Ba bộ hài cốt tiết lộ lịch sử bi thương của những người gốc Phi đầu tiên đặt chân tới Châu Mỹ

Ba bộ hài cốt tiết lộ lịch sử bi thương của những người gốc Phi đầu tiên đặt chân tới Châu Mỹ
Theo: zknight Theo Trí Thức Trẻ
Thể loại: Khoa Học Công Nghệ
Đó là cách khoa học giúp người chết kể chuyện, trả lại cho họ một danh tính từng bị lãng quên.

Năm 1992, trong khi các công nhân ở Mexico City đang thi công một đường hầm tàu điện ngầm cho thành phố, họ phát hiện ra một ngôi mộ tập thể chứa 3 hài cốt đã hơn 500 năm tuổi.

Địa điểm này trước đây từng là một bệnh viện có tên Real de San José de los Naturales. Thực dân Tây Ban Nha sau khi xâm chiếm Châu Mỹ đã xây dựng nó để chữa trị cho những người bản xứ. Đó cũng là ý nghĩa của cụm từ "los Naturales" trong tiếng Tây Ban Nha.

Nhưng phân tích DNA của 3 bộ hài cốt tiết lộ chúng không thuộc về những thổ dân Bắc hay Trung Mỹ. Với niên đại khoảng năm 1.500 rõ ràng những người này là người Châu Phi. 

Không những vậy, họ còn là một trong số những người gốc Phi đầu tiên đặt chân đến Châu Mỹ. Giống như những người đồng hương khác, có thể họ đã bị bắt cóc khỏi quê nhà, đem qua Đại Tây Dương đến các thuộc địa của người Châu Âu để làm nô lệ.

Ba bộ hài cốt tiết lộ lịch sử bi thương của những người gốc Phi đầu tiên đặt chân tới Châu Mỹ - Ảnh 1.

Ước tính trong một giai đoạn 300 năm kéo dài từ thế kỷ 16 đến thế kỷ 19, đã có khoảng 10-20 triệu nô lệ được vận chuyển từ Châu Phi tới các thuộc địa ở Châu Mỹ. Khoảng 150.000 người trong số họ, giống như 3 người đàn ông này, rơi vào tay của những thực dân Tây Ban Nha.

Sống một cuộc đời của những người nô lệ vô danh, họ không có giấy tờ tùy thân, không có bất kể một bức ảnh hay văn bản nào ghi lại tên tuổi, quê quán và những sự kiện trong đời họ. Sau khi chết đi, bộ xương tàn là thứ duy nhất giúp họ kể lại câu chuyện cuộc đời mình.

Và đó là một câu chuyện hết sức bi thương với 3 người đàn ông này. Những hài cốt đã tiết lộ họ đều chết trẻ ở độ tuổi ngoài đôi mươi. Những bộ xương in hằn dấu vết của những năm tháng lao động khổ sai với vô vàn chấn thương và chế độ ăn uống khắc nghiệt.

Trong răng của họ, các nhà khảo cổ tìm thấy dấu vết DNA của 2 mầm bệnh mạn tính có lẽ đã hành hạ họ một cách đau đớn. DNA và tỷ lệ đồng vị cuối cùng cũng xác nhận được phần nào quê hương gốc gác cho những chàng trai xấu số này.

Một cuộc đời gian khổ, đau đớn

Cả 3 người đàn ông đều chết ở độ tuổi khoảng 25, độ tuổi sức dài vai rộng nhưng dấu vết trên xương cốt lại tiết lộ một sự thật hà khắc. Cơ thể họ đã bị xuống cấp trầm trọng. Một người đàn ông có cột sống với 5 đĩa đệm bị thoát vị ở lưng.

Xương đòn trái của anh ta bị biến dạng, có lẽ là hậu quả của nhiều năm mang vác nặng trên vai. Và cũng có thể chính những vật nặng đó đã làm hỏng cột sống của người đàn ông này.

Một bộ xương khác tiết lộ chủ nhân của nó đã bị viêm xương khớp ở ít nhất một bên đầu gối. Cột sống dưới của người này bị thoái hóa, những gì chỉ có thể tìm thấy ở những người già sau này.

Ba bộ hài cốt tiết lộ lịch sử bi thương của những người gốc Phi đầu tiên đặt chân tới Châu Mỹ - Ảnh 2.

Một thời gian trước khi chết, anh này đã bị thương bởi một vết cắt vào trán. Có thể đó là một cú đánh mạnh tới tận xương, và vết thương chưa kịp lành lại thì anh ấy đã chết.

Chân của anh ta cũng đã bị gãy và không được chữa trị đúng cách, khiến xương liền lại ở một vị trí lệch so với ban đầu. Người đàn ông thứ ba cũng có những dấu hiệu lão hóa trên xương. Còn người bị thoát vị đĩa đệm nặng có hai xương sườn và đốt sống cổ bị đổi sang màu xanh lá.

"Có khả năng người đàn ông này đã bị bắn và những mảnh đạn kim loại đã găm vào cơ thể anh ấy [khiến xương bị đổi sang màu đồng]", nhà khảo cổ học Rodrigo Barquera tại Viện Khoa học Lịch sử Nhân loại Max và các đồng nghiệp của ông cho biết.

Cả ba người đàn ông này đều có sức khỏe rất kém: xương của họ xốp, không rắn chắc, hộp sọ và đỉnh hốc mắt cũng vậy. Loại xương này chỉ có thể thấy ở những người bị suy dinh dưỡng nặng.

Thông thường, nó là hậu quả của một chế độ ăn uống thiếu máu do thiếu sắt, nhiễm ký sinh trùng đường ruột hoặc bị bệnh nhiễm trùng mạn tính.

Tuổi trẻ xa nhà

Tuổi trẻ, khoảng thời gian tuyệt vời nhất trong cuộc đời của những người đàn ông này đã bị đánh cắp. Cuộc sống tràn đầy đau khổ của họ tiết lộ thân phận thấp kém của họ tại Châu Mỹ. Không ai được sinh ra ở thuộc địa Tây Ban Nha, họ đến từ Châu Phi, nhiều khả năng là vùng cận Sahara.

Các nhà khoa học biết được điều này là nhờ phân tích tỷ lệ đồng vị strontium trong xương của họ. Chúng ta biết, khi thực vật phát triển, chúng lấy chất dinh dưỡng từ đất và đá, bao gồm một nguyên tố gọi là strontium.

Ba bộ hài cốt tiết lộ lịch sử bi thương của những người gốc Phi đầu tiên đặt chân tới Châu Mỹ - Ảnh 3.

Khi con người ăn rau củ quả, strontium được hấp thu để giúp xây dựng xương. Nguyên tố này sẽ còn lại ở đó cho đến khi bạn chết đi và cơ thể bạn bị phân hủy trở lại đất. Do đó, tỷ lệ các đồng vị strontium khác nhau trong xương và răng của bạn có thể tiết lộ vùng đất mà bạn được sinh ra.

Trong trường hợp của 3 người đàn ông này, strontium trong xương cho thấy họ đã lớn lên ở một nơi cách xa thuộc địa Tây Ban Nha, có lẽ là ở Tây Phi.

Thế giới họ bỏ lại phía sau

Khi họ bị bắt và mang tới Châu Mỹ, những người đàn ông này vẫn cố gắng duy trì những văn hóa riêng của dân tộc mình. Một trong những dấu hiệu đầu tiên khiến Barquera và các đồng nghiệp cho rằng những người này có thể đến từ Châu Phi là các dấu hiệu trên răng của họ.

Nhiều bộ tộc trên khắp thế giới có phong tục mài răng, định hình hoặc nhổ bỏ chúng. Đôi khi, nó là một phần của một nghi thức có ý nghĩa tâm linh, nhưng thường thì nó chỉ giống với một hình thức trang điểm, như thuật xăm mình hoặc xỏ khuyên.

Người đàn ông bị viêm khớp một bên đầu gối và người đàn ông thứ ba đều có răng cửa trên được tạo hình chữ T, trông rất giống với một tập tục của người dân tộc D’zem hiện đại vẫn đang sống ở Cameroon.

Trong khi đó, người đàn ông bị thoát vị đĩa đệm lại uốn nắn các răng cửa trên của mình thành hình chữ V. Ngày nay, một số nhóm người thiểu số sống ở Cameroon, Guinea Xích đạo và phía bắc Gabon cũng sắp xếp các răng cửa của họ thành một hình dạng tương tự.

Ba bộ hài cốt tiết lộ lịch sử bi thương của những người gốc Phi đầu tiên đặt chân tới Châu Mỹ - Ảnh 4.

Tiếp tục đào sâu hơn, Barquera và các đồng nghiệp đã so sánh DNA của ba người đàn ông này với cơ sở dữ liệu về bộ gen của người hiện đại. Kết quả cho thấy người đàn ông bị thoát vị đĩa đệm có liên quan mật thiết với người dân tộc Mende hiện đại ở Tây Phi. Hai người kia có quan hệ gần gũi với người Wambo ở Nam Phi.

Nhưng cả ba người đàn ông có vẻ có chung tổ tiên với một số nhóm người ở Châu Phi vùng hạ Sahara, bao gồm một số người hiện đang sống ở Trung Phi. Barquera và các đồng nghiệp của ông nói rằng qua nhiều thế kỷ nô lệ, thuộc địa hóa và di dân đã thay đổi cảnh quan nhân khẩu học của châu lục.

DNA từ ba người đàn ông ở Mexico City có thể giúp kể không chỉ câu chuyện của họ mà cả câu chuyện về kỷ nguyên thuộc địa và chế độ nô lệ đã xoay vần cả một lục địa Châu Phi như thế nào?

Lưu truyền mầm bệnh vào Châu Mỹ

Khi những người buôn nô lệ mang những người đàn ông này băng qua Đại Tây Dương để vào Châu Mỹ, có lẽ họ đã không biết đến những virus và vi khuẩn đi lậu vé trên tàu của mình. Hai trong số những người đàn ông được phát hiện đã mang trên mình một chủng virus viêm gan B chỉ được tìm thấy ở Châu Phi và Haiti ngày nay.

Đây có thể là những chủng virus viêm gan B đầu tiên được tìm thấy ở Châu Mỹ, cho thấy căn bệnh đã nhập cảnh xuyên lục địa.

Ở hài cốt của người đàn ông còn lại, Barquera và đồng nghiệp đã tìm thấy DNA từ một chủng vi khuẩn có tên là Treponema pallidum pertenue, họ hàng gần của bệnh giang mai. 

Ba bộ hài cốt tiết lộ lịch sử bi thương của những người gốc Phi đầu tiên đặt chân tới Châu Mỹ - Ảnh 5.

Nó có thể là nguồn gốc những vết viêm đau trên bàn chân và trong xương, khớp, cũng như trên da của anh ta. Hài cốt đã tiết lộ những vết sẹo đau đớn mà người đàn ông này phải chịu đựng vì căn bệnh này.

Bệnh do khuẩn Treponema pallidum pertenue gây ra rất dễ lây lan, nhất là trong điều kiện vệ sinh cá nhân kém. Sử liệu ghi lại cho thấy đã có một thực dân Châu Âu đã chết trong những năm 1600 tại Mexico City, cách không xa bệnh viện Real de San José de los Naturales. Người này cũng đã bị nhiễm cùng một chủng Treponema pallidum pertenue.

Vì vậy, cùng với những nô lệ bị giam cầm của họ, những người thực dân Tây Ban Nha đã nhập cảnh vào cộng đồng của mình một căn bệnh khủng khiếp và cũng đã phải gánh chịu hậu quả từ nó.

Không chỉ là một câu chuyện, đó là một sự thật

Phải tới thế kỷ 18 và 19, một số nô lệ gốc Phi đầu tiên phục vụ cho các thuộc địa của Anh và Hoa Kỳ mói bắt đầu viết ra được câu chuyện của đời mình. Những câu chuyện này đã tiết lộ cho chúng ta thấy một lịch sử đau lòng và tàn nhẫn.

Ba bộ hài cốt tiết lộ lịch sử bi thương của những người gốc Phi đầu tiên đặt chân tới Châu Mỹ - Ảnh 6.

Nhưng với hàng triệu nô lệ trước đó, cuộc đời họ hoàn toàn là một bí ẩn. Đối mặt với những bộ xương của 3 người nô lệ Phi Châu sống trong thế kỷ 16 là một thứ gì đó hoàn toàn khác. Những bộ xương này không chỉ kể một câu chuyện, mà chúng còn là minh chứng cho một sự thật đã diễn ra.

Các phương pháp khảo cổ hiện đại sẽ ngày càng có khả năng tái hiện lại cuộc đời của những người nô lệ này, chắp ghép những mảnh vá về cuộc đời của họ, trả lại cho họ một danh tính đã bị lãng quên.

Trong tương lai, các nghiên cứu liên ngành như thế này sẽ ngày càng được phổ biến, sẽ ngày càng có nhiều mảnh đời trong quá khứ được tiết lộ, nhà nghiên cứu Thiseas C. Lamnidis cho biết. Đó là cách khoa học có thể giúp những người chết kể chuyện.

Tham khảo Arstechnica

Chiếc đĩa bí ẩn của nước Nga: Dù bé tẹo nhưng chẳng ai nhấc nổi, bên dưới ẩn giấu bí mật gây ngỡ ngàng

tinybook tinybook 1 tháng 6 ngày
Chiếc đĩa bí ẩn của nước Nga: Dù bé tẹo nhưng chẳng ai nhấc nổi, bên dưới ẩn giấu bí mật gây ngỡ ngàng
Chiếc đĩa bí ẩn này thực chất là gì? Nếu biết, bạn sẽ hết sức bất ngờ đấy.

Thế giới đang sử dụng những cách nào để xây dựng nhà chống lũ?

tinybook tinybook 1 tháng 6 ngày
Thế giới đang sử dụng những cách nào để xây dựng nhà chống lũ?
Bên cạnh chống lũ, việc sống chung với lũ cũng là một trong những phương án nhiều nước áp dụng ngày nay. Điểm thiết yếu của chính sách này là phải xây dựng được những ngôi nhà chống lũ cho người dân.

2 thầy trò sử dụng thuật toán để biến bản đồ từ thời cổ đại thành hình chụp rõ nét như bản đồ vệ tinh

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
2 thầy trò sử dụng thuật toán để biến bản đồ từ thời cổ đại thành hình chụp rõ nét như bản đồ vệ tinh
Nhìn vào để thấy sự thay đổi chóng mặt của đô thị hóa.

Nghệ nhân Zimbabwea biến lốp xe hơi cũ thành những đôi dép độc đáo

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Nghệ nhân Zimbabwea biến lốp xe hơi cũ thành những đôi dép độc đáo
Dù tạo ra một đôi giày thoải mái từ lốp xe hơi cũ nghe có vẻ phi thực tế, nhưng theo những gì Chitukutuku đang làm, quy trình này có vẻ khá đơn giản, chỉ mất chưa đầy 1 tiếng đồng hồ.

Chàng thanh niên mang hoài bão dọn sạch biển hợp tác cùng Microsoft, chế tạo tàu gom rác tự hành chạy bằng năng lượng Mặt Trời

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Chàng thanh niên mang hoài bão dọn sạch biển hợp tác cùng Microsoft, chế tạo tàu gom rác tự hành chạy bằng năng lượng Mặt Trời
Dự kiến, hai điểm đến tiếp theo của những hệ thống tàu này là Việt Nam và Cộng hoà Dominica.

Giới khảo cổ phát hiện hình vẽ mèo khổng lồ 2000 năm tuổi nằm ngay giữa sa mạc tại Peru

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Giới khảo cổ phát hiện hình vẽ mèo khổng lồ 2000 năm tuổi nằm ngay giữa sa mạc tại Peru
Theo đó, các nhà khảo cổ học đã bất ngờ phát hiện hình vẽ con mèo khổng lồ này khi đang cải tạo lối đi để du khách có thể dễ tới chiêm ngưỡng những bức hình khổng lồ tạo nên Nazca Lines bí ẩn và nổi tiếng.

Tìm xuống vùng biển sâu nhất đại dương, khoa học phát hiện sự thật đau lòng: Biến đổi khí hậu đang nghiêm trọng hơn bao giờ hết rồi

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Tìm xuống vùng biển sâu nhất đại dương, khoa học phát hiện sự thật đau lòng: Biến đổi khí hậu đang nghiêm trọng hơn bao giờ hết rồi
Có một xu hướng đáng ngại đang tồn tại dưới đáy đại dương, và khoa học đang tích cực tìm hiểu thêm.

Các nhà thiên văn học hóa giải bí ẩn về thiên hà chứa 99,99% vật chất tối

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Các nhà thiên văn học hóa giải bí ẩn về thiên hà chứa 99,99% vật chất tối
Nhiều khả năng đội nghiên cứu đưa nhận định cũ sẽ tính toán lại để tranh cãi bằng được rằng mình đúng. Chúng ta cùng "lót dép" chờ xem.

Phát hiện ra "siêu sức mạnh" mới của loài gấu nước: một lá chắn cực tím bằng huỳnh quang

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Phát hiện ra "siêu sức mạnh" mới của loài gấu nước: một lá chắn cực tím bằng huỳnh quang
Gấu nước vẫn chưa thôi làm chúng ta bất ngờ.

7 việc cực đơn giản nhưng nếu làm được, bạn đặc biệt hơn 90% dân số thế giới đấy

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
7 việc cực đơn giản nhưng nếu làm được, bạn đặc biệt hơn 90% dân số thế giới đấy
Hãy thử xem mình có phải là "của hiếm" của thế giới hay không nhé.

Giáo sư đại học Mỹ tuyên bố: Rất có thể chúng ta đang sống trong một thế giới giả lập

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Giáo sư đại học Mỹ tuyên bố: Rất có thể chúng ta đang sống trong một thế giới giả lập
Theo kết luận của giáo sư, tỉ lệ sống trong giả lập của chúng ta lên tới 50%.

6 ý nghĩa thực sự mỗi khi bạn cảm thấy "Deja vu" - hiện tượng rất nhiều người đã từng trải nghiệm mà không giải thích nổi

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
6 ý nghĩa thực sự mỗi khi bạn cảm thấy "Deja vu" - hiện tượng rất nhiều người đã từng trải nghiệm mà không giải thích nổi
Deja vu đến nay vẫn là một hiện tượng khoa học chưa thể giải thích. Dẫu vậy, nó vẫn mang đến những ý nghĩa nhất định.

Khoa học "đập hộp" hang động tách biệt khỏi thế giới suốt 5 triệu năm, và đây là những gì được tìm thấy

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Khoa học "đập hộp" hang động tách biệt khỏi thế giới suốt 5 triệu năm, và đây là những gì được tìm thấy
Một hang động bị đóng kín suốt 5,5 triệu năm, chỉ được tìm ra từ cách đây hơn 30 năm và đến nay mới chỉ có chưa đến 100 người được phép xuống thám hiểm.

Ai đã tạo ra thế giới kỳ lạ của "Nghìn lẻ một đêm"?

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Ai đã tạo ra thế giới kỳ lạ của "Nghìn lẻ một đêm"?
Nghìn lẻ một đêm là bộ sưu tập các truyện dân gian Trung Đông và Nam Á được biên soạn bằng tiếng Ả Rập trong thời đại hoàng kim Hồi giáo.

Sự kiện Dust Bowl: "Cơn bão đen" kéo dài 10 năm trên khắp Bắc Mỹ

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Sự kiện Dust Bowl: "Cơn bão đen" kéo dài 10 năm trên khắp Bắc Mỹ
Sự kiện Dust Bowl nổi bật với hiện tượng rất nhiều cơn bão và lốc hoành hành ở các đồng cỏ tại khu vực Bắc Mỹ và gây ra nhiều thiệt hại kinh khủng.

Cùng nghe thứ âm thanh tuyệt diệu của vũ trụ, được tạo ra từ loạt ảnh chụp Dải Ngân hà của NASA

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Cùng nghe thứ âm thanh tuyệt diệu của vũ trụ, được tạo ra từ loạt ảnh chụp Dải Ngân hà của NASA
NASA đã sử dụng quá trình chuyển hóa dữ liệu thành âm thanh để đem tới cách nhận thức về vũ trụ theo một cách hoàn toàn mới, đó là hé “âm thanh” của Dải Ngân hà.

Bất chấp “Bão Facebook" - quét tài khoản, không cho chạy quảng cáo, doanh nghiệp này vẫn có thể đạt 1000 đơn đặt hàng/ngày nhờ 3 việc sau

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Bất chấp “Bão Facebook" - quét tài khoản, không cho chạy quảng cáo, doanh nghiệp này vẫn có thể đạt 1000 đơn đặt hàng/ngày nhờ 3 việc sau
"Bão Facebook" đang là từ khoá hot trong thời gian gần đây trong cộng đồng thương mại điện tử và những doanh nghiệp nào có Facebook là kênh quảng cáo, khi bỗng dưng một ngày nhận được thông báo "tài khoản quảng cáo bị vô hiệu hoá", dù không vi phạm hoặc nhận được bất kỳ cảnh báo nào.

Điều gì sẽ xảy ra nếu hai khối rác không gian va chạm vào nhau?

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Điều gì sẽ xảy ra nếu hai khối rác không gian va chạm vào nhau?
Hiệu ứng Domino có thể tạo ra lớp mảnh vỡ không thể xuyên thủng, giam giữ chúng ta trên Trái đất vĩnh viễn.

10 sai lầm hay mắc phải trong việc dọn dẹp nhà cửa

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
10 sai lầm hay mắc phải trong việc dọn dẹp nhà cửa
Trong quá trình dọn dẹp và chăm sóc nhà cửa, chúng ta thường mắc phải những sai lầm không chỉ gây hại cho những đồ vật xung quanh mà còn cho chính bản thân chúng ta.

Phân tích đá Mặt Trăng cho thấy nhà chị Hằng từng phát ra từ trường, và nhờ nó sự sống trên Trái Đất mới xuất hiện

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Phân tích đá Mặt Trăng cho thấy nhà chị Hằng từng phát ra từ trường, và nhờ nó sự sống trên Trái Đất mới xuất hiện
Lấy được mẫu đá từ hai cực của Mặt Trăng, ta sẽ biết rõ khẳng định này là đúng hay sai.

Sử dụng năng lượng Mặt Trời, thiết bị này lấy được nước từ không khí khô hanh như sa mạc

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Sử dụng năng lượng Mặt Trời, thiết bị này lấy được nước từ không khí khô hanh như sa mạc
Toàn bộ hệ thống chỉ nặng 7kg.

Bay liên tục 13.000 km không cần nghỉ, loài chim 'máy bay phản lực' lập kỷ lục vô tiền khoáng hậu

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Bay liên tục 13.000 km không cần nghỉ, loài chim máy bay phản lực lập kỷ lục vô tiền khoáng hậu
Bay hơn 12.000km từ Alaska đến New Zealand trong 11 ngày không ngừng nghỉ, một con chim choắt mỏ thẳng đuôi vằn xác lập một kỷ lục vô tiền khoáng hậu trong thế giới động vật.

Đột phá: lần đầu tiên khoa học đạt được siêu dẫn ở nhiệt độ phòng

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Đột phá: lần đầu tiên khoa học đạt được siêu dẫn ở nhiệt độ phòng
"Trạng thái siêu dẫn" vẫn là mục tiêu của khoa học vật chất suốt nhiều thập kỷ nay, và chúng ta đã đi được nửa chặng đường với đột phá mới.

Não sôi lên, hộp sọ nổ tung, cơ bắp bốc hơi và mô bị thủy tinh hóa, khoảnh khắc bị núi lửa hủy diệt còn kinh hoàng hơn địa ngục

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Não sôi lên, hộp sọ nổ tung, cơ bắp bốc hơi và mô bị thủy tinh hóa, khoảnh khắc bị núi lửa hủy diệt còn kinh hoàng hơn địa ngục
Núi lửa là một vết đứt gãy trên lớp vỏ của một hành tinh, như là Trái Đất cho phép dung nham, tro núi lửa, và khí thoát ra từ một lò magma ở dưới bề mặt.

Khoa học tìm ra giới hạn trên của tốc độ âm thanh: 36 km/s

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Khoa học tìm ra giới hạn trên của tốc độ âm thanh: 36 km/s
Trên lý thuyết, âm thanh truyền qua vật liệu hydro kim loại (mới chỉ tồn tại trên lý thuyết) sẽ có tốc độ cao nhất, gần với mốc 36 km/s.

4 lý do khiến TMĐT ngày càng thu hút tín đồ công nghệ

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
4 lý do khiến TMĐT ngày càng thu hút tín đồ công nghệ
Với hàng loạt ưu đãi độc quyền hấp dẫn, cam kết xuất xứ và chính sách hậu mãi “sang xịn”, sự bùng nổ đơn hàng công nghệ trong những Lễ Hội mua sắm đã và đang chứng tỏ vị thế của hệ thống gian hàng chính hãng trên TMĐT trong lòng fan công nghệ.

Nếu không ngửi được 2 mùi này thì nhiều khả năng bạn đã mắc phải COVID-19

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Nếu không ngửi được 2 mùi này thì nhiều khả năng bạn đã mắc phải COVID-19
Mất khứu giác và vị giác là một trong những triệu chứng do coronavirus được báo cáo phổ biến nhất, và cũng là một trong những dấu hiệu rõ ràng nhất về sự hiện diện của virus SARS-CoV-2.

Đây là lý do tại sao ta nên xây cơ sở hạ tầng internet lượng tử trên quỹ đạo

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Đây là lý do tại sao ta nên xây cơ sở hạ tầng internet lượng tử trên quỹ đạo
Nghiên cứu mới chỉ ra rằng với một dàn 400 vệ tinh lượng tử, ta sẽ "dễ dàng" có được internet lượng tử toàn cầu.

6 dấu hiệu cho thấy nhà bạn có vấn đề về điện, cần khắc phục 'càng sớm càng tốt'

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
6 dấu hiệu cho thấy nhà bạn có vấn đề về điện, cần khắc phục càng sớm càng tốt
Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng hầu hết các ngôi nhà không tuân theo các biện pháp an toàn được khuyến nghị để ngăn ngừa điện giật và hỏa hoạn, tuy nhiên một số dấu hiệu dễ nhận thấy có thể giúp tìm ra vấn đề trước khi mọi thứ vượt khỏi tầm tay.

Mổ xẻ trạm gốc 5G Huawei mới thấy công ty Trung Quốc cần linh kiện Mỹ đến mức nào

tinybook tinybook 1 tháng 1 tuần
Mổ xẻ trạm gốc 5G Huawei mới thấy công ty Trung Quốc cần linh kiện Mỹ đến mức nào
Gần 30% giá trị trạm gốc 5G của Huawei thuộc về các linh kiện Mỹ, hầu hết trong số đó là các con chip tối quan trọng cho việc xử lý tín hiệu radio, điều khiển nguồn năng lượng cũng như chip nhớ.
tinybook Công Nghệ Thông Tin








Chat