybook 7 tháng 4 tuần
[Video] Hé lộ loạt kỹ xảo đỉnh cao giúp Lord of the Rings vẫn đẹp lung linh, không hề "out meta" so với phim ngày nay
Dù đã 2 thập kỷ trôi qua nhưng những kỹ xảo trong bộ 3 phim The Lord of the Rings vẫn cứ là đẹp mê hồn và không hề bị lép vế so với các tác phẩm hiện tại

WandaVision: Những đoạn quảng cáo vô thưởng vô phạt, vô vị vô duyên hóa ra lại liên quan rất mật thiết đến Wanda

tinybook tinybook 7 tháng 4 tuần
WandaVision: Những đoạn quảng cáo vô thưởng vô phạt, vô vị vô duyên hóa ra lại liên quan rất mật thiết đến Wanda
Những đoạn quảng cáo trong WandaVision có thể coi là easter egg nhỏ liên quan đến quá khứ, hiện tại và cả tương lai của nữ pháp sư quyền năng Wanda Maximoff.

Trailer Army of the Dead lên sóng: Mãn nhãn với phi vụ cướp nhà băng gay cấn giữa trung tâm đại dịch zombie

tinybook tinybook 7 tháng 4 tuần
Trailer Army of the Dead lên sóng: Mãn nhãn với phi vụ cướp nhà băng gay cấn giữa trung tâm đại dịch zombie
Dưới bàn tay của đạo diễn Zack Snyder, Army of the Dead sẽ là 1 luồng gió mới lạ cho dòng phim zombie vốn đã quá quen thuộc với khán giả thế giới.

Bí mật ẩn sau 6 chiếc ghế luôn 'cháy vé' của hãng hàng không Singapore Airlines

tinybook tinybook 7 tháng 4 tuần
Bí mật ẩn sau 6 chiếc ghế luôn cháy vé của hãng hàng không Singapore Airlines
Không phải hạng ghế thương gia, trên chiếc Airbus A350-900ULR của hãng Singapore Airline luôn có 6 chỗ ngồi được các hành khách tranh giành nhau mỗi khi đặt chỗ.

Dàn diễn viên Spider-Man hé lộ tên phần phim tiếp theo: Mỗi người 1 tiêu đề, không rõ là đang troll khán giả hay "tung thính" cho đa vũ trụ

tinybook tinybook 7 tháng 4 tuần
Dàn diễn viên Spider-Man hé lộ tên phần phim tiếp theo: Mỗi người 1 tiêu đề, không rõ là đang troll khán giả hay "tung thính" cho đa vũ trụ
Chưa ra mắt nhưng Spider-Man 3 đã biết cách "bắt lú" fan hâm mộ rồi.

WandaVision: Cô hàng xóm thân thiện Agnes hiện nguyên hình phản diện, nhưng nhiều khả năng vẫn chưa phải trùm cuối

tinybook tinybook 7 tháng 4 tuần
WandaVision: Cô hàng xóm thân thiện Agnes hiện nguyên hình phản diện, nhưng nhiều khả năng vẫn chưa phải trùm cuối
Cú twist đến sái cổ trong tập mới nhất của WandaVision đã hé lộ Agnes thực chất chính là phù thủy Agatha Harkness, nhưng rất có thể đằng sau đó vẫn còn 1 thế lực đen tối khác đang giật dây để phá hoại cuộc đời của Wanda.
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat