Bí mật lá thư "chôn" trong khối bê tông 10 tấn gửi hậu thế ở Thủy điện Hòa Bình

Bí mật lá thư "chôn" trong khối bê tông 10 tấn gửi hậu thế ở Thủy điện Hòa Bình
Theo: NGUYỄN NHƯ PHONG
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Tại sân của Nhà truyền thống Nhà máy Thủy điện Hòa Bình có một khối bê tông hình thang, với tấm biển khắc dòng chữ: "Thư gửi các thế hệ tương lai".

Tại sân của Nhà truyền thống Nhà máy Thủy điện Hòa Bình có một khối bê tông hình thang. Trên đó có tấm biển khắc dòng chữ: "Thư gửi các thế hệ tương lai". Cho đến hôm nay, xung quanh chuyện lá thư này có rất nhiều huyền thoại.

Tại sao lại có lá thư đó? Ai viết? Những ai tham gia bỏ lá thư vào khối bê tông? Tại sao đến năm 2100 mới được mở? Và lá thư đó viết điều gì?

Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn đọc biết một phần bí mật này.

Thứ hai, ngày 31 tháng 1 năm 1983, trên trang nhất báo Nhân Dân trang trọng đưa tin "Hoạt động của đoàn đại biểu Thanh niên Cộng sản Liên Xô" trong đó có đoạn: "Tại Công trường Thanh niên Cộng sản, đông đảo cán bộ, công nhân Việt Nam và chuyên gia Liên Xô đã tổ chức mít tinh nồng nhiệt chào đón các đại biểu đến thăm công trường. Trong không khí dạt dào tình hữu nghị anh em, đồng chí Vũ Mão và đồng chí V.M.Misen long trọng chuyển bức thư "Gửi thế hệ trẻ Việt Nam mai sau" vào kho lưu trữ...".

Sự kiện này diễn ra sau lễ ngăn sông Đà đợt I và khởi công xây dựng Nhà máy Thủy điện Hòa Bình 18 ngày.

Tất cả thông tin về "lá thư gửi đời sau" chỉ có vậy, và cái "kho lưu trữ" đó thực chất chỉ là một khối bê tông hình thang có cạnh đáy 2m, chiều cao 1,8m, cạnh trên 0,8m nặng gần 10 tấn .

Hồi đó, chúng tôi ở trên Công trường Thủy điện Hòa Bình và cũng được nghe lõm bõm về lá thư đó và cũng chỉ được nghe giải thích là đến năm 2100, nhà máy hết hạn sử dụng phải phá đi thì lúc đó mới được mở lá thư ra xem.

Bí mật lá thư chôn trong khối bê tông 10 tấn gửi hậu thế ở Thủy điện Hòa Bình - Ảnh 1.

Thủy điện Hòa Bình. Ảnh tư liệu

Vừa rồi nhân đi với ông Ngô Xuân Lộc nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ và năm 1982 là Tổng Giám đốc Tổng Công ty xây dựng Nhà máy Thủy điện Hòa Bình, tôi có hỏi ông về chuyện này... Rồi tiếp theo, tôi lại được gặp ông Đỗ Xuân Duy, nguyên là thư ký của Cố Bộ trưởng Bộ Xây dựng Phan Ngọc Tường, và trước đó là Tổng Giám đốc tiền nhiệm của ông Lộc.

Câu chuyện về lá thư được tái hiện như sau: Khi nhà máy chuẩn bị được khởi công thì ông Bagachencô, trưởng đoàn chuyên gia Liên Xô có nói là theo thông lệ ở Liên Xô và một số nước trên thế giới, những người xây dựng đập thủy điện thường viết một lá thư và bỏ vào một chai thủy tinh và chôn vào lòng đập và thường gọi là "lá thư gửi hậu thế".

Thấy đây là ý tưởng cũng hay và mang màu... huyền thoại nên lãnh đạo Tổng Công ty đã báo cáo lên đồng chí Đỗ Mười, khi đó là Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, Trưởng ban chỉ đạo xây dựng Thủy điện Hòa Bình. Sau khi được đồng chí Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Phạm Văn Đồng và đồng chí Đỗ Mười, lãnh đạo Tổng Công ty mời một số nhà văn, nhà báo, nhà tri thức tham gia viết lá thư.

Tuy nhiên, đồng chí Đỗ Mười cũng khuyên là vì Việt Nam không có tục lệ này, cho nên không được "chôn" vào lòng đập mà đặt ở chỗ nào trang trọng. Và thế là sau khi bàn bạc với chuyên gia Liên Xô, lãnh đạo Tổng Công ty quyết định đặt lá thư đó vào lòng khối bê tông.

Số lượng người tham gia viết khá nhiều trong đó có cả Bí thư đảng ủy Đoàn chuyên gia Liên Xô, đồng chí Giaseplin. Để chọn lựa những lá thư hay nhất Đảng ủy Tổng Công ty cử hẳn ra một nhóm, nhưng "rất bí mật" .

Bí mật lá thư chôn trong khối bê tông 10 tấn gửi hậu thế ở Thủy điện Hòa Bình - Ảnh 2.

Khối bê tông chứa lá thư gửi hậu thế. Ảnh tư liệu

Ông Đỗ Xuân Duy kể lại rằng, lá thư hiện nay để trong khối bê tông là một công trình tập thể bởi lấy ý hay, lời đẹp từ nhiều lá thư. Nhưng chắc chắn là có đoạn văn của hai người đó là nhà báo Thép Mới và Giaseplin. Vì là người đã dịch lá thư đó từ tiếng Việt ra tiếng Nga, hơn nữa, lời văn trong lá thư lại rất nuột nà, mang "nét" như giọng văn của bài "Cây tre Việt Nam", cho nên ông Duy đã thuộc lòng, thậm chí từng dấu phẩy, dấu chấm. Tuy nhiên, ông tôn trọng cái sự bí mật "gửi thế hệ đời sau" cho nên chỉ đọc cho tôi một vài đoạn ngắn.

Đoạn mở đầu là của nhà báo Thép Mới: "Hôm nay, trước núi Tản, sông Đà, những Sơn Tinh của thời đại mới - những người xây dựng Thủy điện Hòa Bình Việt Nam và Liên Xô gửi đến các thế hệ trẻ Việt Nam mai sau những dòng tâm huyết...".

Rồi tiếp theo, lá thư nói về những khó khăn: "Thế hệ chúng tôi cơm chưa đủ no, áo chưa đủ ấm, những chúng tôi vẫn chắt chiu và quyết tâm xây dựng công trình thủy điện lớn nhất Đông Nam Á, biểu tượng tốt đẹp của tình hữu nghị Việt - Xô cho đời đời con cháu mai sau".

Còn đồng chí Giaseplin thì có đoạn: "Hòa Bình - tên gọi của công trình là biểu tượng tuyệt đẹp và ước mơ của toàn nhân loại".

Vậy tại sao lại phải đến năm 2100 mới được mở? Về việc này, có hai ý kiến giải thích.

Thứ nhất, đã là thư gửi "thế hệ đời sau" thì có nghĩa là lúc đó, những người sinh ra vào lúc thủy điện Hòa Bình khởi công, có lẽ không còn mấy người, và những công nhân, kỹ sư... tham gia xây dựng nhà máy cũng đã thành người "thiên cổ" từ lâu.

Thứ hai, vào năm 2100, lớp bùn dưới lòng hồ đã dày thêm khoảng 56m, như vậy là không thể phát điện được nữa. Cần phải cho nhà máy nghỉ ngơi để nạo vét lòng hồ, hoặc phá bỏ nhà máy... Và lúc đó mới mở lá thư cho thế hệ ngày đó biết ngày xưa, lớp cha ông đã lao động như thế nào.

Lá thư viết xong và đã được các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước duyệt.

Còn nghi lễ đặt lá thư cũng được tiến hành rất cầu kỳ, đặc biệt là việc lựa chọn... Bốn người để bắt 4 vít gắn tấm biển với khối bê tông.

Bốn người được lựa chọn theo tiểu chuẩn như sau: Phải có già, có trẻ. Phải có nam có nữ. Phải có Việt Nam và Liên Xô. Và phải có người... trên trời và người... dưới đất.

Bí mật lá thư chôn trong khối bê tông 10 tấn gửi hậu thế ở Thủy điện Hòa Bình - Ảnh 3.

Thủy điện Hòa Bình. Ảnh: Chí Hiếu

Phải có già, có trẻ thì không khó. Hai người được chọn là đồng chí Vũ Mão, khi đó là Bí thư thứ Nhất Trung ương Đoàn và đồng chí Misen, Bí thư Đoàn thanh niên Công sản Liên Xô.

Có nam, có nữ thì hơi khó hơn. Có nam thì dễ, nhưng nữ thì chọn ai? Chị Lê Thị Ngừng, công nhân lái máy xúc EKG, sau này là Anh hùng lao động được đề cử. Một nữ kỳ thủ vô địch thế giới người Grudia ở trong đoàn đại biểu thanh niên Liên Xô cũng được giới thiệu.

Nhưng còn... người trên giời và người dưới đất thì ai đây? Người dưới đất thì là Tổng Giám đốc Ngô Xuân Lộc, hoàn toàn xứng đáng. Nhưng còn người trên giời? Cuối cùng, mọi người chọn phi công vũ trụ thứ hai của Liên Xô là chị Xavitxkaia.

Chiều ngày 30 tháng 1 năm 1983, tại sân nhà Điều độ Trung tâm. Một buổi lễ long trọng được tổ chức với sự tham gia của 250 đại biểu thanh niên Liên Xô, 350 đại biểu thanh niên Việt Nam và hàng ngàn công nhân.

Đồng chí Ngô Xuân Lộc đọc lá thư bằng tiếng Việt, đồng chí Giaseplin đọc bằng tiếng Nga.

Sau đó, hai lá thư được bỏ vào một chiếc thỏi đồng được khoan rỗng và có nắp đậy rồi bỏ vào lòng khối bê tông.

Rồi tiếp theo, đồng chí Vũ Mão, Misen; Ngô Xuân Lộc và Xavitxkaia mỗi người một chiếc tuốc-nơ-vít bắt vít tấm biển thép có đề dòng chữ "Nơi đặt lá thư gửi thế hệ đời sau" vào khối bê tông.

Buổi lễ đã diễn ra trong sự trang nghiêm, xúc động và thiêng liêng.

Nhưng mấy ngày sau, chả hiểu kẻ nào đã lấy đi một vít. Thế là người ta cho hàn chặt lại.

Chúng ta hãy chúc cho nhau được sống đến năm... 2100 để được xem lá thư đó.

Lãng mạn thật!

Các nhà nghiên cứu phát triển được vân tay nhân tạo, tuyên bố họ có thể hack 1/3 smartphone trên thị trường

tinybook tinybook 2 ngày 16 giờ
Các nhà nghiên cứu phát triển được vân tay nhân tạo, tuyên bố họ có thể hack 1/3 smartphone trên thị trường
Các nhà nghiên cứu nói rằng một ngày nào đó dấu nhân tay nhân tạo của họ có thể được sử dụng để hack vào các thiết bị hàng ngày.

Foxconn cắt giảm 50.000 lao động hợp đồng tại nhà máy lắp ráp iPhone

tinybook tinybook 4 ngày 5 giờ
Foxconn cắt giảm 50.000 lao động hợp đồng tại nhà máy lắp ráp iPhone
Một nhà máy lắp ráp iPhone chính của Foxconn đã cắt giảm khoảng 50.000 công việc hợp đồng kể từ tháng 10.

Nhà khoa học Trung Quốc tạo ra hai bé gái được chỉnh sửa gen để "trục lợi cá nhân"

tinybook tinybook 16 giờ 32 phút
Nhà khoa học Trung Quốc tạo ra hai bé gái được chỉnh sửa gen để "trục lợi cá nhân"
Sau khoảng thời gian điều tra, những người trong cuộc đã có báo cáo sơ bộ.

Căn hộ bé nhất Hồng Kông giá 8,4 tỷ đồng nhỏ hơn cả 1 ô đậu xe trung bình

tinybook tinybook 16 giờ 57 phút
Căn hộ bé nhất Hồng Kông giá 8,4 tỷ đồng nhỏ hơn cả 1 ô đậu xe trung bình
Ngay cả khi bạn nghĩ rằng những căn hộ ở Hồng Kông không thể nhỏ hơn được nữa thì bạn có thể phải suy nghĩ lại vì mới đây một công ty bất động sản đã giới thiệu dạng căn hộ với diện tích nhỏ hơn cả một chỗ đậu xe trung bình.

Khoa học chế tạo thành công kim loại lỏng: biến đổi được hình dáng, lập trình được, có thể dẫn điện

tinybook tinybook 17 giờ 15 phút
Khoa học chế tạo thành công kim loại lỏng: biến đổi được hình dáng, lập trình được, có thể dẫn điện
Sẽ đôi chút thất vọng nếu như ứng dụng đầu tiên của kim loại lỏng không phải là tạo ra robot biến đổi hình dạng như trong Kẻ Hủy Diệt.

Mê mẩn vũ đạo hip hop trong clip quảng cáo EM60 của Toyota

tinybook tinybook 20 giờ 27 phút
Mê mẩn vũ đạo hip hop trong clip quảng cáo EM60 của Toyota
Vừa qua, Toyota đã trình làng clip quảng cáo dịch vụ bảo dưỡng nhanh EM60. Ngay lập tức, với nội dung mới lạ độc đáo, clip này đã thu hút lượng lớn người xem trên các trang mạng xã hội.

Trung tâm nghiên cứu hạt nhân CERN đề nghị tỷ phú Elon Musk xây dựng đường hầm khổng lồ cho máy gia tốc hạt lớn nhất từ trước đến nay

tinybook tinybook 1 ngày 1 giờ
Trung tâm nghiên cứu hạt nhân CERN đề nghị tỷ phú Elon Musk xây dựng đường hầm khổng lồ cho máy gia tốc hạt lớn nhất từ trước đến nay
Máy gia tốc hạt FCC sẽ có chu vi 100km và mạnh gấp 4 lần LHC.

Để cứu âm thanh của những cây đàn vô giá, một thành phố của Ý phải im thin thít trong 5 tuần

tinybook tinybook 1 ngày 15 giờ
Để cứu âm thanh của những cây đàn vô giá, một thành phố của Ý phải im thin thít trong 5 tuần
Một cây violin, viola hoặc cello của Stradivari đại diện cho đỉnh cao của kỹ thuật âm thanh và không một ai hay thứ gì có thể sao chép các quãng âm độc đáo của chúng. Dự án bảo tồn âm thanh phi thường của Cremona sẽ cho ta thấy việc này công phu đến thế nào.

"Trung tâm dữ liệu đẹp nhất thế giới" là một siêu máy tính đặt trong nhà thờ Chúa có từ thế kỷ 19

tinybook tinybook 1 ngày 15 giờ
"Trung tâm dữ liệu đẹp nhất thế giới" là một siêu máy tính đặt trong nhà thờ Chúa có từ thế kỷ 19
Đây không phải cỗ máy tính mạnh nhất thế giới, nó là siêu máy tính đẹp nhất thế giới.

Hỏi khó: Ăn bao nhiêu quả chuối một lúc thì tử vong?

tinybook tinybook 1 ngày 16 giờ
Hỏi khó: Ăn bao nhiêu quả chuối một lúc thì tử vong?
Một nải? Một tải? Hay một xe tải chuối? Câu trả lời sẽ khiến bạn yên tâm hơn vào thứ thực phẩm cực kỳ bổ dưỡng.

Trung Quốc: Thanh niên chạy trốn 20 năm trời với chứng minh thư giả bị bắt vì hệ thống nhận diện khuôn mặt Skynet

tinybook tinybook 2 ngày 1 giờ
Trung Quốc: Thanh niên chạy trốn 20 năm trời với chứng minh thư giả bị bắt vì hệ thống nhận diện khuôn mặt Skynet
Bản án thương tâm đã được phá thành công nhờ công nghệ nhận dạng khuôn mặt. Nó có tên là SKYNET.

Cá voi thực chất là DJ đại tài: luôn remix lại nhạc của nhau để ra bài mới

tinybook tinybook 2 ngày 16 giờ
Cá voi thực chất là DJ đại tài: luôn remix lại nhạc của nhau để ra bài mới
Cá voi là động vật có vú, sống dưới nước, biết "hát". Nói cách khác, chúng là tiên cá béo ú.

[Việt hóa] Video hiếm có về Blackbird SR-71, máy bay trinh thám huyền thoại chưa bao giờ bị bắn hạ

tinybook tinybook 2 ngày 17 giờ
[Việt hóa] Video hiếm có về Blackbird SR-71, máy bay trinh thám huyền thoại chưa bao giờ bị bắn hạ
Với một loạt kỷ lục cho tới giờ vẫn chưa bị xô đổ, Blackbird SR-71 sẽ còn được nhắc tới mãi về sau.

Điểm mặt những "thành tựu" đáng lên án của khoa học công nghệ suốt năm 2018

tinybook tinybook 2 ngày 18 giờ
Điểm mặt những "thành tựu" đáng lên án của khoa học công nghệ suốt năm 2018
Mục tiêu của công nghệ là đưa con người lên tầm cao mới, nhưng những ví dụ sau lại cho thấy điều ngược lại.

Trái Đất cũng có "Thử thách 10 năm" của riêng mình, nó đáng buồn hơn bạn tưởng nhiều

tinybook tinybook 2 ngày 23 giờ
Trái Đất cũng có "Thử thách 10 năm" của riêng mình, nó đáng buồn hơn bạn tưởng nhiều
Trái Đất đang chết dần suốt 10 năm qua. Ta phải hành động, muộn còn hơn không.

Tiền tái chế rác thải nhựa có thể đủ để mua cả NFL, Apple và Microsoft

tinybook tinybook 2 ngày 23 giờ
Tiền tái chế rác thải nhựa có thể đủ để mua cả NFL, Apple và Microsoft
Ngày 18 tháng 12, Hiệp hội thống kê thế giới cho biết có đến 90,5% lượng rác thải nhựa chưa bao giờ được tái chế. Đây là một vấn đề cực kì nghiêm trọng, nhưng tại sao lại như vậy?

Tại sao rất khó để quay trở lại Mặt Trăng?

tinybook tinybook 3 ngày 16 giờ
Tại sao rất khó để quay trở lại Mặt Trăng?
Chúng ta đã làm được kỳ tích 50 năm về trước, nhưng không có nghĩa muốn tái hiện là được.

Không còn là một nhà bán lẻ sách, Amazon đã trở thành một thế lực xuất bản sách đáng sợ

tinybook tinybook 4 ngày 4 giờ
Không còn là một nhà bán lẻ sách, Amazon đã trở thành một thế lực xuất bản sách đáng sợ
Sự đáng sợ của Amazon nằm ở chỗ, họ sở hữu cùng lúc cả trang web bán sách và nền tảng xuất bản sách hiệu quả nhất thế giới.

Trước khi có giấy vệ sinh, con người đã dùng gì để chùi bàn tọa?

tinybook tinybook 4 ngày 15 giờ
Trước khi có giấy vệ sinh, con người đã dùng gì để chùi bàn tọa?
Bạn sẽ phải bất ngờ với hành trình phát minh ra giấy vệ sinh của loài người.

Ngăn chặn chì xâm nhập vào nước uống với Vòi bếp & Vòi lavabo Kaiztone

tinybook tinybook 5 ngày 27 phút
Ngăn chặn chì xâm nhập vào nước uống với Vòi bếp & Vòi lavabo Kaiztone
Từ nhiều năm nay, nước nhiễm chì trở thành một trong những mối quan tâm hàng đầu của nhiều hộ gia đình.. Đây là động lực để KAIZTONE quyết tâm đưa giải pháp miễn chì Leadfree vào sản phẩm của hãng.

Con cá này xấu đau đớn nhưng người ta vẫn săn bắt nó đến mức sắp tuyệt chủng

tinybook tinybook 6 ngày 15 giờ
Con cá này xấu đau đớn nhưng người ta vẫn săn bắt nó đến mức sắp tuyệt chủng
Xấu nhưng ai cũng thèm muốn. Và vì vậy, kể cả xấu đến mấy cũng cần được bảo tồn.

Cận cảnh quá trình hạ cánh và bức ảnh panorama đầu tiên về Mặt Trăng do tàu thăm dò Hằng Nga 4 gửi về Trái Đất

tinybook tinybook 6 ngày 16 giờ
Cận cảnh quá trình hạ cánh và bức ảnh panorama đầu tiên về Mặt Trăng do tàu thăm dò Hằng Nga 4 gửi về Trái Đất
Sau gần 2 tuần kể từ khi đáp xuống vùng tối của Mặt Trăng, tàu thăm dò Hằng Nga 4 và robot tự hành Thỏ Ngọc 2 đã gửi về hình ảnh panorama đầu tiên và cả video quá trình đáp xuống bề mặt vùng tối của Mặt Trăng.

Nghiên cứu cho thấy những người bất tài mới hay tự tin thái quá, cho mình là chuyên gia

tinybook tinybook 6 ngày 17 giờ
Nghiên cứu cho thấy những người bất tài mới hay tự tin thái quá, cho mình là chuyên gia
Sự việc này có một cái tên riêng, được đặt tên theo hai nhà nghiên cứu chứng minh được nó.

Đây là 9 bộ phận hết sức dư thừa trên cơ thể con người

tinybook tinybook 16 giờ 19 phút
Đây là 9 bộ phận hết sức dư thừa trên cơ thể con người
Cái đuôi của trẻ sơ sinh, núm vú của đàn ông, răng khôn, ruột thừa...

Khám phá vẻ đẹp ma mị của "siêu Trăng Máu", hiện tượng thiên văn hiếm hoi nhiều năm mới có một lần

tinybook tinybook 16 giờ 27 phút
Khám phá vẻ đẹp ma mị của "siêu Trăng Máu", hiện tượng thiên văn hiếm hoi nhiều năm mới có một lần
Siêu Trăng máu cùng vẻ đẹp đầy ma mị chắc chắn sẽ hớp hồn của những ai yêu tìm hiểu về vũ trụ.

Tài tử Ryan Reynolds xác nhận: Deadpool 3 đang trong quá trình sản xuất, nội dung khác biệt so với phần trước

tinybook tinybook 21 giờ 31 phút
Tài tử Ryan Reynolds xác nhận: Deadpool 3 đang trong quá trình sản xuất, nội dung khác biệt so với phần trước
Rất có thể phần 3 của loạt phim sẽ không chỉ tập trung vào anh chàng Deadpool tinh nghịch, thay vào đó, tác phẩm sẽ kể về câu chuyện của lớp nhân vật gồm các thành viên thuộc nhóm "X-Force" do chính Deadpool tuyển dụng ở phần 2.

Công ty Trung Quốc cho nhân viên nữ "ế bền vững" nghỉ Tết thêm 8 ngày để tìm người yêu

tinybook tinybook 22 giờ 31 phút
Công ty Trung Quốc cho nhân viên nữ "ế bền vững" nghỉ Tết thêm 8 ngày để tìm người yêu
Chỉ cần trên 30 tuổi và vẫn độc thân, nhân viên nữ của một công ty ở Hàng Châu sẽ được thêm 8 ngày phép để tìm chân ái.

Liều mạng ngủ giữa rừng rậm châu Phi, người đàn ông được cả bầy báo săn vây quanh sưởi ấm

tinybook tinybook 23 giờ 59 phút
Liều mạng ngủ giữa rừng rậm châu Phi, người đàn ông được cả bầy báo săn vây quanh sưởi ấm
Liều mạng ngủ giữa rừng rậm châu Phi, người đàn ông được cả bầy báo săn vây quanh sưởi ấm

Ứa nước miếng với nến thơm mùi sốt thịt của KFC

tinybook tinybook 1 ngày 42 phút
Ứa nước miếng với nến thơm mùi sốt thịt của KFC
Bên cạnh món gà trứ danh, KFC còn nổi tiếng với loại gravy cực vừa miệng. Và đây là tin vui với những người yêu gravy: KFC vừa ra mắt loại nến đặc biệt, trông giống gravy, khi đốt lên cũng tỏa ra mùi béo ngậy cuốn hút của gravy.

Khám phá cửa tiệm được coi là "thiên đường" cho dân ghiền phím cơ DIY Nhật Bản

tinybook tinybook 1 ngày 2 giờ
Khám phá cửa tiệm được coi là "thiên đường" cho dân ghiền phím cơ DIY Nhật Bản
Nếu bạn là một tín đồ của phím cơ thì có lẽ cửa hàng này chính là giấc mơ mà bạn hằng mong ước bấy lâu nay.
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat