Bốn triệu con kiến bị mắc kẹt dưới hầm hạt nhân thời Liên Xô, chúng đã làm thế nào để sống?

Bốn triệu con kiến bị mắc kẹt dưới hầm hạt nhân thời Liên Xô, chúng đã làm thế nào để sống?
Theo: zknight Theo Trí Thức Trẻ
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Trong căn hầm có khoảng 1 triệu con kiến còn sống và 3 triệu xác chết, biến nó trở thành một nghĩa địa kiến khổng lồ.

Từ lâu, loài kiến đã nổi tiếng với khả năng sinh tồn trong nghịch cảnh. Ngay cả khi bị mắc kẹt vô vọng trong một căn hầm không có ánh sáng, thức ăn và lối thoát, chúng vẫn có thể tìm cách để sống. Câu chuyện có thật này được các nhà khoa học ghi nhận trong một khu rừng phía tây Ba Lan, nơi từng có một căn cứ hạt nhân từ thời Xô Viết. 

Mặc dù đã bị giải thể và bỏ hoang từ lâu, nhưng hai boongke từng cất giữ vũ khí hạt nhân dưới lòng đất của nó vẫn còn nguyên cấu trúc. Bất đắc dĩ, sự kín đáo và bóng tối đã biến chúng thành một ngôi nhà trú ngụ tuyệt vời cho những con dơi ngủ đông.

Đầu những năm 2010, một số nhà khoa học bắt đầu đến các boongke để nghiên cứu quần thể dơi. Thật bất ngờ, họ đã phát hiện ra một loài sinh vật khác: Những con kiến ​​gỗ (Formica polyctena) bị mắc kẹt trên sàn hầm. Điều đặc biệt là chúng đã sống sót mà không có kiến chúa, hay bất kỳ cấu trúc gì mà bạn thường thấy trong một tổ kiến.

Bốn triệu con kiến bị mắc kẹt dưới hầm hạt nhân thời Liên Xô, chúng đã làm thế nào để sống? - Ảnh 1.

Trong căn hầm có khoảng 1 triệu con kiến còn sống và 3 triệu xác chết, biến nó trở thành một nghĩa địa kiến khổng lồ.

Tại thời điểm đầu tiên mà bầy kiến được phát hiện, các nhà khoa học đếm được khoảng 1 triệu cá thể còn sống và 3 triệu xác chết. Không thể sinh sản vì không có kiến chúa, toàn bộ những con kiến thợ này rõ ràng đã bị kẹt lại trong boongke ngay từ đầu.

Nguyên nhân? Trên trần boongke, các nhà khoa học nhìn thấy một ống thông gió bị rỉ sét. Chiếc ống nối căn hầm tối với khu rừng phía trên. Ở đó, một đàn kiến ​​khổng lồ đã xây dựng một gò đất ngay phía trên boongke. 

Các nhà khoa học nhận định, khi kim loại bắt đầu rỉ sét và bị thủng, một số con kiến đã rơi xuống căn hầm bê tông bên dưới. Ống thông gió trên trần nhà làm việc như một cái rọ, một khi đã rơi xuống, những con kiến không thể leo lên được nữa, bởi khi đu mình ngược trên trần nhà, chúng sẽ bị trọng lực kéo rơi trở lại mặt sàn. Những con kiến vì thế bị mắc kẹt vĩnh viễn.

Bốn triệu con kiến bị mắc kẹt dưới hầm hạt nhân thời Liên Xô, chúng đã làm thế nào để sống? - Ảnh 2.
Bốn triệu con kiến bị mắc kẹt dưới hầm hạt nhân thời Liên Xô, chúng đã làm thế nào để sống? - Ảnh 3.

Phía bên dưới tổ kiến, ống thông gió của căn boongke làm việc như một cái rọ. Một khi những con kiến bị rơi xuống, chúng không thể thoát ra được nữa.

"Trong bóng tối hoàn toàn, chúng đã xây dựng được một ụ đất”, các nhà khoa học viết trong báo cáo nghiên cứu. Mặc dù không có cấu trúc như một tổ kiến thông thường với đầy đủ chức năng, nhưng những con kiến mắc kẹt vẫn tiếp tục làm việc quanh năm để vận hành "cái tổ", bằng chứng là chúng đã giữ cho lối vào ụ đất luôn luôn mở.

Từ lâu, các nhà côn trùng học đã muốn điều tra các giới hạn về điều kiện sống của kiến. Bởi vậy, phát hiện về tổ kiến dưới boongke hạt nhân chính là một cơ hội vàng dành cho họ. 

Không thể bỏ lỡ, suốt nhiều năm sau đó, thỉnh thoảng các nhà nghiên cứu lại trở lại thăm căn hầm và theo dõi những con kiến bị mắc kẹt. Ngày càng nhiều, họ phát hiện những con kiến không ngừng rơi xuống khi ống kim loại tiếp tục gỉ sét. Mặc dù thiếu ánh sáng, nhiệt độ và cả thức ăn, những con kiến này vẫn sống sót.

Bốn triệu con kiến bị mắc kẹt dưới hầm hạt nhân thời Liên Xô, chúng đã làm thế nào để sống? - Ảnh 4.

Những con kiến mắc kẹt vẫn tiếp tục làm việc quanh năm để vận hành "cái tổ" mà chúng xây dựng, bằng chứng là lối vào của nó luôn luôn mở.

Bên trong một căn hầm không có ánh sáng và đặc biệt là không có thức ăn, tại sao những con kiến vẫn có thể tồn tại? Sau một thời gian dài tìm hiểu, cuối cùng các nhà khoa học cũng có được câu trả lời: Lũ kiến đã ăn thịt chính đồng loại của chúng.

Rõ ràng, kịch bản này đã được tính đến. Rốt cuộc, trong một căn hầm kín như thế này, chính những con kiến là nguồn thức ăn duy nhất của chúng, ngoại trừ một vài con chuột hay dơi vô tình lắm mới chết ở đây. Trước đó, kiến gỗ cũng đã từng được biết đến sẽ ăn xác chết của chính chúng trong những cuộc chiến giữa các tổ, khoảng thời gian thức ăn sẽ khan hiếm.

Nhưng khoa học không thể chỉ là phỏng đoán, các nhà nghiên cứu phải tìm cách xác nhận linh cảm của họ. Và cách tốt nhất là khám nghiệm thi thể những con kiến đã chết. Trong một công cuộc khảo sát nghĩa trang kiến, các nhà khoa học đã lấy mẫu 150 thi thể của những con kiến thợ nằm rải rác trong hầm. Họ soi chúng dưới kính lúp và xác nhận tới 93% những thi thể này đã bị cắn hoặc gặm.

Các tác giả báo cáo cho biết đây là những dấu hiệu rõ ràng cho thấy hàng loạt con kiến gỗ đã bị đồng loại ăn thịt. Thực tế cho thấy không có bất kể một sinh vật nào khác trong hầm có khả năng tạo ra những vết cắn này.

Bốn triệu con kiến bị mắc kẹt dưới hầm hạt nhân thời Liên Xô, chúng đã làm thế nào để sống? - Ảnh 5.

Tới 93% những xác kiến có dấu vết bị đồng loại ăn thịt.

Không thể sinh sản, sự tồn tại và phát triển của tổ kiến trong boongke suốt nhiều năm qua chỉ có thể dựa vào sự rơi xuống liên tục của những con kiến thợ mới và xác chết tích lũy lại của những đồng loại cũ”, các nhà nghiên cứu kết luận.

"Các xác chết phục vụ như một nguồn thực phẩm vô tận, hỗ trợ đáng kể cho sự tồn tại của những con kiến ​​bị nhốt trong điều kiện cực kỳ bất lợi này".

Những con kiến ​​gỗ tự chúng dường như vẫn có thể tiếp tục vượt qua nghịch cảnh để sinh tồn. Nhưng đến năm 2016, sau khi thỏa mãn với nghiên cứu của mình, các nhà khoa học đã bắc một cây gỗ nối nền boongke với ống thông gió trên trần. 

Con đường này đã mở một lối thoát cho lũ kiến. Chỉ trong vòng bốn tháng, gần như tất cả những con kiến mắc kẹt đã thoát ra ngoài, bỏ hoang căn hầm một lần nữa.

Bốn triệu con kiến bị mắc kẹt dưới hầm hạt nhân thời Liên Xô, chúng đã làm thế nào để sống? - Ảnh 6.

Chỉ trong vòng bốn tháng, gần như tất cả những con kiến mắc kẹt đã thoát ra ngoài, bỏ hoang căn hầm một lần nữa.

Bây giờ, khi bất kỳ một con kiến ​​nào không may rơi vào buồng tối, chúng chắc chắn sẽ không còn phải ăn thịt đồng loại để sinh tồn nữa. Đơn giản, đi qua cây cầu mà các nhà khoa học đã bắc là chúng đã có thể về tới nhà.

Nghiên cứu mới được công bố trên Tạp chí Hymenoptera Research.

Tham khảo Sciencealert, Pensoft

Giới khoa học bất ngờ trước video chim biết dùng công cụ: một con hải âu dùng que để gãi ngứa

tinybook tinybook 2 tuần 3 ngày
Giới khoa học bất ngờ trước video chim biết dùng công cụ: một con hải âu dùng que để gãi ngứa
Tại sao con chim lại dùng que để gãi bụng, thay vì dùng mỏ của nó cho tiện?

Phát hiện hài cốt trẻ sơ sinh 2100 tuổi đội loại “mũ bảo hiểm” kì dị làm từ hộp sọ của đứa trẻ khác

tinybook tinybook 2 tuần 3 ngày
Phát hiện hài cốt trẻ sơ sinh 2100 tuổi đội loại “mũ bảo hiểm” kì dị làm từ hộp sọ của đứa trẻ khác
Các chuyên gia khảo cổ vừa phát hiện các bộ hài cốt trẻ sơ sinh đội 'mũ bảo hiểm' làm từ hộp sọ của những đứa trẻ khác có niên đại 2100 năm trước

Quỷ La Sát đáng sợ trong thần thoại Ấn Độ thực chất là giống người cổ đã bị tuyệt chủng cách đây 4 vạn năm

tinybook tinybook 2 tuần 3 ngày
Quỷ La Sát đáng sợ trong thần thoại Ấn Độ thực chất là giống người cổ đã bị tuyệt chủng cách đây 4 vạn năm
Loài quỷ La Sát trong thần thoại Ấn Độ thực chất chính là một giống người cổ đã bị tuyệt chủng, từng sống chung và hôn phối với loài người hiện đại chúng ta.

Tiết lộ "khủng" về hậu trường Mắt Biếc: Công nghệ 3 triệu USD tầm cỡ thế giới, trí tuệ nhân tạo và tự động hóa hoàn toàn

tinybook tinybook 2 tuần 3 ngày
Tiết lộ "khủng" về hậu trường Mắt Biếc: Công nghệ 3 triệu USD tầm cỡ thế giới, trí tuệ nhân tạo và tự động hóa hoàn toàn
Những chia sẻ từ Giám đốc Kỹ thuật Mắt Biếc đã cho thấy quy mô chi tiết của công nghệ tiên tiến áp dụng vào mọi góc cạnh sản xuất bộ phim.

Bí ẩn bao trùm hòn đảo cứ người lạ xâm phạm là bị tấn công đến chết cùng lời kể của người phụ nữ may mắn sống sót hé lộ chi tiết đáng sợ

tinybook tinybook 2 tuần 4 ngày
Bí ẩn bao trùm hòn đảo cứ người lạ xâm phạm là bị tấn công đến chết cùng lời kể của người phụ nữ may mắn sống sót hé lộ chi tiết đáng sợ
Hòn đảo hoàn toàn cách biệt với thế giới bên ngoài và bất khả xâm phạm. Bất kỳ ai tiến đến gần khu vực "nhạy cảm" này đều bị tấn công hoặc giết chết.

Làm thế nào mà máy chạy bộ biến từ dụng cụ tra tấn thành một máy tập thể dục đại chúng?

tinybook tinybook 2 tuần 4 ngày
Làm thế nào mà máy chạy bộ biến từ dụng cụ tra tấn thành một máy tập thể dục đại chúng?
Máy chạy bộ chả có gì xa lạ với chúng ta ngày nay, nhiều người luôn ao ước có thể mua một chiếc máy chạy bộ để trong nhà nhưng trên thực tế, trong quá khứ đây là là một loại dụng cụ tra tấn.

NASA công bố tàu thăm dò mới: phóng vào tháng Bảy năm sau, chưa có tên nhưng đã có trách nhiệm nặng nề - làm sứ mệnh tiền đề cho con người lên Sao Hỏa

tinybook tinybook 2 tuần 4 ngày
NASA công bố tàu thăm dò mới: phóng vào tháng Bảy năm sau, chưa có tên nhưng đã có trách nhiệm nặng nề - làm sứ mệnh tiền đề cho con người lên Sao Hỏa
Tàu thăm dò mới của NASA mang theo hai sứ mệnh: tìm kiếm sự sống, và dọn đường cho một dạng sống khác lên Sao Hoả.

Thế giới sẽ đối mặt với hàng loạt thảm họa nếu rừng Amazon cháy rụi: 90% bệnh tật không có thuốc chữa, 50% loài sinh vật bị tiêu diệt

tinybook tinybook 2 tuần 5 ngày
Thế giới sẽ đối mặt với hàng loạt thảm họa nếu rừng Amazon cháy rụi: 90% bệnh tật không có thuốc chữa, 50% loài sinh vật bị tiêu diệt
Trong năm 2019, chúng ta đã chứng kiến sự mất mát vô cùng to lớn của một bộ phận rừng Amazon do hỏa hoạn gây ra, kéo theo biết bao thảm cảnh. Nếu một ngày cánh rừng kỳ vĩ này hoàn toàn bị xóa sổ, rất có thể Trái đất sẽ phải đối mặt với những bi kịch còn ghê gớm hơn nhiều.

Tổng hợp và kiểm chứng những sự thật thú vị mà cộng đồng Reddit thường kể với cư dân mạng

tinybook tinybook 2 tuần 5 ngày
Tổng hợp và kiểm chứng những sự thật thú vị mà cộng đồng Reddit thường kể với cư dân mạng
Biết thêm kiến thức chưa bao giờ là thiệt đúng không?

Loài người thật may mắn vì những loài chim ăn thịt khổng lồ này đã tuyệt chủng

tinybook tinybook 2 tuần 5 ngày
Loài người thật may mắn vì những loài chim ăn thịt khổng lồ này đã tuyệt chủng
Thật may mắn cho nhân loại thời hiện đại vì những loài chim ăn thịt khổng lồ này đã bị tuyệt chủng, nếu không rất có thể chúng ta sẽ biến thành bữa ăn nhẹ của chúng bất cứ lúc nào.

Điều gì xảy ra nếu đường kính của Trái Đất tăng thêm 1 cm mỗi ngày?

tinybook tinybook 2 tuần 5 ngày
Điều gì xảy ra nếu đường kính của Trái Đất tăng thêm 1 cm mỗi ngày?
Nếu đường kính Trái Đất tăng thêm 1cm mỗi ngày thì khi nào vận mệnh của hành tinh xanh sẽ bị diệt vong?

[Vietsub] Ngôi làng Ấn Độ có tỷ lệ tội phạm bằng 0: nhà không cửa, cửa hiệu không khóa, 500 năm không hề có trộm cắp

tinybook tinybook 2 tuần 5 ngày
[Vietsub] Ngôi làng Ấn Độ có tỷ lệ tội phạm bằng 0: nhà không cửa, cửa hiệu không khóa, 500 năm không hề có trộm cắp
Bạn có muốn chuyển tới sống tại Shani Shingnapur, ngôi làng nhỏ chưa xảy ra trộm cắp suốt nửa thiên niên kỷ nay?

Nghiên cứu khoa học: Con người và chuối là họ hàng thân thiết, ADN giống nhau đến 50%?

tinybook tinybook 2 tuần 5 ngày
Nghiên cứu khoa học: Con người và chuối là họ hàng thân thiết, ADN giống nhau đến 50%?
Có thông tin cho rằng chuối có ADN giống người 50%. Nhưng sự thực có phải vậy không?

Những bức ảnh về các khu vực bí mật trên máy bay mà du khách không được phép bén mảng tới bao giờ

tinybook tinybook 2 tuần 6 ngày
Những bức ảnh về các khu vực bí mật trên máy bay mà du khách không được phép bén mảng tới bao giờ
Có những khu vực thậm chí hành khách còn không nghĩ là có tồn tại.

Giữa lúc bong bóng xe ô tô điện có thể sắp 'nổ tung', Trung Quốc đang gấp rút ra mắt chiếc xe hơi điện 'made in China' đầu tiên

tinybook tinybook 2 tuần 6 ngày
Giữa lúc bong bóng xe ô tô điện có thể sắp nổ tung, Trung Quốc đang gấp rút ra mắt chiếc xe hơi điện made in China đầu tiên
Theo dữ liệu từ Hiệp hội Công nghiệp ô tô Trung Quốc, số lượng xe sử dụng nguồn năng lượng mới được bán trong năm 2014 đã tăng gấp 4 lần so với năm trước và tiếp tục nhân lên hơn 4 lần trong năm 2015 với con số hơn 330.000 xe.

Phát hiện chưa từng có: Mưa tuyết bằng sắt đang rơi dồn dập bên trong lõi Trái Đất

tinybook tinybook 2 tuần 6 ngày
Phát hiện chưa từng có: Mưa tuyết bằng sắt đang rơi dồn dập bên trong lõi Trái Đất
Ở trong lòng Trái Đất cũng tồn tại một dạng ‘mưa tuyết’ đặc biệt, khác hoàn toàn với tuyết trên mặt đất.

Tuổi thọ của các loài động vật được định sẵn trong DNA, và loài người chỉ thọ 38 năm mà thôi

tinybook tinybook 2 tuần 6 ngày
Tuổi thọ của các loài động vật được định sẵn trong DNA, và loài người chỉ thọ 38 năm mà thôi
Loài người có tuổi thọ "tự nhiên" là khoảng 38 năm, theo một phương thức mới dùng để ước tính tuổi thọ của các chủng loài khác nhau dựa trên phân tích DNA.

Những bức "ảnh tự sướng" lâu đời nhất mọi thời đại

tinybook tinybook 2 tuần 6 ngày
Những bức "ảnh tự sướng" lâu đời nhất mọi thời đại
Mọi người đã chụp "ảnh tự sướng" từ rất lâu, nhưng tại thời điểm những bức ảnh này xuất hiện, chúng được gọi là "chân dung tự họa".

Nghiên cứu: Ăn uống điều độ, đúng bữa, đúng giờ giúp ngăn bệnh tiểu đường, huyết áp cao?

tinybook tinybook 2 tuần 6 ngày
Nghiên cứu: Ăn uống điều độ, đúng bữa, đúng giờ giúp ngăn bệnh tiểu đường, huyết áp cao?
Theo một nghiên cứu mới đây cho thấy, việc ăn uống trong một khoảng thời gian quy định có thể giúp giảm cân, cải thiện chất lượng giấc ngủ và chống huyết áp cao.

Tìm hiểu đôi nét về Antonov An-225, siêu máy bay vận tải được mệnh danh là “chú chim” lớn nhất bầu trời

tinybook tinybook 2 tuần 6 ngày
Tìm hiểu đôi nét về Antonov An-225, siêu máy bay vận tải được mệnh danh là “chú chim” lớn nhất bầu trời
Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng khám phá những điều thú vị xoay quanh chiếc máy bay vận tải lớn nhất thế giới hiện nay.

Những sự kiện lịch sử nghe có vẻ hư cấu nhưng lại hoàn toàn có thật

tinybook tinybook 2 tuần 6 ngày
Những sự kiện lịch sử nghe có vẻ hư cấu nhưng lại hoàn toàn có thật
Thế giới chúng ta đang sống là một nơi đầy rẫy những sự điên rồ và trải dài lịch sử nhân loại luôn có những câu chuyện lịch sử vô cùng lạ lùng, tưởng chừng như chúng hoàn toàn hư cấu.

Phát hiện tác phẩm nghệ thuật lâu đời nhất thế giới trong hang động ở Indonesia

tinybook tinybook 2 tuần 6 ngày
Phát hiện tác phẩm nghệ thuật lâu đời nhất thế giới trong hang động ở Indonesia
Bức tranh trong vách hang Leang Bulu' Sipong trên đảo Sulawesi của Indonesia có thể sẽ là tác phẩm nghệ thuật lâu đời nhất thế giới, sau khi giới khoa học xác định bức vẽ này đã tồn tại gần 44.000 năm.

Khám phá ngôi đền cổ 1.200 năm tuổi được tạc từ duy nhất một khối đá siêu to khổng lồ

tinybook tinybook 2 tuần 6 ngày
Khám phá ngôi đền cổ 1.200 năm tuổi được tạc từ duy nhất một khối đá siêu to khổng lồ
Ngôi đền Hindu cổ 1.200 năm tuổi này được chạm khắc từ duy nhất một khối đá khiến cho nhiều người cảm thấy kinh ngạc và cho rằng có lẽ nó không được tạo ra từ bàn tay của con người.

Các nhà khoa học đã tìm ra giải pháp giúp bia có nhiều bọt hơn và bột giặt ít bọt đi

tinybook tinybook 3 tuần 1 giờ
Các nhà khoa học đã tìm ra giải pháp giúp bia có nhiều bọt hơn và bột giặt ít bọt đi
Thông qua một nghiên cứu về cách hình thành bọt và tuổi thọ bọt, các nhà nghiên cứu đã tìm ra cách để giữ được bọt tồn tại lâu hơn hoặc khắc chế không cho bọt xuất hiện quá nhiều khi cần thiết.

Đi tìm lời giải cho những đường hầm đá bí ẩn tại Nam Mỹ, đầy dấu vết móng vuốt của một loài thú khổng lồ

tinybook tinybook 3 tuần 14 giờ
Đi tìm lời giải cho những đường hầm đá bí ẩn tại Nam Mỹ, đầy dấu vết móng vuốt của một loài thú khổng lồ
Tại Nam Mỹ, có những đường hầm đá khổng lồ không phải là dấu vết của kiến tạo tự nhiên, cũng không phải do bàn tay của con người tạo ra, thay vào đó, chúng tồn tại rất nhiều dấu vết của móng vuốt.

Xưởng sản xuất khuôn giày thủ công có lịch sử hơn 100 năm tại Nhật Bản phải đóng cửa vì không theo kịp công nghệ in 3D

tinybook tinybook 3 tuần 14 giờ
Xưởng sản xuất khuôn giày thủ công có lịch sử hơn 100 năm tại Nhật Bản phải đóng cửa vì không theo kịp công nghệ in 3D
Cái kết buồn cho một xưởng sản xuất thủ công với lịch sử hết sức lâu đời của Nhật Bản

Dùng thiết bị lặn khám phá đáy đại dương tăm tối, tình cờ phát hiện loài cá kì lạ có thể đứng bằng 'chân'

tinybook tinybook 3 tuần 15 giờ
Dùng thiết bị lặn khám phá đáy đại dương tăm tối, tình cờ phát hiện loài cá kì lạ có thể đứng bằng chân
Dài tới 1,5m, nặng gần 50kg, loài cá hiếm này có lớp vây rất khỏe, có thể sử dụng để di chuyển dưới đáy biển như bàn chân của động vật trên cạn

“Công nghệ Giọng nói” Bước ngoặt trải nghiệm người dùng thời đại số

tinybook tinybook 3 tuần 22 giờ
“Công nghệ Giọng nói” Bước ngoặt trải nghiệm người dùng thời đại số
Khi cuộc cách mạng công nghệ thời giao tiếp bằng giọng nói hoàn tất cũng là lúc bất kỳ ai trong chúng ta đều có thể trải nghiệm những thiết bị thông minh bằng chính giọng nói của mình.

Anh em shipper bên Mỹ lập hẳn group Facebook về những chú chó mà họ gặp hàng ngày khi đang giao hàng

tinybook tinybook 3 tuần 1 ngày
Anh em shipper bên Mỹ lập hẳn group Facebook về những chú chó mà họ gặp hàng ngày khi đang giao hàng
Vào năm 2013, những tài xế của UPS Sean McCarren đã tạo ra một nhóm Facebook để kể về những người bạn 4 chân mà họ gặp trên các tuyến đường hàng ngày mà họ đi giao hàng.

Loài chim di cư có thực sự là do chúng sợ lạnh?

tinybook tinybook 3 tuần 1 ngày
Loài chim di cư có thực sự là do chúng sợ lạnh?
Chim di trú, chim di cư hay sự di cư của chim chỉ sự di chuyển đều đặn theo mùa, thường trên một đường bay theo chiều bắc nam giữa nơi sinh sản và nơi trú đông. Nhiều loài chim có tập tính di cư, nhưng thực sự quá trình thay đổi chỗ ở này có phải là do chúng sợ lạnh?
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat